Overblog
Suivre ce blog Administration + Créer mon blog
1 novembre 2012 4 01 /11 /novembre /2012 11:40

 

ធម្ម ឯកសារជាកំណត់ការចងចាំរបស់អ្នកស្នេហាជាតិ

 

 

ហេតុនៃទុក្ខរបស់ខ្មែរ

 

អត្ថបទនេះយើងដកស្រង់ពីនិវេទនប័ណ្ណរបស់ក្រុមខ្មែថ្មីរៀបរៀងដោយគណកម្មការ”មូលនិធិស៊ឺងង៉ុកថាន់

អត្ថបទធ្លាប់បានចុះផ្សាយក្នុងទស្សនាវដ្តី”មូលខ្មែរ”ក្នុងខែមកឆ្នាំ១៩៩២,លេខ១២៩

 

 

១.ខ្មែរជាម្ចាស់ស្រុក,តែខ្មែរខ្ញុំគេ

យើងជាខ្មែរ,យើងជាម្ចាស់ស្រុកខ្មែរ,ដូច្នេះយើងត្រូវមានសិទ្ធិនិងសេរីភាពចាត់ចែងរៀបចំ,និងគ្រប់គ្រងស្រុកយើង

តាមបំណងរបស់យើង(។)យើងម្នាក់ៗទទួលខុសត្រូវលើវាសនាស្រុកយើងនិងលើខ្លួនយើង។

ការពិតយើងជាខ្ញុំគេ,ព្រោះយើងមិនស្គាល់ស្រុកខ្មែរ,មិនស្គាល់សិទ្ធិរបស់យើងជាពលរដ្ឋ,និងសិទ្ធិយើងជាមនុស្ស។

យើងបណ្តោយឲវាសនាស្រុកខ្មែរ,ធ្លាក់ក្នុងកណ្តាប់ដៃអ្នកដទៃ,យើងគ្រាន់តែជាអ្នកដើរតាមបំរើគេ,យើងជាមនុស្ស

ចោលម្សៀត,យើងចោលស្រុកយើង,យើងចោលទាំងខ្លួនយើង។

 

២.ស្រុកខ្មែរមាន,តែខ្មែរក្រ

ស្រុកខ្មែរមានធម្មជាតិ,ទឹកដី,គ្រប់គ្រាន់ល្មមនឹងទ្រទ្រង់ជីវភាពប្រជាពលរដ្ឋបានថ្លៃថ្នូរ,ថ្វីត្បិតតែគមានរ៉ែ,តែខ្មែរ

មានប្រាសាទបុរាណដែលជាទីប្រភពនៃឧស្សាហកម្មខាងទេសចរណ៏។

ស្រុកខ្មែរមានមនុស្សដែលមានទឹកមុខញញឹម(។)ញញឹម”អប្សារា”មានន័យថាខ្មែរមានក្បាលពូកែរមធ្យ័ត,ញញឹម

អប្សារាប្រែថាខ្មែរមានសីលធម៍ភាវនា,នេះជាធនធានដើមរបស់ខ្មែរក្នុងការកសាងស្រុក។

ប៉ុន្តែខ្មែរក្រ,សដ្ឋកិច្ចទ្រុតទ្រោម,អ្នកស្រុកខ្វះខាត(។)ខ្មែរបាត់ទឹកដី,អស់កេរ្តិអាករណ៏,ខ្វះមធ្យោបាយបង្កើតផល,អស់

ថ្នល់,អស់អគ្គិសនីយ៏,អស់ទាំងគោក្របី,ខ្មែរខ្វេះឧបភោគបរិភោគ,សូម្បីតែផ្ទះសម្បែងនៅមិនសមរម្យ(។)យើងខ្វះថ្នាំ

ពេទ្យ,ខ្វះសាលារៀន,យើងជាស្មូមយាចក។

មកដល់សព្វថ្ងៃ,ខ្មែរអស់ទាំងមនុស្ស,អស់ទាំងពូជ,អ្នកផងមើលងាយ,គេពេបជ្រាយ,គេខ្លាចយើងព្រោះយើងមាន

ឈ្មោះថាជាអ្នកសម្លាប់ពូជសាសន៏ឯង។

 

