Overblog Suivre ce blog
Editer l'article Administration Créer mon blog
14 janvier 2014 2 14 /01 /janvier /2014 07:32

 

DSC05407 គួរលើកយកមកពិចារណាដែរ

  Un pays sans héros nationalចុចទីនេះដើម្បីអានអត្ថបទ

      

វិរបុរសជាតិ ?

 

ខ្ញុំធ្លាប់បានសរសេរអត្ថបទមួយជាភាសារបារាំងដាក់ចំណងជើងថា”នគរមួយគ្មានវិរបុរសជាតិ”នៅក្នុងគតិ

(esprit)របស់ខ្ញុំ,គឺខ្ញុំចង់បង្ហាញអត្ថនោម៏តិដល់មហាជនខ្មែរថានៅក្នុងសង្គមខ្មែរ,នៅមិនទាន់មានឯកភាពនៅ

ឡើយទៅលើសកម្មភាពរបស់បុគ្គលណាម្នាក់,ដែលអាចឲមតិសាធារណៈជនបំពាក់ងារដល់ជននោះជាវិបុរសជាតិ,

ព្រោះស្រុកខ្មែរយើង,តាំងពីអតីតកាលមកដល់បច្ចុប្បន្នកាល,នៅរស់ជានិច្ចក្នុងឥទ្ធពលអំណាចនយោបាយឥតមាន

កំរិត,ដែលវានាំឲមានភាពច្របូកច្របល់សំរាប់ធ្វើការវិនិច្ជ័យ,រកការពិតលើអំពើល្អ,អំពើអាក្រក់សំរាប់ជាតិ,ដែលសុទ្ធ

ជាអំពើមានការជាប់ទាក់ទិនជានិច្ចក្នុងអំណាចនយោបាយ,ដែលវាអាចកែខៃបាន,សជាខ្មៅ,ឬខ្មៅជាស។

អំណាចអាចកែខៃបាននេះឯង,ដែលនាំឲខ្មែរយើងមានការសង្ស័យច្រើន,ទៅលើអ្វីដែលមានចារទុកក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ,

ជាពិសេសប្រវត្តិនយោបាយ,ដែលវាអាចមានលក្ខណៈជាការសរសេរ,សរសើរហួសហេតុ(panégyrique)ចំពោះអ្នក

ដឹកនាំ,ដែលអ្នកនិពន្ធណាម្នាក់,គេលើកយកមកសរសេរតាមការបញ្ជាពីសំណាក់អ្នកមានអំណាច,ដែលខ្លួនជាអ្នកបំរើ

ឬគ្រាន់ជាការបញ្ចេញអត្ថនោម៌តិ(១)ព្រោះខ្លួនមានការស្ងប់ស្ងែងទៅលើស្នាដៃឬគុណសម្បត្តិរបស់អ្នកដឹកនាំណាម្នាក់

តែប៉ុណ្ណោះ,តួយ៉ាងអ្នកសីហនុនិយម,គេទុកសពសីហនុជាវិរបុរសជាតិ,ចុះហេតុអ្វីក៏ពួកខ្មែរក្រហម,មិនអាចធ្វើ

វិទ្ធង្សនាថាប៉ុលពតជាវិរសបុរសជាតិបាន(?)ព្រោះសីហនុនិងប៉ុលពត,ជាមិត្តរួមអាវុធផង,និងជាមិត្តរស់រួមក្នុងវង្ស

កុម្មុយនិស្តផង,ហើយមានវិរបុរសរួមតែមួយទៅទៀត,គឺម៉ៅសេងទុង

ការពិបាកដែលមានក្នុងប្រវត្តនយោបាយខ្មែ,គឺការគូសព្រុំដែនរវាងប្រវត្តិរវិទ្យានឹងអ្វីៗដែលបុគ្គលណាម្នាក់បាន

