Overblog
Suivre ce blog Administration + Créer mon blog
4 janvier 2014 6 04 /01 /janvier /2014 07:39

 

DSC05407 ប្រតិកម្មរហ័ស

 

ឈាមខ្មែរ

 

ថ្ងៃទី៣មករាឆ្នាំ២០១៤បាតុករដែលជាកម្មករដ៏កំសត់ច្រើននាក់ត្រូវប៉ុលិសអាយ៉ងយួនបាច់សម្លាប់ដូចសត្វ(។)មរណ

ភាពគួរឲរន្ធត់នេះជាឃាដកម្មចេញមុខរបស់ហ៊ុនសែន,ដែលជាខ្មែរបាវព្រាវយួន,ត្រូវទទួលខុសត្រូវនៅចំពោះមុខ

ច្បាប់ជាតិនិងអន្តរជាតិ(។)មរណភាពដ៏ជាទីសោកស្តាយនេះក៏ជានិមិត្ថរូបនៃសេចក្តីក្លាហាននៃយុវកម្មករហ៊ានពុះពារ

ឥតញញើតនៅចំពោះមុខអាវុធពួកចោរលួចជាតិ,គឺរាជរដ្ឋាភិបាលចោរដឹកនាំដោយមេចោរហ៊ុនសែន។

ឃាតកម្មនេះធ្វើឡើងតាមការបញ្ញាជាក់ច្បាស់ពីរាជរដ្ឋាភិបាលចោរ,ដូច្នេះសមាជិករាជរដ្ឋាភិបាលចោរទាំងមូលជា

អ្នកទទួលការខុសត្រូវ,ជាពិសេសចោរសខេងដែលជាមេប៉ូលិសចោរទី១ត្រូវជាប់ចោទជាឃាតករដៃដល់ទី១ជាមួយចោរ

ហ៊ុនសែនដែលជាចៅហ្វាយ,ឯចំណែករដ្ឋមន្រ្តីចោរឯទៀតជាអ្នកចោរចូលរួមជាសកម្មក្នុងអំពើឃាតកម្មសម្លាប់

មនុស្សនេះ(។)ក្នុងរឿងឃាតកម្មនេះ,បើស្តេចសីហមុនីមិនផ្តន្ទាទោស,គឺប្រាកដជាស្តេចអង្គចូលរួមតាមផ្លូវចិត្តក្នុងអំពើ

ព្រៃផ្សៃនេះជាពុំខាន។

Partager cet article
Repost0
1 janvier 2014 3 01 /01 /janvier /2014 13:50

 

DSC05407 គួរលើកយកមកពិចារណាដែរ

 

 

វប្បធម៍ហៃអើ,នាំឲរាស្ត្រខ្មែរលង់ទឹកម្តងទៀត

 

យើងដឹងថានៅស្រុកខ្មែរមានលិចទឹកនាំបង្កើតទុក្ខដល់អ្នកស្រែចំការ,ប៉ុន្តែជាមួយគ្នានេះដែរក៏មានជំនន់រលា(១)

នៃកំហឹងប្រជាពលរដ្ឋចំពោះអ្នកដឹកនាំលួចជាតិ,ដែលនាំឲពួកចោរទាំងនោះមានការព្រួយអំពីអនាគតរបស់ខ្លួន,

ហើយនាំគ្នារៀបជើងព្រួលទប់ទល់នឹងគ្រោះថ្នាក់នេះ។

នៅចំពោះមុខជំនន់រលានេះ,ពួកចោរទាំងនោះមានយុទ្ធសាស្ត្រពីរយ៉ាង,ទី១.នាំគ្នាលើកទំនប់ទឹកភ្លាមៗទប់ទឹកមិនឲ

ហូរចូលមកបំផ្លាញប្រយោជន៏ពួកវា,ទី២.នាំគ្នាអង្គុយរង់ចាំពេលទឹកស្រកដោយសង្ឃឹមថានឹងស្រកនៅពេលឆាប់ៗ

ខាងមុខនេះ(។)បើយកមកប្រដូចក្នុងវិបន្តនយោបាយបច្ចុប្បន្ននៅស្រុកខ្មែរ,យើងអាចនិយាយបានថា៖

វិធីទី១របស់ពួកវា,គឺប្រើអំពើហឹង្សាវាយប្រហារកម្លាំងប្រជាពលរដ្ឋងើបប្រឆាំងនឹងពួកវា,វិធីទី២,គឺរកមធ្យាបាយពន្យា

ពេលក្នុងរយៈពេលវែង,ចាំឲកម្លាំងប្រជាពលរដ្ឋចុះខ្យោយខ្លួនឯង,ដោយប្រើល្បិចចរចាមិនចេះចប់មិនចេះហើយ។

ល្បិចទី២នះហើយដែលពួកចោរយកមកប្រើទប់ការបះបោររបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរប្រឆាំងនឹងពួកវា,ព្រោះយើងដឹង

ថានៅពីក្រោយរនាំងពួកចោរអាយ៉ងទាំងនោះ,មានយួនកុម្មុយនិស្តជាអ្នកទាញខ្សែរញាក់ឲពួកវាកំរើកកាយវិការដូច

ជាវាឡសត្វ(២)ធ្វើពុតមិនស៊ីសាច់មនុស្សខ្មែរមួយរយៈពេលសិន(។)យួនកុម្មុយនិស្តយកល្បិចទី២នេះមកអនុវត្ត,ព្រោះ

ពួកវាស្គាល់ច្បាស់ណាស់នូវចរិតអ្នកនយោបាយខ្មែរដែលកំពុងនាំគ្នាដើរតួជាអ្នកប្រឆាំងវា,ហើយជាល្បិចដែលវាធ្លាប់

យកមកប្រើរួចមកហើយ,និងជាល្បិចមានជ័យជំនះជានិច្ចតាំងពីឆ្នាំ១៩៩៣មកម្លេះ,ហើយខ្មោចស្តេចសីហនុ,រណឫទ្ថិ,

និងសមរង្សីក្តី,សុទ្ធតែធ្លាប់ជាប់កក្នុងអន្ទាក់ល្បិចចរចាមិនចេះចប់មិនចេះហើយនេះ(។)យួនស្គាល់ច្បាស់ចរិតពួក

ជនការី(acteurs)ខ្មែរដែលកំពុងឡើងលើសង្វៀនប្រយុទ្ធនយោបាយជាមួយវា,ព្រោះពួកនេះសុទ្ធតែជាគូសត្រូវធ្លាប់

ចាញ់វាជានិច្ចហើយមិនដែលរអារាងចាលនូវបរាជ័យរបស់ខ្លួននោះឡើយ,ហេតុដូច្នេះយួនឥតចាំបាច់ដូរល្បិចដែល

ធ្លាប់តែឈ្នះ,ព្រោះវាមើលឃើញច្បាស់ថាគូសត្រូវវានៅតែមិនចោលមារយាទសៃមម៉ៃ(friable)ជាអ្នកចាញ់មាយា

(ruse)វាដដែល។

ចរិតបរាជ័យអ្នកតាំងខ្លួនជាអ្នកសង្គ្រោះខ្មែរបច្ចុប្បន្នជាមារយាទចុះនាម(s’inscrire)ក្នុងនិរន្តរភាព(continuité)នៃ

នយោបាយខ្មោចស្តេចសីហនុ,គឺការស្វែងរកប្រយោជន៏ផ្ទាល់ខ្លួនសិនមុនប្រយោជន៏ជាតិ,ហើយប្រើមយ្យោបាយ

ឧបាយបញ្ជោតប្រជាករ(៣)សំរាប់ធ្វើឲសម្រេចគោលបំណងខ្លួន(។)ជាច្រើនលើកច្រើនគ្រាមកហើយ,ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ

តែងតែជួបប្រទះនឹងសេចក្តីសង្ឃឹមមិនពិតដោយនាំគ្នាឆាប់ជឿណាស់,ជាពិសេសអ្នកចេះដឹង,ទៅលើពន្លឺលុះក្នុង

សេចក្តីស្លាប់នៃខ្មោចស្តេចសីហនុដូចមមាចនាំគ្នាហើរចូលភ្លើងមរណៈដូច្នោះឯង(។)ការយកនិរន្តរភាពនៃ

នយោបាយខ្មោចសីហនុនេះ,ដែលយើងឲឈ្មោះថាឯកាធិបតេយ្យ(individualisme)មកឪបក្រសោបនេះ,វាមាននៅ

ក្នុងជីវណូ(germe)ពួកអ្នកតាំងខ្លួនជាអ្នកសង្គ្រោះខ្មែរបច្ចុប្បន្ន,ព្រោះពួកនេះមានកំណើតនិងមានជីវិតនៅក្នុង

ប្រព័ន្ធខ្ចឹបនៃសីហនុនិយម,គឺរស់នៅដូចគីង្គក់រស់នៅក្នុងអណ្តូងស្គាល់តែពន្លឺដែលមាននៅមាត់អណ្តូង,ហើយនៅ

ពេលដែលមានជំនន់រលាអាចឲខ្លួនចេញពីអណ្តូងបានក៏នៅតែរក្សាទម្លាប់ដែលមាននៅក្នុងជីវណូខ្លួនជានិច្ច។

យួនស្កាល់ចរិតនេះច្បាស់,គឺជាចរិតទុករាស្ត្រជាកម្លាំងនយោបាយរបស់ខ្លួនយកពលកម្មរាស្ត្រមកបំរើនយោបាយពួក

គាត់ដើម្បីរកប្រយោជន៏ផ្ទាល់មុនប្រយោជន៏ជាតិ,ហើយគាត់មិនសូវគិតពីផលវិបាកនៅពេលដែលពួកគាត់ទទួល

បរាជ័យម្តងៗ,ប្រជាពលរដ្ឋតែងតែទទួលរងទុក្ខវេទនាជានិច្ច,ឧទាហរណ៏ជាក់ស្តែងក្នុងរយៈពេលជាងសាមសិបឆ្នាំនេះ,

ក្នុងនយោបាយដើរតាមធ្នារនយោបាយខ្មោចស្តេចសីហនុនេះ,ដែលនាំឲប្រជាពលរដ្ឋខ្មែររស់ក្នុងអាណានិគមយួននិង

ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបបផ្តាច់ការស៊ីសាច់ហុតឈាមរាស្ត្រ(។)មកដល់ពេលនេះទៀតពួកគាត់,ទោះបីមានរាស្ត្រខ្មែរជិត

មួយនគរគាំទ្រ,ក៏នៅតែមានគំនិតខូចយកកម្លាំងគាំទ្រធ្វើជាកូនសោបើកទ្វារការចរចារជាមួយគណបក្សកាន់

អំណាចដែលជាបក្សបំរើផលប្រយោជន៏យួនទៅវិញ(។)ផែនការរបស់ពួកគាត់ក្នុងការចរចានេះមាន៖

១.ចូលធ្វើសហប្រតិបត្តិការក្នុងសភាជាតិមានចែកអាសនៈស្មើគ្នាជាមួយគណបក្សកាន់អំណាចក្នុងរយៈពេលពីរឆ្នាំ

ដើម្បីរៀបចំបោះឆ្នោតឡើងវិញសំរាប់អាណត្តិទី៦ ;

២.បង្កើតរដ្ឋាភិបាលទ្វេបក្ស”សង្គ្រោះជាតិនិងប្រជាជន”សំរាប់ចាត់ចែងកិច្ចការជាធម្មតារបស់រដ្ឋ ;

៣.ជ្រើសតាំងសមាជិកថ្មីនៃគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំបោះឆ្នោត(ក.ជ.ប.)មានចំនួន៥០%មកពីគណបក្សសង្គ្រោះ

ជាតិ,៥០%ទៀតមកពីគណបក្សប្រជាជន ;

៤.ធ្វើច្បាប់ឲមានការឧបត្ថកធនជាថវិកាដល់គណបក្សចូលរួមបោះឆ្នោត,និងការកំណត់ឲពេលវេលាធ្វើឃោសនា

តាមទូរទស្សន៏និងវិទ្យុជាតិនិងឯកជន ;

៥.ជ្រើសតាំងសមាជិកក្រុមព្រឹក្សាធម្មនុញ្ញជាថ្មី ;

៦.នាយករដ្ឋមន្រ្តីអន្តរកាលស្នើទៅព្រះមហាក្សត្យសូមឲប្រកាសរំលាយរដ្ឋសភាជាតិនិងព្រឹទ្ធសភាដើម្បីធ្វើការបោះ

ឆ្នោតតំណាងរាស្រ្តនិងក្រុមព្រឹក្សាឃុំនិងសង្កាត់ជាថ្មី។

ផែនការរបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិដែលបានរៀបរាប់ជាសង្ខេបខាងលើនេះ,យើងឃើញមានភាពឆ្គាំឆ្គងជាច្រើន

ណាស់ក្នុងផ្នែកគតិយុត្ត,សិលធម៍,និងប្រសិទ្ធភាពក្នុងការអនុវត្តន៏ផង។

១.ក្នុងផ្នែកគតិយុត្ត :

គណបក្សសង្គ្រោះជាតិមិនសុខចិត្តទទួលស្គាល់លទ្ធផលការបោះឆ្នោតតាមការប្រកាសដោយសំអាងលើភស្តុតាងថា

មានការលួចឆ្នោត,ហើយទាមទារឲក.ជ.ប.និងក្រុមព្រឹក្សាធម្មនុញ្ញរកយុត្តិធម៍ឲ,បើគ្មានយុត្តិធម៍គឺគណបក្សខ្លួនមិន

ទទួលស្គាល់រដ្ឋសភាបច្ចុប្បន្នថាជាសភាស្របច្បាប់,មកដល់ថ្ងៃនេះក្រុមព្រឹក្សាធម្មនុញ្ញទទួលស្កាល់ជាផ្លូវការនៃលទ្ធ

ផលបោះឆ្នោត,គឺគណបក្សប្រជាជនជាអ្នកឈ្នះបានទទួលអាសនៈ៦៨,គណបក្សសង្គ្រោះជាតិជាអ្នកចាញ់បានទទួលអា

សនៈ៥៥,ដូច្នេះអ្វិដែលគណបក្សសង្គ្រោះជាតិតវ៉ាឲរកការពិតដើម្បីយុត្តិធម៍ត្រូវក្រុមព្រឹក្សាធម្មនុញ្ញគេទុកជាឥតបាន

ការ,ដូច្នេះគឺគ្មានយុត្តិធម៍សំរាប់ម្ចាស់ឆ្នោត(។)ប្រស្នាគឺថាការដែលគណបក្សសង្គ្រោះជាតិស្នើរចែកអាសនៈ៥០%ស្មើ

គ្នាជាមួយគណបក្សកាន់អំណាច,តើគាត់ឈរលើច្បាប់អ្វី,បើគ្មានការរកការពិតក្នុងការលួចឆ្នោតបានផង,ហេតុអ្វីបាន

ជាគាត់យកការមានតុល្យភាពជាមួយគណបក្សប្រជាជនក្នុងសភាជាយុត្តិធម៍,យុត្តិធម៍មិនមែនជាការត្រូវរូវគ្នាឬជា

ការឃុបឃិតចែកឈ្នះគ្នារវាងគណបក្សសង្គ្រោះជាតិនិងប្រជាជននោះឡើយ(។)បើគ្មានការរកការពិតជូនម្ចាស់ឆ្នោត,

គឺគ្មានយុត្តិធម៍,ដូច្នេះសភាជាតិមានតុល្យាភាពរវាងគណបក្សជាប់ឆ្នោតទាំងពីរក៏នៅជាសភាជាតិឥតស្របច្បាប់ឬ

ជាសភាចោរដដែល,គ្រាន់តែពីមុនមានក្រុមចោរតែមួយ,តែបើមានសភាជាតិ៥០%,គឺនឹងមានក្រុមចោរពីរតែ

ប៉ុណ្ណោះ,សភាចោរគឺនៅតែសភាចោរដដែលព្រោះជាសភាគ្មានមូលដ្ឋានយុត្តធម៍,កើតមានឡើងពីការលួចឆ្នោត។

យើងឃើញថាទស្សនៈយុត្តិធម៍របស់សមរង្សីនិងកិមសុខាដែលបានរៀបរាប់ខាងលើនេះវាមានបដិវាទកម្ម

(contradiction)នឹងគោលការណ៏ច្បាប់ទាំងស្រុង,និងការតវ៉ារកយុត្តិធម៍ជូនម្ចាស់ឆ្នោតផង,ដូច្នេះយើងអាចទុក

