Overblog
Suivre ce blog Administration + Créer mon blog
14 juin 2014 6 14 /06 /juin /2014 05:40
Le Parti du Salut National est-il mort ?

Le Parti du Salut National est-il mort ?

On le savait dès le début de sa formation, le Parti du Salut National (PSN) ne représentait que des chefs, montant et tombant avec eux, mais ne reflétait guère d’un parti d’opinions populaires. C’est un parti de décoration chargé au moment des élections ou de crises politiques, de porter au pouvoir ses chefs. Ce rôle terminé il disparaît.

Aujourd’hui Sam Rainsy et Kem Sokha et des autres dirigeants du parti, en acceptant la victoire de Hun Sen, retrouvent leur place d’honneur dans le régime totalitaire. Ils ont jeté des jeunes contre les balles des forces de répression de Hun Sen pour servir comme tapis taché du sang pour grimper les marches de l’escalier du pouvoir. Les morts prématurées de ces éveilleurs étaient oubliées par eux dans leurs négociations avec le PPC pour emporter cette place d’honneur : sous-valet du Vietnam.

Cette place d’honneur pour les dirigeants du PSN est en réalité une place d’horreur pour la population khmère qui auraient cru qu’un « changement du pouvoir » soit possible avec ses leaders parce qu’ils ont répété à satiété que la volonté du peuple ait une force d’un Tsunami, laquelle peut balayer la citadelle de Hun Sen en un tournemain. Mais le lendemain des élections, l’ardeur de leur slogan « changer ? Ou ne pas changer ? » diminuait au fur et à mesure en fonction du rythme de rencontres des comités de travail de ces deux partis. Aujourd’hui, il n’y a rien à signaler à la place de démocratie parce qu’il n’y a plus de liberté de citoyens, mais Sam Rainsy et Kem Sokha s’en moquent parce que cette liberté, une vérité simple pour la démocratie, représenterait désormais une menace pour eux dans leur politique de rapprochement avec Hun Sen.

Le 15 janvier 2014, le journal français « la libération » a fait un portrait de Sam Rainsy en le qualifiant « Khmer du peuple », mais cette panégyrique reflète-elle une réalité ? Avec plus d’un million de citadins dans les rues de Phnom-Penh, le doute sur ce renom serait une stupidité avérée. Mais l’efficacité des actions de ce dernier reste à démontrer, parce qu’en politique, c’est le résultat qui compte pour se hisser à la hauteur de cette stature :

  • Messieurs des détracteurs intrépides, soyez juste, la victoire du PSN aux élections législatives en 2013, n’est-elle pas une preuve suffisante pour lui ? dit un partisan de Sam Rainsy,
  • Où est-elle ? réplique un contradicteur : cette victoire émanée du peuple était transformée par Sam Rainsy et Kem Sokha en une force de collaboration avec le parti au pouvoir, le vaincu de ces élections. Cette association de malfaiteurs est un acte du suicide pour PSN comme celui du Funcinpec dirigé par N. Ranariddh.

Cette politique ne pratique sans doute pas l’agression physique aux manifestants, mais un mensonge qui se transforme en trahison, laquelle constitue une aide précieuse pour maintenir le PPC au pouvoir. Avec des idées puériles des dirigeants du PSN de « vouloir changer la forme de la démocratie, au lieu d’apprendre à s’en servir comme il faut », le sort de leur parti serait identique à celui du Funcinpec. Mais, il ne faut pas étonner de cette chute parce que Sam Rainsy et Kem Sokha étaient ex-collaborateurs de N. Ranariddh et adeptes du feu Sihanouk. Il est donc impossible pour eux de concevoir une politique du salut national. Aujourd’hui le PSN est déjà mort parce que les 55 députés élus, voulu par Hun Sen, sont prêts, sans tenir compte de la politique du statuquo de ce dernier, à occuper leur siège à l’Assemblée du PPC. Avec ce renfort, le PPC, qui est chaque jour plus fort, une stratégie nouvelle se structure rapidement, celle de la colonisation de peuplement du Cambodge par le Vietnam. Ainsi apparait aujourd’hui, en filigrane, une politique de tyrannie judiciaire, qui a pour but de museler la voix des démocrates. Et l’on se demande, quel sera le rôle des 55 députés du PSN et leur Président dans les dispositifs de cette colonisation ?

Partager cet article
Repost0
5 juin 2014 4 05 /06 /juin /2014 04:11
L’avenir du Cambodge : horizon brouillé

L’avenir du Cambodge : horizon brouillé

Le quotidien du parti de l’opposition (PSN) au Cambodge offre un horizon brouillé pour l’avenir du pays.

Horizon brouillé parce qu’il est servi comme un alibi par le parti au pouvoir (CPP) : une vitrine de la démocratie, et quelle démocratie ! C’est un parti d’élections, même il était gagnant, il fallait qu’il tournerait le dos aux électeurs pour accepter le diktat du CPP.

Horizon brouillé parce que Sam Rainsy et Kem Sokha, dans leur passé, avaient les relations de complaisance avec les hommes au pouvoir : ils en gardaient donc les mains sales. Ils poursuivent aujourd’hui leurs œuvres de bassesse dans les négociations futiles avec le parti au pouvoir pour un seul but : obtenir les avantages en nature de Hun Sen dans leurs manœuvres de simulacre de démocratie avec ce dernier, à savoir : Participer aux élections non-démocratiques, organiser les manifestations non-violence pour contenir la colère du peuple contre le pouvoir en place.

Horizon brouillé parce que leur statuquo rend caduc le « désir du changement du peuple khmer ». Ce désir devient « un désir immense et creux », mais Sam Rainsy et Kem Sokha n’en doutent pas de ses effets mortels pour le pays. Ils continuent de manipuler les indignés pour leurs propres intérêts au lieu de protéger les faibles comme le font les démocraties. Avec le parti au pouvoir, ils inventent ensemble une nouvelle politique de l’opposition : « tendant une joue si on frappe l’autre », appelée la « non-violence ». Mais ce qui est impérieux dans cette innovation destructrice, ce ne sont pas leurs propres joues, mais celles du peuple khmer.

Horizon brouillé parce que Sam Rainsy et Kem Sokha ne représentent plus une force du changement. Dans l’histoire du Cambodge et du communisme, la logique de Gandhi et Mandela de la libération du pays et du peuple par la manifestation non-violence a trouvé sa limite. Et surtout, les deux leaders du PSN n'ont pas la stature de ces deux derniers. C’est la révolution qui mobilise la force du peuple. Bien sûr on ne la fera pas pour exterminer les hommes du pouvoir, mais pour mettre fin à leurs forfaits afin de promouvoir la démocratie. Cette révolution permettrait au peuple khmer de retrouver de la puissance pour agir pour le salut du pays. Le Cambodge d’aujourd’hui a besoin des révolutionnaires pour triompher la dictature : Par-delà le devoir d’indignation n’est plus suffisant, il faut donc désormais passer à un devoir d’action. Comme décrit F. Fanon avec une formule à l’emporte-pièce : « la lutte n’est plus où l’on est mais où l’on va ». Sam Rainsy et Kem Sokha faisaient l’opposition sans savoir où ils vont. Ils proposaient donc la voie de non-violence pour être sûr d’être partenaire de Hun Sen, au lieu de combattre plus vite et plus fortement contre ce dernier dans la direction souhaitée par le peuple. Par cette décision, ils se trompaient sur le danger du pays, et leur politique se trompait sur le peuple khmer.

La révolution n’est toujours pas la violence parce que les forces populaires ont eu essentiellement recours à deux techniques de prise de pouvoir : la grève générale et la guerre populaire. L’une et l’autre ont été expérimentées dans le monde, mais avec un succès inégal. Pour le Cambodge d’aujourd’hui, la grève générale serait une solution possible. A nous, les Khmers épris de la liberté, iraient chercher notre inspiration au sein même de la population : l’intellectuel effectuerait une « plongée dans le peuple », les hommes politiques, eux, s’efforceraient de le mobiliser pour bâtir une force révolutionnaire, et on savait que la force révolutionnaire n’est ni dans le défilé de motos, ni dans le nombre de bulletins dans les urnes, ni dans la monarchie. La révolution par la grève générale doit se développer en quatre temps : mobilisation de la population, politisation des masses, rupture totales des relations avec le pouvoir dictatorial, enfin, lancement des grèves générales dans les villes. Mais cette lutte populaire doit avoir issue la libération du peuple. En effet, le Parti du Salut national aurai eu la possibilité d’y réaliser parce qu’il y eu autant du monde dans la place de démocratie, mais ce qui lui manquait, c’était la volonté de ses dirigeants : ils croyaient qu’ils puissent réformer le pays avec les hommes au pouvoir. Ceci était une erreur et une faute. Ce serait ubuesque.

Partager cet article
Repost0
31 mai 2014 6 31 /05 /mai /2014 16:33
ការបោះឆ្នោត ជាលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ?

ការសំណេះសំណាលជាមនោគតិ

ការបោះឆ្នោត ជាលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ?

Les élections sont-elles la démocratie ?

 

បុព្វកថា

សុខ និង សៅ ជាក្លើនឹងគ្នា ចូលចិត្តធ្វើការសំណេះសំណាលជាមួយគ្នា អំពីទស្សនៈនយោ

បាយជាតិ​ ដើម្បីស្វែងរកសេចក្តីពិត។ អ្នកទាំងពីរតែងតែណាត់ជួបគ្នា ជាមួយមិត្តសម្លាញ់

ច្រើនទៀត នាំគ្នាធ្វើការវែកញែកអំពីព្រឹត្តិការណ៏ដែលមានកើតឡើងក្នុងនគរខ្មែរបច្ចុប្បន្ន។

សុខជាមតិភាណី (homme éloquent pissement) មានប្រាជ្ញាជាអ្នកប្រាជ្ញ មានចំណេះជា

បញ្ញវន្ត មានគំនិតប្រកបដោយគតិបណ្ឌិត និយាយពេលណានាំឲមនុស្សម្នាចង់ស្តាប់ណាស់,

ឯចំណែកសៅ ជាជនសមញ្ញ មានប្រាជ្ញាជារាស្រ្ត មានចំណេះជាថី​ មានគំនិតជាអ្នកជា។ បដិ

វាទនេះឯង​ ដែលនាំឲមិត្រចូលរួមជជែកក្នុងការសំណេះសំណាល ចូលចិត្តស្តាប់​ នូវវិចារវិទ្យា

(Dialectique) របស់សុខ និង សៅ។​

នៅថ្ងៃនេះ ក្លើទាំងនោះ នាំគ្នាជួបជុំគ្នា សំណេះសំណាលអំពីរឿងផ្សេងៗ នៃជីវិតដូចសព្វដង។

តែភ្លាមនោះ មានក្លើម្នាក់ ជាមាណព ឈ្មោះ សែម លើកសំណួរមួយ សួរទៅសម្លាញ់សុខថា៖

បងសុខ ខ្ញុំមិនសូវយល់សោះ ថាហេតុអ្វីបានជា​ឯកឧត្តម សម-រង្សី និង កឹម-សុខាចេះតែនាំគ្នា

ចូលរួមបោះឆ្នោត?

ដូចសព្វដង សុខ តែងតែជាគោល នៃសំណួរ ព្រោះគាត់ជាអ្នកចេះដឹងជាងគេ។

 

អន្តរវត្ថុនៃការសំណេះសំណាលជាមនោគតិ

ចម្លើយរបស់សុខ៖

«អ្វីទៅដែលជាអត្ថរស នៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ? គឺការបោះឆ្នោតនេះឯង។ បើសិនជាគណបក្ស

សង្គ្រោះ​ (គ.ស.ជ) មិនចូលរួមការបោះឆ្នោត តើយើងអាចទុក គណបក្សនេះ ជាអ្នកប្រជាធិ

បតេយ្យបានដែរឫទេ?»

មាណពសែម​ បន្តសំណួរថា៖

«តែ​ ឯកឧត្តមទាំងពីរ តែងតែចោទជាមុនថា ការបោះឆ្នោត ដែលរៀមចំដោយ គ.ជ.ប. វា

គ្មានលក្ខណៈត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់​ ត្រង់ចំណុចនេះឯង ដែលខ្ញុំមិនយល់ បើការបោះឆ្នោត វាឥត

ស្របច្បាប់ ចុះហេតុអ្វី ក៏នៅតែចូលរួមបោះឆ្នោត?»

សុខជាអ្នកប្រាជ្ញ, ដូចសព្វដង គាត់មិនដែលមានការរួញរា នឹងឆ្លើយ នូវសំណួរអ្វីមួយឡើយ។

គាត់ដកដង្ហើមមួយៗ សម្លឹងមុខសម្លាញ់ជា ហើយនិយាយថា៖

«ប្អូន មិនយល់ត្រង់ចំណុចនេះ ជាចម្ងល់ត្រឹមត្រូវមួយ តែចំពោះបងវិញ បងយល់ថា ការនេះ

វាជាយុទ្ធសាស្ត្រនយោបាយ របស់ឯកឧត្តមទាំងពីរ គឺទី១ ចង់ព្រមានដល់គ.ជ.ប. ពីភាពមិន

ឯករាជ្យរបស់ស្ថាប័ននេះ, ទី២ គឺ ចង់រំឭក​ដល់ប្រជាជនខ្មែរ ពីភាពតស៊ូនយោបាយមួយ រវាង

“អ្នកប្រជាធិបតេយ្យ និង អ្នកកាន់អំណាចផ្តាច់ការ” តាមការបោះឆ្នោត ហេតុនេះឯង ជន

ជាតិខ្មែរ ដែលជាអ្នកស្រឡាញ់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ត្រូវនាំគ្នាចូលមកបោះឆ្នោត ដើម្បីបង្កើត

ជាកម្លាំងជាតិ ដែលជាកម្លាំងប្រជ្ញា ប្រឆាំងតាមអំពើអហឹង្សា នឹងកម្លាំងបាយ របស់អំណាច

ផ្តាច់ការ, ទីបញ្ចប់ គឺ បង្ហាញសេចក្តីក្លាហានរបស់ គ.ស.ជ. ថា គេមិនរួញរានៅចំពោះមុខល្បិច

ទាំងឡាយរបស់គណបក្សកាន់អំណាច (គ.ប.ជ) ទោះបីដឹងជាមុនថា ការបោះឆ្នោតនេះជា អា

ការៈក្រៅបញ្ជោត (simulacre) យ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ពុំមែនជាឧបសគ្គសំរាប់ គ.ស.ជ. ដើរទៅរក

ជ័យជំនះបាននោះឡើយ»

មាណព សែម ហាក់បីដូចជាមានអារម្មណ៏រំភើពខ្លាំងណាស់ នូវចម្លើយរបស់សុខ។ គាត់ញញឹម

ប្រកបដោយជំនឿថា យុទ្ធសាស្ត្រ សម-រង្សី និង កឹម-សុខា ជាយុទ្ធសាស្ត្រមួយប្រកបដោយ

ប្រសិទ្ធិភាព ជាសេចក្តីសង្ឃឹមសំរាប់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ​ដែលកំពុងរងគ្រោះ ពីសំណាក់អំណាច

ផ្តាច់ការ។ តែពេលនោះ មានក្លើម្នាក់ទៀត ឈ្មោះ សាយ មានប្រតិកម្ម ហើយសួរទៅសៅ ជា

ក្លៅថា៖

«ក្មួយសុខ និយាយក្បោះក្បាយល្អណាស់ ដូចសព្វដង ឮពេលណាគួរឲចង់ស្តាប់ តែខ្ញុំចង់សួរ

យោបល់ដល់ក្មួយសៅម្តងថា តើវិភាគរបស់ក្មួយសុខ អាចចាត់ទុកជាចម្លើយ ដែលជាតិខ្មែរ

ត្រូវការដែរឫទេ?»