ឃើញដោយភ្នែក,ហើយយកមកសរសេរជាការចងចាំទុកសំរាប់មហាជន,ឬការសរសេរសំរាប់ឃោសនានយោបាយ

ជាផ្លូវការក្តីឬលាក់មុខក្តី,ក្នុងចំណុចនេះ,យើងសួរថាតើអភិញ្ញាណ(connaissance)ណាមួយ,ដែលខ្មែរយើងអាចទុកជា

ប្រវត្តិវិទ្យាឬជានិក្ខេបបទ,ជាផ្លូវការរបស់ជាតិខ្មែរ(?)ចំពោះអ្នកប្រវត្តិសាស្ត្របរទេសល្បីល្បាញដែលគេទុកជាអ្នកជំនាញ

នៃប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ,ជាពិសេសជនជាតិបារាំង,បានចែកច្បាស់ថាអ្វីដែលទុកស្នាមតាមការសរសេរក្តី,តាមសក្ខីកម្មជា

សំដីក្តី,ជាការចងចាំក្តី,មានមុននឹងក្រោយសម័យអង្គរច្រើនមានលាយឡំដោយរឿងព្រេងជាងប្រវត្តិវិទ្យា,ព្រោះ

និវេទន៏(២)ទាំងនោះគ្មានពស្តុតាងជាសម្ភារៈសំរាប់យកមកពិនិត្យបញ្ជាក់ការពិត(។)តែលោកអេងសុត,អ្នកស្រាយ

ជ្រាវប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរដ៏ល្បីម្នាក់(៣)មានយោបល់ថា,ឯកសារសរសេរដោយបុព្វបុរសខ្មែរអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រក្រោយសម័យ

អង្គរ,មានជាប់ពិតរឿងព្រេងរបស់ព្រះបាទត្រសក់ផ្អែម,ប៉ុន្តែបើនឹងកាត់ចោល,វានាំឲអ្នកអានមើលមិនយល់,ប៉ុន្តែ

បន្តមកទៀត,មាតិកាក្នុងឯកសារបូរាណខ្មែរនោះ,ចាប់ផ្តើមមានលក្ខណៈជាប្រវត្តិវិទ្យាពិត,ទស្សនៈនេះត្រូវប្រវត្តវិទូ

បារាំងខ្លះគេបានយល់ស្របតាមដែរ(។)យើងឃើញថាលោកអេងសុត,លោកមានការប្រុងប្រយ័ត្នណាស់ក្នុងការប្រើពាក្យ

ដូចយ៉ាងយកពាក្យ”មហារបុរស”,តែមិនប្រើពាក្យ”វិរបុរស”,ព្រោះថាពាក្យវិរបុរស,ជាពិសេសក្នុងសភាពការណ៏

នយោបាយនៅក្នុងស្រុកខ្មែរតាំងពីប្រទេសបានឯករាជ្យមក,នាំបង្កើតជាសង្គ្រាមមតិឬប៉ាកកា(polémique)ក្នុង

មជ្ឈដ្ឋានអ្នកចេះដឹងខ្មែរគ្រប់ថ្នាក់(។)ពាក្យមហាបុរស,គឺគ្រាន់តែទុកបុគ្គលម្នាក់បានធ្វើកិច្ចការដ៏សំខាន់អ្វីមួយដែល

ទុកស្នាមក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រជាតិ,ដូច្នេះពាក្យនេះអាចជាពាក្យអព្យាក្រឹតក្នុងគតិអ្នកចេះដឹងខ្មែរ,ជាពាក្យបើកចំហរឲ

អ្នកអានមានលទ្ធភាពធ្វើការវិនិច្ជ័យដោយខ្លួនឯងទៅលើស្នាដៃបុគ្គលណាម្នាក់ដែលមានទុកស្នាមស្នាដៃក្នុងប្រវត្តិ

សាស្ត្រជាតិ,ការបារម្ភធំមួយទៀតរបស់លោកអេងសុត,គឺលោកមិនចង់ឲអ្នកផងឯទៀតចោទលោកថាលោកជាមហិ

ច្ជិតាជនហ៊ានវិនិច្ជ័យចាត់តាំងបុព្វបុរសខ្មែរណាម្នាក់ជាវិរបុរស,ព្រោះលោកយល់ឃើញថាបុគ្គលម្នាក់មិនអាចមាន