ទស្សនៈខុសច្បាប់,និងក្បត់ឆន្ទៈរាស្ត្រនេះជាទស្សនៈមានអយុត្តិធម៍ណាស់សំរាប់ប្រជាជាតិខ្មែរ(។)យើងសួរថាបើ

បុគ្គលទាំងពីររូបនេះជាមនុស្សមិនគោរពច្បាប់ហើយមិនប្រកាន់ពាក្យសច្ចៈ,តើពួកគាត់ជាមនុស្សបែបណា(?)ដូច្នេះ

យើងលើកផ្នែកសីលធម៍នៃគំនិតខុសឆ្កងក្នុងផែនការគណបក្សសង្គ្រោះជាតិមកពិនិត្យបន្តទៀត។

២.ផ្នែលសីលធម៍ :

អ្នកដឹកនាំគណបក្សសង្គ្រោះជាតិមិនដែលគោរពពាក្យដែលខ្លួនសន្យានោះឡើយ,តាំងពីមុនពេលបោះឆ្នោតរហូតមក

ដល់បច្ចុប្បន្នកាល,តួយ៉ាង(exemple)ការប្រកាសថាបើគ្មានកំណែទំរង់ក.ជ.ប.គឺគេមិនចូលរួនបោះឆ្នោត,តែគេនាំ

គ្នាធ្វើផ្ទុយនឹងការប្រកាសរបស់គេទៅវិញ,គឺនាំគ្នាចូលបោះឆ្នោតទោះបីគ្មានកំណែទំរង់ក.ជ.ប.ក៏ដោយ,ហើយបច្ចុប្បន្ន

នេះ,ទោះបីមានប្រជាករជាងមួយលាននាក់សំដែងកំហឹងហើយស្រែកឲហ៊ុនសែនលាលែងពីតំណែងក៏ដោយ,ពួកគេ

ឆ្លៀតយកកម្លាំងមហាជននេះទៅសូមគណបក្សប្រជាជនធ្វើការចរចារជាថ្មីដើម្បីចែកអំណាចដោយយកគោលដៅរៀប

ចំការបោះឆ្នោតជាថ្មីសំរាប់អាណត្តិទី៦,មកបន្លំមហាជន(។)ទង្វើទាំងឡាយនេះ,ទោះបីសហគមន៏អន្តរជាតិគេស្នើរឲ

មានដំណោះស្រាយតាមការចរចាររវាងគូបដិបក្ខក៏ដោយ,តែក៏គេមើលឃើញជាក់ច្បាស់អំពីការភូតកុហកចៀមជាំ

(à​​répétition)របស់អ្នកដឹកនាំគណបក្សសង្គ្រោះជាតិចំពោះអ្នកគាំទ្រខ្លួន,នាំឲគេគ្មានជំនឿទុកចិត្តលើភាពប្រាកដ

ប្រជានិងគ្មានការតស៊ូគំនិតនយោបាយដ៏ខ្ជាប់ខ្ជួនរបស់គណបក្សនេះ,ហើយគេនាំគ្នាធ្វើការវិនិច្ជ័យក្នុងចិត្តគេ,ទុក

សមរង្ស៊ីនិងកិមសុខាជាអ្នកដឹកនាំកំប្លែង(rigolo)មួយ,ដែលជាការធ្វើឲចុះយ៉ាងខ្លាំងនូវតម្លៃអ្នកនយោបាយខ្មែរជា

ទួទៅ(។)អ្នកនយោបាយដែលអាចភរអ្នកគាំទ្រខ្លួនដោយឥតមានការអៀនខ្មាស់គឺពិតជាអាចក្លាយជាជនក្បត់ជាតិ

ជាពុំខាន(។)ចេតសិក(៤)លើគតិបណ្ឌិត(idéal)នៃសីលធម៍នយោបាយរបស់អ្នកដឹកនាំគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ,គេ

ឃើញមានទុព្វលភាព(défaillance)គួរឲបារម្ភណាស់នៅក្នុងកាលៈទេសៈពិសេសហើយជាប្រវត្តិសាស្ត្រមួយដែល

ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរត្រូវការអ្នកដឹកនាំមានចរិយាសម្បត្តិជាអ្នកគោរពសីលធម៍ឥតខ្ចោះគឺជាអ្នកដឹកនាំទុកសីលធម៍ជា

សរណៈ(៥)ក្នុងគោលការណ៏នយោបាយរបស់ខ្លួន,បើអ្នកដឹកនាំការតស៊ូប្រឆាំងនឹងអាណានិគមយួននិងអំណាច

ផ្តាច់ការបំរើប្រយោជន៏យួនគ្មានសីលធម៍នោះទេ,គឺច្បាស់ជា,ទី១មិនឈ្នះយួនជាដាច់ខាត,ទី២គឺនាំមហាជនខ្មែរដើរ

ទៅរកជ្រោះមរណៈដែលនាំឲខ្មែរបាក់ស្បាតបោះបង់ជាចីរកាលការតស៊ូជាប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ(។)តើខ្មែរយើងគួរស្តាយ

ដែរឫទេបើសម្មតិកម្ម(hypothèses)ដ៏ចង្រៃនេះអាចនឹងក្លាយជាការពិតមួយសំរាប់ប្រជាជាតិខ្មែរដោយសារអ្នកដឹក

នាំការបះបោរមានមារយាទដូចពួកចោរកណ្តក(៦)បំរើយួនកុម្មុយនិស្តបច្ចុប្បន្ន។

៣.ក្នុងផ្នែកប្រសិទ្ធភាពក្នុងការអនុវត្តន៏ :

ផែនការដែលបានរៀបរាប់ខាងលើនេះពុំអាចមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការអនុវត្តន៏បាននោះឡើយបើផែនការនេះត្រូវ

យកមកអនុវត្តក្នុងក្របខ័ណ្ឌមិនរកយុត្តិធម៍ជាមុនជូនម្ចាស់ឆ្នោត,និងអ្នកដឹកនាំគណបក្សសង្គ្រោះជាតិជាអ្នក

ដឹកនាំគ្មានសីលធម៍(។)ក្រៅពីនេះទៅទៀតជាការអនុវត្តទុកពេលវេលាឲគណបក្សប្រជាជនបង្រឹងឡើងវិញនូវមូល

ដ្ឋានអ្នកគាំទ្រគេឡើងវិញបានងាយស្រួល,ព្រោះអ្នកធ្លាប់គាំទ្រគណបក្សគេដែលនៅមានការរួញរាបោះបង់ការគាំទ្រ

ខ្លួន,មើលឃើញភាពទុនខ្សោយអ្នកដឹកនាំគណបក្សប្រឆាំងក្នុងភាពលុះដឹកនាំការតស៊ូប្តូរអំណាចផ្តាច់ការបច្ចុប្បន្ន

ដូច្នេះពួករួញរាទាំងនោះច្បាស់ជាគេវឹលត្រឡប់ទៅគាំទ្រគណបក្សគេវិញដើម្បីយ៉ាងហោចអាចរក្សាស័ក្តិយសខ្លួនដែល

មានរួចមកហើយ,ដូច្នេះអ្នកទាំងនោះនៅតែបំរើប្រយោជន៏គណបក្សប្រជាជនជានិច្ចដូចក្នុងសម័យហ្វុនស៊ីប៉ិចធ្វើ

សហការជាមួយគណបក្សប្រជាជននោះឯង(។)សមរង្ស៊ីត្រូវតែយល់ដឹងរឿងនេះច្បាស់ណាស់,តែបើគាត់ធ្វើល្ងើមិនដឹង

នូវផលវិបាកនេះ,គឺច្បាស់ជាគាត់មានចេតនាមិនល្អអ្វីមួយជាពុំខាន(។)យើងដឹងថាក្នុងយុទ្ធសាស្ត្រពន្យារពេលជាមួយ

គណបក្សកាន់អំណាចគឺជាយុទ្ធសាស្ត្រសម្លាប់ខ្លួនឯង,ព្រោះទុកពេលវេលាគ្រប់គ្រាន់ឲយួននិងហ៊ុនសែនរៀបជើង

ព្រួលជាថ្មីសំរាប់សម្លាប់ប្រជាករដែលកំពុងងើបប្រឆាំងនឹងអំណាចផ្តាច់ការរបស់ពួកវា(។)យើងដឹងច្បាស់ដែរថាក្នុង

ការតស៊ូរំលំរបបផ្តាច់ការជាការពិបាកណាស់,ដែលតម្រូវឲមានការអត់ធ្មត់,តែសមរង្ស៊ីនិងកិមសុខាមិនត្រូវយកការ

សូមឲបាតុករទ្រាំ,ដើម្បីយកពេលទៅចរចាក្បត់ឆន្ទៈអ្នកបះបោរនោះឡើយ(។)នរណាក៏គេដឹងដែរថាសព្វថ្ងៃ,សមរង្ស៊ី

កំពុងដើរតួពីរ,មួយធ្វើជាអ្នកដឹកនាំបាតុកម្ម,មួយទៀតជាអ្នកយកអាសា(៧)គណបក្សប្រជាជន,បើសខេង,រដ្ឋមន្ត្រីចោរ,

វាចង់បានអ្វីមួយ,វានិយាយទូរសព្ចផ្ទាល់ជាមួយសមរង្ស៊ី,ស្នើរបែបបញ្ជាឬដូចជាប្រើតែម្តងឲសមរង្ស៊ីធ្វើអ្វីមួយដើម្បី

ប្រយោជន៏ក្រុមចោរវា,រឿងដែលអស្ចារ្យគឺសមរង្ស៊ីគាត់សុខចិត្តធ្វើតាមមែន !មារយាទថោកទាបបែបអស់នេះហើយ

ដែលនាំប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរគាត់ស្ទើតែលែងមានជំនឿលើអ្នកដឹកនាំគ្រប់និន្នាការនយោបាយ។

កិមសុខាគាត់និយាយត្រូវថានៅក្នុងកំឡុងពាក់កណ្តាលសតវត្សទី២០នៅស្រុកខ្មែរមានការបំលាស់ប្តូររបបនយោ

បាយច្រើនដងណាស់តែរាស្ត្រខ្មែរនៅតែវេទនាដដែល,រឿងនេះកិមសុខាត្រូវយកចិត្តគំនិតរបស់គាត់ផ្ទាល់មកពិនិត្យ

និងវិភាគដោយខ្លួងឯង(introspection)អំពីភាពខុសគ្នា១០០%,អ្វីដែលគាត់និយាយថាត្រូវតែដូរនិងទង្វើគាត់កំពុង

ធ្វើ,គឺការចរចាជាមួយគណបក្សលួចឆ្នោតដើម្បីលួចចែកអំណាចគ្នាតែប៉ុណ្ណោះ(។)កិមសុខាគ្រាន់តែយកករណីខ្លួន

ផ្ទាល់មកសិក្សាគឺច្បាស់ជាគាត់ឆ្លើយនឹងសំណួរគាត់រួចទៅហើយ។

ចរិតខូចរបស់អ្នកដឹកនាំគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ,នាំឲយើងលើកយកសំដីលោកអ៊ូចល់,អ្នកដឹកនាំម្នាក់នៃចលនាបដិត្តន៏

ផ្កាឈូក,ក្នុងការធ្វើអធិប្បាយយ៉ាងក្បោះក្បាយមួយតាមរលកវិទ្យុចលនាបដិវត្តន៏ផ្កាឈូករាងរាល់ថ្ងៃសៅរ៏ក្នុង”បណ្តាំ

នៃវិធីធ្វើបដិវត្តន៏ផ្កាឈូក”(៨)ដែលជាសៅវនីយ៏(៩)ថា,ប្រយ័ត្នមហាបាតុកម្មបច្ចុប្បន្ននៅស្រុកខ្មែរមានមនុស្សចូល

រួមជាងមួយលាននាក់ដឹកនាំដោយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិដែលជាគណបក្សគ្មានគោលដៅច្បាស់លាស់,មានលទ្ធផលត្រឹម

ដូចឃ្លាពាក្យមួយគេនិយាយថាភ្នំបង្កើតបានកណ្តុរតែមួយ(១០)គាត់បន្ថែមទៀតថាប្រយ័ត្នតែកណ្តុរនោះជាកណ្តុរមាន

រោគវានឹងអាចនាំចម្លងរោគធ្វើឲរាស្ត្រកាន់តែស្លាប់ថែមទៅទៀត(។)យើងគ្រាន់តែសង្កេតឃើញថាសៅវនីយលោកអ៊ូ

ចាល់,វាមានសេចក្តីពិតច្រើន,សមរង្ស៊ីនិងកិមសុខា,មានមនុស្សគាំទ្ររាប់លាននាក់,តែបែជាគាត់នាំគ្នាធ្វើថោក

ឲតំណាងគណបក្សគាត់ទៅអង្គុយចរចាជាមួយបាវបំរើសខេងទៅវិញ,គណបក្សប្រជាជនវាឈប់បញ្ជូនតំណាងគណ

បក្សវាមកចរចាជាមួយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ,ព្រោះគេមិនទទួលស្គាល់ការតវ៉ារបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិជារឿង

នយោបាយនោះឡើយ(។)គណបក្សសង្គ្រោះជាតិសព្វថ្ងៃរវល់គិតសូមប្រាក់ខែតំណាងរាស្ត្រជាប់ឆ្នោតច្រើនជាងរក

យុត្តិធម៍ជូនម្ចាស់ឆ្នោត,ព្រោះតំណាងរាស្ត្រជាប់ឆ្នោតភាគច្រើនកំពុងមានបញ្ហាលុយសំរាប់រស់នៅ(។)នេះឫមិនហៅ

ថា”ភ្នំបង្កើតកណ្តុរតែមួយ”ឬមួយគេអាចនិយាយបានថា”ស្វាបានដូងមិនដឹងធ្វើដូម្តេចអាចស៊ីសាច់និងផឹកទឹកដូង

បាន”ដូចជារណឫទ្ថិបានអំណាចមិនដឹងយកមកធ្វើអ្វី,មិនខុសគ្នាសមរង្ស៊ីនិងកិមសុខាមានកម្លាំងប្រជាជាតិគាំទ្រ

មិនដឹងយកមកប្រើបែបណា(។)តើអ្នកទាំងនោះជាស្វាឬមិនស្វា?យើងរង់ចាំមើលមតិរបស់លោកម៉មសាណង់ដូក្នុង

ការបើកទ្វាការចរចារជាថ្មី,នៅថ្ងៃទី៣ខែមករាឆ្នាំ២០១៤,រវាងគណបក្សសង្គ្រោះជាតិនិងបាវបំរើសខេង,តើលោកយល់

ឃើញបែបណាដែរ។

 

ប្រកដណាស់អ្វីដែលយើងលើកយកមកពិពណ៏នាខាងលើនេះ,គឺយើងគ្មានគោលបំណងយកជើងរាទឹកដល់មហា

បាតុកម្មបច្ចុប្បន្ននេះទេ,ឬរំខានឆាឆៅដល់នយោបាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិនោះដែរ,ហើយជាពិសេសកុំនាំគ្នានឹក

ស្មានដូចខ្មែរយើងខ្លះយល់ឃើញថាទង្វើជាវាចសិក(១១)យើងជាសំដីនាំឲបែកបាក់សាមគ្គីជាតិខ្មែរនៅចំពោះមុខ

សត្រូវជាតិ,យើងគ្រាន់តែរំលឹកថា”វប្បធម៍ហៃអើ”ទេដែលនាំឲខ្មាំងខ្លាំង,ហើយបើខ្មាំងខ្លាំងច្បាស់ជាសាមគ្គីខ្មែរ,វា

រលាយដោយខ្លួនឯង,មិនចាំនរណាម្នាក់ធ្វើអ្វីឲបេះពាល់នោះឡើយ,ឧទាហរណ៏មានច្រើនណាស់ដែលឲខ្មែរយើងងើប

មុខមិនរួចដោយសារវប្បធម៍ហៃអើនេះ,ជាពិសេសអ្នកចេះដឹងមួយចំនួនធំ,ពួកគាត់គិតតែពីនាំគ្នារត់ស្រចុះស្រឡើង