៣.ខ្មែរជាអ្នកឈ្នះ,តែខ្មែរចាញ់

ក្នុងសាវតាខ្មែរ,ខ្មែរជាអ្នកតស៊ូ,មានវិរបុរសធ្វើការបដិវត្ត,រកយុត្តិធម៍,មានរូបចម្លាក់,ទាំងមនុស្សទាំងសត្វ,បង្ហាញ

ចលនានៃអ្នកឈ្នះជាសាក្សី។

ឯការតស៊ូរវាងភេទស្ត្រីនិងប្រុស,ក៏ខ្មែរមានមុនគេដែ(។)ក្នុងសម័យដើមបង្អស់ដែលគេស្រីជាទាសីនៅស្រុកគោកធ្លក,

ស្តេចខ្មែរជាស្រីមាននាមលីវយី(។)ភ្នំប្រុស,ភ្នំស្រីនៅកំពង់ចាម,ត្រពាំងប្រុសត្រពាំងស្រី,នៅកម្ពុជាក្រោមក៏ជាសញ្ញានៃ

ការតវ៉ារបស់ស្រីបញ្ជាក់ឲឃើញ,ថាស្រីឈ្នះជានិច្ច។

ប៉ុន្តែខ្មែរចាញ់៖

-ចាញ់ធម្មជាតិ,គ្មានដំរេះបង្កើតផល,នាំគ្នាវិលទៅយកមនុស្សមកផ្ជួរស្រែ។

-ចាញ់មនុស្សដ៏ទៃ,រហូតដល់បណ្តោយឲគេបណ្តើរទៅសម្លាប់ក៏មិនហានតប។

-ចាញ់ខ្លួនឯង,យើងរស់ជាម៉ាស៊ីនគ្មានវិញ្ញាន,យើងលក់ខ្លួនយើងក្នុងអបាយមុខ។

 

៤.ខ្មែរស្វែងរកសន្តិភាព,តែខ្មែរជួបតែសង្គ្រាម

ខ្មែរគ្រប់រូបជាសិល្បករពីកំណើត,ស្រឡាញ់រូបល្អនិងសម្លេងពិរោះ។យើងមានទំនៀមទំលាប់ជាអ្នកចំរើនសីលទាន

ភាវនា,យើងកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនាស្វែងរកសេចក្តីសុខក្សេមក្សាន។

ប៉ុន្តែការពិត,ខ្មែរជួបប្រទះតែការព្រាត់ប្រះ,ទ្រហោរយំស្រែកក្នុងសង្គ្រាមជាដរាប(។)ចុះទឹកក្រពើ,ឡើងលើគោកខ្លា,

យើងរស់នៅជាមួយអំពើប្លន់,ប្លន់សម្បត្តិទ្រព្យ,ប្លន់អំណាច,ប្លន់ចិត្ត។

 

ហេតុនៃទុក្ខខ្មែរ

 

ហេតុនៃទុក្ខខ្មែរគឺមកពីខ្លួនខ្មែរម្នាក់ៗ,គ្មានអ្វីក្រៅពីនោះឡើយ(។)ខ្មែរមានផ្នត់គំនិតអភ័ពចាក់ស្រេះជាសំណាញ់

សង្រ្កបឲនៅក្នុងអន្លង់អវិជ្ជាជានិច្ច។

 

ចង្កោមទី១

-ផ្នត់គំនិតចម្លងគេ

យើងធ្លាប់ទន្ទេញមេរៀនចាំមាត់,សូត្រដូចសេក,យល់ក៏ដោយមិនយល់ក៏ដោយ(។)យើងធ្លាប់បាក់ផ្នត់នៅក្នុងសង្គម

លត់ក្រាប,ព្រោះធ្លាប់គេវាយដំ,បង្ខំឲធ្វើតាមគេ។

ម្លោះហើយយើងខ្លាចខុស,លែងហ៊ានពិចារណា,គិតតែពីចំឡងតាមគេ(។)យើងគិតតាមគេ,យល់តាមគេ,ធ្វើតាមគេ,

យើងលែងមានអ្វីជារបស់យើង,ឃើញរបស់គេសមល្អហើយត្រូវ,យើងជាមនុស្សបាក់ស្បាត(។)ហេតុនេះហើយបានជាអ្នក

នយោបាយខ្មែរដែលបានរៀនទ្រឹស្តីបរទេស,ចម្លងទ្រឹស្តីនេះយកមកអនុវត្តលើស្រុកខ្មែរ,គ្មានការពិចារណាឬយល់ហេតុ