សីទ្ធិអះអាងថាជននេះជននោះជាវិរបុរសជាតិនោះឡើយ,គុណភាពវិរបុរសនេះ,វាត្រូវមានការដឹងឮទទួលស្គាល់ជាសា

ធារណៈឬជាការកំណត់ពីស្ថាប័នជាតិដែលមាននីតិសម្បទាអាចសំរេចបាន។

យើងលើកបញ្ហានេះមកនិយាយ,ពុំមែនមានបំណងឃាត់ឃាំងអ្នកផងឯទៀតមិនឲមានសិទ្ធិបំពាក់ងារឲវរជនណា

ម្នាក់ជាវិរបុរសនោះឡើយ,ព្រោះសិទ្ធិនេះជាសេរីភាពរបស់មនុស្សម្នាក់ៗ,ប៉ុន្តែការប្រើសេរីភាពនេះ,ពុំគួរយកមកធ្វើជា

ការពោលអះអាងថាអ្វីដែលខ្លួនទុកជាសរណៈ,ឬជាអត្ថជំនឿគឺជាសេចក្តីពិតដាច់ខាតនោះឡើយ,ព្រោះដូចយើងបាន

ពិពណ៏នាខាងលើរួចមកហើយ,ងារវិរបុរសនេះវាមានភាពប្រែប្រួលជានិច្ចនៅក្នុងប្រទេសណាដែលមិនទាន់មានស្ថិរ

ភាពនយោបាយនិងមិនទុកប្រជាពលរដ្ឋជាប្រជាធិបតី។

ឧទាហរណ៏ដូចជាអ្នកស្នេហាជាតិ,ពោរកំបោរ,អាចារ្យស្វា,ក្រឡាហោមគង់,ឧកញ់ាឈូក,ស៊ឺងង៉ុកថាញ់,ប៉ាចឈឺន,ស៊ឹមវា,

អៀវកើស..ល..សុទ្ធជាវិរជនហ៊ានងើបប្រឆាំងនឹងអាណានិគមបារាំង,ដែលខ្មែរអ្នកស្នេហាជាតិយើងភាគច្រើនក្នុង

សហកាល,ទុកអស់លោកជាវិរបុរស,តែផ្ទុយទៅវិញពួកអ្នកគាំទ្ររបបរាជានិយម,កុម្មុយនិស្ត,ពួកគេមិនបានទុកអ្នក

ស្នេហាជាតិទាំងនោះជាវិរបុរសជាតិនោះឡើយ,នេះហើយជាការបញ្ចាក់ពីភាពប្រែប្រួលនៃងារវិរបុរសនៅក្នុងគតិខ្មែរ,គឺ

វិរបុរសជាតិគ្មានទេ,មានតែវិរបុរសរបស់ពួកនិយមអ្វីមួយ(isme)តែប៉ុណ្ណោះ។

ចំពោះខ្ញុំផ្ទាល់,ខ្ញុំចង់ណាស់ឲមានវិរបុរសជាតិ,តែជាអកុសលរបស់ស្រុកខ្មែរយើង,ដែលជានគរ,រស់នៅជានិច្ចក្រោម

របបផ្តាច់ការ,និងនៅក្រោមអាណានិគមយួន,មិនតែប៉ុណ្ណោះជនខ្មែរច្រើនណាស់,មានគំនិតងាប់ស្តូក,មិនចង់រើខ្លួន

ឲរួចពីសភាពការណ័នេះ,ព្រោះខ្លាចសម្លាប់ឬខ្លាចបាត់អត្ថប្រយោជន៏(។)សំណួរសួរថា,តើខ្មែរយើងត្រូវនាំគ្នារស់នៅក្នុង

ភាពទ័លច្រកនេះជានិច្ចឫ(?)មិនបានទេ,ព្រោះវាជាផ្លូវមរណៈសំរាប់ប្រជាជាតិខ្មែរ,តែខ្មែរយើងក៏ពុំអាចនាំគ្នាកែប្រែ