នាំគ្នាគាំទ្រដោយផ្កាប់មុខ,ប៉ុលពត,សីហនុ,រណឫទ្ថិ,សីហមនី,សមរង្ស៊ី..ល..ពួកគាត់ចេះតែធ្វើជាអ្នកគាំទ្រគេ,មិនដែល

ចង់ដើរតួជាជនការី(acteur)ជាសកម្មក្នុងសកម្មភាពនយោបាយសំរាប់ជាតិនោះឡើយ,តួយ៉ាងបើគាត់ចូលក្នុងគណ

បក្សនយោបាយណាមួយ,គឺហាក់បីគាត់យកឧត្តមគតិរបស់គាត់ទៅកប់ចោលតែម្តង,ទោះបីគាត់មើលឃើញថាមគ្គ

ទេសក៏(leader)គាត់មានគំនិតយ៉ាប់យ៉ាងណាក៏ដោយក៏គាត់ឥតហ៊ានហើបមាត់និយាយដែរ,ហាក់បីដូចជាគាត់ខ្លាច

បាត់ប្រយោជន៏អ្វីមួយក្នុងឋានៈគាត់ជាអ្នកគាំទ្រផ្កាប់មុខ(។)យើងដឹងថាយួនវាជ្រើសរើសខ្មែរល្ងង់សំរាប់ធ្វើជាបាវបំរើ

វា,ឯចំណែកខ្មែរអ្នកចេះយើង,គាត់នាំគ្នាទៅគាំទ្រគេដើម្បីដើរតួជាអ្នកល្ងង់(។)ម្នាក់ៗឃើញតែនិយាយថាគាត់រវល់

ណាស់រកពេលពិភាក្សាគ្នាមិនបានទេ,ព្រោះគាត់យល់ថាជាតិកំពុងលង់ទឹក,ផ្ទុយទៅវិញទេ,ក្នុងកាលៈទេសៈនេះឯង

ហើយដែលខ្មែរអ្នកចេះត្រូវចំណាយពេលជានិច្ចក្នុងការពិភាក្សាឲល្អិតល្អន់គ្រប់សំណួរឬពាក្យទាំងឡាយដែលគួរឬត្រូវ

បំភ្លើជូនមហាជនឲបានដឹង(។)កុំយកលេសថាចាំថ្ងៃក្រោយសូមលើកមកនិយាយគ្នា,ឬទុកអ្នកជំនាញគេយកទៅគិត

ទៅ(។)យើងត្រូវដឹងថាបច្ចុប្បន្ននេះខ្មែរយើងគ្មានអ្នកជំនាញនោះឡើយ,គឺអស់លោកដែលតាំងខ្លួនជាអ្នកចេះឬរវល់

គិតរឿងជាតិនេះហើយជាអ្នកជំនាញ(។)នេះហើយដែលគេហៅថា”វប្បធម៍ហៃអើ,នាំរាស្ត្រឲលង់ទឹក”។

ឆ្នាំថ្មី២០១៤,ជាឆ្នាំសំរាប់ខ្មែរគ្រប់ស្រទាប់ចេះជួយខ្លួនឯងដោយខ្លួនឯងក្នុងសេចក្តីក្លាហានមាំទាំចំពោះមុខការ

ទន្ទ្រានយួនកុម្មយនិស្តមកក្នុងទឹកដីខ្មែរ,និងនយោបាយហួងហែងរបស់ចិនកុម្មុនិស្តក្នុងនយោបាយខ្មែរ,ដែលជា

កត្តាបង្កើតឲមានភាពចង្រៃគ្រប់បែបយ៉ាងនៅក្នុងស្រុកខ្មែរ(។)បើខ្មែរយើងចេះជួយខ្លួនឯងដោយខ្លួនឯងបាន,ក្នុងឋានៈ

ជាខ្មែរអ្នកជា,ជាទឡ្ហជន(១២)ច្បាស់ជាខ្មែរយើងរកឃើញកុសល(le.bien),សោភ័ព(le.beau)និងលោកកិយសច្ចៈ

(le.vrai)ជាពុំខាន(។)នេះជាការជូនពររបស់ខ្ញុំដល់ប្រជាជាតិខ្មែរក្នុងឆ្នាំថ្មី២០១៤៕

 

១ ជំនន់រលា=ជំនន់លិចសាយពេញបាស(Déluge)។

វាឡសត្វ=សត្វកាចសាហាវ។

ប្រជាករ=Manifestation de masse

ចេតសិក=conception mentale

៥ សារណៈ=សំរាប់គោរពកោតខ្លាច។

៦ ចោរកណ្តក=ចោរសាហាវ។

៧ យកអាសា=Rendre un bon office

៨ បណ្តាំនៃវិធីធ្វើបដិវត្តន៏ផ្កាឈូក=Discours de méthode de la révolution Lotus

៩ សៅវនីយ៏=Parole digne d’être écouté ;ពាក្យដែលគួរឲស្តាប់។

១០ ភ្នំបង្កើតកូនកណ្តុរតែមួយ=La montagne accouche d’une souris

១១ វាចសិក=oral ;verbal ;សំដី។

១២ ទឡ្ហជន=ជនខ្លាំងរឹងប៉ឹង។

Partager cet article
Repost0
28 décembre 2013 6 28 /12 /décembre /2013 04:40

 

DSC05407 គួរលើកយកមកពិចារណាដែរ

 

 

មិនត្រូវខ្លាចធ្វើបដិវត្តនោះឡើយ

 

ពាក្យបដិវត្តន៌មិនមែនជាពាក្យជាកម្មសិទ្ធដាច់មុខរបស់បក្សកុម្មុយនិស្តនោះឡើយ,ពាក្យនេះលោកស៊ុនយ៉ាត់សេន

លោកបានយកមកប្រើសំរាប់បង្កើតចលនាសារធារណរដ្ឋដើម្បីវាយរំលំរបបរាជានិយមប្រកបដោយជោគជ័យ,ហើយ

លោកបានប្រកាសសារធារណរដ្ឋចិនទី១នាឆ្នាំ១៩១១,ជាសារធារណរដ្ឋអនុវត្តន៌របបសារធារណរដ្ឋសេរីដែលជាលទ្ធិខុស

ពីរបបសារធារណរដ្ឋប្រជាធិបេតេយ្យឬប្រជាមានិតដែលជារបបសាធារណរដ្ឋរបស់លទ្ធិកុម្មុយនិស្ត។

បដិវត្តន៏របស់លទ្ធិកុម្មុយនិស្តជាបដិវត្តន៏មានគោលបំណងដូររបបនយោបាយចាស់ដើម្បីរៀបចំសង្គមថ្មីគ្មានវណ្ណៈ,

ប្រើយុទ្ធសាស្ត្រ”ការប្រយុទ្ធវណ្ណៈ”ជាមធ្យោបាយតែមួយក្រោមការដឹកនាំរបស់គណបក្សកុម្មុយនិស្តតែមួយគត់។

ឯចំណែកបដិវត្តន៏សេរីជាបដិវត្តន៏រំដោះប្រជាពលរដ្ឋពីរបបសក្តិភូមិឬរបបផ្តាច់ការ,ដើម្បីរកសេរីភាពជូនដល់ប្រជា

ពលរដ្ឋដែលគេទុកជាអធិបតី,ជាអ្នកជ្រើសរើសតាមការបោះឆ្នោតជាសាកលជាសេរី,និងដោយគ្មានការភ័យខ្លាច,

ក្នុងជម្រើសរបស់ខ្លួនយករបបនយោបាយ,យកអ្នកដឹកនាំដែលខ្លួនយល់ឃើញថាល្អសំរាប់ជាតិ(។)និយាយឲខ្លីបដិវត្តន៏

សេរីគឺការអនុវត្តន៏លទ្ធិប្រជាធិបេតយ្យសេរីដែលទុកតួអង្គមនុស្ស(Etre)ជាពលរដ្ឋមានការទទួលខុសត្រូវដើម្បីខ្លួន

ឯងជាបុគ្គល,និងសង្គមជាតិក្នុងឋានៈខ្លួនជាតួអង្គមនុស្សនៃសង្គម(Etre.social) ការទទួលខុសត្រូវគឺចាំបាច់ត្រូវមាន

សេរីភាពដែលមានច្បាប់រដ្ឋជាអ្នកគ្រប់គ្រង,ដែលជាច្បាប់បង្កើតឡើងដោយប្រជាពលរដ្ឋ,ដើម្បីការពារប្រជាពលរដ្ឋ។

យើងដឹងថាយុទ្ធសាស្ត្របដិវត្តកុម្មុយនិស្ត,វាប្រើពាក្យសង្គ្រាមប្រជាជន(១)ដើម្បីស្វែងរកការគាំទ្រពីប្រជាជនដើម្បីវាយ

ប្រហារសត្រូវរបស់បក្សវា(។)តាមការពិតសង្គ្រាមប្រជាជននេះពួកកុម្មុយនិស្តទុកប្រជាជនជាឧបករណ៍សំរាប់ធ្វើ

សង្គ្រាម,បំរើបក្សកុម្មុយនិស្ត,ព្រោះគេសង្កេតឃើញថាគ្រាណាបក្សកុម្មុយនិស្តឈ្នះសង្គ្រាម,បក្សនេះមិនដែលយកជ័យ

ជំនះនេះមកបំរើប្រជាជននោះឡើយ,ផ្ទុយទៅវិញវាមានតែធ្វើការបង្រ្កាបប្រជាជនដើម្បីកសាងសង្គមហួសវិស័យមួយ

គឺសង្គមគ្មានវណ្ណៈដែលនៅក្នុងនោះប្រជាជនត្រូវបក្សកុម្មុនិស្តបង្អត់សេរីភាពគ្រប់បែបយ៉ាងក្នុងការរស់នៅជា

មនុស្សនិងជាពលរដ្ឋ(។)ដោយយោងទៅលើភាពចង្រៃនៃបដិវត្តន៏នៃពួកកុម្មុយនិស្តនេះហើយ,បានជាពាក្យបដិវត្តន៏

ក្លាយជាទំនាស់(négation)នៃការរីកចំរើននៃមនុស្សជាតិ(។)ឧទាហរណ៏ជាក់ស្តែងសំរាប់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរនៃទំនាស់នេះ

គឺរបបខ្មែរក្រហមដែលវាបានយកលទ្ធិកុម្មុយនិស្តសុទ្ធសាតមកអនុវត្តក្នុងសង្គមខ្មែរនាំបំផ្លាញជាតិនិងសង្គមខ្មែរស្ទើ

តែរលាយសូន្យក្នុងរយៈពេលដ៏ខ្លីមួយ(។)តែពួកអ្នកកាន់ជើងពួកកុម្មុយនិស្តគេតែងនាំគ្នាបកស្រាយដើម្បីដោះស្រាយ

អំពើឧក្រិដ្ឋកម្មនៃរបបខ្មែរក្រហមថាមិនមែនជារបបកុម្មុយនិស្តនោះទេ,ដូចយ៉ាងលោកJ.Lacoutureសរសេរក្នុង

សៀវភៅលោកថា(២)

របបប៉ុលពតជារបបវ្វាសសិសនៃឧណ្ហប្រទេសនិងជារបបសង្គមជាតិនិយមនៃវាលស្រូវ(៣)”

យើងឃើញច្បាស់ណាស់,ក្នុងគ្រាណា,មនោគមវិជ្ជាម៉ាកសិសនៃពួកអ្នកលេនិននិយមដ៏បរសុទ្ធតាមប្រពៃណី,ប្រព្រឹត្ត

ឥតប្រកែកបានដូចពួកឃាតករណាស៊ី,អ្នកការពាររបបកុម្មុនិស្តតែងតែធ្វើការពន្យល់ដ៏ស្រួលមួយថា,ច្បាស់ណាស់

ពួកប្រព្រឹត្តអំពើឃាតកម្មនេះជាពួកណាស៊ី,មិនមែនជាពួកកុម្មុយនិស្តនោះទេ។

ដូចបច្ចុប្បន្ននេះទៀត,ខ្មែរយើងខ្លះនិយាយថាអ្នកដែលសម្លាប់ខ្មែរមិនមែនជាពួកខ្មែរក្រហមទេ,គឺពួកយួនប្រើឲពួក

កុម្មុយនិស្តនិយមយួន,ដែលខ្មែរយើងហៅថាខ្មែរយៀកម៉ិញ,ពួកនេះវាលួចលាក់ខ្លួនក្នុងពួកកុម្មុយនិស្តខ្មែរនិយមចិន,

សម្លាប់ខ្មែរ(។)គំនិតបែបនេះគឺច្បាស់ជាគំនិតការពារលទ្ធិកុម្មុយនិស្ត,និងការពារពួកប៉ុលពត,ដោយមិនដឹងខ្លួនឬ

មួយដោយចេតនា(។)ក្នុងរបបខ្មែរក្រហម,បេច្ឈឃាតសម្លាប់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរគឺខ្មែរកុម្មុយនិស្តនិងយួន,រួមគ្នាសម្លាប់

ខ្មែរ,នៅក្នុងគោលបំណងតែមួយគឺបំរើមនោគមន៏វិជ្ជាកុម្មុយនិស្ត(។)យួនយកលទ្ធិកុម្មុយនិស្តដើម្បីបន្តនយោបាយ

ពង្រិកទឹកដីជារបស់វា,ឯចំណែកខ្មែរកុម្មុយនិស្តប្រើលទ្ធិកុម្មុយនិស្តបំរើយួនឥតដឹងខ្លួន,និងបំផ្លាញជាតិខ្លួនឯង

ដោយចេតនាផង(។)ដូច្នេះតាំងពីឆ្នាំ១៩៧០មកដល់បច្ចុប្បន្ន,ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរជាអ្នករងគ្រោះពីបដិវត្តន៏កុម្មុយនិស្ត,

ដែលជាកត្តាមួយឲខ្មែរយើងខ្លាចពាក្យបដិវត្តន៏ព្រោះវាបែរជាមានន័យថាជាចលនាបំផ្លាញជាតិខ្មែរ(។)មួយវិញទៀត

ខ្មែរយើងមិនត្រូវនឹកស្មានថាប្រទេសចិនកុម្មុយនិស្តដែលគេបានក្លាយជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចក្នុងពិភពលោកមួយ

ដែរ,លែងមានគោលបំណងបញ្ចូលមនោគមន៏កុម្មុយនិស្តមកក្នុងស្រុកខ្មែរ,ព្រោះចិនកុម្មុយនិស្តគេឈប់ធ្វើសង្គ្រាម

នយោបាយស្វែងរកឥទ្ធិពលកុម្មុយនិស្តមកលើប្រទេសតូចៗ,ចិនគេគិតតែងធ្វើអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចដើម្បីជាតិគេ(។)ផ្ទុយ

ទៅវិញនាបច្ចុប្បន្ននេះ,ចិនកុម្មុយនិស្តកំពុងយកអាវុធមូលធន,ដែលជាអាវុធថ្មីរបស់គេដើម្បីវាយប្រហារលោកសេរី

ដើម្បីពង្រឹងនិងពង្រិចលទ្ធិកុម្មុយនិស្តនៅក្នុងពិភពលោកជាពិសេសទៅលើប្រទេសក្រ,ដូចជាប្រទេសខ្មែរជាអាទ៏។

 

តាមការពិតពាក្យបដិវត្តន៏ជាពាក្យទួទៅមាននិយមន័យទូរលំទូរលាយណាស់,បើយើងយកវចនានុក្រមខ្មែររបស់ពុទ្ធ

សាសនាបណ្ឌិតមកមើលពាក្យនេះមានន័យថាៈ”ការវឹលត្រឡប់,ការប្រែប្រួល,ការកែប្រែឬផ្លាស់ប្តូរ,ជាការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាង

ឆាប់រហ័សនូវរបបគ្រប់គ្រងចាស់ដែលមិនចម្រើនឲបានចម្រើនលូតលាស់ទាន់កាលសម័យជាដើម,ការប្រព្រឹត្ត

ប្រឆាំងដោយកម្លាំងអាវុធចំពោះអំពើរំលោភ”។

យើងដឹងថាប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរត្រូវការការផ្កាស់ប្តូរយ៉ាងឆាប់រហ័សរបបដឹកនាំបច្ចប្បន្ន,ព្រោះជាតិខ្មែរកំពុងជួបប្រទះ