ផលទៅថ្ងៃក្រោយឡើង។

 

ចង្កោមទី២

-ផ្នត់គំនិតចម្លងគេ,បណ្តុះផ្នត់គមនិតពឹងគេ

កាលណាយើងជាមនុស្សបាក់ស្បាត,ចេះតែចម្លងតាមគេ,យើងត្រូវការពឹងគេ។

យើងលែងទុកចិត្តលើខ្លួនឯង,ធ្វើអ្វីក៏ដោយឲតែមានការពិបាកតូចមួយ,យើងនឹកឃើញភ្លាមថាត្រូវតែមានគេជួយ,

ម្លោះហើយត្រូវតែផ្តេកផ្តួលលើគេ,ស្រូវសូកគេ,ត្រូវគេត្រួត។

យើងជឿកេស្លុង,រលះរលួយ,ដើតាមគេដឹក(។)យើងចាមនុស្សកំសាក។

ផ្នត់គំនិតនេះហើយដែលនាំឲខ្មែរពឹងគេចានិច្ច,ពឹងអារ័ក្ខអ្នកតា,ពឹងអ្នកធំ,ពឹងប័ក្សពួក,រហូតដល់ពឹងបរទេសឲគេ

មកកំចាត់បំបាក់បំបែកជាតិឯង,ពឹងសៀម,ពឹងយួន,ពឹងបារាំង,អាមេរិកាំង,ពឹងចិន,ឥឡូវពឹងអ.ស.ប.។

 

ចង្កោមទី៣

-ផ្នត់គំនិតពឹងគេ,បណ្តុះផ្នត់គំនិតផ្ទាល់ខ្លួន

កាលណាយើងជាមនុស្សកំសាក,ចិត្តយើងរួញទន់,យើងខ្លាចបាត់បង់,ដូច្នេះយើងខំប្រវេប្រវ៉ា,ប្រមូលប្រវាញ់អ្វីក៏ដោយ

ឲតែបានមកជារបស់ខ្លួន។

យើងមើលឃើញត្រឹមតែខ្លួនយើង,គ្រួសារយើងបក្សពួកយើង,ប្រយោជន៏យើង(។)យើងលែងចេះរួមកម្លាំងគ្នា,យើងជា

មនុស្សពាល។

ផ្នត់គំនិតនេះហើយដែលនាំឲខ្មែរភ្លេចធ្វើទានសិល,ប្លន់ទ្រព្យសម្បត្តិ,រហូតដល់ប្លន់អំណាចរាស្ត្រយកមកធ្វើជារបស់

ផ្ទាល់ខ្លួន។

 

ចង្កោមទី៤

-ផ្នត់គំនិតផ្ទាល់ខ្លួន,បណ្តុះផ្នត់គំនិតមានៈ

កាលណាយើងជាមនុស្សពាល,យើងពល់វង្វែងជាស្រវឹង,សប្បាយឲមានគេទះដៃហៃអើ,ដូច្នេះយើងចេះតែឈ្នះ,ប្រកាន់

ថាខ្លួនត្រូវទាំងអស់មិនអនុញ្ញាតិឲមានមតិផ្ទុយ(។)យើងជាឯការ,គ្មានឃើញខុសត្រូវធ្លាក់ក្នុងជ្រោះអបាយមុខ(។)

យើងជាមនុស្សស្ពឹក,ផ្តាច់ការ។

ផ្នត់គំនិតនេះហើយដែលនាំឲខ្មែរពូកែរបានតែម្នាក់ឯង,ឲតែមានគ្នាហួសពី២នាក់,យើងត្រូវប្រកាប់ប្រចាក់គ្នាភ្លាម,

ដើម្បីឲបានឈ្មោះថាខ្លួនជាអ្នកត្រូវ។

 

ចង្កោមទី៥

-ផ្នត់គំនិតមានៈ,បណ្តុះគំនិតសងសឹក

កាលណាយើងជាមនុស្សផ្តាច់ការ,ចិត្តយើងឫស្យាគិតតែឲបានលើគេ,លែងដឹងបតបាត,លែងស្គាល់មិត្ត,លែងស្គាល់