សៅមានអារម្មណ៏ទើសទាល់នូវសំណួរនេះ តែដូចសព្វដង គាត់មិនដែលគេចវេះ មិនឆ្លើយនោះ

ឡើយ។ គាត់ខំប្រឹងបន្តិចក្នុងគតិគាត់ ហើយឆ្លើយថា៖

«ក្លើសុខ លើកលក្ខណៈមួយសំខាន់ណាស់ យកមកធ្វើជាហេតុផល​ក្នុងការចូលរួមបោះឆ្នោត

របស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ គឺទុកការបោះឆ្នោតជាអត្ថរស់របស់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។ ចំពោះ

ខ្ញុំ ហេតុផលនេះ វាគ្មានអ្វីដែលអាចយកមកធ្វើជា ជំទាស់គំនិតបាននោះឡើយ ព្រោះវាជាការ

ពិតមួយ តែយើងដឹងថា ការបោះឆ្នោតមិនមែនជាអត្ថរស់តែមួយគត់របស់ លទ្ធិប្រជាធិប

តេយ្យនោះឡើយ។ អត្ថរស់ជាច្រើនទៀត ដូចយ៉ាង សេរីភាព, សមភាពនិង និតិរដ្ឋ ក៏សុទ្ធជា

គ្រិះសំខាន់ នៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យដែរ។ តែខ្ញុំជឿច្បាស់ថា សុខឯងក៏បានដឹងវាច្បាស់ហើយ។

បញ្ហាធំដែលចោទជាសំណួរ បើខ្ញុំតាមស្តាប់ការវិភាគរបស់សុខ គឺគេអាចសួរថា​ តើយើងអាច

យក អកុសល​ (le mal) ជាមធ្យោបាយ, ព្រោះដោយខ្វះមធ្យោបាយឯទៀត,មកធ្វើជាអាវុធ

ប្រឆាំង នឹងអកុសលបានដែរឫទេ? សំណួរនេះ ជាសំណួរឋិតនៅលើសីលធម៌ជាបឋម តែបើ

សុខឯង យល់ឃើញថា គេអាចយកអកុសល មកធ្វើជាកុសល (le bien) ក្នុងការរកដំណោះ

ស្រាយបញ្ហាជាតិបច្ចុប្បន្នបាន, ក្នុងគំនិតនេះ វាមានទំហំវាធំធេងណាស់ ព្រោះវាជាប្រធាន

សិក្សាមួយ ដែលនាំបង្កើតជាទំនាស់គំនិតមិនចេះចប់។ ដូចអ្នកឈ្នះ គេតែងតែលើកមកធ្វើ

ជាហេតុផលថា៖ “ជ័យជំនះនៅទីបញ្ចប់ ជាការបញ្ចាក់ថាមធ្យោបាយដែលយកមកប្រើ គឺវាពិត

ជាត្រឹមត្រូវ”។ នៅក្នុងទស្សនេះ វាមាន សទិសភាព (ressemblance) នឹងហេតុផល នៃលទ្ធផល

នៃការបោះឆ្នោតថ្ងៃទី២៨កក្តដាឆ្នាំ២០១៣ ដែល គ.ស.ជ. អាចចាត់ទុក ជាលទ្ធផលវិជ្ជមាន

ព្រោះវាអាចបង្ហាញជាភស្តុតាងបានថា ជម្រើសចូលរួមបោះឆ្នោតជាជម្រើសត្រឹមត្រូវ ព្រោះវា

មានជ័យជំនះ ភាយចេញជាក់ស្តែង ពីការបោះឆ្នោតនេះ ដែលគេអាចយកវា មកធ្វើសម្ភារ

កម្ម (matérialiser) នូវអប្រជាប្រិយភាព របស់គណបក្សកាន់អំណាចបាន»។

សុខមានប្រតិកម្មចំពោះការវិភាគរបស់សៅជាមិត្ត ហើយឆ្លើយកាត់ភ្លាមថា៖

«ខ្ញុំមិនដែលនិយាយថា គ.ស.ជ. យកអកុសល មកធ្វើជាកុសល  ជាមធ្យោបាយនោះឡើយ

ហើយនៅក្នុងចំណុចនេះ ខ្ញុំមិនដឹងថា តើសៅឯង មើលឃើញបែបណា ថាមានអកុសលនៅ

ក្នុងទង្វើរបស់ គ .ស.ជ. ក្នុងការចូលរួមបោះឆ្នោត?»។

សៅ ឋិតនៅស្ងៀមមួយភ្លែត ក្រោយបន្តិចមក ក៏ឆ្លើយតបនឹងក្លើថា៖

«ដូចខ្ញុំរំឭកប្រាប់សំឡាញ់ទាំងអស់នៅទីនេះជាមុនថា យើងកំពុងនាំគ្នាពិចារណាអំពី កុសល

និង អកុសល ក្នុងជម្រើសចូលរួមបោះឆ្នោត ហើយជាប្រធានសិក្សាមួយមានទំហំធំទូលាយ

ណាស់ ព្រោះវាឋិតក្នុងភូមិសីលធម៌។ សុខឯង និយាយថា តើខ្ញុំមើលឃើញបែបណា ថាមាន

អកុសល ក្នុងជម្រើស នៃការចូលរួមបោះឆ្នោតរបស់ គ.ស.ជ.។ ចំណុចនេះ សុខឯងដឹងច្បាស់

ហើយថា អកុសលនេះ វាមានធាតុជា សជាតិក (inné) នៅក្នុងជម្រើសណាមួយដែលយើង

ជ្រើសយកវាមកអនុវត្ត ព្រោះក្នុងជម្រើសនិមួយ យើងតែងតែលើក កុសល​ និងអកុសល មក

ថ្លឹងជានិច្ច មុននឹងសម្រេច។ ហេតុនេះឯងហើយ ដែលខ្ញុំលើកយក អកុសល មកពិចារណា

ក្នុងទង្វើរបស់ គ.ស.ជ.។ សុខឯង មិនអាចនិយាយថា ក្នុងជម្រើស​នៃការចូលរួមការបោះឆ្នោត

របស់ គ.ស.ជ. អ្នកដឹកនាំគណបក្សឥតបានពិភាក្សាជាមុន ថ្លឹង ដើម្បីរកសមតា (équilibre)

រវាង កុសល និង អកុសលនោះឡើយ​ ដូចយ៉ាងក្នុងវិភាគរបស់ សុខឯង ខ្លួនលើកទិដ្ឋភាព

នៃកុសល ច្រើនណាស់ មកធ្វើជាហេតុផល​ នៃជម្រើសរបស់ គ.ស.ជ. តែខ្លួនឥតបានលើក

ទិដ្ឋភាព នៃអកុសលមកថ្លឹងបង្ហាញដល់ក្លើយើងនៅទីនេះអោយបានដឹងផង។ តែថ្វីបើគ្មាន

ទស្សនកផ្ទុយក៏ដោយ ក៏ខ្ញុំមិនជំទាស់ដាច់ខាត់នោះដែរ។ ប៉ុន្តែ ដូចខ្ញុំបាននិយាយអម្បាញ់

មិញនេះថា  ក្នុងជម្រើសនិមួយៗ វាតែងតែមាន ទិដ្ឋភាពផ្ទុយរបស់វា ដែលមានធាតុជា 

សជាតិក, គឺអកុសលនោះឯង, ហើយនៅក្នុងចំណុចនេះ ក្លើយើងនៅទីនេះ ចង់ដឹងយល់

បើខ្ញុំមិនច្រឡំ»។

ក្នុងពេលនោះ អ្នកចូលរួមក្នុងការសំណេះសំណាល សំដែងបញ្ជាក់ពីចំណង់ចង់ដឹងយល់ របស់

គេ អំពីទិដ្ឋភាព អកុសលនេះ។​ ក្រោយបន្តិចពីការសំដែងទឹកចិត្តនេះមក, សុខនិយាយឡើង

ថា៖ 

«ពិតដូច្នេះមែនហើយ តែសៅឯង យកពាក្យ អកុសល មកប្រើ ហាក់បីដូចជាខ្លាំងបន្តិច

ព្រោះថា វាគ្មានបន្តិចសោះនៅក្នុងអារម្មណ៏របស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ។ អ្វីដែលគេកំពុងធ្វើ

គឺក្នុងគោលបំណង រកប្រយោជន៏ជូនប្រទេសជាតិតែប៉ុណ្ណោះ»។

សៅ កម្រើកខ្លួនបន្តិចលើកៅអីដែលខ្លួនកំពុងអង្គុយ ហើយឆ្លើយតបទៅនឹងក្លើ សុខ ថា៖

«អកុសល វាអាចកើតមានបានគ្រប់ឪកាសទាំងអស់ ក្នុងគំនិត មានបំណងក្តី ឥតបំណង

ក្តី, ហើយការយកពាក្យ អកុសល​មកប្រើ វាគ្មានការទង្គិចអ្វីនឹងសីលធម៌ ​ដែលអាចចាត់ទុក

ថា ជាការបំផ្លើសនោះដែរ ព្រោះទី១ ពាក្យនេះ ជាពាក្យផ្ទុយធម្មតា ពីពាក្យ កុសល, ទី២ វាជា

ការឆ្លើយមួយ​ ស្របនិងបរិការណ៏ ​នៃនយោបាយនៅក្នុងស្រុក នាបច្ចុប្បន្ននេះ ដូចយ៉ាង

យកពាក្យសង្គ្រោះជាតិ មកធ្វើជា គោលដៅនោះដែរ។

លោក សម-រង្សី និង កឹម-សុខា សុខចិត្តចូលរួមគ្នា ព្រោះយល់ឃើញថា ស្ថានការណ៏របស់ជាតិ

វាមកដល់ដំណាក់ការមួយ ដែលតម្រូវឲមានកម្លាំងធំមួយ សំរាប់ប្រឆាំងនឹងអំណាចផ្តាច់ការ

ដើម្បីសង្គ្រោះជាតិ។ ដូច្នេះ ការរួបរួមនេះ វាអាចអោយគេធ្វើ អនុមាន បានថា នៅក្នុងស្រុក

ខ្មែរសព្វថ្ងៃ  វាគ្មាននិតិរដ្ឋ ​ព្រោះមាន អំណាចផ្តាច់ការ ជារបបដឹកនាំរដ្ឋ។ សុខឯងដឹងដែរ

ថា និតិរដ្ឋនេះ គេទុកវា ជាគ្រិះនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។ បើគ្មាននិតិរដ្ឋ ចុះហេតុម្តេច ក៏គណ

បក្សសង្គ្រោះជាតិ ជ្រើសយកការចូលរួមបោះឆ្នោត, ដែលជា អភិក្រម (processus) មួយ ដែល

គេអាចយកវា មកអនុវត្តបាន ​នៅតែក្នុងប្រទេសមួយដែលមាននិតិរដ្ឋ។ ភាពផ្ទុយគ្នានេះ

ឯងហើយ ដែលជា​ អកុសល ក្នុងចេតនា របស់អ្នកដឹកនាំ គ.ស.ជ.។

ភាពផ្ទុយគ្នានេះ វាបង្កើតដោយខ្លួនឯង នូវទំនាស់ជានិច្ច រវាងគោលការណ៏​ និងសកម្មភាព

ដែលជាឧបសគ្គសំខាន់ ដើម្បីធ្វើអោយបានសម្រេច នូវគោលបំណង។​ ទំនាស់ជានិច្ចនោះគឺ

ឋិតនៅលើ ការគោរព នៃការបកស្រាយច្បាប់របស់គណបក្សកាន់អំណាច​​ អោយស្របតាម

តែប្រយោជន៏ ដែលគេចង់បាន។ ដូច្នេះ បើគណបក្សកាន់អំណាច គេអនុញ្ញាតអោយគណ

បក្សសង្គ្រោះជាតិធ្វើអ្វីមួយ ទើប គ.ស.ជ. អាចធ្វើបាន, ធ្វើបែបនេះយូរៗទៅ នាំអោយគេ

លែងមើលឃើញ គោលការណ៏ របស់ខ្លួន ដែលបានកំរិតទុក ថាត្រូវតែដូរអ្នកដឹកនាំដើម្បី

សង្គ្រោះជាតិ។ ទំនាស់បែបនេះឯង ដែលនាំឲ គ.ស.ជ. ដើរវិលវល់ នៅក្នុងតែបញ្ហាទំនាស់

របស់ខ្លួន ដែលខ្លួនជាបង្កើតវាដោយខ្លួនឯង ហើយលែងដឹងថាខ្លួនកំពុងចង់ធ្វើអ្វីថែម

ទៅទៀត។

ភាពវឹលចុះវិលឡើងនេះ វាបង្ហាញអត្ថរស់ របស់ គ.ស.ជ. នៅត្រឹមតែជា គណបក្សសំរាប់

តែបោះឆ្នោត។ ទោះបីឈ្នះក្តី បើគណបក្សកាន់អំណាច គេមិនព្រមផ្ទេរអំណាចអោយ ក៏ខ្លួន

គ្មានលទ្ធភាព ប្រើជ័យជំនះរបស់ខ្លួន ដើម្បីយកអំណាចដែរ ព្រោះខ្លួនធ្វើសកម្មភាពក្នុង

ក្របខណ្ឌ នៃអំណាចអ្នកដឹកនាំ នៅក្នុងប្រទេសឥតនិតិរដ្ឋ។ ដូចយ៉ាង បើគ្រប់ស្ថាប័នរដ្ឋ៖

មាន មហាក្សត្រ, ក្រុមព្រឹក្សាធម្មនុញ្ញ , គ.ជ.ប. ថាខ្លួនជាអ្នកចាញ់ តើខ្លួនមានអ្វីទៀត សំរាប់

ជា ឧបាស្រ័យបុនរាព្រឹត្ត (voie de recours) ព្រោះក្នុងប្រទេសគ្មាននិតិរដ្ឋ “អ្នកខ្លាំង តែងតែ

យល់ត្រូវជានិច្ច”។

សុខឆ្លើយតបវិញភ្លាមថា៖

«ម្ចាស់ឆ្នោត គេនាំគ្នាធ្វើបាតុកម្ម ទាមទាររកយុត្តិធម៌ តើសៅឯង​ មិនទុកជាឧបាស្រ័យបុន

រាព្រឹត្ត នោះទេ?»។

សៅឆ្លើយតបទៅក្លើជាសម្លាញ់ថា៖

«បាតុកម្ម ដើម្បីអ្វី បើគ្រាន់តែហែក្បួនមូតូ ស្រែកសុំអោយរកយុត្តិធម៌។ ហើយក្នុងការទាមទារ

នោះទៀត គេសួរថា សុំទៅអ្នកណា ដែលអាចទុកជាអ្នករកយុត្តិធម៌? បើគ្រប់ស្ថាប័នជាតិ

គេថា គ.ស.ជ. ជាអ្នកចាញ់ទៅហើយ។ ស្ថានភាពទ័លច្រក វានៅត្រង់នាំគ្នា គោរពច្បាប់អ្នក

កាន់អំណាចផ្តាច់ការ។ ​ការគោរពនេះ គឺដូច ហាមឃាត់ខ្លួន ដោយខ្លួនឯង អោយខ្លួនឯង ធ្វើ

សកម្មភាព ក្នុងប្រយោជន៏គណបក្សកាន់អំណាច។ ក្នុងភាពទ័លនេះឯង ដែលនាំអោយ គណ

បក្សសង្គ្រោះជាតិ គ្មានផែនការអ្វីទៀត ​ក្រៅពីសុំគណបក្សកាន់អំណាច ធ្វើការចរចា

តែប៉ុណ្ណោះ, ហើយការចរចានោះទៀត មិនច្បាស់ថាខ្លួនចង់បានអ្វីមួយពិតនោះទេ គឺចរចារ

ដើម្បីរក្សាសេចក្តីសុខរបស់អ្នកដឹកនាំតែប៉ុណ្ណោះ។ ហើយជាពិសេសទៅទៀត​ សព្វថ្ងៃនេះ

សម-រង្សី និង កឹម-សុខា ឥតដឹងទៅវិញទៅមក ថា ម្នាក់ៗកំពុងធ្វើអ្វី, ចង់បានអ្វី នោះទេ។

នេះឯងជា អកុសល សំរាប់ជាតិ នៃជម្រើស​ដែលចូលរួមការបោះឆ្នោត​ គ្មានសេរី និង គ្មាន

យុត្តិធម៌»។

សុខឆ្លើយតបថាៈ

«រឿងនេះ ជារឿងអតីតកាល  រឿងសំខាន់ គឺខ្មែរអ្នកស្រឡាញ់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ត្រូវនាំ

គ្នា រួមគ្នាសង្គ្រោះជាតិ។ បើសៅឯង នៅតែលើករឿងដែលកន្លងរួចមកហើយ​ មកនិយាយ

បែបនេះ គឺខ្មែរពុំអាចរកដំណោះស្រាយឃើញទេ?»។  

ប្រតិមកម្មបែបនេះ បញ្ចាក់អោយឃើញថា សុខ មិនយល់ស្របលើការវិភាគរបស់សម្លាញ់សៅ

នោះឡើយ។ តែការនេះ ជារឿងធម្មតាទេ ព្រោះវាឋិតនៅក្នុងក្របខណ្ឌនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។

ប៉ុន្តែ យើងដឹងថា ទំនាស់គំនិត ឬ វិចារវិទ្យាតែងតែបង្កើតជានិច្ច នូវគំនិតថ្មី ទោះបីវាមិន