នឹងមហន្តរាយដែលវានឹងអាច ឲជាតិរលាយរលត់ក្នុងរយៈពេលដ៍ក្លីមួយព្រោះតែរបបនេះ(។)ច្បាស់ណាស់ហើយថាប្រជា

ពលរដ្ឋខ្មែរគ្មានអាវុធយោធាណាមួយសំរាប់វាយរំលំរបបបច្ចុប្បន៏នេះទេ,តែប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរមានកម្លាំងប្រជាជាតិខ្មែរ

ដែលមាននៅក្នុងអំណាចរបស់ខ្លួន,បើខ្មែរយើងចេះប្រើកម្លាំងនេះគឺពិតជាមានអាវុធដែលជាឆន្ទៈរបស់ប្រជាជាតិ

សំរាប់ប្រឆាំងដោយកម្លាំងអាវុធនេះចំពោះសត្រូវប្រជាជាតិខ្លួន(។)យើងដឹងថាយួនកុម្មុយនិស្តប្រើហ៊ុនសែនឲសម្លាប់

ខ្មែរដោយប្រើអាវុធយោធាដើម្បីការពារប្រយោជន៏យួន(។)ប្រស្នាចោទសួរថាតើឆន្ទៈរបស់ប្រជាជាតិវាជាអាវុធគ្រប់

គ្រាន់ដែរឫទេចំពោះមុខអាវុធយោធារបស់ខ្មាំងជាតិ(?)វាពិតជាមិនគ្រប់គ្រាន់នោះឡើយបើខ្មែរយើងគ្មានសេចក្តី

ក្លាហានរួមព្រោះថាសេចក្តីក្លាហានរួមនេះឯងជាកត្តាបង្កើតកម្លាំងរួមប្រឈរមុខនឹងកម្លាំងអាវុធយោធាកាន់

ប្រើដោយមនុស្សពាលមានទុច្ជន្ទៈ(៤)ជាជនងងឹតងងល់ចេះតែសម្លាប់មនុស្សដើម្បីរស់ដូចសត្វតិរច្ជាន(។)នៅ

ចំពោះមុខពពួកមនុស្សបែបនេះវាច្បាស់ជាអាចនាំឲមានគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិតដល់អ្នកប្រឆាំងនឹងប្រយោជន៏ពួកវាជា

ពុំខាន,តែបើយើងប្រៀបធៀបនឹងគ្រោះថ្នាក់ដែលប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរកំពុងជួបប្រទះរាល់ថ្ងៃក្រោមអាណានិគមយួន

កុម្មុយនិស្តគឺច្បាស់ជាវាមិនស្មើនឹងគ្រោះថ្នាក់នេះទេ,ព្រោះថាគ្រោះថ្នាក់ក្រោមអាណានិគមយួនជាគ្រោះថ្នាក់រំលាយ

ជាតិខ្មែរពុំអាចថយក្រោយបាននោះឡើយ,ឯចំណែងគ្រោះថ្នាក់កើតមានឡើងពីការប្រឆាំងចំពោះមុខអាវុធយោធា

ខ្មាំងជាគ្រោះថ្នាក់រំដោះជាតិខ្មែរពីអាណានិគមស្រមោលយួននិងរបបផ្តាច់ការបំរើយួនសម្លាប់ខ្មែរ។

គ្រោះថ្នាក់មួយឲជាតិរស់,មួយទៀតគឺដេកចាំតែស្លាប់សំរាប់សម្លាប់ជាតិ។

និយាយពីគ្រោះថ្នាក់គឺត្រូវហ៊ានធ្វើបដិវត្ត,ទោះបីខ្មែរយើងនាំគ្នាធ្វើការប្រឆាំងនឹងរបបសព្វថ្ងៃបែបអហិង្សាក៏ដោយ,

តែការប្រឆាំងបែបនេះត្រូវការសេចក្តីក្លាហានប្រកបដោយកម្លាំងចិត្តនិងកម្លាំងកាយអង់អាចទើបអាចប្រឈរមុខ

នឹងអាវុធយោធាខ្មាំងបាន,តែបើខ្មែរយើងគ្រាន់តែយកការបន់ស្រន់ព្រះ,ព្រោះនាំគ្នាជឿជាក់ថាទង្វើនេះនឹងអាច

ឈ្នះសត្រូវដែលជាមនុស្សកាចសាហាវបានយ៉ាងងាយនោះ,គឺពិតជាការភាន់ច្រឡំមួយជាពុំខាន(។)ធ្វើបដិវត្តគឺត្រូវ

ការប្រមូលកម្លាំងប្រជាជាតិ,ហើយរៀបចំកម្លាំងនេះឲមានលំដាប់សំរាប់តទល់គ្រប់មធ្យាបាយនឹងសត្រូវជាតិ(។)ធ្វើ

បដិវត្តត្រូវមានលំដាប់កាលឲស្របទៅតាមតម្រូវការនៃស្ថានការណ៏នៃទំនាស់រវាងកម្លាំងប្រជាជាតិនឹងកម្លាំងសត្រូវ

ជាតិ(។)កម្លាំងនេះត្រូវការឲមានអ្នកដឹកនាំ,ព្រោះធ្វើបដិវត្តគឺជាផែនការមានអ្នកទទួលខុសត្រូវ,អ្នកដឹកនាំនោះ

សោតត្រូវកើតចេញមកប្រជាជាតិ,មានឆន្ទៈស្របទៅនឹងការចង់បានរបស់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងនាមជាមគ្គុទេសក៏នៃ

ចលនាបដិវត្តនិងជាអ្នកបំរើប្រយោជន៏រួមផង(។)កម្លាំងបដិវត្តជាកម្លាំងនយោបាយ,ជាកម្លាំងបះបំបោរមាន

លំដាប់,មានគោលដៅស្វែងរកជ័យជំនះលើកម្លាំងប្រឆាំងនឹងបដិវត្ត,ដូច្នេះកម្លាំងកំហឹងនៃប្រជាពលរដ្ឋមិនទាន់

គ្រប់គ្រាន់បង្កើតជាកម្លាំងបដិវត្តនោះឡើយ,វាជាការពិតណាស់ហើយថាកម្លាំងបដិវត្ត,វាមានប្រភពវាពីកំហឹងនៃ

ប្រជាពលរដ្ឋជាអ្នករងគ្រោះ,តែចាំបាច់កំហឹងនេះត្រូវមានមូលដ្ឋានជាកំហឹងរួម,កើតមានឡើងសំរាប់រកប្រយោជន៏

រួមដើម្បីប្រយោជន៏ជាតិក្នុងគោលការណ៏នៃការគោរពសទ្ធិនិងសេរីភាពរបស់ពលរដ្ឋម្នាៗក់ដែលមានចែងក្នុងច្បាប់

បង្កើតឡើងដោយប្រជាពលរដ្ឋ,ដើម្បីប្រជាពលរដ្ឋ។

យើងសួរថាតើកំហឹងអាចជាមនោសញ្ចេតនាអហឹង្សាបានដែរឬទេ(?)តើយើងអាចធ្វើបដិវត្តអហឹង្សាបានដែរឬទេ?

គេតែងលើកយករូបលោកGandhiនិងលោកMandelaមកធ្វើជានិមិត្តរូបនៃបដិវត្តន៏អហឹង្សាប្រកបដោយជ័យជំនះ,

តែគេក៏ដឹងដែរថាបដិវត្តន៏អហឹង្សាដឹកនាំដោយឥស្សរជនល្បីល្បាញទាំងពីររូបនេះមិនមែនជាចលនាធ្វើការបន់ស្រន់

ព្រះនោះឡើយ,តាមការពិត,វាជាចលនានៃបដិវត្តន៏សុទ្ធសាត,មានមនុស្សស៊ូប្តូរស្លាប់រស់ច្រើនណាស់ដើម្បីរំដោះខ្លួន

ចេញពីអាណានិគមបរទេសឬដើម្បីធ្វើឲមនុស្សមានភាពស្មើគ្នាឥតប្រកាន់ពណ៏សម្បុរស្បែក(។)ដូចយើងដឹងស្រាប់

ហើយ,អ្វីដែលជាចលនាតវ៉ាគឺតែងតែជួបប្រទះនឹងប្រតិកម្មប្រឆាំងជានិច្ចពីសំណាក់អ្នកការពារផលប្រយោជន៏របស់

គេ,បើសិនជាអ្នកការពារផលប្រយោជន៏នោះជាមនុស្សមានសីលធម៍,គឺគេយកមធ្យាបាយចរចារជាមួយអ្នកតវ៉ាដើម្បី

ស្វែងរកដំណោះស្រាយត្រឹមត្រូវមួយ,ដែលអាចឲគូរបដិបក្ខយល់ព្រមទាំងសងខាង,តែបើអ្នកការពារផលប្រយោជន៏

នោះជាមនុស្សផ្តាច់ការ,គឺច្បាស់ជាគេប្រើវិធីហឹង្សាដើម្បីបង្គ្រាបអ្នកតវ៉ាជាពុំខាន,នៅក្នុងស្ថានភាពបែបនេះ,អ្នកតវ៉ា

អាចមានចម្រើសវិធីបីយ៉ាង,ទី១បន្តការតវ៉ារបស់ខ្លួនដោយយកច្បាប់ជាអាវុធ,បើសិនជាស្ថាប័នអនុវត្តច្បាប់ជាស្ថា

ប័នឯករាជ្យ,ទី២បន្តការតវ៉ាតាមវិធ្វីធ្វើបាតុកម្មបំផ្លាញប្រយោជន៏អ្នកការពារផលប្រយោជន៏,លុះត្រាតែអ្នកនោះសុខ

ចិត្តធ្វើការចរចារដើម្បីរកដំណោះស្រាយត្រឹមត្រូវមួយដែលអ្នកតវ៉ាអាចទទួលបាន,ទី៣បន្តការតវ៉ាដោយឆ្លើយនឹង

អំពើហឹង្សាតាមវិធ្វីហឹង្សា,បើអ្នកតវ៉ាមានកម្លាំងធនធានមនុស្សនិងមធ្យាបាយសម្ភារៈគ្រប់គ្រាន់នឹងធ្វើបាន(។)ទង្វើ

ទាំងបីយ៉ាងខាងលើនេះជាទង្វើចុះនាមក្នុងសិទ្ធិនៃការការពារខ្លួនដែលមានចែងក្នុងច្បាប់,ដូច្នេះអ្វីដែលការពារ

ដោយច្បាប់គឺជាអំពើអហឹង្សា(។)អំពើអហឹង្សាមិនមែនមានន័យថាត្រូវនាំគ្នាអង្គុយឲគេសម្លាប់ដូចមាន់ទានោះឡើយ,

ព្រោះមនុស្សជាសត្វលោកមានមនោសញ្ចេញនានៃការឈឺចាប់តាមផ្លូវកាយនិងផ្លូវចិត្ត,ដូច្នេះតាមធម្មជាតិ,មនុស្ស

ត្រូវតែមានប្រតិកម្មប្រឆាំងជានិច្ចនូវអ្វីដែលនាំឲខ្លួនមានទុក្ខ,បើមនុស្សគ្មានប្រតិកម្មប្រឆាំងនឹងអំពើដែលនាំ

ឲខ្លួនវេទនា,គឺពុំមែនជាមនុស្សនោះឡើយ,ហើយមនុស្សដែលប្រព្រឹត្តអំពើឲមនុស្សដូចគ្នាមានទុក្ខវេទនាក៏មិនមែន

ជាមនុស្សនោះដែរ។

អ្នកកាន់អំណាចផ្តាច់ការតែងតែទុកការតវ៉ារបស់អ្នកប្រឆាំងខ្លួនថាជាអំពើខុសច្បាប់,តែបើអ្នកផ្តាច់ការមិនស្តាប់

ការតវ៉ារបស់អ្នកប្រឆាំងខ្លួនគឺពិតជាគ្មានយុត្តិធម៍,បើគ្មានយុត្តិធម៍តើមានច្បាប់ដែរឬទេ(?)បើគ្មានច្បាប់សំរាប់

ការពារអ្នកទន់ខ្សោយ,អ្នកកាន់អំណាចផ្តាច់ការតែងប្រើអំពើហឹង្សាដែលខ្លួនទុកជាច្បាប់អ្នកខ្លាំងសំរាប់បង្ក្រាបអ្នក

តវ៉ាដែលជាអ្នកខ្សោយ,ហើយបើអ្នកខ្សោយគ្មានប្រតិកម្មនឹងអំពើហឹង្សានេះទេ,គឺច្បាស់ជាប្រគល់ជោគវាសនារបស់

ខ្លួនឲកាលធម៍(៥)ជាអ្នកគ្រប់គ្រង,ដែលជាធម៍បង្កើតឡើងដោយអ្នកខ្លាំងដើម្បីឲអ្នកខ្សោយសុខចិត្តទទួលស្គាល់

ល័ក្ខខណ្ឌនៃជីវិតដ៏វេទនារបស់ខ្លួនថាជាវាសនារបស់ខ្លួន(។)ដើម្បីចេញឲរួចពីឥទ្ធិពលនៃកាលធម៍នេះ,អ្នកខ្សោយត្រូវ

ធ្វើបដិវត្តគំនិតឈប់មានជំនឿលើកាលធម៍នេះដែលជាអបិយជំនឿ(superstition)នាំឲជីវិតខ្លួនរស់ដេកចាំតែស្លាប់

ក្នុងទុក្ខឥតទីបញ្ចប់បាន(។)ធ្វើបដិវត្តគំនិតគឺគ្រាន់តែជាកូនសោបើកទ្វារគុកអបិយជំនឿ,បន្ទាប់មកត្រូវហ៊ានដើរ

ចេញពីគុកនៃទុក្ខក្នុងជំនឿថ្មីគឺសេចក្តីសង្ឃឹមថាអាចនឹងកំចាត់ទុក្ខដែលខ្លួនមាននៅក្នុងកាយនឹងចិត្តដែលកើត

ឡើងពីការជិះជាន់ពីសំណាក់អ្នកខ្លាំង,ដំណើរនេះជាការធ្វើបដិវត្តសកម្ម,យកការបះបោរជាសក្មមភាពរួមនៃអ្នក

ខ្សោយ,ងើបប្រឆាំងអ្នកខ្លាំងតាមមធ្យោបាយត្រឹមត្រូវដែលខ្លួនអាចមាននិងរកបាន(។)មធ្យោយបាយត្រឹមត្រូវនេះ

ឯងជាបដិវត្តន៏អហឹង្សាដែលមានចែងក្នុងច្បាប់វិជ្ជមាននិងច្បាប់ធម្មជាតិផងគឺ”សិទ្ធិការពារខ្លួននៅចំពោះការបង្ក

អធិករណ៏ពីសំណាក់អ្នកផង”។

សិទ្ធិការពារខ្លួននេះជាអំពើហឹង្សាក្នុងគំនិតអហឹង្សាព្រោះជាចម្លើយនឹងអំពើហឹង្សារបស់អ្នកផងក្នុងគោលដៅរក

យុត្តិធម៍ដើម្បីសេចក្តីសុខតែប៉ុណ្ណោះ,មិនមែនស្វែងរកជោគជ័យដើម្បីជីះជាន់អ្នកផងឡើយដូចអ្នកខ្លាំងប្រើអំពើ

ហឹង្សាដើម្បីអំណាចនោះទេ(។)ដួច្នេះបដិវត្តន៏អហឹង្សាគឺជាបដិវត្តប្រើមធ្យោបាយត្រឹមត្រូវ,ទោះបីមធ្យោបាយនោះត្រូវ

ប្រើអំពើហឹង្សា,ដើម្បីការពារយុត្តិធម៍,ការពារសេរីភាព,នឹងរំដោះខ្លួនពីអំណាចផ្តាច់ការ(។)ហេតុនេះឯងហើយ,អ្នក

ខ្សោយមិនត្រូវខ្លាចធ្វើបដិវត្តនោះឡើយ(។)បើខ្លាចគឺស្លាប់,តែបើមានសេចក្តីក្លាហានហ៊ានងើបប្រឆាំងនឹងអ្នកកាន់

អំណាចផ្តាច់ការ,ប្រកដណាស់នឹងមានអ្នកស្លាប់,តែនៅទីបញ្ចប់គឺច្បាស់ជាមានជ័យជំនិះលើអំណាចផ្តាច់ការជាពុំ

ខាន,ដែលជាជ័យជំនិះសំរាប់សេចក្តីរុងរឿងនៃប្រជាជាតិខ្លួន។

បើលើកយកស្ថានការណ៏ស្រុកខ្មែរមកពិនិត្យ,យើងច្បាស់ជាយល់ថាការងើបប្រឆាំងនឹងអំណាចផ្តាច់ការជាអំពើមួយ

ពិបាកក្រៃលែង,ព្រោះចាំបាច់ត្រូវធ្វើបដិវត្ត,តែយើងគ្រាន់តែមានជាមតិថាបើការនេះវាជាការពិបាកក្នុងការអនុ

វត្តន៏រួចហើយ,ដូច្នេះអ្នកដឹកនាំចលនាប្រឆាំងកុំនាំគ្នាធ្វើឲមានការពិបាកយល់ក្នុងផ្នែកគំនិតបង្ហាញផ្លូវដែលខ្លួន

ចង់ដើរទៅរកគោលបំណងដែលប្រជាពលរដ្ឋចង់បាន(។)ការដូរយុទ្ធសាស្ត្រឲស្របទៅនឹងស្ថានការណ៏ប្រែប្រួលជាការ

ធម្មតា,តែការច្រឡំខ្មាំងថាជាមិត្តឬទុកដៃគូជាសត្រូវគឺពិតជាបង្កើតភាពចាក់កណ្តាញ់ក្នុងគំនិតអ្នកតស៊ូរទាំងពួង

ដែលកំពុងងើបប្រឆាំងនឹងអំណាចផ្តាច់ការជាពុំខាន(។)ធ្វើបដិវត្តត្រូវចាំបាច់មានគោលដៅច្បាស់លាស់,ស្គាលមិត្ត

ស្គាល់សត្រូវទើបអាចប្រមូលកម្លាំងប្រជាជាតិបាន(។)បើស្គាល់មិត្តនិងសត្រូវជាតិច្បាស់ហើយ,ចុះហេតុអ្វីខ្មែរយើង

នៅតែខ្លាចមិនហ៊ានធ្វើបដិវត្តដើម្បីរំដោះជាតិពីអាណានិគមយួន,និងរំលំរបបបំផ្លាញជាតិខ្លួនឲបាន៕

 

សង្គ្រាមប្រជាជន=Guerre populaire

Jean Lacouture : Survive le peuple cambodgienne (1978)

Le régime Pol Pot était « un fascisme tropical » et « un social-nationalisme de rizière ».