សត្រូវ,លែងស្គាល់ខ្លួនយើង។

យើងខ្លាចការពិត,យើងបំបាត់ផ្លូវត្រូវ,ឈ្នះក៏ដោយ,ចាញ់ក៏ដោយ,យើងតាមព្យាបាទសងសឹក,ផ្តាំកូនផ្តាំចៅ,ហិន

ហោចយ៉ាងណាក៏មិនរវល់,ធ្វើដូចម្តេចឲតែបានថាខ្លួនឈ្នះ,ឈ្នះតែម្នាក់ឯង,យើងជាមនុស្សឡប់សតិ។

ផ្នត់គំនិតនេះហើយដែលនាំឲយើងអ្នកកាន់អំណាចខ្មែរ,មិនព្រមចោលអំណាចតាមផ្លូវច្បាប់,សុខចិត្តនៅក្រាញ,លែង

ស្តាប់មតិរាស្ត្រ,លែងស្តាប់ប្រយោជន៏ស្រុក,ត្រូវតែរកមធ្យោបាយទប់ទល់និងសងសឹក៕

 

Partager cet article

Repost0
31 octobre 2012 3 31 /10 /octobre /2012 06:41

សង្គ្រាម ឈ្លានពាន ដែល បង្កើតឡើង ដោយ ពួកកុម្មុយនិស្តឥណ្ឌូចិន មានយួនខាងជើង ជាមេក្លោង និង ចិនកុម្មុយ និស្ត ជាអ្នកគាំទ្រនោះ កំពុងតែបន្ត ឥតស្រាកស្រាន្ត នៅប្រទេសយួនខាងត្បូង ទោះបីកិច្ចព្រមព្រៀង បញ្ចប់សង្គ្រាម ត្រូវបានចុះហត្ថលេខា អស់រយៈពេលជិតពីរឆ្នាំហើយក៏ដោយ។ដោយឡែក នៅសាធារណរដ្ឋខ្មែរ សង្គ្រាមនេះ មានសភាពកាន់តែ សាហាវខ្លំាងឡើង រៀងរាល់ថ្ងៃ ទោះបី រដ្ឋាភិបាលសាធារណរដ្ឋខ្មែរ បានធ្វើសេចក្តីអំពាវនាវមួយលើក ជាពីរលើកសុំអញ្ជើញ ក្រមខ្មែរម្ខាងទៀត ចូលរួម អង្គុយតុចរចា ដើម្បី បញ្ចប់សង្គ្រាម ដែលបាននាំមក នូវទុក្ខវេទនាខ្លោចផ្សាដល់ប្រជារាស្ត្រខ្មែរស្លូតត្រង់អស់ពេលជិត៥ឆ្នាំហើយក៏ដោយ។ តើសង្គ្រាមនេះ កើតឡើងដោយសារអ្វី? ក្នុងលក្ខណៈបែបណា ?និង ក្នុងគោលដៅអ្វីដែរ ? មតិអន្តរជាតិមួយភាគប្រហែលជា នៅមានការស្រពិចស្រពឹលក្នុងរឿងនេះនៅឡើយ។ រីឯមតិជាតិមួយភាគតូចក៏នៅពុំទាន់យល់ ឬ « ធ្វើមិនយល់ » ចំពោះរឿងនេះដែរ។

Partager cet article

Repost0
29 octobre 2012 1 29 /10 /octobre /2012 11:10

 

images-copie-3 ​​Éditorial MOULKHMER

 

Moulkhmer n° 127, Août 1991

   

Vers une mauvaise paix

 

Bloqué encore au mois de Mai, le processus de règlement du conflit cambodgien s’est débloqué soudainement et contre toute attente en Juin. Le 6 Juin, en effet, le Prince Sihanouk annonçait, à la surprise générale, qu’il retournerait à Phnom-Penh en Novembre invité par M. Hun Sen qui s’était entendu à Djakarta lors d’une réunion pourtant infructueuse du « Conseil National Suprême (C.N.S) ». A partir de ce moment-là les choses sont allées vite. Il est vrai qu’entretemps le rapprochement entre la Chine et le Vietnam communiste s’était précisé. Les grands « sponsors » des deux camps cambodgiens opposés (la « coalition » regroupée désormais au sein du « C.N.S. » et le gouvernement de Phnom-Penh, qui en fait également partie) étant d’accord entre eux au sujet du Cambodge, rien ne s’opposait plus, effectivement, au déblocage du processus devant conduire à la paix dans ce pays. On a vu alors les évènements s’accélérer, au rythme de nouvelles réunions du « C.N.S » tenues à intervalles assez rapprochés à Pattaya (Thaïlande), puis à Pékin et de nouveau à Pattaya tout récemment (du 26 au 29 Août).