ទាន់មានភាព ជាការព្រមព្រៀង រវាងគ្នាច្រើន (consensus) យ៉ាងណាក៏ដោយ តែវាអាច

បង្កើតជាដំណោះស្រាយកំបាំងមួយ(solution latente)​ ក្នុងបដិវាទកម្ម។​ រសមោចនាកម្មនេះ

(sécrétion) វាមាននៅក្នុងច្បាប់ធម្មជាតិ។ សៅមិនឆ្លើយតបទៅនឹងប្រតិកម្មរបស់ក្លើនោះ

ឡើយ ព្រោះខ្លួនដឹងថា សុខកំពុងរស់ក្នុងឧត្តមគតិនិយម តែមិនដឹងថា វាកើតចេញពីទោសៈ​

ឬ ពីការពិចារណា។ តែសៅដឹងច្បាស់ថា នៅក្នុងស្ថានភាពនយោបាយនៅស្រុកខ្មែរសព្វថ្ងៃនេះ

លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ត្រូវបានគណបក្សកាន់អំណាចលុបចោលបាត់ទៅហើយ តែបើ សម-រស្សី

និង កឹម-សុខា ធ្វើមិនយល់ដឹង ហើយនៅតែបន្តភាគកម្ម (participation) ដូចយ៉ាងការចូល

រួមបោះឆ្នោតតូចធំគ្រប់បែបយ៉ាង ជាមួយ គណបក្សកាន់អំណាច ដែលគេរៀបចំវាឡើង ជា

អាការៈក្រៅបញ្ជោត (simulacre) នៃលទ្ថិប្រជាធិបតេយ្យ គឺច្បាស់ជាភាគកម្មនេះ​ក្លាយទៅជា

អ្នកឧបត្ថម្ភ ដល់ ការបញ្ឈប់ ដំណើរ នៃប្រជាធិបតេយ្យូនីយកម្ម នៅស្រុកខ្មែរជាពុំខាន៕

Partager cet article
Repost0
16 mai 2014 5 16 /05 /mai /2014 17:40
Partager cet article
Repost0
13 mai 2014 2 13 /05 /mai /2014 08:08
មាឃាការ បាត់បង់

Les illusions perdues

មាឃាការ បាត់បង់

Les illusions perdues

 

ក្រោយពីការចុះហត្ថលេខា នៃកិច្ចព្រមព្រាងសន្តិភាព​ នៃកម្ពុជា នៅទីក្រុងប៉ារីស នាថ្ងៃទី២៣

តុលាឆ្នាំ១៩៩១ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ មានសង្ឃឹមថា អានាគតប្រជាជាតិខ្លួន ច្បាស់ជាមាន រស្មីនូវ

សន្តិភាព បំភ្លឺផ្លូវសេរីភាព នៃប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលជាមាគ៌ា សំរាប់កសាង ឯករាជជាតិ ក្នុង

លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យសេរី ដែលមានចន្ទល់បី ជាពំនឹង គឺចំណងជាហូរហែនូវ៖ ការអភិវឌ្ឍន៏នៃ

សេដ្ឋកិច្ច, សភាពចម្រើនៃសង្គម, និង ការរិកចម្រើននៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។  ការណាត់

ជួប នៃសេចក្តីសង្ឃឹមនេះ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ធ្លាប់ខកចិត្ត​ មិនបានជួបភ័ព្វសំណាងនេះរួច

ម្តងមកហើយ គឺនៅពេលដែលប្រទេសខ្លួន បានទទួលឯករាជ្យ ពីអាណានិគមបារាំងក្នុងឆ្នាំ

១៩៥៣។ ការណាត់ជួប មិនមកនេះ គឺមានហេតុមក ពីការក្បត់ នៃរបបរាជានិយម​ហើយការ

ក្បត់នេះនៅតែមានបន្តជានិច្ចរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ។

 

ការក្បត់នេះ មានអត្ថរស់បែបណាទៅ?

របបរាជានិយម​ បានទទួលអំណាចពីអាណានិគមបារាំង ជារាជានិយមឧនាភិវឌ្ឍ គ្មានមាន

ទាល់តែសោះ​ នូវវប្បធម៏នៃការដឹកនាំជាតិ។ តែអត្ថស្នេហានិយម (narcissisme) របស់ខ្លួន​នាំ

ឲខ្លួន មានជំនឿងប់ ថាជារបបដឹកនាំសហសតវត្ស ធ្លាប់ដឹកនាំជាតិ ប្រកបដោយ

ជោគជ័យ មានស្នាដៃជាសច្ចៈ អាចនឹងដឹកនាំជាតិ ដោយយករបៀបចាស់ ដែលខ្លួនធ្លាប់ប្រើ​

មកដឹកនាំជាតិឡើងវិញ។ កៅសិបឆ្នាំនៅក្រោមអាណានិគមបារាំង របបរាជានិយម​ រស់សម្ងំ

សុខ ឥតដែលបានគិតពីប្រយោជន៏ជាតិ, សុខទុក្ខរបស់ប្រជារាស្រ្ត ដោយយកលេស ថាខ្លួន

គ្មានអំណាច។ ពីរជ្ជកាលមួយទៅរជ្ជកាលមួយ ស្តេចបីអង្គ មាន៖ នរោត្តម, ស៊ីសុវត្តិ, ស៊ីសុវត្តិ

មុនីវង្ស គិតតែនាំគ្នាដេកជក់អាភៀន លេងស្រី និង​ផឹកស្រា យកវាំងធ្វើជារោង​ សំរាប់រស់ក្នុង

សេចក្តីក្លៀវក្លម នូវកាមយោគ បន្តរហូតមកដល់រាជ្យ ស្តេចសីហនុ ពិតមែនតែព្រះអង្គមិន

សូវចូលចិត្តសុរា ​តែទ្រង់ផាត់ទាត់ យកកាមយោគស្ត្រី ជាដើមប្រយោគ។​ កៅសិបឆ្នាំរស់ក្នុង

អសប្បុរស (pervers) នាំឲរបបរាជានិយម​ ដុះស្លែ មានធាតុ ជារុក្ខជាតិចង្រៃ សំរាប់សង្គម

ខ្មែរ ដូចយ៉ាង​បន្ទាប់ពីបារាំងប្រគល់ឯករាជ្យឲខ្មែរ ស្តេចសីហនុ មានការភិតភ័យ​ មិនស្គាល់

អ្វី ដែលហៅថា ការដឹកនាំជាតិ សូមពឹងបារាំងឲជួយរបបរាជានិយមដដែល ដើម្បីប្រត្យាស្ថា

នា អំណាចផ្តាច់ការឡើងវិញ ដើម្បីងាយស្រួល នឹងត្រួតត្រារាស្ត្រ។ យកទស្សនៈត្រួតត្រា ដែល

ជាសភាវគតិ​ នៃរបបផ្តាច់ការ ​មកធ្វើជាឧបករណ៏ នៃរាជរដ្ឋាភិបាល ដែលនៅពេលនោះ​ វា

ផ្ទុយស្រឡះពីប្រយោជន៏ជាតិ តម្រូវឲប្រតិបត្តិ​ នូវនយោបាយថ្មី យករាស្រ្តធ្វើជាអធិបតី​ តាម

ប្រជាអប់រំ ឲយល់ដឹង អំពីនយោបាយជាតិ ធ្វើឲកំរើកជានិច្ច នូវលទ្ធិប្រជាធិបតេ

យ្យសេរី ដែលមានរដ្ឋធម្មនុញ្ញឆ្នាំ១៩៤៧ ជាមធ្យោបាយ សំរាប់កសាងប្រទេសកម្ពុជា ដែល

ធ្លាក់ទៅក្នុងអត្ថគត យូរអង្វែងសតវត្សរួចមកហើយ។ នយោបាយថ្មី អាចនឹងធ្វើបានងាយ

ស្រួលសំរាប់ជាតិខ្មែរនៅពេលនោះ វាគ្រាន់តែ​ស្តេចសីហនុ​ មានឆន្ទៈល្អ យកប្រយោជន៏ជាតិ ជា

ដើមប្រយោជន៏, យកលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យសេរី ជាមធ្យោបាយដឹកនាំជាតិ, រលាស់ចោល នូវ

របៀបដឹកនាំ​ របៀបអាណានិគម​ ដែលជាវិធីមើលងាយដល់ខ្មែរ ទុកប្រជាពលរដ្ឋ ជារាស្រ្ត

ល្ងង់ខ្លៅ​ មិនអាចមានសមត្ថភាព នឹងដឹកនាំវាសនា របស់ខ្លួនដោយខ្លួនឯងបាន។ ដូច្នេះ

ឯករាជ្យជាតិឆ្នាំ១៩៥៣ ដែលខ្មែរសង្ឃឹមថាជាពន្លឺដល់ជាតិនោះ វាគ្រាន់តែជាមាឃាការតែ

ប៉ុណ្ណោះ​។

 

សេចក្តីសង្ឃឹមថ្មី នៃប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ គឺថិតនៅលើ ហត្ថលេខា នៃកិច្ចព្រមព្រាងសន្តីភាពនៅ

កម្ពុជា នាថ្ងៃទី២៣តុលាឆ្នាំ១៩៩១។ តែសេចក្តីសង្ឃឹមនេះ ត្រូវរបបរាជានិយម ក្បត់ប្រជាជាតិ

ខ្មែរម្តងទៀត។ ក្បត់ទី២នេះ មានអាការៈ ហួសពីកាក្បត់ជាតិទៅទៀត ព្រោះវា ជាអំពើ

ឃាតកម្មពេញលក្ចណៈ ប្រមូលប្រជាជនខ្មែរ មកដាក់នៅក្នុងទ្រុងរាជានិយមទី២ ដើម្បីឲយួន

យកទៅប្រលិចក្នុងទឹក ឲលង់ទឹកស្លាប់តែម្តង។

ការបង្កើតរបបរាជានិយមទី២ ដែលជារាជានិយម រខេករាក គ្មានរាជវង្សពិត មានជនជាតិ

ចិន មានលុយកាក់ ទិញងារស្តេចពាក់ ដូចទិញអាវនៅផ្សារទួលតាពូង មានស្តេចមានបីតាជា

រាស្រ្តខុសប្រពៃណី។ ទាំងមហាក្សត្រ ទាំងវង្សតូចធំ មានហ៊ុន-សែន ជាអ្នកចិញ្ចឹម ហើយថ្លែង

អះអាងដើម្បីប្រយោជន៏ ថារាស្រ្តខ្មែរស្រឡាញ់របបរាជានិយម។ហ៊ុនសែន ធ្វើបុណ្យសពឲស្តេច

សិហនុ ដូចជាធ្វើបុណ្យហែអ្នកតាចិន មានមនុស្សកុះករមកទស្សនា កែនអ្នករាជការ, និស្សិត

និងសិស្សគ្រប់សាលា, ​ព្រះសង្សគ្រប់វត្ត ឲមកអង្គុយ ឬ ឈរ ជាក្បួនហែ ធ្វើមុខស្រងូត

ស្រងាត់ ដូចមនុស្សឈឺ, ពេលយប់ជួលមនុស្ស ឲស្រែកថាឃើញ «ឆាយា» ខ្មោចសីហនុ ក្នុងវង់

ព្រះចន្ទ ថាជាស្តេចឪ មានបារមី​ ជួយយួន ឲឡើងផែពេញទឹកដីខ្មែរ។ តែដល់ពេលបោះឆ្នោត

រើសតំណាងរាស្ត្រ វាបង្ហាញឲឃើញភាពផ្ទុយស្រឡេះភ្លាម គឺគណបក្សដឹកនាំដោយបុត្រីសីហ

នុ ដែលជាគណបក្សបង្កើតឡើងដោយសីហនុ[1] គ្មានបានទទួលមួយអាសនៈក្នុងរដ្ឋសភា សួរ

ថា តើរាស្ត្រស្រឡាញ់របបរាជានិយម ឬ សីហនុ បែបណាទៅ?

ស្តេចខ្មែរ ក្បត់សច្ចា គ្មានសច្ចចំពោះរាស្ត្រ ដើម្បីរស់បំរើចោរ ចុះសច្ចានុមតិ នៅហាណូយ កាត់

ដីកាត់កោះជាតិ ប្រគល់ឲយួន ដែលជាអ្នកមានគុណរយប្រការ ដល់ស្តេចតា ជាបីតា​ដែលនាំឲ

រាស្រ្តបាត់មាឃាការថា ស្តេចជាអ្នកការពារជាតិ។ រាស្ត្រខ្មែររស់ដោយសំណល់ ពោះឃ្លានជាធម្ម

តា តាំងពីតារហូតដល់ចៅ អត្ថខាត់អស្ចារ្យ​ ក្នុងរាជារដ្ឋ គួរអាណោចពេក តែស្តេចខ្មែរ មាន

ចរិយាចំឡែក ងាកមុខសម្លឹងយួនជាអ្នកមានគុណ រីករាយក្នុងចិន្តា ភ្លេចក្តីវេទនារាស្ត្រ

ខ្សត់ អត់ដីអត់ផ្ទះជាសំបុក ព្រោះថៅកែចិនដេញចេញដូចសត្វ​ យកទ័ព ហ៊ុន-សែន ជា

អាជ្ញា ទាត់ធាក់រាស្រ្តខ្មែរដូចកូនឆ្កែ។ ទេសភាពយ៉ាងនេះ ស្តេចឥតឃើញ​ តែគ្មានអ្វីគួរឲ

ផ្លែក ក្នុងដែនខេមរា ព្រោះស្តេចខ្មែរតាំងពីឪដល់កូន ជាមនុស្សគ្មានសុវិជ្ជា រស់ជាកំអែលសក្តិ

ភូមិ គ្មានកិត្តិយសជាអ្នកជា យកទុវិជ្ជាជាក្បួនជាតិ។

 

ក្នុងសម័យសង្គ្រោះជាតិ រាស្ត្រខ្មែរបាត់បង់ម្តងទៀត​​ នូវមាឃាការថា គណបក្សសង្គ្រោះ

ជាតិ នឹងរំដោះរាស្ត្រ ពីរបបផ្តាច់ការ យកដើមគោលការណ៏ ថាត្រូវតែដូរអ្នកដឹកនាំរដ្ឋ មាន

មារយាទជាចោរលួចជាតិ បំរើយួន។ មានខ្មែររាប់លាន ដើរតាមផ្លូវ ស្រែកផងយំផងថាត្រូវតែ

ដូរ ដេញយួនរាប់លានចេញពីស្រុកខ្មែរ ដេញចោរលួចជាតិចេញពីដំណែក បោះឆ្នោតជាថ្មី

ដើម្បីយុត្តិធម៌ ស្រែកហើយស្រែកទៀតដាស់ព្រលឹងជាតិ តែជាអកុសល សម-រង្សី មាន កិម-សុ

ខា ជាដៃគូ នាំគ្នាគិតថាត្រូវចរចារ ជាអ្នកចាញ់ ក្នុងជ័យជំនះ ជាមួយចោរជាអ្នកលួច

ឆ្នោត យូរទៅៗ មិនដឹងចង់បានអ្វី តែបែជាស្រែកកុហករាស្ត្រថា យើងឈ្នះហើយ ដូចពេលធ្វើ

ការឃោសនាបោះឆ្នោតថ្មីៗនេះ[2] តាមស្តាប់សម-រង្សី គាត់គិតតែពីស្រែកថា «យើងឈ្នះហើ

យៗ» តើឈ្នះលើអ្នកណា បើគាត់ថាខ្មែរអត់មានសត្រូវផង។ ដើម្បីកែការអផ្សុក ហ៊ុន-

សែន ឲសម-រង្សី និង កិម-សុខា ដើរលេងតាមខេត្ត ដើម្បីសុខភាព[3] ស្រែកថាមានការបោះ

ឆ្នោតជាធម្មតានៅស្រុកខ្មែរ គ្មានភិតគ្មានភ័យក្នុងនិតិរដ្ឋ ឥតមានចាំបាច់ដូរ គ.ជ.ប. ព្រោះ

ជាស្ថាប័ទជាតិមានយុត្តិធម៌។ សម-រង្សី និង កិម-សុខា នាំគ្នាជឿ ថាប៉ូលិស និង មន្ត្រី​គណ

បក្សប្រជាជាន គេលួចខ្សឹបស្ងាត់ៗថា កុំភ័យ ពួកយើងទាំងតូចទាំងធំ គាំទ្រឯកឧត្តម តែ

សម-រង្សី និង កិម-សុខា ភ្លេចគិតថា​ ជនទាំងនោះជាភ្នាក់ងារយួន គេខ្សឹបឲលោកស្លូត ដូច

ជាឆ្កែបាក់លោង ព្រោះគេដឹងថាលោកល្ងង់ រស់ក្នុងភាពស្ញុយនៃគំនិត។ យួនមានប្រាជ្ញា យក

ការបោះឆ្នោតតូចឆ្នាំ២០១៤​ លុបបញ្ហាការបោះឆ្នោតធំ នាថ្ងៃទី២៨កក្តដាឆ្នាំ២០១៣ នាំឲខ្មែរ