​៤ទុច្ជន្ទៈ=ឆន្ទៈអាក្រក់ឬបំណងអាក្រក់។

កាលធម៍=Loi du destin

Partager cet article
Repost0
5 décembre 2013 4 05 /12 /décembre /2013 16:35

 

DSC05407

Le grand danger

 

 

Le danger de la nation khmère est plus grave qu’on le croit. A tel point de déliquescence, ce n’est pas des immigrants vietnamiens qui menacent l’indépendance nationale, ni la dictature de Hun Sen qui bloque le processus démocratique prévu dans les accords de paix du 23 octobre 1991, c’est la capacité du peuple khmer de faire face au danger elle-même qui est remise en question. Cette interrogation, souvent effleurée, rarement abordée de front, qu’il convient d’élucider sans faux-fuyants et sans réserves. L’heure décisive où nous sommes exige cette franchise et nous fait un devoir de cette netteté.

 

Nous, Khmers, nous proclamons souvent : Nous sommes les héritiers du savoir en puissance du peuple d’Angkor qui sont capable de rebâtir la grande nation khmère comme nos aïeux, mais qui prennent soin de réclamer des aides des pays voisins et le Cambodge reste tributaire de l’étranger dans tous les domaines. Comment expliquer cette contradiction ?

Une première cause en est cette inertie de la pensée que M. Jean-François Revel(1) a appelé la « rémanence idéologique ». Une idéologie peut survivre longtemps aux réalités politiques et sociales qu’elle accompagnait. Malgré la restauration de la monarchie médiocre, cette inertie de la pensée jouait dans le débat des Khmers démocrates, bien que le monde évolue dans une direction opposée à leurs préoccupations superflues. C’est là le fait capital, la vérité pénible qu’il faut signaler, et dont il est nécessaire de dire froidement la douloureuse conséquence : Profitent de cette faiblesse des Khmers démocrates, la Chine et le Vietnam communiste, avec Hun Sen comme valet, sont aujourd’hui victorieux au Cambodge. Le fait en lui-même n’est pas niable. Tout le monde convient que l’éducation politique du peuple khmer n’est pas faite. Les adversaires de la liberté, y compris le Protectorat français, se font, cette absence, une arme ; ils proclament bien haut que « le peuple khmer n’est pas mûr pour la liberté. » Les communistes, Pol Pot, le premier, plus hautement encore, affirment que « l’ignorance des paysans est funeste ». Les uns et les autres sont dans le vrai ; mais s’il est exact que cette ignorance crée à l’implantation de la démocratie dans le pays de sérieuses difficultés; il n’est pas vrai, que dans l’esprit de la nation khmère se rencontre, à l’état rudimentaire sans doute, à l’état d’instinct, un sentiment d’autant plus puissant qu’il est moins raisonné, nous voulons dire : les révoltes contre le principe d’autorité (la révolte de Sdach Kan, de Por Kam Boar, des Khmers rouges, etc.) l’appétit de la liberté (la croyance au Bouddhisme, dont la liberté est au cœur sa philosophie.) Donc, dans son ensemble, ou du moins dans son immense majorité, la nation khmère présente ce double caractère, éminemment contradictoire :

 

1. Qu’elle est, par instinct et par sentiment, tout à fait incapable de subir longtemps un pouvoir autoritaire ;

2. Qu’elle n’a pas l’éducation et la netteté d’opinion strictement nécessaire pour réguler avec l’intelligence, avec calme, avec régularité, au gouvernement du pays par le pays.

 

De telle vérités sont dures et pénibles à dire ; mais il faut s’y résigner, car la situation qui forcément en résulte n’est pas de celles qu’on puisse dissimuler ni supporter longtemps. Comment, en effet, dissimuler une vérité par tous reconnue dont les adversaires de la liberté eux-mêmes ont fait abus.

 

Il y a deux manières, pour une idéologie, de finir, dans les faits et dans les esprits. Elle est très bien  être terminée dans les premiers et régner encore dans les seconds, n’avoir plus aucun effet dans l’action – sinon un effet freinage – et occuper une place énorme dans les mots. Elle obéit alors à la consigne suprême des idéologies. Par exemple, nous n’hésitions pas de glorifier par les mots ampoulés du Roi Jayavarman VII, sans doute, roi libérateur de l’occupation des Chams, roi bouddhiste, mais un conservateur indéniable de l’idéologie monarchique fondée sur l’obéissance inconditionnelle du peuple à son souverain. Ce roi a sans doute une place dans l’histoire de la gloire de la nation khmère, mais cette célébrité martiale ne faisait jamais le bonheur du peuple. Par cette glorification, nous oublions que la voie du progrès, de la libération du pays et du peuple devrait toujours accompagnée par le développement de la liberté du peuple. Et les adeptes des Khmers rouges disent souvent des mots absurdes, c’est une façon subreptice d’insinuer : « Voyez, Pol Pot, ce n’est pas si mal que ça, mis à part quelques "pratiques contre l’humanité" il combattait au moins les Vietnamiens, ennemis du peuple khmer et il rendait aussi tous les Khmers également avisés.» Enfin, les mots candides prononcés par le Président du  Parti du salut National khmer (PSNK), c’est une façon détournée d’honorer : « le roi Sihamoni est victime du régime totalitaire comme tous les Khmers, il n’est donc pas responsable de sa collaboration avec Hun Sen. »

 

Au sein des héritiers du peuple d’Angkor que nous revendiquons à tort ou à raison, il y a une masse presque toujours inerte et passive, constitue une énorme force de la nation. Elle est composée, presque en totalité, de femmes et d’hommes qui n’ont pas su ou n’ont pas pu se donner l’instruction, l’intelligence. C’est ce que les urbains ont le tort d’appeler avec dédain : « Neak Sré » (les ruraux) et, en langage hautain : « les ignares ». Le plus grand nombre, sans opinions bien arrêtées, subit l’influence de l’éducation première, toute pleine des préjugés et des traditions autoritaires, dominée par le Bouddhisme, sur qui la monarchie conserve une action puissante. On l’a constaté récemment : les prières publiques ordonnées par le parti PSNK, allié de la monarchie, l’invocation continue de la religion dans tous les discours politiques. C’est pourquoi le PSNK n’est quelque chose que par la monarchie. Du reste, c’est un fait naturel et logique. Le seul levier du principe d’autorité de la monarchie, sa seule base, c’est la foi ; la foi doit être aveugle, l’obéissance passive. N’ayant pas d’opinions précises et ferme, les ruraux, vivants dans les villes pour subvenir aux besoins de leurs familles, iraient au hasard de leurs mécontentements, c'est-à-dire la participation aux élections non démocratiques ; et c’est ce qui est arrivé : témoin les succès du PSNK aux élections du 28 juillet. C’est ce fait se rencontre les causes principales qui font en même temps la force et la faiblesse du PSNK : La force repose sur le soutien d’une masse de population qui désire le changement de ses conditions matérielles indécentes, le salaire, le logement, la gratuité des soins, la pension pour les personnes âgées etc. La faiblesse est l’absence d’une force politique qui suppose que la volonté de tous les citoyens, chez chacun d’eux la connaissance exacte des faits, des choses, des principes sur lesquelles ils sont appelés à se prononcer, c’est-à-dire une éducation politique.

 

La force politique étant donnée au nombre, si le nombre est aveugle ou ignorant, le pays est livré forcément à tous les hasards. Toutes les entreprises deviennent possibles. Il suffit de tromper ou de flatter les masses pour disposer de leur force.  Sihanouk pouvait le faire au moyen de la séduction et du régime de contrainte ; Pol Pot le faisait par le mensonge et la terreur, Hun Sen le fait par la corruption, la fraude et la force. Cette situation dangereuse n’a qu’une issue : donner à la masse gouvernante l’éducation politique qui lui manque. Toute autre solution serait vaine. Mais est-ce que le peuple khmer a-t-il le temps pour s’instruire ? Est-ce que la nation khmère peut se permettre d’attendre ? Le peuple khmer peut encore gagner cette bataille. Il peut gagner non pas par la voie non-violence, mais par celle de la révolution non-violence. La voie non-violence est une force isolée, elle n’a pas ennemi. En revanche celle de la révolution non-violence est une force collective organisée, c’est-à-dire une force politique, il est donc nécessaire qu’elle doit identifier ses ennemis, si non sa cause est en danger. Aujourd’hui le peuple connait bien ses ennemis : la vaillance est donc indispensable. Attendre, c’est perdre toutes ses chances, parce que chaque jour mille colons vietnamiens assaillent la terre khmère. S’il veut attendre cinq ans encore, il sera de cinq ans plus près de la mort. Par la voie de la révolution non-violence, il s’instruit de la politique, c'est-à-dire ses drois et ses devoirs, dans l’action de la révolution et combatte en même temps pour sa liberté et l’indépendance de sa patrie en tant que Citoyen responsable. La révolution non-violence, c’est tout simplement d’utiliser le pouvoir du peuple, une arme unique, pour défendre une cause juste et contre des ennemis de la nation. Cette arme ne doit jamais être utilisée en vue d’un projet injuste ni contre un faible ennemi.

Si le peuple khmer s'abstient; si confiné dans sa tradition d'obéissance à l'autorité arrogante, il ne jette pas dans le combat politique sa force prépondérante, il verra peu à peu s'effondrer son pays, le Cambodge. 

(1) Jean-François Revel : Philosophe et écrivain français.

Partager cet article
Repost0
23 novembre 2013 6 23 /11 /novembre /2013 08:54

 

DSC05407

La révolution khmère

 

Si elle doit advenir la révolution khmère ne viendra jamais du parti PSNK (Parti du Salut National khmer). D’abord parce qu’il ne souhaite pas renverser le pouvoir actuel, qui demeure providence et ses argents sales avec quoi il survit. Ensuite parce que sa stratégie de lutte politique suit la voie de réforme, dont la négociation avec le PPC (Parti du Peuple Cambodgien) est une voie unique. Ce parti oublie qu’on ne peut pas réformer les institutions sans avoir préalable réformé les esprits, mais on ne peut pas réformer les esprits si l’on n’a pas préalable réformé les institutions. Au Cambodge, nous n’avons pas, ni réformé les institutions, ni réformé les esprits du peuple khmer, parce que nous avons peu de modifier la tradition, fondée sur la loi de l’obéissance. Avec cette loi, les manifestations successives après les élections du 28 juillet laisseront un souvenir d’un espoir amer aux yeux de la majorité du pays. Oui, le Cambodge est « monarchiste » nation millénaire qui veut de la gloire, mais point démocratie et le principe d’obéissance sous sa forme simple, en tant que principe, possède la majorité des cadres du PSNK.      

 

Si elle doit advenir la révolution khmère ne viendra pas des khmers pauvres les plus violemment frappés par l’injustice sociale. D’abord parce qu’ils ne souhaitent pas avoir des ennuis avec le pouvoir actuel. Ensuite, parce que leur colère emprunte les voies de la prudence. Ils sont indifférents à la politique tant que leurs intérêts matériels ne sont pas en jeu, affolés et surexcités dès que ces intérêts sont compromis, fournissent à tous les "sauveteurs" c'est-à-dire à tous les mensonges, le formidable appoint de leur nombre. Le peuple khmer, a-t-on dit souvent, est « conservatiste » Sans doute, il veut le changement, mais point chienlit, et c’est là une vérité flagrante. Cette mentalité qui fait que le Cambodge soit un des pays du monde où s’établissent, où se conservent avec plus regrettable aisance les despotismes les plus variés.

 

Si elle doit advenir la révolution khmère ne viendra pas des démocrates et des libéraux. D’abord parce qu’ils sont démocrates et libéraux d’instinct et de sentiment. Ils ont le goût de la liberté, sans en avoir le plus souvent le discernement ; ils sentent plus qu’ils ne pensent et, même chez les plus ardents, surtout chez ceux-là, l’opinion, peu en point raisonnée, flotte dans le vague et participe bien plus de la passion que de la conviction. Ils ont participé avec les communistes à restaurer la monarchie archaïque en choisissant Sihanouk, ami des Khmers rouges, comme roi. Avec cette restauration, le pays va de secousse en secousse et le maintien du PPC au pouvoir est l’ouvre de Sihanouk, et les désastres du peuple khmer sont ses faits.   

 

Si elle doit advenir la révolution khmère ne viendra jamais des intellectuels, ou plutôt des diplômés. D’abords parce qu’ils ne souhaitent pas renverser le régime actuel. Ensuite parce qu’ils s’écartent de la politique dont elle demeurait chose interdite, prohibée. C’est une chose « tabou » : tout citoyen qui s’occupe des affaires publiques est un brouillon. Ils pensent qu’ils peuvent sauver le pays avec uniquement par la lecture et l’écriture. Non ! ces deux éléments de savoir sont comme le labour dans une terre vierge : ils préparent l’esprit à recevoir telle semence qu’on y voudra jeter. Ils sont le labour et ne sont pas la semence. 

Ils sont loin d’avoir la même unité, d’observer la même règle intellectuelle. La discipline des opinions, c’est-à-dire la discussion, l’intelligence, n’étant pas imposée comme celle de la foi, mais simplement volontaire et consentie. Ils préfèrent vivre sous la protection du pouvoir, quel que soit sa nature. Ils veulent le progrès, mais point liberté. L’inertie des hommes de savoir depuis toujours qui coûte si cher au pays. Comment s’étonner de l’ignorance où s’attarde le pays ? Comment éviter que, dans la majorité du pays, les idées fausses pénètrent et s’incrustent ? Voilà pourquoi le Cambodge est la terre promise de tous les aventuriers de la politique tyrannique, comme Pol Pot avait cherché sa route dans les ténèbres, tombait dans l’utopie, dans le « système » totalitaire, et la restauration de la monarchie aboutit à la dictature.