គំនិតបែបអ្នកកំពុងលង់ទឹកនោះដែរ,គឺនាំគ្នាស្រវាចាប់អ្វីៗឲតែបានរស់សិន,ដូចយ៉ាងស្រវាចាប់យកប្រវត្តិសាស្ត្រយក

មកធ្វើជាអាវុធឬជាតុលាការសំរាប់បំរើប្រយោជន៏នយោបាយ,ដោយមិនបានយកវាមកពីចារណារកការពិតដើម្បី

ទុកជាមេរៀន,សំរាប់សំគាល់អ្វីជាវិជ្ចាមាន,ជាអវិជ្ជមាន,សំរាប់ជាតិ(។)ដូចយ៉ាងប្រវត្តវិទូធំៗក្នុងសកលលោក,លោក

តែងតែយកវិធីការប្រុងប្រយ័ត្ន(៤)ជាវិន័យក្នុងសិក្ខាបទមេរៀនប្រវត្តិវិទ្យារបស់លោក,ដូចមាននៅក្នុងការបារម្ម

របស់លោកអេងសុតនោះដែរ។

សេចក្តីសន្និដ្ឋាន,ខ្ញុំលើកយកសំដីអ្នកនិពន្ធបារាំងម្នាក់,ឈ្មោះPaul.Dreyfusជូនជាមតិសំរាប់ខ្មែរយើងយកទៅ

ពិចារណា,ដែលមានសេចក្តីដូចខាងក្រោមនេះ៖

នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរដ៏វែងអន្លាយ,អាចធ្វើសង្ខេបបានលើសភាពការណ៏ពីរដែលមានទស្សនៈផ្ទុយគ្នា ;នៅពេលណា

ជាតិខ្មែរខ្លាំង,ខ្មែរតែងតែចិញ្ជឹមទឹកចិត្តមើលងាយ,ជាតិសៀមនិងយួនជានិច្ច,តែនៅពេលជាតិខ្មែរខ្សោយ,គឺច្បាស់

ជាត្រូវជាតិសៀមនិងយួន,ដែលជាអ្នកជិតខាងមិនល្អ,ឈ្លៀតលួចទឹកដីខ្មែរ,ហើយពេលខ្លះគឺផ្លន់យកតែម្តង(៥)”

សួរថា,តើខ្មែរយើងទុកបុព្វបុរសខ្មែរណាម្នាក់ជាវិរបុរស,ដោយសារបុព្វបុរសនោះជាអ្នកមានជ័យជំនះលើជាតិសៀម

និងយួនតែប៉ុណ្ណោះឫ​​ ?

ហើយបច្ចុប្បន្ននេះ,អ្នកណាជាអ្នកឈ្នះខ្មែរ ?

 

អត្ថនោម៌តិ=opinion personnelle

និវេទន៏=ការឲដឹង។

​​៣ ឯកសារស្រាវជ្រាវដោយលោកអេងសុត”មហាបុរសខ្មែរ”ឬ”ព្រះរាជពង្សាវតាខ្មែរ”ជាឯកសាដកស្រង់ពីសាស្ត្រារិត,តែលោកយកមកសរសេរជា

អក្ខរាវិរុទ្ធសម័យដើម្បីឲបច្ជាជនខ្មែរសព្វថ្ងៃអាចអានបានងាយស្រួល។

វិធីប្រុងប្រយ័ត្ន=Règle de prudence

Paul Dreyfus – Pol Pot, le bourreau du Cambodge Edition Stock,2000) : Toute la longue histoire des Khmers peut se résumer à deux situations antithétiques : ou bien le Cambodge est puissant et il nourrit une hostilité méprisante envers l’Annam et le Siam ; ou bien le Cambodge est faible et alors il est grignoté, parfois même presque dévoré par ses deux mauvais voisins

Partager cet article

Repost 0
Published by ឧប​សង្ហា - dans ពិភាក្សានយោបាយ
commenter cet article

commentaires