បាត់អស់ នូវមាឃាការ នៃជ័យជំនះ ថ្ងៃទី២៨កក្តដា ដោយសារ គណបក្សសង្គ្រោះជាតិចាញ់

បោកបន្តទៀតមាយាយួន។ ដើម្បីឲសម-រង្សី ឈប់និយាយពីបញ្ហាយួនរាប់លាន មករស់នៅ

ក្នុងស្រុកខ្មែរ ស-ខេង រដ្ឋមន្ត្រីចោរ គេពន្យល់បញ្ចុះបញ្ចូលថា ពួកគេមានការបារម្ភច្រើន ថា

យួនដែលមានសញ្ជាតិជាខ្មែរ នាំគ្នាបោះឆ្នោតឲគណបក្សសង្គ្រោះស្ទើរតែទាំងអស់ សម-រង្សី

ឮដូច្នេះ ជោរហើយជឿភ្លាម ប្រកាសឲយួនឮភ្លាម​ ថាកាលណាគណបក្សសង្គ្រោះជាតិឈ្នះ

ឆ្នោត គាត់នឹងធ្វើនិយតកម្ម ឲជនជាតិយួនមានសញ្ជាតិជាខ្មែរ។

អ្វីដែលយើងបានរៀនរាប់ខាងលើនេះ គឺមានគោលបំណងតែមួយគត់៖ បើខ្មែរយើង នូវតែ

ខកចិត្តពីមាឃាការបាត់បង់របស់ខ្លួន តែក៏មិនព្រមនាំគ្នាងើបឡើងតស៊ូ ដែលជាការតស៊ូ

របស់ប្រជាពលរដ្ឋ​ ដោយប្រជាពលរដ្ឋ និង ដើម្បីប្រជាពលរដ្ឋ គឺខ្មែរយើងច្បាស់ជាបន្ត នូវការ

ខកចិត្ត លើមាឃាការរបស់ខ្លួនជានិច្ច។

 

«អត្ថាហិ អត្ថនោ នាថោ» ប្រែថា «ខ្លួនទីពឹងខ្លួន» ជាមាគ៌ា​តែមួយគត់សំរាប់រំដោះទុក្ខប្រជា

ជាតិខ្មែរ ដើម្បីសេចក្តីចំរើន​នៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យសេរីនៅក្នុងខេមររដ្ឋ។​ ការសង្គ្រោះជាតិ

ដែល សម-រង្សី និង កិម-សុខា កំពុងធ្វើ ជាការរំដោះមួយ ដើម្បីរក្សាអំណាចផ្តាច់ការនៅស្រុក

ខ្មែរជានិច្ច ដែលមានយួនកុម្មុយនិស្ត ជាម្ចាស់ស្រុកដដែល។ រំដោះបែបនេះ គឺរំដោះគណបក្ស

ប្រជាជន ពីអន្តរាយ សំរាប់សម្លាប់រាស្ត្រ សួរថា អ្វីទៅដែលហៅថា ឈ្នះ?​ បើគិតតែពីនាំគ្នា​

ចរចារមិនចេះចប់៕    

 

[1] FUNCINPEC

[2] បោះឆ្នោតថ្នាក់ខេត្ត ស្រុក​និង ខណ្ឌ។

[3] ដើរលេងកំសាន្តដើម្បីកំសាន្ត=Promenade de santé។

Partager cet article
Repost0
6 mai 2014 2 06 /05 /mai /2014 19:13
គោលការណ៏ និង កាលៈទេសៈ របស់វៀតណាម

គួលើកយកមកពិចារណាដែរ

ចុចអានអត្ថបទនៅខាងក្រោមនេះ

គោលការណ័ និង កាលៈទេសៈ របស់យួន

Partager cet article
Repost0
1 mai 2014 4 01 /05 /mai /2014 05:39
បុប្ផាក្លិនពុល

គួរលើកយកមកពិចារណាដែរ

 

 

បុប្ផាក្លិនពុល

Les fleurs du mal

 

របបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ (១៩៧៥-១៩៧៨០), របបសាធារណៈរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា

(១៩៧៩-១៩៩១), និង របបរាជានិយមទី២ (១៩៩៣-សព្វថ្ងៃ) ជាបុប្ផាមានក្លិនពុល សំ

រាប់ប្រជាជាតិខ្មែរ។ បុប្ផាទាំងបីនេះ មានឫសកែវតែមួយ គឺលទ្ធិកុម្មុយនិស្ត កូនកាត់

យួន/ចិន ដូច្នេះវា ជាញាតិសន្តាននឹងគ្នា, វាឈ្លោះគ្នាផង ស្រឡាញ់គ្នាផង ក្នុងចំណង

គ្រួសារតែមួយ។ សព្វថ្ងៃនេះ វារួមគ្នា ជាកម្លាំងតែមួយ យករបបរាជានិយម មកធ្វើជាជំ

រក ដើម្បីរស់ ក្នុងគោលបំណង វាយពន្លិច អ្នកស្នេហាជាតិខ្មែរ ស្រឡាញ់លទ្ធិប្រជាធិបតេ

យ្យសេរី។ តើក្លិនពុលរបស់វា ជាអ្វី?

 

កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ

ជារបបឈ្លានពានសិទ្ធិមនុស្ស កាប់សម្លាប់ខ្មែរប្រឆាំងខ្លួន, ធ្វើទារុណកម្ម, វាយដំច្រម

ធាក់ខ្មែរស្លូតត្រង់, បង្អត់បាយ មិនចែក «របប» ដល់ខ្មែរអស់កម្លាំងកាយ ធ្វើការបំរើ

អង្គការ, អប់រំ ឲកូនហ៊ាន សម្លាប់ឪម៉ែ, យកនារីក្រមុំពេញរូប ធ្វើជារង្វាន់ផ្នែកកាម

តណ្ហា ដល់យុទ្ធជន ស្មោះចំពោះបក្ស។ អ្នកដឹកនាំ សុទ្ធតែបនផ្កាប់មុខ វក់ ក្នុងមនោ

គមន៏កុម្មុយនិស្តដាច់ខាត, ជាពួក «មហាលោតផ្លោះ»,​ «មហាអស្ចារ្យ», «មហាភ្លឺ

ស្វាង» លោតផ្លោះរំលង ដំណាក់ការសង្គមទាសភាព សង្គមសក្តិភូមិ សង្គមមូលធន ផុត

សង្គមនិយម ឆ្លងតែមួយផ្លោត ៤ដំណាក់ការ បានដល់មាត់ទ្វារស្ថានសួគ៌កុម្មុយ

និស្តមួយ សូម្បីតែ ឡេនីន​ ស្តាលីន ម៉ៅ ឬ ហូជីម៉ីញ លោតឥតបានដល់ ជាយស្ថានសុខ

ឥតមាន អ្នកក្រ សង្គមលែងមាន វណ្ណៈ ប្រកបដោយពន្លឺមហាភ្លឺស្វាង គ្មាន ពោ

ធិសត្វ អង្គណា បានមកដល់គោលដៅនេះ។ ដើម្បីកសាងសង្គមនិយមថ្នាក់ខ្ពស់ ប៉ុល

ពត​ បញ្ចា ឲទឹម ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ដូចគោក្របី ទាញភ្នំផ្ជាប់គ្នា ធ្វើទំនប់ ជីកប្រឡាយ

សស្រាក់សស្តាំ ឲប្រជាជន វាន់កន្ទបពណ៌ខ្មៅ ដូចចៅស្រទបចេក ដេកក្រោមមេឃ សុបឹ

ន ឃើញតែខ្មោច។​ ដោយវង្វេង ក្នុងភាពល្ងង់ខ្លៅបែបនេះ ប៉ុល ពត, អៀង សារី, សុន

សែន, ខៀវ សំផន, នួន ជា, អាម៉ុក និង ក្រុមប័ក្ខវា មើលឃើញសង្គមជាតិ ឃើញព្រះ

ពុទ្ធសាសនា ឃើញសង្ឃ ឃើញគ្រប់សាសនា ជាសត្រូវ នឹងអង្គការ ដូច្នេះ វានាំគ្នា កាប់

សម្លាប់,កំទេច ដុតបំផ្លាញ ដើម្បីកសាងសង្គមថ្មី មានសោភ័នភាព ដូចសម័យអង្គរ។

ក្នុងសង្គមថ្មីនេះ ត្រូវចាំបាច់ ជំរុះពួក លន់ នល់និយម, សីហនុនិយម, កុម្មុយនិស្តយួន

និយម ឲអស់​ ដូច្នេះ សម្លាប់ខ្មាំង ជាង២លាននាក់ វាគ្មានខាតប្រយោជន៏អ្វីដល់កម្ពុជា

ធិបតេយ្យនោះទេ។

ទំនាស់ ជាមួយ ខ្មែរយៀកម៉ីញ នៅក្រោមដំបូលផ្ទះរួមនៃ«កម្ពជាប្រជាធិបតេយ្យ» ជា

ជម្លោះនយោបាយ ប្រែក្លាយជាសង្គ្រាមយោធា រវាងកម្ពុជាប្រជាធិបេតយ្យ និង សាធារ

ណៈរដ្ឋសង្គមនិយមវៀតណាម ជាសង្គ្រាម មិនចំពោះ រវាងចិនប្រជាមានិត និង សហ

ភាពសូវៀត គឺជាសង្គ្រាម រវាងកុម្មុយនិស្ត ដណ្តើមគ្នា យកដែនដីកម្ពុជា ដាក់ ជាដែនដី

ក្រោមឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួន​។ ចិនប្រជាមានិត យកខ្មែរក្រហម ជាកូនរែក របស់ខ្លួន សហ

ភាពសូវៀត យកយួនកុម្មុយនិស្ត ជាសេះសឹក របស់ខ្លួន។ វិបត្តិ រវាងចិនប្រជាមានិត

និង សភាពសូវៀត​ មានកើតឡើង តាំងពីសម័យ បដិវត្តន៌ចិនមកម្លះ។ វិបត្តិនេះ

បង្ហាញ ជារូបភាពពេញពិភពលោក ក្នុងឆ្នាំ១៩៦០ ជាជម្លោះព្រំដែន ភាគខាងជើង ធៀ

ងខាងកើត ក្បែរកូរ៉េខាងជើង​ និង ភាគខាងលិច, ព្រមទាំងបញ្ហា អាណិកជនជាតិកា

ស៊ាក្ហត៏ និង អុយគ្ហួរ្ស ក្នុងខេត្ត ហ៊្សីង ចាង។ ​ពេលនោះ ចិនប្រជាមានិត ទាមទារ ពីសហ

ភាពសូវៀត ផ្ទៃដី ជាង១លានកន្លះគ.ម.២ ដែលនាំ ឲមាន ការប៉ះទង្គិចគ្នា បង្ហូរឈាម

គ្នាទៅវិញទៅមក ផ្តុំទ័ពវាល់លានឈមមុខគ្នា តាមខ្សែរព្រំដែន ប្រវែង៥០០០គ.ម.។ 

ឥរិយាបថយួន ផ្ជាប់វាសនា ជាមួយ​សហភាពសូវៀត បន្ទាប់ពីអាមេរីកាំងដកទ័ព មាន

ពន្លឺសមហេតុផល ក្នុងបរិយាកាស នៅពេលនោះ ជាជញ្ជីង លំនឹង របស់យួនទប់ នឹង

ទម្ងន់ ប្រវត្តិសាស្រ្តយួន ជាមួយចិន ផ្នែក ភូមិ-យុទ្ធសាស្រ្ត។ គួរកត់សំគាល់ថា ប្រវត្តិសា

ស្ត្រយួន ជាប្រវត្តិសាស្ត្រ សង្គ្រាម កសាងឯករាជភាព ទល់នឹងមហាប្រទេសចិន។ នៅក្នុង

សត្តវត្សទី១៣ លី-ធឿង និង ត្រាន់ ហ៊ុង ដាវ, ដែលជនជាតិយួន គេទុក ជាវិរៈបុរសជាតិ

ធ្លាប់វាយកំទេច ទ័ពចិន ជំនាន់ម៉ុងគ្ហោល នៅ ញូ ញឹក និង បាច ដាង ដើម្បីការពារ

ឯករាជភាព ដែលយួនដណ្តើមបានពីចិនក្នុងសត្តវត្សទី១១ក្នុងសម័យ «ដាយវៀត» ក្នុង

រជ្ជកាលលី នៃមហាចិន។ ​ក្នុងសម័យបដិវត្តន៌ទី១ចិន នៅក្នុង ផែនការលោក ស៊ីន យ៉ាត់

សេន, ​វិរៈបុរសជនជាតិចិន, ក៏មានគ្រោង បញ្ចូល រដ្ឋអាណ្ណាម ក្នុងដែនដីចិនដែរ។

គ្រោងការនេះឯង​ ដែលនាំយួន មានការមិនទុកចិត្ត លើចិនជានិច្ច, ឧទាហរណ៏ជាក់

ស្តែង នៅក្នុង សម័យអាណានិគមបារាំង ​នៅពេលបារាំង បង្ខំយួន ឲដូរតួអក្សរ របៀប

ចិន មកជារ៉ូមាំង ដែលយួនហៅថា អក្សរ «កុកងឿ» យួនគ្មាន ការរួញរា នឹងដូរនោះទេ​

ព្រោះយួន ចង់លុប បំបាត់ ឲអស់ នូវឥទ្ធិពលវប្បធម៏ចិន ក្នុងសង្គមជាតិយួន ទោះបី

ជនជាតិខ្លួន មានកំណើតដើម ជាចិន នៅក្នុងខេត្តចិន ភាគខាងត្បូង ក៏ដោយ។ ត្រូវ

ដឹងថា វៀតណាម ជាប្រទេសតែមួយគត់​ នៅជ្រោយសុវណ្ណភូមិ និង អាស៊ី ភាគអគ្នេហ៏

ដែលទទួលឥទ្ធពលវប្បធម៌ អរីយៈធម៌ របៀបរបប រច្ចនាសម្ព័ន្ធផ្នែកសង្គម រដ្ឋាបាល

យោធា ពីចិន។ ការលុប តួអក្សរចិន ជាបដិវត្តន៏វប្បធម៌របស់យួន ដើម្បីឯករាជភាព

នៃជនជាតិយួន ចំពោះមុខមហាចិន​។

ឯចំណែក​ កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ផ្ជាប់វាសនាជាមួយចិនប្រជាមានិត ដោយមានជំនឿ

ផ្ងាប់មុខ ថា​ ចិន​ និង យួន ជាសត្រូវ ប្រវត្តិសាស្ត្រ ស៊ីសាច់ ហុតឈាមគ្នា ថា ខ្មែរ ជាមិត្ត

ប្រវត្តិសាស្រ្ត នឹងចិន ស្រឡាញ់រាប់អានគ្នា ជាអ្នកជិតខាង មិនដែល មាន

រកាំរកូស ពេលណាម្តង នោះឡើយ យកចិន ជាកម្លាំង ការពារខ្មែរ ទល់ នឹងមហិច្ជតា

ប្រវត្តិសាស្ត្រ របស់យួន លេបទឹកដីខ្មែរ។ តែបើបានអានប្រវត្តិសាស្ត្រ គេមិនដែលឃើញ

ចិន មកជួយខ្មែរ ម្តងណាមួយឡើយ នៅពេលដែលខ្មែរ មានជម្លោះ កើត ជាសង្គ្រាម

រវាងខ្មែរ និង យួន។ នៅពេលចិនប្រជាមានិត ជួយខ្មែរក្រហម ច្បាំងប្រឆាំង នឹង

សាធារណៈរដ្ឋខ្មែរ តាមការពិត ចិន គេជួយយួនកុម្មុយនិស្តឯណោះទេ ជំនួយចិន ផ្តល់ ឲ

ខ្មែរក្រហម ជាការបង្គាប់ខ្មែរក្រហម ឲជួយយួនកុម្មុយនិស្ត ច្បាំងប្រឆាំងនឹងអាមេរី

កាំង និង យួនសេរីតែប៉ុណ្ណោះ។ ម៉្យាងមួយទៀត នៅក្នុងសង្គ្រាម ដេញទ័ពឈ្លានពាន

យួន ក្នុងរយៈពេល១០ឆ្នាំ (១៩៧៩-១៩៨៩) ជំនួយចិនដល់ កំទេចទ័ព កម្ពុជាប្រជាធិប

តេយ្យ សល់ពីយួនសម្លាប់, ដែលជារដ្ខសល់តែសំបក, និង ទ័ពអ្នកសីហនុនិយម គឺក្នុង

គោលដៅចិន មិនចង់ ឲអាមេរីកាំង តាមរយៈសមាគម នៃប្រទេសអាស៊ី បែកអគ្នេយ៌

(ASEAN)​, ប្រទេសសេរីក្នុងដំបន់សាមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក មាន ប្រទេសអូស្ត្រាលីជាអាថ បង្កើត