 

Eh bien ! ce qu’il faut faire comprendre au peuple khmer, c’est que l’heure est venue de combattre activement la dictature, non pas pour conserver son repos, mais pour son existence, il faut lui faire sentir que sa somnolence l’a compromise, et que le danger est grand. Entre la violence du régime actuel, l’inertie des hommes de savoir, le conformisme des démocrates et des libéraux, la prudence des Khmers pauvres et la négociation du PSNK avec le PPC est aujourd’hui placé le peuple khmer comme entre l’enclume et le marteau. Le centre de la nation, débordé par les deux désastres, est pris entre la violence et le mensonge. D’un côté, la dictature du PPC, de l'autre, l'esprit de réforme inadéquate souhaité par le PSNK, ces deux dangers se valent l’un l’autre, parce qu’ils souhaitent maintenir le régime actuel. La résistance pourtant est facile. Quand le Peuple marchera pour combattre la dictature avec ou sans le PSNK, dès le premier pas, la force et le nombre se formeront en espoir national. Certes, la révolution khmère n’est point facile, mais elle n’est pas impossible à faire, comme pour toutes les grandes entreprises, quand les premiers difficultés du commencement seront surmontées, la chose ira de soi, chaque pas avancé facilité par les avancements de la veille. Cette révolution du peuple, par le peuple et pour le peuple constitue la véritable force souveraine d’influence et d’autorité.

Cette force n’est qu'une force républicaine. Et la constitution d’une monarchie, d’un despotisme quelconque ne nous arrêterait pas dans une série de chutes. Toute dictature, en un peu de temps, nous conduirait à des révolutions. Par quelque temps que commence la série, elle forme un cercle dont nous parcourrons toujours tous les points : révolution, dictature, corruption, révolution, et ainsi de suite, nous ne trouverions la formule définitive d’une république qui puisse durer. C’est le Peuple khmer de faire cette révolution pour bâtir une république​ dans laquelle il sera souverain, il est responsable, et cette responsabilité porte en elle-même une suffisante sanction : Si le Peuple khmer ne fait pas, il périra le premier.             

 

Partager cet article
Repost0
9 novembre 2013 6 09 /11 /novembre /2013 16:01

 

DSC05407

La nausée

image

photo

photo-copie-2

 

Les  Cambodgiens n’ont pas besoin ces images qui leur donnent sans aucun doute la nausée. Oui, il y a, au fond, de Sam Rainsy une mélancolie étrange qui lui fait aimer la Chine communiste. Ainsi depuis quelque temps, ce dernier cherche à faire savoir à Hun Sen qu’il a le soutien de la Chine communiste, fabricant du régime sanguinaire des Khmers Rouges au Cambodge (1975-1978). Et les Cambodgiens victimes, le savaient que cette Chine-là, avec ses idées, anti-liberté, anti-démocratie, est toujours l’ennemi du peuple khmer.

 

Après les élections du 28 juillet et les scrutins truqués, les électeurs ont provoqué la colère populaire, parce qu’ils n’ont pas accepté que leur vote est trafiqué par le Parti au pouvoir. Ils ont voté par défaut le Parti salut national khmer (PSNK) sans le savoir qu’il n’est que le paravent qui sert à stopper le vent de leur indignation contre le régime actuel. Oui, ils ont cru qu’ils pouvaient compter sur ce parti qui, jusqu’ici, leur a manqué pour défendre contre l’injustice.

 

Sam Rainsy est aujourd’hui dans un tel état de déréliction qu’il souhaite que la Chine communiste intervienne dans la politique intérieure du Cambodge. Il persuade que cette Chine chassera Hun Sen du poste de Premier Ministre ou le forcera à partager le pouvoir avec lui. Il a porté le drapeau de la Chine communiste dans les rues de la capitale pour attirer l’attention de cette dernière. Ce geste est insensé de la part d’un Cambodgien qui prétend à un titre de « Sauveur du peuple khmer en danger de mort » ou « Premier Ministre élu ». Ce désordre d’esprit, organisé tout à coup contre le peuple khmer, montre bien que Sam Rainsy est incapable d’incarner une alternative crédible, il cède à la Chine communiste le rôle d’arbitre dans son conflit avec Hun Sen, protégé du Vietnam communiste.

 

Par le vote du 28 juillet, les Cambodgiens ont envie de punir le Parti du peuple cambodgien (PPC) pour trente-quatre ans de pouvoir communiste (1979-2013). Comment peut-il donc accepter l’aide de la Chine communiste en espérant que le Cambodge sans le PPC sera un pays non communiste. Et comment peut-il donc croire que la Chine communiste punisse le Vietnam communiste pour des incartades à répétition de Sam Rainsy depuis 1993 : cette fois-ci, pendant la marche de colère des électeurs dans les rues de Phnom-Penh pour réclamer la justice, il s’est désigné porte drapeau de la Chine rouge aux méprises de deux millions des Khmers victimes du régime des Khmers rouges, soutenu par cette dernière. Ce geste montre bien aussi que Sam Rainsy n’hésite pas de trahir le peuple khmer pour être ami de Hun Sen, parce que la Chine communiste et le Vietnam sont des camarades et frères de sang. Il faut savoir que Sam Rainsy cesse depuis un certain temps d’appeler son ami « le dictateur », Samdech est son nouveau vocabulaire. Ce changement de ton change aussi la ligne politique du PSNK. Ce parti  aboie mais ne mord plus. Les colères populaires, orchestrées par ce parti, se succèdent, jamais le refuse du résultat des scrutins du 28 juillet ne se transforme en contestation du maintien de Hun Sen au pouvoir. Ce dernier ne redoute plus la mobilisation des électeurs en colère contre son régime totalitaire, parce qu’elle ne menace plus son pouvoir. Il dort tranquille, parce que Sam Rainsy ne dort plus dans la cage de la Chine communiste. Hun Sen le savait que son opposant devient simplement un supplétif de son parti, additif dopant du pouvoir communiste au Cambodge. Ce héros d’hier qui empêchera pour le bonheur du PPC des colères populaires de devenir une révolution contre le régime communiste.

 

Si la poursuite de la négociation du PSNK avec le PPC n’est qu’une discussion entre les partenaires pour partager le pouvoir, si le partage demeure interdit au PPC, que se passera-t-il ? L’attente est la seule voie pour le PSNK, parce que ce parti n’est plus capable de transformer les mécontentements populaires en révolution. Ne pouvant suivre le PSNK dans cette attente, le peuple khmer doit agir maintenant comme une ribambelle de brasiers devient un incendie, un bouquet de jasmins d’indignation peut aboutir à une révolution en Tunisie. Le peuple khmer d’aujourd’hui, victime du communisme, ne peut plus accepter de voir Sam Rainsy comme porte drapeau de la Chine communiste dans les rues de Phnom-Penh, parce que ce geste ne différencie guère de Hun Sen qui a l’échine souple devant ses supérieurs vietnamiens communistes. Aujourd’hui, l’affaiblissement du pouvoir n’a égal que l’impuissance de l’opposition : les échanger ne mènerait à rien. Il faut accélérer donc le processus de la révolution en créant un Conseil National de la Transition(1), afin de bloquer la coalition des partis antidémocratiques, le PPC et le PSNK, parce que cette alliance sera un fléau national. La nausée est le mot juste pour dénoncer la trahison de Sam Rainsy.

 

1. Ecouter la radio du Mouvement de la révolution Lotus (Discours de méthodes de la libération de la Nation Khmère de l'occupation vietnamienne et du régime communiste). 

Partager cet article
Repost0
3 novembre 2013 7 03 /11 /novembre /2013 05:19

 

DSC05407

Le courage

 

 

De manifestations en manifestations à Phnom-Penh, on ne parvienne plus à distingue l’indignation du révolte populaire. On a l’impression que le Parti du salut national khmer (PSNK), parti de l’opposition, travaille toujours persuadé qu’il suffit de donner du temps au temps et on sait que pendant ce temps le Parti populaire du Cambodge (PPC), parti au pouvoir, gagne à petit pas, mais surement, sur le terrain international et l’opinion des Khmers. A travers ses revendications, le PSNK reconnaît de facto le gouvernement royal, dirigé par Hun Sen, qu’il a accusé d’institution inconstitutionnelle. L’affaire de fraude électorale devient aujourd’hui une affaire banale, parce que les escrocs deviennent des acteurs incontournables dans la stratégie de négociation du PSNK.

 

Sam Rainsy et Kem Sokha continuent de persuader les électeurs trompés que la négociation avec le PPC ne serait pas une entente ou une soumission, parce que le PSNK maintient toujours sa position. Mais on le savait que cette position est obsolète, parce que le PPC ne veut point changer sa condition préalable : le PPC est le seul gagnant des élections du 28 juillet. La négociation complexe souhaitée par le PSNK qui se trouve aujourd’hui son impasse. Continuer donc d’en parler aujourd’hui serait de réduire l’élan du peuple khmer pour combattre la dictature et le régime inféodé au Vietnam et à la Chine communiste. Mais, vous, Sam Rainsy et Kem Sokha et les autres, quels sont vos mandants ? D’où tirez-vous cette légitimité dont vous faites un usage d’autant plus ostentatoire pour négocier avec des voleurs de la victoire électorale ?

 

 

Que faire ? Quand on se proclame Premier ministre élu, Sam Rainsy devrait, comme Hun Sen, former un  gouvernement avec sa majorité absolue de 63 sièges à l’assemblée nationale. Ce serait à partir de cette formation du gouvernement dirigé par Sam Rainsy, on pourrait parler de la crise politique et le pose dans les milieux de chanceliers des pays étrangers au Cambodge : qui est le Premier ministre légitime ? Mais ce problème n’existe pas. Et Hun Sen continue de diriger le pays si les artères du pays ne gonflent pas du sang de l’ire du peuple, et l’apoplexie publique l’obligera à quitter le pouvoir. Mais si Sam Rainsy et Kem Sokha veulent élargir leur base démocratique, ils devraient créer « un Conseil National de la Transition(1) » avec les autres mouvements politiques qui se battent politiquement contre le régime actuel, dont la mission principale c’est de faire appliquer les accords de paix du 23 octobre 1991.

 

Le Cambodge a, aujourd’hui, le devoir de tirer les leçons du passé qui faisaient plonger le pays dans le chaos. Le courage en politique, c’est d’avoir le courage de changer ces aberrations. La contrition collective n’est pas une force populaire qui pourrait subvertir le courant de la décadence de la nation khmère, il faut donc faire une révolution, mais pas comme Pol Pot. Et ça tombe bien, parce que la majorité des Khmers ont envie de changer le régime actuel. Le peuple khmer d’aujourd’hui ne demande pas à Sam Rainsy et Kem Sokha une chance comme Napoléon Bonaparte exigeait de ses généraux dans les champs de bataille, mais il les réclame un courage et une méthode pour conduire cette révolution avec le peuple et pour le peuple. Ont-ils le courage de faire une véritable révolution qui toucherait à la matrice même du pays ? S’ils continuent de négocier avec Hun Sen, ce serait condamner à terme au statut de collaborateur. Quel absurde aveuglement !

 

1 Cette conception a été inventée par le Mouvement de la révolution du lotus. Ecouter (radio Khmer révolution lotus) les discours de méthode de révolution de M. Ou Chal, membre fondateur de ce mouvement.

Partager cet article
Repost0
22 octobre 2013 2 22 /10 /octobre /2013 05:45

 

DSC05407 គួរលើកយកមកពិចារណាដែរ

 

 

សម្បូរណ៌ដូចស្រុកខ្មែរ

 

“សម្បូរណ៌ដូចស្រុកខ្មែរ”ជាភាសិតមួយដែលគេធ្លាប់បានឮគេនិយាយក្នុងចុងបូព៌ាប្រទេស(១)ហើយភាពសម្បូរណ៌នេះ

មានពស្តុតាងជាសម្ភារៈសំរាប់បញ្ចាក់,គឺសោភ័ណភាពនៃប្រាសាទទាំងឡាយនៅទីក្រុងអង្គរ(។)លក្ខណៈសំខាន់នៃ

ប្រាសាទខ្មែរដែលប្រលោមអ្នកបានទស្សនាគឺភាពដុលសំបើម(masse)នៃសិលា,សុខដុមភាព(harmonie)នៃរបៀប

សង់,និងសុក្រឹតភាព(perfection)ល្អិតល្អន់នៃចម្លាក់(។)ត្រៃលក្ខណៈនេះជាចរិតលក្ខណៈនៃសិល្បៈខ្មែរហើយជាការ

បង្ហាញមួយនៃបញ្ញារបស់ស្ថាបនិកខ្មែរគ្រប់ថ្នាក់,ពីបដិសន្ធិករដល់កម្មករ,រួមកម្លាំងចិត្តនិងកម្លាំងកាយនាំគ្នាកសាង

ស្នាដៃមួយសំរាប់បង្ហាញការចេះដឹងមួយប្រកបដោយភាពថ្កុំថ្កើងនៃប្រជាជាតិខ្មែរដើម្បីទុកជូនដល់ខ្មែរជំនាន់ក្រោយ

ជាសញ្ជាសំគាល់នៃពន្លឺនៃព្រលឹងខ្មែរ,ហើយទុកជាបេតិកភ័ណ្ឌនៃមនុស្សជាតិ។

តើហេតុអ្វីបានជានគរនិងប្រជាជាតិខ្មែរបាត់បង់នូវអ្វីដែលជាព្រលឹងនៃកិត្តិគុណរបស់ខ្លួន,ក្លាយខ្លួនជានគរទន់

ខ្សោយ,ជាប្រជាជាតិជាអកម្មនៅចំពោះមុខវាសនាប្រកបដោយសេចក្តីឈឺចាប់អស់ច្រើនសតវត្សរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ

នេះ(?)ចម្លើយនឹងសំណួរខាងលើនេះ,ខ្មែរយើងធ្លាប់បានឮរួចមកហើយ,តែការដោះស្រាយនូវអ្វីដែលខ្មែរយើងមើល

ឃើញថាជាកត្តាដែលនាំឲជាតិខ្មែរបាត់បង់ពលសម្ប័ទសំរាប់ការពារជាតិ,ហាក់បីដូចជាគ្មានមានទាល់តែសោះ,មិន

តែប៉ុណ្ណោះហាក់បីដូចជាខ្មែរយើងនាំគ្នាបន្តដើរតាមស្នាមចាស់,ដែលជាផ្លូវដើរទៅរកភាពអន្តរាយរបស់ជាតិខ្លួនជា

និច្ច(។)អវត្តមាននេះ,ហាក់បីដូចជាប្រជាជាតិខ្មែររស់ក្នុងសភាវគតិនៃសត្វ,លែងមានការពិចារណាជាមនុស្ស(។)ខ្ញុំ

និយាយនេះមិនមែនជាអកោ្កសនៈ(outrage)ក្នុងគោលបំណងប្រមាថលើជាតិខ្លួនឯងនោះឡើយ,តែគ្រាន់ជាសំណួរ

មួយសំរាប់ខ្លួនខ្ញុំតែប៉ុណ្ណោះ,ព្រោះថាមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ,ខ្ញុំរស់នៅក៏ដូចជាខ្មែរទូទៅដែរក្នុងវិនាដកម្មជាតិខ្មែរមួយ

គ្មានទីបញ្ចប់(។)ហើយវាសនាប្រកបដោយទុក្ខភ័យបស់ប្រជាជាតិខ្មែរនេះហាក់បីជាខ្មែរយើងទុកជារោគបិតាគត(២)

នៃសង្គមខ្មែរហើយសុខចិត្តទទួលរងរោគនេះទុកវាជាកម្មផលរបស់ជាតិខ្លួន។

ទស្សនៈកម្មផល”របស់ខ្មែរមានភាពជាកម្មវាចកៈ៣(ភាពគ្មានពិចារណាឬគ្មានគំនិត)តែគេដឹងថាមនុស្សរស់មាន

ជីវិតត្រូវការគំនិត(Pensée)ហើយអត្ថរស(Essence)នៃគំនិតគឺសេរីភាព(។)គេដឹងថាការគិត(Penser)មិនមែនជា

សកម្មភាពបញ្ជា(Entendement),ប៉ុន្តែវាជាវិចារណញ្ញាណ(raison),មិនមែនជាសកម្មភាពខាងទ្រឹស្តី,តែវាជា

សកម្មភាពខាងប្រតិបត្តិ,គឺជាការិយកម្ម(Exercice)នៃសេរីភាព,ដូច្នេះគំនិតគឺជាសេរីភាព(។)ហេតុនេះឯងបានជា