 

Cette dernière réunion s’était achevée cependant sur un désaccord entre les quatre factions cambodgiennes, au sujet des modalités de scrutin concernant les élections, théoriquement « libres et démocratiques », qui doivent marquer l’achèvement du processus engagé pour en finir avec la guerre civile au Cambodge. Mais le demi-échec de la seconde réunion de Pattaya ne parait pas susceptible de remettre en cause le processus en question. D’ores et déjà la trêve fragile qui avait été instaurée le 1er Mai dernier a été transformée, le 24 Juin, en un cessez-le-feu pour une durée illimitée. Si bien que les combats entre factions adverses ont cessé, définitivement on veut l’espérer. Par ailleurs la suite du processus est déjà programmée, au moins dans les grandes lignes, et même si des retards se produisent (suite au demi-échec de « Pattaya bis »). Il parait fort possible que tout soit réglé, ou sur le point de l’être, d’ici à la fin de cette année.

 

Malheureusement le règlement qui se dessine, tel qu’on peut déjà l’entrevoir, ne s’annonce pas satisfaisant. En fait, on v vers une solution « rouge » ou « rose » plus ou moins déguisée. Car dès maintenant les Khmers Rouges sont assurés de pouvoir revenir à l’O.N.U. (sous la houlette de Sihanouk) et à Phnom-Penh (grâce à lui également), tandis que l’actuel régime provietnamien de Phnom-Penh est sûr de n’être pas démantelé jusqu’à la tenue d’élections générales qui sont encore hypothétiques. De toute manière ces élections dominantes (communistes l’une et l’autre) face aux deux factions « nationalistes non-communistes » dont la très faible implantation sur le terrain ne laisse rien augurer de bon.

 

Le « plan de paix » de l’O.N.U., intrinsèquement mauvais d’ailleurs puisque destiné à légaliser le retour des Khmers Rouges dans la vie politique cambodgienne – sous le prétexte d’un « règlement global compréhensif » - ne ressemblera plus à ce qu’il était à l’origine. Il ne sera dons jamais appliqué sous sa forme initiale. Certes, il est toujours prévu un déploiement onusien au Cambodge. Mais quand, comment et dans quelles proportions ? On peut se le demander puisque, jusqu’à présent du moins, l’O.N.U. et les cinq membres permanents de son Conseil de Sécurité se sont bien gardés d’avancer des chiffres (combien de « casques bleus » et combien de milliards de dollars pour financer leur déploiement ?). Tout reste donc encore dans le flou au sujet du rôle que l’O.N.U. devrait jouer concrètement au Cambodge le moment venu. Ce qui apparait par contre comme une donnée déjà irréversible, c’est le fait que les Nations-Unies ne prendront en considération que les quatre factions existantes qui, sous l’étiquette du « C.N.S. », vont occuper le siège du Cambodge à l’O.N.U. dès la fin de Septembre (siège qui était vacant depuis un an). Ces quatre factions auront donc le champ libre pour manœuvrer à leur guise, notamment lors d’éventuelles élections, puisqu’aucune autre composante politique n’est prise en compte dans le règlement de paix qui se met en place actuellement. Il faut malheureusement noter, à ce sujet, qu’aucune « cinquième force » cohérente et crédible n’a réussi à émerger depuis 1979…

 

En tout état de cause la paix qui se mijoter aujourd’hui sera une mauvaise paix, et cela pour plusieurs raisons. Tout d’abord parce que les Khmers Rouges sont officiellement et étroitement associés au processus de règlement en cours. Le génocide est effacé, oublié, on n’en fera plus mention – ce qui est tout simplement scandaleux. Puis on constate que seules pourront parler, au nom du peuple cambodgien, quatre factions qui n’ont aucune légitimité d’aucune sorte et qui qui toutes sont aux antipodes des plus élémentaires notions de démocratie. Enfin le système qui va s’établir en attendant des élections est absolument inviable. Car comment vont coexister et fonctionner à Phnom-Penh simultanément un « super-gouvernement » (le « C.N.S. »), une administration Hun Sen qui reste en place (puisque non démantelée) et une « Autorité transitoire des Nations-Unies (UNTAC, qui n’existe encore que sur le papier) ? Il ne faut pas être grand clerc pour prévoir qu’un tel système – une sorte de monstre à trois têtes – sera, très vite, impossible à gérer. Et qu’il se transformera, très vite aussi, en un « panier de crabes » de la pire espèce, donnant naissance à un affreux gâchis et à une situation pour le moins chaotique. Situation dont, à plus ou moins long terme, profiteront seuls les Khmers Rouges (prochinois et provietnamiens) qui, dans l’intervalle, conserveront un « profil bas » et attendront patiemment leur heure.