ទ័ពខ្មែរ អ្នកជាតិនិយម វាយទ័ពខ្មែរក្រហមផង វាយរំដោះស្រុកខ្មែរពីយួនកុម្មុយ

និស្តផង ព្រោះចិនមើលឃើញថា នាដកថា[1]នេះ អាច ឲទ័ពខ្មែរ អ្នកជាតិនិយម អាច

រំដោះស្រុកខ្មែរ ពីយួនបានផង និង អាចវាយកម្ទេចបានងាយ នៃកំទេចទ័ពខ្មែរ

ក្រហម ដែលជាទ័ពប្រល័យពូជសាសន៏ខ្មែរ ឥតចាំបាច់ មានជំនួយ ពីចិនកុម្មុយ

និស្ត។ ពេលនោះ ចិនមានការគាំទ្រពីសៀម ដែលជាដែនដី ចាំបាច់ សំរាប់ ធ្វើ ជាមូល

ដ្ឋាន ដឹកនាំ ពស្តុភារ ជាជំនួយសឹក ដល់ទ័ព អ្នកតស៊ូរខ្មែរ នៅតាមប្រំដែនខ្មែរ/

ថៃ។ មួយម៉ាំង[2]នេះ ដែលអាច ឲចិនសង្គ្រោះកម្ពុជាប្រជាធិបេតេយ្យ បានស្រួល តែការស

ង្គ្រោះនេះ ធ្វើឲ ប្រជាជនខ្មែរ រស់ក្រោមអាណានិគមយួនមួយនគរ ដែលជាជនរងគ្រោះ

នៃរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ប្រល័យពូជសាសន៏ គ្មានជំនឿ និង ឥតគាំទ្រចលនា

រំដោះ ដែលជាហេតុ អូសទាញសង្គ្រាម ឲមានរយៈពេលយូរអង្វែង នាំឲយួនកុម្មុយ

និស្ត មានពេលវេលាគ្រប់គ្រាន់ បោះគោល អំណាចវា​ដើម្បីកសាងសហព័ន្ធ

ឥណ្ឌូចិន ដែលមានវា​ ជាមេដឹកនាំ។

មួយវិញទៀត សង្គ្រាម រវាងចិន និង យួន ក្នុងរយៈពេលដ៏ខ្លីមួយ (ពីថ្ងៃទី១៧

កុម្ភះ ដល់ ថ្ងៃទី១៦មិននា ឆ្នាំ១៩៧៩)​ បន្ទាប់ពីទ័ពយួន វាយចូលស្រុកខ្មែរ រំលំរបបកម្ពុ

ជាប្រជាធិបតេយ្យ នាថ្ងៃទី៧មករា វាគ្រាន់ ជាសារមួយ ផ្ញើដល់ សហភាពសូវៀត

និង យួន​ ថាខ្លួន មិនបោះបង់ ដាច់ខាត កូនរែកខ្លួន។ តែគេមើលឃើញថា កូនរែក

នេះ ក្នុងសង្គ្រាម រំដោះអស់រយៈពេល១០ឆ្នាំ មិនដែលរំដោះ បានដីមួយដុំ ត្រង់ណា

សោះ ចេះតែអួតក្អេងក្អាង យករដ្ឋ ដែលសល់ តែសំបក ជាប្រដាប់ បំពងសម្លេង​ ថាខ្លួន

រុលចូលជ្រៅ ជាន់ក អាខ្មាំងយួន សង្កត់ករវា ជុំវិញទន្លេសាប ជុំវិញភ្នំពេញ ឥតអៀន

ខ្មាស់។​ ចំពោះយួន វា យកការឃាសនាកុហកនេះ ធ្វើជាការពិត ដើម្បី បន្តជាន់កររាស្រ្ត

ខ្មែរ និយាយបំភ្លែថា ប្រយ័ត្នអត់អញ ខ្មែរក្រហម វា វឹលត្រឡប់ មកសម្លាប់ពួកឯងម្តង

ទៀត។ សីហនុមើលឃើញច្បាស់ ដូចខ្មែរអ្នកជាតិនិយមឯទៀតៗដែរ ថា វត្តមានខ្មែរ

ក្រហម ក្នុងជួររំដោះ យកឈ្មោះកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ និង ទង់ជាតិវា ជាតំណាងខ្មែរ

នៅអង្គការសហប្រជាជាតិ ជាការភាន់ច្រឡំមួយធំណាស់​ សំរាប់ប្រជាជាតិខ្មែរ ក្នុងការ

តស៊ូរំដោះជាតិ តែទ្រង់នៅតែចរចេសបន្ត,ដោយចេតនា,​ដើរលើផ្លូវមរណៈនេះ ក្នុង

គោលបំណង បំរើប្រយោជន៏ផ្ទាល់ព្រះអង្គ គឺ​ សេចក្តីសុខរបស់ព្រះអង្គ ដេកនៅទីក្រុង

ប៉េកាំង ចាំលាភជ័យ ពីចិន និង យួន។​ ទ្រង់យកបុគ្គលទ្រង់ ជាការរួបរួមជាតិ បោក

ប្រាស់ខ្មែរភៀសខ្លួន រស់តាមទល់ដែនខ្មែរ/ថៃ ឲលះបង់ ព្រលឹងខ្លួន​ បំរើបនប័ក្ខ

ឬ ញាតិខ្លួនមួយក្តាប់ ដង្ហែខ្លួន ទៅរស់នៅឯស្រុកចិនម្តងទៀត ធ្វើនយោបាយ

បំរើ កុម្មុយនិស្តចិន និង ដេកចាំយួនកុម្មុយនិស្ត ហៅឲចូលស្រុក។

មកដល់ឆ្នាំ១៩៨២ មានកើត «រដ្ឋាភិបាលត្រីភាគី»​ក្រោមទង់ជាតិ​កម្ពុជាប្រជាធិប

តេយ្យដដែល​ ដោយយកលេសថា ដើម្បីរក្សាកៅអី នៅអង្គការសហប្រជាជាតិ។ ក្នុង

នោះ មានភាគីបី៖

១. កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ(ខ្មែរក្រហម) មាន ខៀវ សំផន ដើរតួជាអ្នកដឹកនាំថ្មី ធ្វើឫក

ជាអ្នកដឹកនាំសូភាព តែនៅពីក្រោយ មានបន ប៉ុល ពត, អៀង សារី, សុន សេន, តា

ម៉ុក ជាអ្នកបដិវត្តន៏ដាច់ខាត, គ្រប់គ្រងជានិច្ច លើចលនាខ្មែរក្រហម។

២. ភាគីរណសិរ្យរួបរួមជាតិកម្ពុជា ដើម្បីឯករាជ្យ អព្យាក្រឹត្យ សន្តិភាព និង​ សហប្រតិ

ប័ត្ត មានស្តេចសីហនុ​ ជាអ្នកដឹកនាំ មានទ្រង់រណឫទ្ធិ,​ បុត្រា, ជាព្រះរាជតំណាងពិ

សេស។

៣. ភាគីរណៈសិរ្យជាតិ រំដោះប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ មាន លោក ស៊ឺន សាន ជាអ្នកដឹកនាំ។

ភាគីទាំងបីនេះ មានទ័ពសារ៉ុប​ ប្រមាណ៥ម៉ឺននាក់ ​ប្រឈរមុខ នឹងទ័ពយួនកាន់កាប់

កម្ពុជា មានចំនួន ប្រមាណ ជាងពីរសែននាក់ បូកនឹងទ័ពបូរ័ណ នៃសាធារណៈរដ្ឋប្រជា

មានិតកម្ពុជា មានចំនួនគ្មានអ្នកដឹង ជាចំនួនអាទិកំបាំង ដែលយួន វាបង្កើតឡើង​

ដើម្បី តុបតែង របបរណបវា ដែលមាន ហេង សំរឹត ជាអ្នកដឹកនាំ ​លើក្រដាស។

មតិខ្មែរ សន្និដ្ឋានថា រដ្ឋាភិបាលត្រីភាគី ជាកិច្ចរួមរ័ក្សភិសម័យ ផ្ទុយនឹងធម្មជាតិ ជា

រណៈសិរ្យរួមជាតិ រាជរដ្ឋាភិបាលរួមជាតិ គំរូ ប៉េកាំង ឆ្នាំ១៩៧០ របស់ស្តេចសីហនុ

និង លោកប៉ែន នុត ជាទម្រង់ថ្មី បង្គ្រប់តែកិច្ច លប់លាងមាត់ កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ

ជាឧប្បករណ៏ចិនកុម្មុយនិស្ត សំរាប់ធ្វើសង្គ្រាមបដិវត្តន៏ របស់កុម្មុយនិស្ត សុទ្ធសាទ

គ្មានលក្ខណៈជាសង្គ្រាមរំដោះជាតិទេ ដូច្នេះការចូលរួមរបស់ភាគីសីហនុ និង ស៊ឺន

សាន គឺនៅត្រឹមតែ នៅក្នុង ល្បិចកុម្មុយនិស្ត ដូចគ្នានឹងស្ទឹង ទោះប្រមូលបានទឹកពី

ជ្រោះ ព្រែក ជ្រលងអូរឯណា ក៏ហូរចាក់ចូលទន្លេ ក្លាយជាទឹកទន្លេដដែល។ ដូច្នេះ ភា

គឺ ស្តេចសីហនុ និង លោក ស៊ឺន សាន ច្បាំងនឹងយួន តែនឹង ចាញ់សង្គ្រាម ជាមុនស្រេច

នៅចំពោះមុខកុម្មុយនិស្ត នៅក្នុងអនាគតកាល ព្រោះរដ្ឋាភិបាលត្រីភាគី មិនដែល

ប្រកាស វាយកុម្មុយនិស្ត ដែលជាសត្រូវពិត ជាសត្រូវធំ ​របស់ប្រជាជាតិខ្មែរនោះឡើយ។

លោកដេម៉ុស្តែន, អ្នកយុទ្ធសាស្ត្រក្រឹច មុន គ.ស. មាន ឧវាទថា៖ «ដើម្បីកំទេចសត្រូវ

ក្រៅបាន ត្រូវតែកំទេចព្រមជាមួយគ្នានូវសត្រូវក្នុងផង» ពេលនោះ សត្រូវក្នុង គឺខ្មែរ

ក្រហម ដែលជាកុម្មុយនិស្ត នោះឯង។ ដូចក្នុងបច្ចុប្បន្នកាលនេះ សត្រូវក្នុងរបស់ជាតិ

ខ្មែរ គឺ គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលមាន​ សម រង្សី និង កឹម សុខា ជាអ្នកដឹកនាំ បោក

ប្រាស់ខ្មែរថា សង្គ្រោះជាតិ ពិរបប អាយ៉ងយួន តែនៅតែ ធ្វើការចរចារ ជាមួយវា ក្នុង

គោលបំណង រកប្រយោជន៏ផ្ទាល់ខ្លួន តែប៉ុណ្ណោះ។    

 

សាធារណៈរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា

សាធារណៈរដ្ឋសង្គមនិយមវៀតណាម(ស.ស.វ.) បានឈ្លានពានកម្ពុជា ជាលើកទី២ តាំង

ពីឆ្នាំ១៩៧៩ រំលំរដ្ឋអំណាច«កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ» ដែលជារបបកុម្មុយនិស្តផ្តាច់ការ,​

ប្រល័យពូជសាសន៏ខ្មែរ។ ការឈ្លានពាននេះ​ យួន យកលេសថា ជាអន្តរាគមន៏ ដោយ

ចំពោះ ក្នុងនាម «ការតព្វកិច្ចអន្តរជាតិ, សាម្មគីជាភាតរៈភាព, និង,ទំនាក់ទំនង

ពិសេស» ចាត់ទុក ជា «កែវភ្នែក» រវាងខ្មែរ-វៀតណាម-លាវ ជាបងប្អូន រំដោះកម្ពុជា ជា

បងប្អូន ឲផុត ពីបនប្រល័យពូជសាសន៏ខ្មែរ។ ព្រមជាមួយនោះ,យួន វាបន្តុប រដ្ឋអំណាច

ថ្មី «សាធារណៈរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា» ដំឡើងខ្មែរយៀកម៉ីញ អតិតៈក្របខ័ណ្ឌ «កម្ពុជា

ប្រជាធិបតេយ្យ» បន ហេង សំរឹន, ប៉ែន សុវ៉ាន់, ជា ស៊ីម,​​ និង ហ៊ុន​សែន ជាស្នូលនៃសា

ធារណៈរដ្ឋ។

គួរកត់សំគាល់ដែរ អំពី មតិខ្មែរ លើអន្តរាគមន៏យោធាយួន ដោយចំពោះ មកក្នុងស្រុក

ខ្មែរនេះ។ មតិទី១​ សន្និដ្ឋាន ថា៖ ខ្មែរក្រហម ភាគីកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ជាអ្នកបង្ករ

ហេតុ​ លើកទ័ព ទៅរុកគួន វៀតណាម​ ក្នុងគោលដៅ ទាមទារ យកដីកម្ពុជាក្រោម ដែល

បណ្តាល​ ឲវៀតណាម ការពារខ្លួន ​លើកទ័ព មកវាយ កម្ពុជាវិញ។ មតិទី២ សន្និដ្ឋានថា

៖ យួនមិនអនុញ្ញាត ឲមាន របបនយោបាយនៅស្រុកខ្មែរ ដែលអាច គំរាមកំហែង ដល់

សន្តិសុខស្រុកខ្លួន ដូច្នេះ ចំពោះយួន អន្តតគមន៏នេះ ជាអន្តរគមន៏ចំបាច់ សំរាប់

ការពារ ទុកជាមុន ចំពោះមុខ យថាហេតុនេះ ដែលអាចកើតចេញពីស្រុកខ្មែរ ដែល

មាន ចិន ជាថៅកែនយោបាយ នៅស្រុកខ្មែរ។

តែបើយើងលើកយកករណី ស្រុកលាវ មានខ្មែរក្រហមឯណា ធ្វើការកំរាមកំហែងយួន តែ

យួន បញ្ចូលទ័ព មកក្តាប់ប្រទេសនោះដែរ? ដូច្នេះ ការឈ្លានពានកម្ពុជា​​ វាមាននៅក្នុង

កម្មវិធី ជាប្រតិសាស្រ្ត របស់យួន ដូចអ្នកនិពន្ធយួនម្នាក់ ឈ្មោះ ឡែ ថាញ់ ខើយ ក្នុងរាជ

វង្សង្វៀង កាលដើមសត្តវត្សទី១៦ ក្នុងសម័យ ក្រុងលង្វែកនៅស្រុកខ្មែរ បាននិពន្ធ

សាត្រាមួយ មានចំណងជើងថា «កិច្ចវាតទីទម្លាយ រកដីថ្មី» ភាសារយួនថា «ណាម

ទៀន» បំផុស សម្បជញ្ញៈជនជាតិយួន ថា ដើម្បី រស់លូតលាស់ ទៅបាន អាស្រ័យ នឹង

ប្រទេសវៀតណាម រីកទូលំទូលាយ ជា «មហារដ្ឋវៀតណាម»​ ភូមិសាស្រ្ត, ចំនួនប្រជាជន

ព្រមទាំងការកៀបសង្កត់ របស់ចិន ពីទិសខាងជើង តម្រូវ ឲវៀតណាម ពង្រឹងដែនដី

ចុះមកភាគខាងត្បូង បែបដូចគ្នា នឹងទ្រឹស្តី «ទំហ៊ំដែនដីអាយុជីវិត»-«នង្គាល់ចិញ្ចឹម

ដាវ ៗការពារនង្គាល់»-ន័យនេះប្រហាក់ប្រហែលនឹងពាក្យខ្មែរថា-ខ្លារក្សាព្រៃ ៗរក្សាខ្លា-

ឬ ក៏ប្រហាក់ប្រហែល នឹងន័យចិនថា-ទឹកមានត្រី ៗរស់នៅក្នុងទឹក-។ រាជវង្សង្វៀង​

បាន អនុវត្តន៏គម្ពី របស់អ្នកនិពន្ធនេះ វាយរំលំ ប្លន់រិបយកចាម្ប៉ាបូរី បញ្ចូលក្នុងរដ្ឋវៀត

ណាម​ ហើយ ចេះតែបន្ត ដំណើរ មកទិសខាងត្បូងទៀត តំរង់មកកម្ពុជាក្រោម ទទួល

ពេលនោះ ក្រុងឧត្តុង្គ នៃប្រទេសកម្ពុជា ទើបនឹងស្ថាបនាថ្មី បន្ទាប់ពីការរលំ នៃបន្ទាយ

សង្វែក (ឆ្នាំ១៥៩៤) ព្រះស្រីសុរិយោព៌ណ បានព្រះចៅសៀម ដង្ហែរមក បន្តុបគ្រងរាជ្យ

នៅក្រុងថ្មី​ ព្រះអង្គ ទ្រង់តំរិះ ចង់រលាស់ខ្លួន ឲផុត ពីការរួបរឹត របស់ព្រះចៅសៀម ដែល