ព្រះមហាបពិត្រឲដម្បូន្មានថា”មនុស្សត្រូវជួយខ្លួឯងជាមុនសិនទើបអាចរកធម៍ឃើញ”,គឺត្រូវចេះគិតរកហេតុផលក្នុង

ទុក្ខឬសេចក្តីសុខដែលខ្លួនបានជួបប្រទះ(។)ដូច្នេះទស្សនៈកម្មផលរបស់ព្រះពុទ្ធគឺគ្មានអ្វីក្រៅពីការិយកម្មនៃសេរីភាព

ជាសកម្មភាពខាងប្រតិបត្តិក្នុងការរស់នៅរៀងរាល់ថ្ងៃរបស់មនុស្សលោក។

មនុស្សមានវិចារណញ្ញាណ(ការដឹងខិសត្រូវ)ដែលអាចឲខ្លួនឯងរកឃើញដោយខ្លួនឯងនូវការពិតទាំងឡាយខាងផ្លូវ

ចិត្ត,តែវិចារណញ្ញាណ,វាត្រូវទទួលការអប់រំជាអចិន្ត្រៃយ,បើមនុស្សរស់នៅជាកុមារភាពជានិច្ចគឺមនុស្សនោះមិនអាច

រកឃើញការពិតអ្វីមួយបាននោះឡើយ។

ការអប់រំវិចារណញ្ញាណនេះគឺមានន័យជាការបំភ្លឺ(Eclairer),គឺជាការបង្ហាញ(Révéler)ឲវិចារណញ្ញាណមើលឃើញនូវ

អំណាចនៃការយល់(le.pouvoir.de.compréhension)ដែលមនុស្សមានដោយមិនដឹងខ្លួនតាំងពីកំណើតមក,ដែលជា

អំណាចនាំឲមនុស្សអាចរកការពិតឃើញក្រោយពីខ្លួនបានទទួលការអប់រំបន្តបន្តាប់ពីកុមាភាពមករហូតមកដល់ជា

មនុស្សពេញវ័យ(។)ភាពបង្ហាញឲឃើញ(Révélation)ជាពន្លឺបំភ្លឺវិចារណញ្ញាណឲមើលឃើញវាភ្លាម(។)ពន្លឺបំភ្លឺនេះជា

ការចេះដឹង(Lumières)ដែលកើតឡើងពីការអប់រំនៃវិចារណញ្ញាណ,និងធ្វើឲវាមានលក្ខណៈជាវិចារណញ្ញាណ,ព្រោះថាវា

តែងមានជម្រាលទៅរកអកម្មភាព(Passivité)ដោយហេតុនេះ,ធ្វើឲមនុស្សរស់នៅក្នុងសភាពនៃឆន្ទៈមួយដែលខ្លួន

ឥតអាចត្រួតវិចារណញ្ញាណខ្លួនឯងបានដោយសារវិចារណញ្ញាណ,ក្នុងអកម្មភាព,វាមានដុះរួចស្រេចនូវជំនឿនៃប្រវត្តិ

សាស្ត្រឬបុរេនិច្ជ័យ៤(Préjugé)ហើយបុរេនិច្ជ័យធំជាងគេបំផុតដែលមាននៅក្នុងវិចារណញ្ញាណគឺជំនឿឆ្វេង

(superstition)ដែលជាជំនឿមិនចំណុះនៃវិធានទាំងឡាយដែលជាគ្រឹះមាននៅក្នុងវិចារណញ្ញាណមានការអប់រំ,ព្រោះ

បុរេនិច្ជ័យ,វាមានច្បាប់សំខាន់របស់វាផ្ទាល់សំរាប់គោរពគឺអន្ធការនិយម(obscurantisme)ឬការល្ងង់ខ្លៅ(។)ហើយគេ

ដឹងថាការរំដោះវិចារណញ្ញាណពីជំនឿឆ្វេងគឺការចេះដឹងដែលកើតមានឡើងបានពីការអប់រំនៃវិចារណញ្ញាណនេះឯង។

ក្នុងចំណោមកត្តាដែលនាំឲជាតិខ្មែរធ្លាក់ក្នុងអត្ថង្គតអស់ច្រើនសតវត្សរួចមកហើយ,ហើយនៅតែបន្តរហូតមកដល់

សព្វថ្ងៃនេះ,ប្រហែលជាការបាត់បង់សូន្យនៃការអប់រំនៃវិចារណញ្ញាណប្រជាជាតិខ្មែរដែលធ្លាប់មាននៅក្នុងភាសិត

សម្បូរណ៌ដូចស្រុកខ្មែរ(។)យើងលើកយកដំបូន្មានត្រៃនេត្យក្នុងចំណោមដំបូន្មានទាំងឡាយដែលខ្មែរយើងទុកជាក្បួន

សំរាប់អប់រំជនខ្មែរឲដឹងខុសត្រូវក្នុងឋានៈខ្លួនជាសមាជិកនៃសង្គមខ្មែរ,ជាពលរដ្ឋ(citoyen)នៃជាតិខ្មែរ,និងជាកម្លាំង

រួមនៃប្រជាជាតិខ្មែរផង,ដែលយើងទុកជាកំពែងសំរាប់ការពារជាតិ។

ត្រៃនេត្យមានអត្ថន័យពីរចំណុចសំខាន់៖

១.មនុស្សម្នាក់ៗអាចមានសីលធម៍រុងរឿងបានដោយសារខ្លួនចេះគោរពខ្លួនឯង(le respect de soi) ;

២.មនុស្សម្នាក់ៗត្រូវទុកសីលធម៍រុងរឿងជាគោលដៅដែលខ្លួនត្រូវស្វែងរកជានិច្ចដោយយកការគោរពខ្លួនឯងជា

មធ្យោបាយ។

ប៉ុន្តែការគោរពខ្លួនឯងនេះ,ខ្លួនត្រូវចាំបាច់ណាស់មានការការគាំទ្រពីអ្នលផងឯទៀត,ដើម្បីចៀសវាងកុំឲវាមានការ

ចុះខ្សោយ(។)ដូច្នេះមនុស្សម្នាក់ៗត្រូវចាំបាច់ចេះគោរពខ្លួនឯង,និងអ្នកផងឯទៀតដើម្បីឲខ្លួនអាចមានសីលធម៏

រុងរឿងបាន(។)សួរជាសំណួរថា,តើពាក្យ”សីលធម៍រុងរឿង”មានន៍យយ៉ាងណា(?)គេអាចឲអត្ថន័យទៅលើពាក្យពិបាក

ខ្លាំងនេះតាមន័យសាមញ្ញមួយគឺ”ការមានស្មារតីនៃសេចក្តីថ្លៃថ្នូរជាមនុស្សក្នុងកំរិតកំពូល”ដូច្នេះ”សីលធម៍រុងរឿង”

តម្រូវឲមនុស្សម្នាក់ៗមានជានិច្ចក្នុងចិត្តនូវគតិបណ្ឌិត(sagesse)និងការអនុគ្រោះ(générosité)។

ការបាត់បង់សីលធម៍រុងរឿងកើតមកពីមនុស្សម្នាក់ៗមានមហិច្ជិតាហួសប្រមាណ(។)អ្នកចេះប្រមាណឬបណ្ឌិត

(sage)ត្រូវរស់ក្នុងកំពស់ស្ងប់ចិត្តនៃការសញ្ជឹងគិតក្នុងសុក្រិតភាពនៅចំពោះមុខទស្សនីយភាពនៃការលោភលន់,និង

តណ្ហានៃមនុស្ស។

ខ្មែរអ្នកកាន់ពុទ្ធសាសនាមើលឃើញក្នុងដំបូន្មានត្រៃនេត្យដូចគ្នាបេះបិទនឹងការទូន្មាននៃព្រះពុទ្ធ,សិក្ខាបទទាំងពីរ

នេះជាច្បាប់គួរសម(décorum)មួយដែលជាគ្រឹះសំរាប់រក្សាសុខដុមភាពក្នុងសង្គម,ដូច្នេះវាត្រូវមានការវិវឌ្ឍន៏ទៅតាម

សេរីភាពនៃបុគ្គលស្របតាមគោលការណ៏ស្វ័យភាពនៃសង្គម,ព្រោះសង្គមមនុស្សគេចាត់ទុកវាជាជីវន្តលោក(៥)រស់

ដោយខ្លួនឯង,មិនមែនជាគ្រឿងយន្តដែលញុំាងឲប្រព្រឹត្តតាមកម្លាំងពីខាងក្រៅណាមួយឡើយ។

ដូចយើងបានសរសេរពីខាងលើរួចមកហើយថាវិចារណញ្ញាណរបស់បុគ្គលនិមួយៗជាការិយកម្មនៃសេរីភាព,ហើយ

វិចារណញ្ញាណដែលបានទទួលការអប់រំគឺជាការចេះដឹងតាមសេរីភាព,ដែលជាទឹកសំរាប់រំលត់ភ្លើងនៃភាពល្ងង់ខ្លៅ

ដែលឆេះក្តៅរោលរាលនៅក្នុងវិចារណញ្ញាណគ្មានការងប់រំ,តែអ្នកសីលធម៍និយមខ្មែរមួយភាគបែរជាទុកពុទ្ធឪវាទជា

សិទ្ធាន(dogme)៦ប្រើអំណាច,ហើយយកឪវាទនេះមកកែឆ្នៃយកមកប្រើជាទំនៀមទម្លាប់ក្នុងសង្គមខ្មែរនាំឲវានៅ

នឹងថ្កល់,ដូចយ៉ាងពន្យល់រាស្ត្រឲចេះគោរពស្តេចដូចជាធម៍ព្រះពុទ្ធ,ទុករាស្ត្រជាត្រី,ស្តេចជាទឹក ,ទឹកជាអ្នកចិញ្ចឹមជីវិត

ត្រី,ដូច្នេះស្តេចជាអ្នកចិញ្ចឹមជីវិតរាស្ត្រ(។)ជំនឿលើទំនៀមទម្លាប់បែបនេះឯងជាការបង្ហាញសុចិភាពនៃសិន្ធាន

ឬជំនឿដាច់ណាត់ប្រើអំណាចនេះឯង។

តែយើងដឹងថាត្រៃនេត្យនិងពុទ្ធឪវាទក្តីជាដំបូន្មានសំរាប់ការរស់នៅ(៧)របស់មនុស្សក្នុងសង្គមមនុស្ស ,មិនមែនជា

ច្បាប់អាទិទេពនោះឡើយ(។)សង្គមមនុស្សតែងតែមានការវិវឌ្ឍន៏ជានិច្ច,ហើយការវិវឌ្ឍន៏នេះគឺមនុស្សជានាដការ,ជា

ម្ចាស់នៃអានាគតរបស់ខ្លួនឯងដោយយកការរស់នៅពីអតីតកាលរបស់ខ្លួនជាមេរៀន,មិនមែនជាគំរូដាច់ខាត,ប្រើ

គំនិតសម័យជាមធ្យោបាយធ្វើឲបានប្រសើរសំរាប់ការរស់នៅក្នុងបច្ចុប្បន្នកាល,ព្រមទាំងមានចក្ខុសម្ផស្ស(vision)ជា

និច្ចដើម្បីដូរសង្គមមនុស្សឲមានភាពចម្រើនក្នុងស្មារតីនៃសេចក្តីថ្លៃថ្នូរជាមនុស្សក្នុងកំរិតកំពូលនៅក្នុងអានា

គតកាល(។)ចលនានៃការវិវឌ្ឍន៏នេះជាចលនាជាអចិន្ត្រៃយដែលនាំឲសង្គមមនុស្សដូរជានិច្ចដើរទៅរកភាពចម្រើន

សំរាប់សុខុមាលភាពនៃមនុស្ស(។)ការដូរដាច់ខាតនេះ,នាំឲយើងចាត់ទុកត្រៃនេត្យនិងពុទ្ធឪវាទជាគំនិតបដិវត្តន៏,

មិនមែនជាគំនិតនៃការកែទម្រង់នោះឡើយ,ព្រោះក្នុងសិក្ខាបទទាំងពីរនេះគេឃើញមានការប្រៀនប្រដៅមនុស្សឲ

មានការការចេះដឹងដែលកើតឡើងពីការអប់រំនៃវិចារណញ្ញាណឲចេះគោរពខ្លួនឯងនិងគោរពអ្នកផងឯទៀតដែល

ជាការទំនាក់ទំនងគ្នាជាបដិការី(ទៅវិញទៅមក)ជានិច្ចសំរាប់ការស់នៅរបស់មនុស្សសេរីក្នុងសង្គមមនុស្ស,ហើយការ

ចេះដឹងនេះត្រូវប្រើវាដើម្បីវាយកំចាត់លទ្ធិទុកឲមនុស្សល្ងង់ឲបានជាដាច់ខាត,មិនមែនសម្រាប់ទុកជាចំណេះជា

អកម្មអង្គុយចាំតែទទួលរងគ្រប់អំពើបំផ្លាញសុភមង្គលរបស់មនុស្សនោះឡើយ(។)ចំណេះទាំងឡាយជាវត្ថុគ្មានជីវិតបើ

សិនជាអ្នកចេះមិនយកមកអនុវត្ត,ដូច្នេះមនុស្សទេដែលជាអ្នកធានានូវចំណេះដែលខ្លួនមានហើយយកមកអនុវត្ត

ដើម្បីមូលហេតុល្អ,ដូចព្រះពុទ្ធយកការចេះដឹងព្រះអង្គសំរាប់ទូន្មានមនុស្សសេរីឲដើរលើផ្លូវនៃសេចក្តីសុខ,ហើយសេចក្តី

សុខនោះមិនត្រឹមតែសំរាប់តែខ្លួនម្នាក់ឯងឡើយគឺជាសេចក្តីសុខសំរាប់សង្គមមនុស្ស,ព្រោះមនុស្សពុំអាចរស់បាន

សុខតែម្នាក់ឯងក្នុងសង្គមដែលមានទុក្ខជាទម្ងន់សំរាប់អ្នកផងឯទៀត។

ការបាត់បង់វិចារណញ្ញាណមានការអប់រំ(raison.éduquée)ក្នុងសង្គមខ្មែរដែលជាផលអាក្រក់ពីជំនឿឆ្វេងដែល

សម្បូរណ៌មានជាច្រើនក្នុងសង្គមខ្មែរជាការធ្វើឲអាក់ខានដល់ជនខ្មែរម្នាក់ៗឲមានការគិត,ដូច្នេះខ្វះគំនិត,ហើយបើ

ខ្វះគំនិតគឺច្បាស់ជាគ្មានសេរីភាពរស់ជាមនុស្សដែលជាសត្វលោកមានបញ្ញា(។)ខ្វះគំនិតគឺគ្មានវិចារណញ្ញាណមានការ

អប់រំដែលនាំឲខ្លួនឥតអាចរកឃើញនូវអំណាចនៃការយល់ដែលមានពីកំណើតមកម្លេះ(។)បើជនខ្មែរភាគច្រើនលែង

មានវិចារណញ្ញាណមានការអប់រំដែលជាកូនសោបើកទ្វារការចេះដឹង(lumières)គឺពិតជានាំឲសង្គមខ្មែរឲធ្លាក់ក្នុង

ជ្រោះឪនភាព(។)ក្នុងរយៈពេលដ៏យូរអង្វែងមួយ,ឪនភាពនេះក៏ក្លាយជាទម្លាប់នៃការរស់នៅជាធម្មតារបស់ប្រជាជាតិ

ខ្មែរ(។)ខ្មែរយើងនាំគ្នារស់នៅព្រងើយកន្តើយចំពោះមុខឪភាពជាតិ,ព្រោះខ្លួនឥតអាចរកឃើញនូវអំណាចនៃការយល់

ដែលមានក្នុងធម្មជាតិរបស់ខ្លួន។

ភាសិត”សម្បូរណ៏ដូចស្រុកខ្មែរ”មានន័យដើមថាមនុស្សខ្មែរជាមនុស្សមានការចេះដឹង,ជាជនមានសេរីភាពព្រោះ

ខ្លួនជាមនុស្សមានគំនិត,យកច្បាប់ធម្មជាតិសំរាប់ការរស់នៅលើច្បាប់អាទិទេព,ដូចយ៉ាងការប្តូរព្រហ្មញ្ញសាសនាមក

យកពុទ្ធសាសនាជាជំនឿជាបដិវត្តន៏ដ៏ធំមួយដែលមាននៅក្នុងសង្គមខ្មែរជំនាន់នោះ,ព្រោះពុទ្ធសាសនាមានមូល