ចាត់ទុក ប្រទេសខ្មែរ ជាប្រទេសរណប បែបបទរដ្ឋបាល, ជីវភាពរស់នៅក្នុងវាំង ជា

សៀម ទាំងអស់ ព្រះអង្គក៏ឈ្វេងយល់ថា ត្រូវចងស្ពានមេត្រី ជាមួយ ព្រះចៅក្រុង

អាណា្ណម (ក្រុងវ៉េ) ​តាមរយៈ អពារពីពា ររវាង ព្រះរាជបុត្រ ដែលជាមហាឧប្បរាជ[3] ព្រះ

នាម ព្រះជ័យជេដ្ឋា(ទី២) ជាមួយ ព្រះក្សត្រី ក្រុងវ៉េ ព្រះនាម កូ ជឹន (បុត្រីទី៩)។ ក្នុងរាជ

ព្រះជ័យជេដ្ឋាទី២នេះហើយ ដែលយួន ប្តើមមកវាតទី ក្នុងកម្ពុជាក្រោម រហូតដល់ដី

ព្រៃនគរ ផ្លាស់ឈ្មោះជា Saigon​ ក្នុងសម័យ អាណានិគមបារាំង។

ត្រឡប់មកនិយាយអំពី សាធារណៈរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា វានេះ ជា មាត់ប្រើសទ្រូ «សហ

ព័ន្ធឥណ្ឌូចិន» ដែល កម្ពុជា និង លាវ​ ត្រូវរិបបញ្ចូលក្នុងទ្រង់ «មហារដ្ឋវៀតណាម»។ មហិ

ច្ជតានេះ មានតាំងពីសត្តវត្សទី១៧មក ហូ ជី ម៉ីញ គ្រាន់តែជួសជុល កែរលំអរ ទ្រុង

នេះ ឲស្របទៅតាមស្ថានភាពនយោបាយថ្មី របស់គណបក្សកុម្មុយនិស្តយួនតែប៉ុណ្ណោះ គឺ

បង្កើតទ្រុង «សហព័ន្ធឥណ្ឌូចិន»។ តឹកតាងជាក់ស្តែង គឺពេលដែលបារាំង ប្រគល់ឯក

រាជ្យឲខ្មែរ ក្នុងឆ្នាំ១៩៥៣ មុនសន្និសិទស្ហឺណែវ ឆ្នាំ១៩៥៤ យៀកម៉ីញ ដែលបានចូលមក

ស្រុកខ្មែរ ធ្វើសង្គ្រាម ប្រឆាំង នឹងបារាំង វាមិនព្រម ត្រឡប់ចូល ទៅស្រុកយួនវិញ

ទេ ទោះបីខ្មែរ ធ្វើប្រត្តិបត្តិការណ៏យោធា «សាម្មគី» វាយប្រដេញវាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏វា

នៅតែក្រាញ ខាំកកេរ ដីកម្ពុជាដដែល រហូតដល់ពេលបន្ទាប់ ពីកិច្ចព្រមព្រៀង ក្រុងស្ហឺ

ណែវ ទើបវាចាប់ផ្តើមដកទ័ពចេញ។

សាធារណៈរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា ឈរជាប់លើដីខ្មែរបាន ដោយសារ តែមាន ទ័ពយួន

កុម្មុយនិស្ត ប្រមាណ ជាពីរសែននាក់ ឈរជាន់ទឹកដីខ្មែរ ជាពិសេស ប្រជាជនខ្មែរ ពាយ

ដោយសារស្នាដៃ កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ អ្នកសល់ពីស្លាប់ ពេលនេះ នាំគ្នា អគុណ

យួន ព្រោះខ្លាច បាក់ស្បាត ភ័យខ្លាច ការវឹលត្រឡប់ នៃរបបប្រល័យពូជសាសន៏ មក

វិញ នាំគ្នាទ្រាំរស់ ក្នុងរបបអាណានិគមន៏យួនចង្រៃនេះ។ សម័យនោះ ក៏អាចប្រដូច នឹង

ការផុសវឹលត្រឡប់មកវិញ នៃសម័យ «កំពប់តែអុង»។​ អ្នកដឹកនាំខ្មែរ ដែលជា បាវព្រាវ

យួន នាំគ្នារៀន ភាសាយួន ព្រោះជា ល័ក្ខខណ្ឌដាច់ខាត ដើម្បី អាច កាន់ដំណែង ក្នុង

ថ្នាក់ដឹកនាំជាន់ខ្ពស់, ស្ត្រីខ្មែរឈប់ពាក់សារុង ឬ សំពត់, ជាពិសេស ក្នុងផ្នែកវប្ប

ធម៌ កម្មវិធីសិក្សាក្នុងសាលា​ តម្រូវ ឲរៀនភាសាយួន ជាភាសាទី២ បន្ទាប់ពីខ្មែរ។​ នៅ

ក្នុងតំបន់ខ្លះ ជាពិសេស ខេត្តព្រៃវែង, ស្វាយរៀង, តាកែវ, កំពត, យួន បំបិតហាម

មិន ឲនិយាយភាសារខ្មែរ ជាដាច់ខាត ព្រោះអ្នកដឹកនាំ ក្នុងតំបន់ទាំងនោះ សុទ្ធជាជន

ជាតិយួនទាំងអស់។​ យួនឈប់ ឲប្រើពាក្យជាតិ «ខ្មែរ» ក្នុងអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ វា យក

ពាក្យ «កម្ពុជា» មកជំនួស ព្រោះវាថា ខ្មែរគ្រាន់តែ ជា ជាតិពិន្ទុមួយ រស់នៅ ក្នុងស្រុក

ខ្មែរ ក្នុងចំណោម ជាតិពិន្ទុដ៏ទៃទៀត មាន ជាតិយួន, ចិន, ផ្នង, កួយ ។ល។ និង ។ល។

ដើម្បីការពារសន្តិសុខ «មហាវៀតណាម» ក្នុងឆ្នាំ១៩៨៤ យួន ស្ថាបនា ខ្សែរមហា

កំពែង សំយ៉ុងចុះពីចិនប្រជាមានិត ចាក់បណ្តោយ តាមទន្លេមេគង្គ សសៀរតាមព្រំ

ដែន លាវ-ថៃ បន្តមក ព្រំដែន កម្ពុជា-ថៃ រហូតដល់ ឈូងសមុត្រសៀម។ នៅក្នុង ដី

ខ្មែរ កំពែងនេះ មានប្រវែង ប្រមាណ៨០០គ.ម. ចាប់ ពីដែនដី លាវមក។ ជាផ្លូវយុទ្ធ

សាស្ត្រ ឆ្ការព្រៃវាល អមសង្ខាង ប្រមាណ៥០០ម. បណ្តាក់ដោយប៉ុស្តប៉ម បង្កប់អន្ទាក់

បង្កៃគ្រាប់មីន កន្លែងខ្លះ រថយន្តបើកបាន មានយោធាចលត ឃ្លាំពិនិតរក្សា ជា

អចិន្ត្រៃ អាចមានបណ្តាញប្រដាប់ទំនើប គយឃ្លាំនិង បន្តល់សញ្ញាអាសន្ន។ ក្នុងការ

ស្ថាបនាផ្លូវនេះ យួន កែនប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ បង្ខំឲធ្វើការ យ៉ាងទម្ងន់ ទឹមដូចគោ-

ក្របី ប្រចាំការជានិច្ច អ្នកស្រុកស្លាប់ ក្នុងការស្ថាននេះ ជាង ៥ម៉ឺននាក់ ​ហើយ សេសល់

ប៉ុន្មាន កើតរោគគ្រុនចាញ់ទាំងអស់ តើហេតុនេះ មិនមែន ជាសង្រ្គាម វិត្រាណូ

មួយ ដើម្បីសម្លាប់ប្រជាជនខ្មែរ ដោយមេរោគគ្រុនចាញ់ធម្មជាតិទេឫ? ដូចសព្វថ្ងៃនេះ

យួនកំពុង សម្លាប់ប្រជាជនខ្មែរ តាមអាហារ នោះឯង។

យួនដកទ័ពចេញពីស្រុកខ្មែរ មិនមាន ជាអ្នកចាញ់សង្គ្រាមនោះលើយ។ ការដកទ័ព

នេះ ជាយុទ្ធសាស្រ្ត «ការយកលំនាំតាមបរិយាការណ៏ថ្មី នៃនយោបាយពិភពលោក» គឺការ

ស្រុតចុះ នៃរបបសហភាពសូវៀត ដែលជា ភតិសន្យាបតី[4] ដាច់មុខ របស់ខ្លួន។ ល្បិច

យួន គឺ ការផ្ទេរ សង្គ្រាមកម្ពុជា ឲក្លាយ ជាសង្គ្រាម រវាង ខ្មែរនឹងខ្មែរ ការផ្ទេរនេះ គឺ យួន

មិនចង់ ឲមានបង្កើត គណកម្មការអន្តរជាតិជាអចិន្ត្រៃ សំរាប់ ត្រួតពិនិត្យ ការដកទ័ព

យួនចេញពីកម្ពុជា បង្វែរ បេសកកម្ម នៃកងទ័ពអន្តជាតិធានាសន្តិភាព និង សន្តិ

សុខ[5], របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ,​ ដែលបង្កើតឡើង នៅក្នុងក្របខណ្ឌកិច្ចព្រមព្រៀង

សន្តិភាពកម្ពុជា​​ ធ្វើឡើង នៅទីក្រុងប៉ារីស នាថ្ងៃទី២៣តុលាឆ្នាំ១៩៩១, ឲដោះស្រាយតែ

បញ្ហារំលាយ និង ដកអាវុធ ពីភាគីយុទ្ធការីខ្មែរ តែប៉ុណ្ណោះ ព្រោះសង្គ្រាម នៅស្រុក

ខ្មែរ ជាសង្គ្រាម រវាងខ្មែរ និង ខ្មែរ ជាសង្ក្រាមស៊ីវឹល។ បើយើងលើកយក ទុព្ធលភាព នៃ

កិច្ចព្រមព្រៀង ២៣តុលាឆ្នាំ១៩៩១ គឺនៅត្រង់ចំណុច មិនបង្កើតគណកម្មការអន្តរជាតិ

ជាអចិន្ត្រៃនេះឯង ដែលខុស ពីកិច្ចព្រមព្រៀង សន្តិភាព នៅទីក្រុងស្ហឺណែវ ឆ្នាំ១៩៥៤។​

កង្វះនេះ នាំឲយួន លាក់ទាហ៊ានយួន ប្រមាណ១សែននាក់ នៅកម្ពុជា សំរាប់ទុកគាំទ្ររដ្ឋ

នៃគណបក្សប្រជាជាន ដូច្នេះឯងហើយ ក្រោយពីការបោះឆ្នោត ក្នុងឆ្នាំ១៩៩៣ គណ

បក្សប្រជាជានចាញ់ឆ្នោត តែវា មិនព្រមផ្ទេរអំណាច គំរាមបង្កើត តំបន់អបគមន៏

ដោយវាសំអាង លើទ័ពយួន លាក់ខ្លួន នៅស្រុកខ្មែរនេះឯង។ បន្ទាប់មកទៀតស្តេច

សីហនុ ប្រកាសដេញថែមទៀត កងទ័ពអន្តជាតិ ធានាសន្តិភាព និង សន្តិសុខ ដែលជា​

បើកលទ្ធភាព ឲគណបក្សប្រជាជន ធ្វើរដ្ឋប្រហារ ដណ្តើមអំណាចវិញទាំងអស់ ក្នុងឆ្នាំ

១៩៩៧។ សួរថាតើចិន ដែលសីហនុក្តី បច្ចុប្បន្ន មាន សម រង្សីទៀត​ យកចិន ជាអ្នក

ការពារខ្មែរ រត់ទៅពួនបាត់នៅទីណា? សូមប្រាប់ទៅ លោក សម រង្សី ថា​ ចិនកុម្មុយនិស្ត​

វាឥតលាក់ខ្លួនទេ គឺវា រស់នៅ ជាមួយ រដ្ឋ នៃគណបក្សប្រជាជន តែម្តង។

 

រាជានិយមទី២

រាជានិយមទី២ ជាកុកតៃ[6] នៃរបបបី សាធារណៈរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា, កម្ពុជាប្រជាធិប

តេយ្យ, និង រាជានិយម​ ដែល ជាបុប្ភាបី មានក្លិនពុល សំរាប់ប្រជាជាតិខ្មែរ។ រាជានិយម

នេះ រស់ នៅក្រោម អាណានិគមន៏យួន ហើយគ្រប់គ្រង ដោយរដ្ឋនៃគណបក្សប្រជាជន

គឺមាន មហាក្សត្យ សភា,រាជរដ្ឋាភិបាល, រដ្ឋបាល, តុលាការ, កងទ័ព ទាំងអស់ ជារបស់

គណបក្សប្រជាជន ដែលជាចោរ ប្លន់អំណាចសុទ្ធសាទ។ ​ដូច្នេះ អង្គការទាំងនេះ ជា​

អង្គការ ឥតមានច្បាប់ គ្រប់គ្រង មិនមែន ជាស្ថាប័នជាតិខ្មែរទេ ព្រោះប្រជាជាតិ

ខ្មែរបច្ចុប្បន្ន គ្មានឯករាជ្យ, ប្រជាពលរដ្ឋគ្មានសេរីភាព រស់នៅក្រោមអំណាចចោរ ប្លន់

សម្បតិជាតិ ប្លន់ប្រជាជន យកទៅបំរើ ប្រយោជន៏បរទេស ជាពិសេស​ ចិន/យួន កុម្មុយ

និស្ត។ រាជានិយមទី២នេះ ជាទឹកពុះ ក្តៅគគុក​ មិនអាច ឲប្រជាជនខ្មែរ រស់ក្នុង ទឹក

នោះបានឡើយ ដូច្នេះ យកគុណនាម ជា​ «ទឹកអមរៈ[7]» ជាជម្រក នៃសេចក្តីសុខ ដល់

ប្រជាពលរដ្ឋ​ ជាការកុហកសុទ្ធសាទ​ ព្រោះការពិត រាជានិយមនេះ ជា ដម្រកសត្វព្រៃ​

មានមនុស្សកំណាចរស់នៅ ដូចជាហ្វូងសត្វខ្លា នាំគ្នា ក្តាប់អំណាច ធ្វើជាម្ចាស់ឯកជន

ប្រទេស កសាងសុភមង្គល ជា អត្ថទ័ត្ថបុគ្គល សំបូណ៏ សប្បាយ តែខ្លួន ញាតិបនប័ក្ខ

របស់ខ្លួន លើទឹកភ្នែករាស្រ្ត ញើស និង ឈាមប្រជាពលរដ្ឋ នាំគ្នាបន្លំការបោះឆ្នោត យក

ឈ្នះ បង្កើតរបប បែបជា អត្ថាធិប្បតេយ្យ ឬ ញាត្តាធិបតេយ្យ ឬ អប្បជនាធិបេតយ្យ​

ផ្តាច់ការ បុគ្គលនិយម និយមញាតិ​បនប័ក្ខ​ នាំគ្នាបំពោក អភ័យឯកសិទ្ធ​ ពាក់ងារ

ជា សម្តេច, ឯកឧត្តម, ជំទាវ, ឧកញា ពាសពេញនគរ ដែលមានយួនជាម្ចាស់។

រួមសេចក្តីមក រាជានិយមទី២នេះ ជាឆ្កែបំរើ រដ្ឋ នៃគណបក្សប្រជាជនផង ដែលជាចោរ

ប្លន់អំណាច ជាឆ្កែបំរើយួនផង ដែលជាចោរប្លន់ទឹកដីខ្មែរ។ រាជានិយមនេះរស់តាម

ដង្ហើមចោរទាំងពីរនេះ នៅពេលណាពួកវា អស់ខ្យល់ដក នៅក្នុងស្រុកខ្មែរ រាជានិយម

នេះ នឹងស្លាប់ដោយខ្លួនឯង មិនចាំបាច់ប្រជាពលរដ្ឋ វាយរំលំចោលទេ។

 

រួមសេចក្តីមក របបបី ដែលបានរៀបរាប់ខាងលើនេះ ផ្គុំគ្នា កើតចេញជារបបថ្មី

មួយ ដែលជា របបខ្ញុំកញ្ជះយួនកុម្មុយនិស្ត រស់បំផ្លាញជាតិខ្មែរ ឲរលាយសូន្យជាពុំ

ខាន បើខ្មែរយើង នៅតែនាំគ្នាឈរមើលយួនរាប់លានហូរចូលស្រុកខ្មែរ។ ដេកចាំ គណ

បក្សសង្គ្រោះជាតិ គឺដូចនាំគ្នា​ ដេកចាំ មនុស្សទៅសូម ភ្លើងយក្ស ស៊ីសាច់មនុស្ស៕

 

[1] នាដកថា=គ្រោងការនៃរឿង(Scénario)។

[2] មួយម៉ាំង=ជាមធ្យោបាយគ្រប់គ្រាន់(Atout)។

[3] ឧប្បរាជ=អ្នកស្នងរាជ្យតំណរពីស្តេច។

[4] ភតិសន្យាបតី=អ្នកជួយឲ...(Bailleur de fonds)។

[5] កងទ័ពអន្តរជាតិធានាសន្តិភាព និង សន្តិសុខ=International Peace keeping Forces។

[6] កុកតៃ=សុរាលាយស៊ីរ៉ូនឹងទឹកកក​ (Cocktail)។

[7] ទឹកអមរ=ទឹកនៃព្រះ។

រូបសង្គ្រាមរវាងបារាំងនិងយួន​ក្នុងសត្តវត្សទី១៩

រូបសង្គ្រាមរវាងបារាំងនិងយួន​ក្នុងសត្តវត្សទី១៩

Partager cet article
Repost0
29 avril 2014 2 29 /04 /avril /2014 03:55

 

ឆ្កែ ? ឬ មិនឆ្កែ ? ឆ្កែ

 

កាលពីថ្ងៃទី២០មេសាឆ្នាំ២០១៤ កន្លងមកនេះ ខ្មែរមួយចំនួន នាំគ្នាទៅស្តាប់ សម-រង្សី ធ្វើសេ

ចក្តី រាយការណ៌ ពី ស្ថានការជាតិ នៅវត្តពោធិវង្ស[1]។ ក្នុងរយៈពេលប្រហែលជាង១៥នាទីក្នុង

ចម្លើយ សម-រង្សី​ លើសំនួរ អ្នកចូលរួមក្នុងជំនួបនោះ សមរង្សី ធ្វើឃោសនាចេញមុខឲយួន ថា

នៅក្នុងស្រុកខ្មែរសព្វថ្ងៃ មានជនជាតិយួន ចូលមករស់នៅមានចំនួន ប្រមាណ តែ៥សែន

នាក់ទេ ចំនួននេះ វាមិនជាគ្រោះថ្នាក់អ្វីដល់ប្រជាជាតិខ្មែរនោះឡើយ​ ​ព្រោះពាក់កណ្តាល មាន

សញ្ញាតិជាខ្មែរ រួចទៅហើយ ហើយពាក់កណ្តាលទៀត បើគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បានឡើងកាន់

អំណាច សមរង្សី នឹងធ្វើនិយតកម្ម ឲជនទាំងនោះបានទទួលសញ្ញាតិជាខ្មែរ ស្របទៅតាមច្បាប់

សញ្ញាតិ របស់ខ្មែរ(Sic)។ ទីនេះ ខ្ញុំមិនលើកយកច្បាប់មកនិយាយទេ ព្រោះមាន លោកសួនសេរី

ដ្ឋា[2] បានលើកយកមកធ្វើអត្ថាធិប្បាយ យ៉ាងក្បោះក្បាយ តាមរលកវីទ្យុ នៃចលនាអំណាច

ពលរដ្ឋខ្មែរ។

 

រីឯចំណែក ចំនួនដែល សមរ-ង្សី លើកមកបង្ហាញថា ជាចំនួនពិតនោះ វាគ្រាន់តែជា សំដី ដែល

ស-ខេង រដ្ឋមន្រ្តីចោរ វាយកមាត់​ និង អណ្តាត សម-រង្សី មកនិយាយតែប៉ុណ្ណោះ។ ជននេះ ហាក់

បីដូចជាមាន មោទនភាពណាស់ ព្រោះចោរឲនិយាយថា ចំនួន៥សែន ខុសឆ្ងាយពីហ៊ុនសែន

និយាយថា មានយួន តែពីរបីម៉ីននាក់តែប៉ុណ្ណោះ។ តែជននេះ ល្ងង់ ឥតបានគិតថា យួន

កំពុង ធ្វើល្បិច ឲហ៊ុន-សែន និយាយចំនួនម៉ឺន តែឲ ស-ខេង ធ្វើជាលួចផ្ញើរ ឯកសារសំងាត់

ដល់ខ្លួន ថាយួន មានច្រើនដល់សែន។ បានដឹងដូច្នេះ ជននេះដើរអួតអាង ថាខ្លួនមានសេច

ក្តីក្លាហាន ហ៊ាននិយាយខុសពីហ៊ុនសែន ហើយចោទគេឯងថា បើអ្នកណានិយាយដល់លាន គឺ

គ្មានហេតុដែលនាំឲជឿ ហើយថែមទាំងនាំឲគេមើលងាយទៀតផង(Sic)។ ក្នុងរឿងនេះ សម-

រង្សី និយាយបន្ថែមថា កុំនាំគ្នាធ្វើដូចពួក លន់-នល់ ​នាំគ្នាសម្លាប់យួន តែជននេះឥតបាន

ដឹងថា នៅពេលនោះដែរ នៅតាមជនបទ ដែលមាន វត្តមាន យួនកុម្មុយនិស្ត ពួកវាសម្លាប់ខ្មែរ

ប្រឆាំងនឹងវា រាប់ពាន់នាក់ ដើម្បីរក្សាសន្តិសុខវា តែរឿងនេះ គ្មាននរណាម្នាក់ លើកវាមក

និយាយទេ។ យើងនិយាយនេះ មិនមែនមានន័យថា ការសម្លាប់ម្នាក់ងារសំងាត់យួនកុម្មុយ

និស្ត ហើយមាន ប៉ះពាល់ដល់ជនស៊ីវឹលយួន ជាការធម្មតានោះទេ គឺពិតជាអំពើមួយត្រូវតែផ្ត

ន្ទាទោស។ រដ្ឋាភិបាលខ្មែរជំនាន់នោះ​បានធ្វើការសូមទោស ជាផ្លូវការចំពោះ រដ្ឋាភិបាលយួន

ខាងត្បូង អំពី អំពើ ពាសព័ន្ធ(acte isolé)​​ នេះ ដែលតែងតែមានកើតឡើងក្នុងប្រទេសមានស

ង្គ្រាម ឬ​ ការប្រើកម្លាំង បង្រាបលើអ្វីមួយ ដែលគេឲឈ្មោះថា អ្នករងគ្រោះទាក់ទងនឹងអំពើ

(victime collatérale)។​ តែបើ សម-រង្សី លើក ប្រវត្តិសាស្រ្ត មកធ្វើជាតុលាការ ត្រូវខ្លួនកំភ្លេច

សោះថា ក្នុងសង្គ្រាម៥ឆ្នាំ «សាធារណៈរដ្ឋខ្មែរ» និង កងទ័ពជាតិ ធ្វើសង្គ្រាមទល់នឹងយួន

កុម្មុយនិស្ត ដើម្បីការពារ បូរណភាពទឹកដី​ និង ឯករាជ្យជាតិ ​មិនដូចសីហនុ ដែលសម-រង្សី

ទុកជាបីតាជាតិ​ ជួយយួនកុម្មុយនិស្ត​ ឲមកឈ្លានពាន ប្រទេសខ្មែរ ដោយចំហា ឥតមានខ្លាច

ច្បាប់អន្តរជាតិអ្វីនោះឡើយ។ ត្រូវដឹងថា ទោះបីគ្រាំគ្រា ខ្ទេចខ្ទាំ ដូចម្តេចក្តី កងទ័ពជាតិ

ជំនាន់នោះ ក៏នៅតែ ច្បាំង​ក្រាញននៀល ក្នុងសមរភូមិ ទល់នឹងខ្មាំងយួនកុម្មុយនិស្ត វាតទី​

រហូតដល់ទឹកបង្ហើយ។ ដោយសារកងទ័ពជាតិនេះ មានវិន័យត្រឹមត្រូវ ទោះបី មិនបានល្អច្ចោះ

យ៉ាងណា ក៏សម្រប ឥរិយាបទខ្លួន ទៅតាមនយោបាយជាតិ ដែលដល់ពេលវេលា​​ សំរុះសំរួល

គ្នា ផ្សះផ្សាគ្នា ជាមួយគូបដិប័ក្ខ​ ដែលជាខ្មែរដូចគ្នា ​ដាក់អាវុធ ប្តល់សន្តិភាព​ ឲប្រទេស

ជាតិ ព្រមទាំងការ វឹលត្រឡប់មកវិញ នូវ​ ឯករាជភាព ដែលជា​របស់មានតម្លៃ និង ជាសក្ការៈ

ជាតិ តែព្រឹត្តិការណ៏បន្ទាប់មកទៀត គឺជាសោកនា្ឋកម្ម ដែលជនជាតិខ្មែរបានជួប

ប្រទះ និង ដឹងឮគ្រប់គ្នា។ តែបើសម-រង្សី ធ្វើមិនដឹង គឺបុគ្គលនេះមិនមែនជាមនុស្សទេ។

 

រឿងសំខាន់ ដែលគួរ ឲចាប់អារម្មណ៌ មិនមែន សំដីសមរង្សីនោះទេ គឺរឿងអ្នកអង្គុយស្តាប់ជន

នេះ ធ្វើឃោសនាឲយួន​សម្លាប់ខ្មែរ​ ស្តាប់ហើយគ្មានប្រតិកម្មអ្វីទាំងអស់ នៅទីបញ្ចប់ នាំគ្នាទេះ

ដៃទៀត។ នេះហើយ អ្នកស្នេហាជាតិខ្មែរ! ដឹងច្បាស់ថា យួនចូលមករស់នៅក្នុងស្រុកខ្មែរ រាប់

លាននាក់ មើលឃើញច្បាស់នឹងភ្នែក តែបិទមាត់ អង្គុយចាំទេះដៃ ឲជនបែបសមរង្សី ដែល

អាចចាត់ទុក ជាជនក្បត់ជាតិបាន មកធ្វើឃោសនាឲយួន នៅក្នុងវត្តខ្មែរ ជេរខ្មែរណា ហ៊ាន

និយាយថា យួនមានរាប់លាននៅស្រុកខ្មែរ ថាជាខ្មែរឥតតម្លៃ។ តែជនក្បត់ជាតិនេះ​ ឥតដឹង

ខ្លួន ថាខ្លួន គ្មានទម្ងន់នយោបាយអ្វីទៀតទេ លើឆាកអន្តរជាតិ ហើយកំពុងបាត់បង់

ប្រជាប្រិយភាពនៅក្នុងស្រុក​ រត់រកជម្រងថ្មីសំរាប់រស់ គឺចូលបំរើ ហ៊ុន-សែន ព្រោះយួន វាមិន

យកជនបែបនេះ មកធ្វើជា បាវបំរើវា ​នៅក្នុងផ្ទះវានោះឡើយ តែអាចធ្វើជា អ្នកបំរើបាវព្រាវ

វាបាន តែវាប្រាប់ហ៊ុនសែន ឲប្រើ សម-រង្សី ជាឆ្ងែចាំផ្ទះតែប៉ុណ្ណោះ។ តែមនុស្សជាឆ្កែនេះ គិត

តែ ដើរអួតអាង​កុហកខ្មែរ នៅបរទេសថាខ្លួន ជាអ្នកសង្គ្រោះជាតិ ឥតយកខ្មែរណា ធ្វើជា

សត្រូវ។ សួរថា សង្គ្រោះអ្វី បើជាតិឥតមានគ្រោះថ្នាក់ កើតពីសត្រូវណាមួយផង។ យួនក៏មិនមែន

ជាគ្រោះថ្នាក់ជាតិ ហើយគ្មានខ្មែរណា ជាសត្រូវជាតិ តើ សមរង្សី និង កឹមសុខា កំពុងសង្គ្រោះ

អ្វី ?

 

និយាយបែប សំពឹង ភ្លឺ បែបនេះ គឺជាមនុស្សឆ្ងែ តែឆ្កែនេះ វាមានប្រយោជន៏បីយ៉ាង សំរាប់

ហ៊ុន-សែន៖ ទី១ ជាឆ្ងែចេះបោះឆ្នោត ព្រោះជាសត្វ មានសភាវគតិ ឲតែឃើញហិបឆ្នោត គឺចេះ

ពាំ សន្លឹកឆ្នោត ទៅដាក់ក្នុងហិបឆ្នោត​ គឺដូចជាឆ្កែ ហៀរទឹកមាត់ ពេលឃើញឆ្អឹងសល់ពី

ម្ចាស់ បោះឲស៊ី។ ទី២​ ជាឆ្ងែសំរាប់ ហែ ហ៊ុនសែន ទៅប្រជុំ សមាគមនៃប្រទេសអាស៊ីអគ្នេយ៏

(ASEAN) ក្នុង ឆ្នាំ២០១៥ខាងមុខនេះ ដើម្បីលំអរបបអាយ៉ងយួន។ ទី៣ ជាឆ្កែ ដែលយួន

គេមិនទុកកាប់ស៊ីទេ ព្រោះវាអាច ឲហ៊ុនសែន យកទៅផ្សាំងបានងាយស្រួល គឺសំរាប់ខាំ

ខ្មែរអ្នកស្នេហាជាតិ តាមសំដី ដូចយ៉ាងឃោសនា ឲប្រយោជន៏យួន ដែលយើង បានរៀបរាប់

ខាងលើនេះ តែហួសពីនេះ ឆ្កែនេះ នៅមាន សក្កានុភាព ច្រើនទៀត គឺរហូត អាចប្រើ ឲខាំ

សម្លាប់ អ្នកប្រឆាំងហ៊ុន-សែន បាន ជាបាទដៃទី៤ ​របស់យួន ជួយ​ ហ៊ុនសែន ស៊ីបាយសល់

ពីយួន។

អ្វីដែលបានរៀបរាប់ខាងលើនេះ បង្ហាញឲឃើញថា អនាគតនយោបាយ របស់សមរង្សី នៅ ជា

ឆ្កែ រស់​ នៅក្នុង ទ្រុងយួន ជាអចិន្ត្រៃយ៕

 

[1] វត្តពោធិវង្ស :Champs sur Marne (France)។

[2] សួន សេរីរដ្ឋា ប្រធានចលនាអំណាចពលរដ្ឋខ្មែរ​តាមសម្លេងវិទ្យុចលនានៅថ្ងៃទី២៧មេសា។ សូមជំរាបថា ខ្ញុំមិនដែលស្គាល់ និង ជួបលោកសួនសេរីរដ្ឋា ហើយក៏មិនមែនជាសមាជិក ឬ អ្នកគាំទ្រក្រៅប្រពន្ទអ្វីនោះដែរ តែការបកស្រាយច្បាប់សញ្ញាតិ របស់គាត់ មានលក្ខណៈត្រឹមត្រូវ។

Partager cet article
Repost0
27 avril 2014 7 27 /04 /avril /2014 16:28
Pol Pot

Pour définir d'un gouvernement despotique, Montesquieu écrivait dans " l'esprit des lois " :

Quand les sauvages de la Louisane veulent avoir du fruit, ils coupent l'arbre au pied et cueillent le fruit.

Pol Pot avait cette même mentalité. Quand il avait voulu changer la société khmère, il tuait un tiers de la population khmère innocente, transformait le Cambodge en un pays de sang, coupait la vie khmère de ses racines bouddhiques. L'esprit révolutionnaire de Pol Pot était primitif et maladif, il représentait un danger mortel pour la société khmère car il est né par la violence et pour la violence.

Cet article a déjà été publié en six chapitres dans la catégorie "Le mythe des Khmers Rouges". J'ai les rassemblé en un seul article en format PDF et je le publie pour faciliter la lecture.