ដ្ឋានក្នុងច្បាប់ធម្មជាតិ,អ្វីដែលមានក្នុងពុទ្ធឪវាទ,គឺព្រះពុទ្ធព្រះអង្គបានដកស្រង់ពីច្បាប់ធម្មជាតិ,ខុសគ្នាពីព្រហ្មញ្ញ

សាសនាដែលទុកអាទិទេពទាំងឡាយ,ដែលជាកិត្តិមជន(personnages)បង្កើតឡើងពីមនុស្សសំរាប់មនុស្សយកមក

គោរពទុកជាអ្នកការពារនឹងរក្សាសេចក្តីសុខក្នុងការរស់នៅ(។)គ្រឹះព្រហ្មញ្ញសាសនាឋិតនៅលើពីធីដែលមានចែងក្នុង

គម្ពីរនៃអាទិទេព,បើមនុស្សចង់បានសេចក្តីសុខ,ត្រូវចាំបាច់ធ្វើតាមពិធីឥតខុស,បើពុំនោះទេច្បាស់ជាអាទិទេពមិន

ជួយការពារនោះឡើយ។

ចំណែកគ្រឹះនៃពុទ្ធសាសនាគឺឋិតនៅលើការឲដំបូន្មាន,ជាឪវាទយល់ដឹងតាមការត្រិះរិះដោយមនុស្ស,គឺព្រះពុទ្ធ,សំរាប់

មនុស្សយកទៅអនុវត្តតាមការពិចារណារបស់ខ្លួនរៀងខ្លួន(។)ព្រះពុទ្ធមិនមែនជាអ្នកការពារឬរក្សាសេចក្តីសុខដល់

មនុស្សនោះឡើយ,ព្រះអង្គមានតួនាទីត្រឹមតែជាអ្នកនាំផ្លូវតាមសិក្ខាបទរបស់ព្រះអង្គ,ឲមនុស្សបោះបង់ចោលគ្រប់

តណ្ហាណាដែលនាំបង្កើតទុក្ខដល់ខ្លួន,ហើយបុគ្គលម្នាក់មានសេរីភាពនឹងធ្វើតាមឪវាទរបស់ព្រះអង្គឬក៏មិនធ្វើតាម,

ដូច្នេះពុទ្ធសាសនាមិនមែនជាជំនឿដាច់ណាត់ប្រើអំណាចនេះឡើយ។

សេចក្តីសន្និដ្ឋាននៃភាសិត”សម្បូរណ៏ដូចស្រកុខ្មែរ”គឺខ្មែរសម្បូរណ៏អ្នកចះដឹងមានវិចារណញ្ញាណមានការអប់រំ,ជា

មនុស្សមានសេរីភាព,មិនជឿលើជំនឿឆ្វេង,ជាអ្នកប្រយុទ្ធអង់អាចប្រឆាំងនឹងអន្ធការនិយម,បើខ្មែរបាត់គុណ

សម្បត្តិទាំងនេះ,គឺពិតជាជាតិខ្មែរនៅតែបន្តឪនភាពរហូតជាតិរលាយជាពុំខាន។

គ្មាននរណាឬប្រទេសណាគេអាចជួយប្រជាជាតិខ្មែរបាននោះឡើយបើប្រជាជាតិខ្មែរមិនជួយខ្លួនឯងជាមុនសិន៕

 


សុទ្ធានុក្រម    

Le pays, en lui-même, est aujourd’hui ce qu’il fut, c’est à nous Européens à faire répéter le vieux proverbe « Riche comme le Cambodge ». Extrait du livre çà et là. Cochinchine. L’âme khmère. Ang Kor (1892). Auteur : Réveillère, Paul-Emile-Marie (1829-1908). Le Contre-Amiral était un grand marin. Il se distingue en Cochinchine en mars 1863, lors de l’attaque de GO-CONG. Commandant la canonnière 31. En 1885, à bord du torpille 44, il remonte le MEKONG franchit le premier, les rapides de PREA-PATANG et crée le Service de la défense mobile de SAIGON.   

រោគបិតាគត=Maladie héréditaire.

កម្មវាចកៈ=Forme passive.

បរេនិច្ជ័យ=ការវិនិច្ជ័យឬមតិឥតពិចារណា.

ជីវន្តលោក=Etre vivant

សិន្ធាន=ជំនឿដាច់ណាត់។សិន្ធានប្រើអំណាច=le dogme autoritaire

ការរស់នៅ=Une vie pratique

Partager cet article
Repost0
3 octobre 2013 4 03 /10 /octobre /2013 06:55

 

DSC05407

Le mal est fait !

 

Le mal est fait, et le parti du salut national (PSN) ne peut pas faire semblant qu’il ne soit pas responsable du maintien de Hun Sen au pouvoir pendant encore cinq ans et plus longtemps encore si son esprit est toujours guidé par une impuissance analyse du danger de la nation khmère. Après avoir promis le peuple khmer qu’ils pourraient faire tomber la dictature par les élections non démocratiques, Sam Rainsy et Kim Sokha, deux stratèges velléitaires à l’audace douteuse, continuent de malmener leurs compatriotes par une nouvelle stratégie qui ressemble à celle de Norodom Ranariddh. Elle consiste à se crever leurs yeux afin que Hun Sen se porte mieux. Ils ont donné un nom à leur ruse «duopole de la victoire », d’où la possibilité de négocier pour partager le pouvoir avec ce dernier. Mais, on le savait depuis belle lurette que Hun Sen a un principe dans la négociation avec ses ennemis : « ce qui est à moi est à moi, ce qui est à toi est négociable ».

 

Mais, on constate que la négociation de Sam Rainsy avec Hun Sen, laquelle s’ouvre un processus sui generis dont on ne connaisse toujours pas l’aboutissement,  ressemble plutôt à une offre de services du premier au second : PSN contrôle le pouvoir législatif avec ses 55 députés et PPC dirige le pouvoir exécutif avec l’appui de sa majorité absolue de 68 élus à l’Assemblée nationale et chacun donne selon ses moyens pour le bien de tous les Khmers. Que c’est malin de la part de Sam Rainsy et Kem Sokha d’y rajouter pour tromper leurs électeurs que cette mesure serait provisoire, dont le but était de débloquer la crise politique, en attendant la création d'un comité neutre pour examiner des irrégularités qui ont été commises au cour des élections du 28 juillet. Hun Sen ne juge pas bon y accepter, parce que pour lui, il n’y ait pas la crise politique au pays khmer : Son parti a gagné les élections législatives en obtenant la majorité absolue à l’Assemblée nationale pour diriger le pays. Avec cette position de domination inexpugnable, Hun sen est en train de tirer son épingle du jeu. Seul un évènement extraordinaire pourrait l’ébranler. Cet évènement sera sans doute une révolte du peuple khmer contre la dictature.

 

Mieux encore, sa présence à la réunion à huis clos des hauts dignitaires des partis PPC et PSN du 16 septembre, Hun Sen a réussi à faire accepter par Sam Rainsy et Kem Sokha qu’il y avait une entente de trois points majors entre son parti et le PSN. Le communiqué a été lu par Prak Sokhon, conseiller spécial de Hun Sen, pour informer le public. La confusion était totale dans le rang des manifestants à la « place démocratie ». Le lendemain, Sam Rainsy et Kem Sokha n’osaient même pas y rendre visite aux manifestants pour remercier de leur audace ébouriffante pendant trois jours pour faire face au pouvoir dictatorial. En effet, ce communiqué signait l’échec de ces trois jours historiques et créait un malaise dans l'esprit du peuple khmer.           

 

Oui, la stratégie de négociation du PSN est injuste et inefficace. Injuste, parce que la justice revendiquée par les électeurs est minimisée par cette négociation sans fin et cependant, on est certain que Hun est déjà le gagnant : il préserve son pouvoir intact avec la bénédiction du roi pantin. Et oui, le mal est déjà fait. Inefficace, parce que cette stratégie est déjà utilisée sans résultat par Ranariddh. Le PSN ne pourrait jamais contrôler le pouvoir législatif en position de minorité à l’Assemblée nationale et dans un pays où il n’y a pas l’État de droit. Et oui, Sam Rainsy et Kim Sokha continuent de rêver d’être plus intelligents que des conseillers politiques vietnamiens communistes au Cambodge, mais leur stratégie de négociation dit le contraire, parce qu’ils sont en train de féliciter Hun Sen pour avoir volé le pouvoir avec effraction de la constitution.

 

Dans cette stratégie, Sam Rainsy ne peut pas exiger un changement politique et une révolution, parce que tout le pouvoir est toujours dans la main d’un dictateur tout puissant. Le changement politique doit l’amener à imposer une existence d’un État de droit et d’une administration irréprochable. Or, ces deux leviers, on le sait, sont bannis par Hun Sen. La révolution est celle de l’arrêt de l’immigration des Vietnamiens au Cambodge et celle du retour au Vietnam des millions ressortissants vietnamiens qui sont venus s’installer inégalement au Cambodge. Après les élections du 28 juillet, en acceptant la négociation à huis clos avec Hun Sen, puis en discourant sur la détermination inébranlable de sauvetage du pays en danger, Sam Rainsy et Kem Sokha ont menti leurs électeurs, parce que leur objectif principal dans leur foucade, c’est de partager le pouvoir avec Hun Sen.

 

Que s’engagent-ils le pays dans cette voie ? Si Sam Rainsy et Kem Sokha ne changent pas de vision et préfèrent la négociation avec le PPC, Hun Sen à toutes les changent de rester au pouvoir jusqu’à la fin de sa vie, parce qu’il sait ce qu’il veut. A travers la dictature, soit, mais il y va pour préserver son pouvoir. Avec ce pouvoir, il passera son temps à servir la Chine et le Vietnam communiste, et le Cambodge subira le même sort que le Kampuchéa Krom. En revanche, si ces deux leaders du PSN restent avec le peuple et combattent avec lui la dictature et l’occupation vietnamienne, ils prendront des risques nécessaires, et devant eux, ils verront s’ouvrir les portes de l’histoire. Comme dit François-René de chateaubriand ; le champignon vénéneux pousse au pied du chêne, mais n’est pas le chêne. Hun Sen n’est pas le chêne, les citoyens khmers pourraient donc l’arracher avec leurs mains pour le jeter dans la poubelle comme un champignon vénéneux.

 

La monarchie khmère est morte aujourd’hui. Le roi Sihamoni est inutile pour la nation khmère. Sam Rainsy et Kem Sokha peuvent se passer de lui. Il faut oublier son existence médiocre : le peuple khmer suffit pour faire comprendre à Hun Sen, il est temps qu’il quitte le pouvoir. Le mal naît avec la négociation avec le dictateur. Il prospère avec l’argent de ce dernier. Le cas de Ranariddh est la leçon pour ceux qui veulent offrir leurs services du patriotisme à Hun Sen. Ils finissaient toujours leur existence dans la poubelle du PPC. Bien sûr, dans mes propos, je me garde bien de donner des leçons de stratégie à Sam Rainsy et Kem Sokha. Mais, je ne peux que constater que le mal est fait depuis qu’ils ont décidé de participer aux élections non démocratiques du 28 juillet.

 

Pour ceux qui veulent le changement, la stratégie de négociation du PSN avec le PCC serait sans doute dans les urgences oubliées, et dans les indignations retombées. D’ici quelques semaines, les 55 élus du PSN siègeront à l’Assemblée nationale à côté les 68 voleurs et tout redeviendra comme avant, parce que le mal est fait. Que reste-t-il au peuple khmer malheureux ? C’est affreux d’avoir y pensé. Peut-il vivre infiniment dans les conditions douloureuses ? Sa révolte est-elle repoussée sine die ? Attend-t-il encore l’hallali du PSN pour faire tomber le régime actuel ?

Le mal est fait, mais hun sen n’est pas le chêne !   

      

Partager cet article
Repost0
29 septembre 2013 7 29 /09 /septembre /2013 07:30

DSC05407

Le 23 septembre 2013

 

 

Ce lundi 23 septembre 2013, l’assemblée nationale, entourée en ce moment-là d’un imposant déploiement de troupes, étant en séance d’ouverture pour la cinquième législature en présente du roi et les soixante-huit représentants du parti du peuple du Cambodge(PPC), à la suite de la proclamation officielle du Comité national électoral (CNE) des résultats, laquelle a été approuvée par le Conseil constitutionnel du Cambodge (CCC), donnant le PPC gagnant avec 68 sièges et le parti du salut national khmer (PSNK) perdant avec 55 sièges. Le PSNK a contesté immédiatement ces résultats et les 55 députés élus ont boycotté cette séance d’ouverture, en la qualifiant d’anticonstitutionnel.

 

Ce 23 septembre, dans l’hémicycle de l’Assemblée nationale moitié vide, le roi Sihamoni, au perchoir qui se ressemble à un juchoir, se leva et proclama solennellement avec laconisme tranquille l’ouverture de cette cinquième législature. Cette déclaration royale, c’était l’avenir qui entrait, un avenir connu : le Cambodge sera gouverné par des voleurs. Ce moment eut quelque chose de tristesse. L’assemblée nationale n’était plus la maison du peuple khmer, c’était une cachette des malfaiteurs vivant hors la loi. Oui, ce moment de monotonie connu déjà depuis deux décennies, Hun Sen, le chef des bandits, devait remercier à son roi qu’il avait fait ses efforts pour lui transmettre à nouveau le pouvoir dictatorial intact pour maintenir la tranquillité du régime et la monarchie.

 

Ce 23 septembre, le roi Sihamonie et les 68 bandits venaient à violer la souveraineté du peuple khmer et la constitution. On savait depuis le 28 juillet, journée des élections truquées avec la participation du parti salut National Khmer (PSNK), un guet-apens réussi, un crime odieux qui a été commis par les partis PPC et le PSNK. Ce crime contient tous les crimes, la trahison dans la conception, le parjure dans l’exécution, la spoliation, et le vol dans le triomphe ; ce crime traîne après ces élections injustes, comme parties intégrantes de lui-même : la négociation entre ces deux partis, en ce moment même pour partager la victoire, constitue la suppression de la volonté du peuple et des lois, parce que le criminel est absout et la volonté du peuple est proscrite. Et oui ! ceci est poignant à dire, le roi Sihamoni, le garant des inviolabilités constitutionnelles, est dans le coup et le peuple khmer pourrait lui dire « C’est un faux poids qui règne dans le Royaume des 68 bandits ».

 

A l’heure qu’il est que tous ceux qui servent ces 68 bandits et leur roi, s’ils se croient les serviteurs du peuple, qu’ils se détrompent. Ils sont les camarades des voleurs et du parti communiste vietnamien. Depuis le 23 septembre, il n’y a plus au Cambodge de fonctionnaires de l’Etat, il n’y a que des complices. Le moment est venu que chacun se rende bien compte de ce qu’il a fait et de ce qu’il continue de faire. Continuer à obéir Hun Sen et le PPC est un crime contre le peuple khmer et de l’humanité. Accepter de partager le pouvoir avec Hun Sen est une trahison aux électeurs qui avaient le courage de briser les chaînes de la dictature.

 

Allons, consciences, debout ! éveillez-vous, il est temps ! Et si la loi, le droit, le devoir, la raison, le bon sens, l’équité, la justice, ne suffisent pas, que nous continuons à songer à notre avenir meilleur sans la dictature. Si la peur se tait, que la responsabilité de chacun parle pour faire tomber la dictature ! Certes, la démocratie est menacée, c’est là un état de choses grave. S’endormir sur une telle situation dans laquelle, il y a le triomphe du crime, c’est un déshonneur de plus. Nous, Khmers, ne devons pas adhérer au gouvernement des voleurs par le consentement de la léthargie. Ce gouvernement est la honte du pays. Soit, cette honte est attirée des investisseurs chinois et vietnamiens. N’espérons rien de ces exploiteurs !

 

Partager cet article
Repost0

Présentation

  • : Le blog de Sangha OP
  • : រូបថតកាលជានិសិត្ស នៅសាកលវិទ្យាល័យ ភ្នំពេញ -មហាវិទ្យាល័យ អក្សរសាស្ត្រ និង មនុស្សសាស្ត្រ (ផ្នែកប្រវត្តិសាស្ត្រ) - ទស្សវត្សរ៏ ៧០
  • Contact

Recherche

Liens