Partager cet article
Repost0
25 avril 2014 5 25 /04 /avril /2014 16:53

គួរលើកយកមកពិចារណាដែរ

 

 

ការរំដោះ​គ្មាន សេរីភាព

Libération sans liberté

 

គណបក្សកាន់អំណាច វាធ្វើការចរចារជាមួយតែ សម-រង្សី និង កឹម-សុខា ដែលមាន សុ

ន-ឆៃ ជាជើងសារយកកម្រៃ[1] ក្នុងគោលបំណងតែមួយគត់ បញ្ចុះបញ្ចូលបុគ្គលទាំងពីរ

ចូលធ្វើសហការជាមួយគណបក្សប្រជាជន។ ចំពោះ ហ៊ុន-សែន គណសង្គ្រោះជាតិ រស់

តាមតែដង្ហើម សម-រង្សី និង កឹម-សុខា តែប៉ុណ្ណោះ ដូចយ៉ាង វាបញ្ញាឲវៃក្បាល ក្នុង

ចេតនាសម្លាប់ សមាជិកគណបក្សសង្គ្រោះជាតិឯទៀតៗ ដែលហ៊ានចេញមុខប្រឆាំង

នឹងវា ឧទាហរណ៏ថ្មីៗនេះ ដៃទី៣ប្រឡាក់ឈាមរបស់​ ហ៊ុន-សែន វាវៃ វរជនបីនាក់នៃគណ

បក្សសង្គ្រោះជាតិ មានលោកស្រី ស្រី-សម័យ, លោក លឹម-គឹម-យ៉ា​ និង គឹម-ស្រ៊ុន។ ការ

នេះ បញ្ចាក់ឲឃើញច្បាស់ថា សម-រង្សី និង កឹម-សុខា​ ក្នុងការចរចារចេញមុខក្តី សម្ងាត់

ក្តី គាត់ឥតមាន ឬ ហ៊ានដាក់ ល័ក្ខខណ្ឌ ដល់ ហ៊ុន-សែន ដើម្បីរក្សាសន្តិសុខដល់

សមាជិក គណបក្សសង្គ្រោះជាតិនោះទេ។ 

 

គំនិត សម-រង្សី​ ប្រឆាំងនឹង សំដី សម-រង្សី

បើយើងតាមដានមើលការចរចារនោះទៀត យើងឃើញវាមានភាព ជាការចរចារ ស

ង្គ្រោះ សម-រង្សី និង កឹម-សុខា ជាង សង្គ្រោះជាតិ ដូចយ៉ាង សម-រង្សី មានគោលបំណង

ចុះហត្ថលេខាជាមួយ ហ៊ុន-សែន​ នៅក្នុងវាំងកាលពីថ្ងៃទី១១ ខែមេសា កន្លងមក

នេះ ឥតបង្ហាញជាមុនដល់អ្នកគាំទ្រខ្លួនថា នៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងគ្នានោះមានអ្វីផ

ង។ គោលបំណងឥតបានសំរេចនេះ បញ្ចាក់ឲឃើញទៀតថាការត្រិះរិះនយោបាយ

របស់ សម-រង្សី កំពុងរសាត់ចេញពីផ្លូវប្រយោជន៏ជាតិ ទៅរកប្រយោជន៏បុគ្គល សម

រង្សី ដែលវាដុះស្លែ​ នៅក្នុងគតិនយោបាយខ្លួនតាំងពីដើមទីមកម្លេះ។ ហេតុនេះ

ឯង ទោះបីមានប្រជាជនខ្មែររាប់លាននាក់ ចង់លើក សម-រង្សី ឲដឹកនាំចលនារំដោះ

ជាតិពីរបបខ្ញុំកញ្ជះយួន ក៏ សម-រង្សី មិនអាចក្លាយជាពន្លឺនៃសេចក្តីសង្ឃឹមនៃប្រជា

ពលរដ្ឋខ្មែរបានដែរ។ សព្វថ្ងៃនេះ តើខ្មែរណាម្នាក់មិនចង់ឲ សម-រង្សី មានជោគជ័យក្នុង

បេសកកម្មសង្គ្រោះជាតិ គឺរំដោះប្រជាពលរដ្ឋពីរបបផ្តាច់ការ ដើម្បីសេរីភាព តែ សម

រង្សី ខ្លួនឯងទេ គាត់យកប្រយោជន៏ផ្ទាល់ខ្លួន មកធ្វើជាសត្រូវជាតិ ដូច្នេះបច្ចុប្បន្ននេះ​

សម-រង្សី​ មិនមែនកំពុងប្រឆាំងនឹងអំណាចផ្តាច់ការនោះទេ គឺគាត់កំពុងប្រឆាំងនឹង

ពាក្យសំដីខ្លួនឯងថា គាត់ធ្វើនយោបាយសំរាប់សង្គ្រោះជាតិ។​ បដិវាទកម្ម[2]នេះ មាននៅ

ក្នុងសតិ សម-រង្សី តាំងពីគាត់ជ្រើសរើស ស្តេចសីហនុ ជាគ្រូអាចារ្យនយោបាយរបស់

គាត់, សិក្ខាបទនៃស្តេចសីហនុ ដែល សម-រង្សី យកមកធ្វើជាគោលការណ៏នយោបាយ

របស់ខ្លួន គឺ ឯកត្តនិយម និង អត្ថទត្ថភាព។ ស្តេចសីហនុ ជានិមិត្តរូបនៃ អត្ថង្គតនៃ

ប្រជាជាតិខ្មែរ៖ មរតក សីហនុ ទុកឲប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ គឺ «ខ្មែរខ្ញុំកញ្ជះយួន» នេះឯង ខុស

ពី សម-រង្សី និយាយកុហករាស្ត្រ, តែគ្មាននរណាមួយជឿ, ថា ស្តេចសីហនុ ជាបីតា បង្រួប

បង្រួមជាតិ ឯករាជ្យជាតិ និង អភិវឌ្ឍន៏ជាតិ។ បើការនេះវាជាការពិតមែននោះ ប្រជា

ពលរដ្ឋខ្មែរប្បច្ចុប្បន្ន មិនរស់ក្នុងទុក្ខវេទនា ជាខ្ញុំកញ្ជះយួនបែបនេះទេ។   

 

ធាតុនយោបាយសង្គ្រោះជាតិរបស់ សម-រង្សី និង កឹម-សុខា

ពាក្យសង្គ្រោះជាតិ និង/ឬ រំដោះជាតិនេះ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរធ្លាប់ឮច្រើនដងរួចមកហើ

យ។ ស្តេចសីហនុរំដោះជាតិពីអាណានិគមបារាំង, ប៉ុល-ពត រំដោះជាតិពី ចក្រពត្រអាមេ

រីកាំង និង ពួក លុន-នល់, យួនរំដោះស្រុកខ្មែរពី របបប្រល័យ ពូជសាសន៏ខ្មែរក្រហម,

សីហនុរំដោះជាតិពី របបអានាណិគមយួនកុម្មុយនិស្ត​ បើយើងពិនិត្យឲច្បាស់ពីធាតុនៃ

ការរំដោះទាំងនោះ គឺមានធាតុជាការដណ្តើមអំណាច ដូចយ៉ាងសីហនុ ដណ្តើមអំណាចពី

បារាំង យកមកសង្កត់ជិះជាន់រាស្រ្ត, ប៉ុល-ពត ដណ្តើមអំណាចពីរបបសាធារណរដ្ឋ យក

សម្លាប់រាស្ត្រ ដើម្បីកសាងរបបហួសវិស័យមួយ​ គឺកុម្មុយនិស្ត ស្តាលិននិយម, យួនរំដោះ

ស្រុកខ្មែរពីរបប​ ប៉ុល-ពត ដើម្បីតាំងរបបអាណានិគមយួន, សីហនុរំដោះស្រុកខ្មែរពី

របបអាណានិគមយួន ដើម្បីប្រត្យាស្ថាបនា របបរាជានិយមខ្ញុំកញ្ជះយួន។ រំដោះដែល

បានរៀបរាប់មកនេះ គេឲឈ្មោះថា «ការរំដោះ គ្មាន សេរីភាព» គឺថា មិនមែនជាការ

រំដោះ សំរាប់ សេរីភាពនៃប្រជាពលរដ្ឋ នោះទេ។​ តាំងពីរបបកុម្មុយនិស្តខ្មែរក្រហម មក

ដល់ របបកុម្មុយនិស្តខ្មែរយៀកម៉ីញ ការរំដោះជាតិ គឺរំដោះពីកុម្មុយនិស្ត ដើម្បីកសាង

កុម្មុយនិស្តដដែល។ ឧទាហរណ៏ សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា ជាដៃយួនកុម្មុយនិស្ត ជា

ចោរប្លន់ស្រុកខ្មែរ ប្លន់រដ្ឋអំណាចពីចោរឈ្មោះ កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យដូច្នេះ ជាចោរប្លន់

ចោរ ស្រែកប្រកាសប្រាប់សាកលលោក ចង្អុលទៅខ្មែរក្រហម ថាជាចោរ ការពិតវាទាំង

ពីរនាក់​ ជាចោរទាំងអស់គ្នា។ ថ្ងៃទី១៧មេសាឆ្មាំ១៩៧៥ និង ថ្ងៃទី៧មករាឆ្នាំ១៩៧៩ មាន

ធាតុតែមួយ គឺជ័យជំនិះកុម្មុយនិស្ត ដើម្បីកំទេចចោលពាយប្រជាជនខ្មែរ វាលប្រទេស

តែប៉ុណ្ណោះ។ យើងដឹងច្បាស់ថា សេរីភាពប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ គ្មានមាននៅក្នុងលទ្ធិកុម្មុយ

និស្ត និយមចិនក្តី និយមយួនក្តី គ្មានមាននៅក្នុងរបបរាជានិយមរណបកុម្មុយនិស្ត

បច្ចុប្បន្នទេ។ របបរាជានិយមក្តី និង របបកុម្មុយនិស្តក្តី ជាពួកអ្នកធ្លាប់ធ្វើអំពើបាប

ក្រាស់ណាស់ពេកទៅហើយ មិនអាចឲប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរមានជំនឿទុកចិត្តបានទៀតនោះ

ឡើយ។ ចុះហេតុអ្វីបានជា សម-រង្សី និង កឹម-សុខា នៅតែទៅអង្គុយរួមតុក ចរចារ

ជាមួយព្រាយបីសាចទាំងពីរនេះកើត។ ការភាន់ច្រឡំ វាជា និស្ស័យធម្មតារបស់មនុស្ស

តែអ្នកណា ចចេសនៅតែទទូច ធ្វើកំហុសបន្តឥតឈប់ អ្នកនោះឯង ជាព្រាយបីសាច

ដែលនាំឲមនុស្សជា[3] គេគ្មានហ៊ានទៅបៀតទេ។

 

សម-រង្សី​ នៅតែទទូចសុំចរចារជាមួយជា ហ៊ុន-សែន តើគាត់នៅមានសង្ឃឹមអ្វីកើត

ចេញពីជំនួបផ្ទុយពីធម្មជាតិនេះ? មកដល់សព្ធថ្ងៃការចរចារនេះ វានាំឲតែ រាំងស្ទះ

ចលនានៃសេរីភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលមានកើតឡើង ក្រោយពីការបោះឆ្នោត

គ្មានសេរី គ្មានយុត្តិធម៌ នាថ្ងៃទី២៨កក្តាឆ្នាំ២០១៣ ទៅវិញ។ យុទ្ធសាស្ត្រនេះ​ មិនមាន

ដំណើរជា សង្គ្រោះជាតិ បែជាមានទំនងជា សង្គ្រោះចោរ ទៅវិញ។ ជាយុទ្ធសាស្រ្ត គ្មានទី

ដៅ​សំរាប់រកយុត្តធម៌ និង សេរីភាព ជូនប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ, ហ៊ុន-សែន​ និង សម-រង្សី ស្រុះ

ស្រួលគ្នាក្តី មិនស្រុះស្រួលគ្នាក្តី ចំពោះប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ គឺគ្មានអ្វីដូរនោះឡើយ សំរាប់ខ្មែរ

គឺថា ហ៊ុន-សែន នៅតែកាន់អំណាចដដែល សំរាប់បំផ្លាញខ្មែរដើម្បីប្រយោជន៏យួន ឯ

ចំណែក សម-រង្សី អាចទទួលបានងារជាសម្តេច ដេកស៊ីពែជាមួយ ហ្លួង សីហមុនី លើ​

គំនរទុក្ខខ្មែរ ដូចទ្រង់ រណ្តរិទ្ធសព្វថ្ងៃនេះ។ ឯចំណែកទ្រឹស្តី កឹម-សុខា មិនយកខ្មែរណា

ជាសត្រូវវិញ ជាមធ្យោបាយរកសុខសំរាប់ខ្លួនគាត់តែប៉ុណ្ណោះ ព្រោះវាមិនដែលឃើញមាន

ក្នុងសាកលលោកនេះ គេធ្វើការប្រកាសថាជាតិមានគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិត តែជាគ្រោះ

ថ្នាក់ឥតមានសត្រូវនោះឡើយ, ដូច្នេះមានតែ កឹម-សុខា ជាសត្រូវនឹង កឹម-សុខា ខ្លួន

ឯង, សួរថា តើនៅមានអ្នកណាខ្លះ អាចមើលឃើញ​​ កឹម-សុខា ជាមេដឹកនាំ​​​​​​ប្រកបទៅដោយ

សុភៈវិច្ជ័យ?

 

បើសិនជាមាន គឺអ្នកនោះ យកគំនិតថា បើអត់ សម-រង្សី និង កឹម-សុខា តើមាន

នរណាទៀតដែលកំពុងធ្វើ? ទស្សនៈបែបនេះ ពួកគាត់ មិនបានពិចារណាឲឃើញច្បាស់

ថា តើបុគ្គលទាំងពីរនេះកំពុងធ្វើអ្វីពិតប្រាកដ៖ ការពិត គឺគាត់កំពុងធ្វើបំរើប្រយោជ

ន៏យួនកុម្មុយនិស្ត ដូចយ៉ាងចូលបោះឆ្នោតក្តី ចរចារក្តី ជាមួយគណបក្សអាយ៉ងយួន

ហេតុនេះឯងបានជាគ្មានមានអ្នកស្នេហាជាតិពិតណា គេធ្វើបែបនេះទេ។ វិបត្តិនៅ

ស្រុកខ្មែរបច្ចុប្បន្ន វាជាវិបត្តិមានថៅកែ ម្ចាស់វិបត្តិ គឺ ចិន និង យួនកុម្មុយនិស្ត កូន

សោបិទបើក ឬ ពន្លត់ គឺនៅលើដៃថៅកែ ហើយ សម-រង្សី និង កឹម-សុខា ជាបាវព្រាវ

ដែលគេចិញ្ចឹមធ្វើជាអ្នកប្រឆាំងនឹងបាវព្រាវវា ហ៊ុន-សែន សំរាប់បិទបំពង់ប៉ឺតខ្យល់កុំ

ឲអ្នកស្នេហាជាតិពិតដកដង្ហើមបាននៅក្នុងស្រុកខ្មែរ។ ឯចំណែកខ្មែររស់នៅបរទេស

មួយភាគធំ ដែលមានខ្យល់ដកដង្ហើម មានសេរីភាព តែបែរជាយល់មិនដល់ នាំគ្នា

ទៅជួយគាំទ្រ សម-រង្សី និង កឹម-សុខា ដែលជាមនុស្ស ដែលយួនចិនកុម្មុយនិស្ត

គេបង្កើត ជាល្បិចឆើត ដែល ហ៊ុន-សែន ឲឈ្មោះថា «ល្បិចសាមកុក» តែតាមការពិត

 វាគ្មានឆើតអ្វីទេ គឺជាល្បិចលួចសម្លាប់អ្នកស្នេហាជាតិពិត ពីក្រោយខ្នងដូចថ្មីៗនេះ

 វាវៃចង់សម្លាប់លោក លឹម-គឹម-យ៉ា ពីក្រោយខ្នងនោះឯង។ សួរថាជួយជាតិបែបមិន

ស្គាល់ខ្មាំងច្បាស់បែបនេះ ចាត់ទុកជាអំពើអ្វី? គឺកំពុងនាំគ្នាធ្វើការរំដោះជាតិគ្មាន

 សេរីភាព នោះឯង រំដោះបែបនេះ គឺ ជាដៃយួនសម្លាប់ខ្មែរ មិនខុសពីដៃទី៣របស់

ហ៊ុន-សែនទេ។ គ្មានអ្វីគ្រោះថ្នាក់ជាង ការជ្រើសរើស ដោយគិតថា ព្រោះគ្មានជម្រើស

នោះឡើយ។ ដូចនាំគ្នាជួយខ្មែរក្រហម ដោយមិនបានគិតថា គ្មានសេរីភាព​ក្នុងលទ្ធិ

កុម្មុយនិស្តនោះទេ។

 

 

[1] ជើងសារយកកម្រៃ=ជាអ្នករកស៊ីកណ្តាលយកកម្រៃ(Commissionnaire)។

[2] បដិវាទកម្ម=អំពើឬសំដីផ្ទុយ(Contradiction)។

[3] មនុស្សជា=ជាមនុស្សមានសីលធម៏ ឥតខ្ញុំកញ្ជះគេ។

Partager cet article
Repost0

Présentation

  • : Le blog de Sangha OP
  • : រូបថតកាលជានិសិត្ស នៅសាកលវិទ្យាល័យ ភ្នំពេញ -មហាវិទ្យាល័យ អក្សរសាស្ត្រ និង មនុស្សសាស្ត្រ (ផ្នែកប្រវត្តិសាស្ត្រ) - ទស្សវត្សរ៏ ៧០
  • Contact

Recherche

Liens