 

Il parait donc difficile, dans ces conditions, de se réjouir à la perspective d’une paix qui s’annonce aussi franchement mauvaise. Les responsabilités, en ce qui concerne cette mauvaise paix qui approche, sont partagées entre le Prince Sihanouk – qui veut à tout prix revenir à Phnom-Penh avec le titre de Chef de l’État (et « après moi, le déluge ») – et les quatre factions d’une part, leurs « sponsors » étrangers et l’O.N.U. elle-même, d’autre part (pour cause de paternité d’un « plan de paix » irréaliste et irréalisable sous sa forme première et « global »). Mais épiloguer sur ces responsabilités n’aurait plus guère d’intérêt aujourd’hui, puisque le mal est fait – ou plutôt en train de se faire inéluctablement. Il ne reste donc plus qu’à attendre la suite, déjà prévisible, des évènements. En espérant toutefois que les régimes communistes de Pékin et Hanoi, qui veulent maintenir une Indochine « rouge », finiront par s’ »crouler entretemps, comme tous ceux d’Europe de l’Est. Tout serait alors remis en question, et les quatre factions cambodgiennes se trouveraient inévitablement écartées du paysage politique khmer. Mais dans quel état se trouvera le Cambodge, lorsque cette délivrance surviendra ?...            

 

 

MOULKHMER

Partager cet article

Repost0
27 octobre 2012 6 27 /10 /octobre /2012 06:47

 

DSC05407 ប្រតិកម្មរហ័ស

 

ការពិតដែលយើងនឹងស្មានមិនខុស

 

ពីថ្ងៃទី២៤តុលាកន្លងមកនេះ,លោកសមរង្ស៊ី,ក្នុងនាមជាប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ,បានសរសេរលិខិតមួយទៀត

ផ្ញើទៅហ៊ុនសែន,សរសើរហ៊ុនសែន,និងរាជរដ្ឋាភិបាលអំពីការចាត់ទុកថ្ងៃទី២៣តុលាជាថ្ងៃបុណ្យជាតិសំរាប់ប្រជា

ពលរដ្ឋខ្មែរ(២៣តុលាជាថ្ងៃខួបការចុះហត្ថលេខានៅទីក្រុងបារីសនៃការយល់ព្រមយកផែនការសន្តិភាពសំរាប់ប្រទេស

កម្ពុជា,របស់អង្គការសហប្រជាជាតិមកអនុវត្ត)។

ទង្វើនេះ,លោកសមរង្ស៊ីធ្វើឡើងដើម្បីអ្វី(?)ស្វែងរកការផ្សះផ្សាជាតិ(?)សូមទោសហ៊ុនសែនមិនចំមុខដើម្បីបានវិលត្រ

ឡប់ចូលមាតុភូមិវិញ(?)ជាយុទ្ធសាស្ត្រនយោបាយពិសេសរបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ(?)ជានយោបាយល្ងីល្ងើរបស់បុគ្គល

សមរង្ស៊ី(?)។

 

យើងគ្មានការឆ្ងល់អ្វីបន្តិចនោះទេនៅលើគ្រប់សកម្មភាពដែលសមរង្ស៊ីកំពុងធ្វើបច្ចុប្បន្ននេះ,គឺគាត់កំពុងធ្វើ

នយោបាយ”សម្លកកូរ”,គឺគាត់កកូរគំនិតគាត់ដើម្បីរកផ្លូវដើរ,ប៉ុន្តែសម្លកកូរដែលគាត់កំពុងស្លនោះ,វាខ្វះគ្រឿងផ្សំ

សំខាន់បំផុតមួយដែលធ្វើឲសម្លកកូរគាត់មានរសជាតិ,គឺអំបិល(។)អំបិលនោះជារូបភាពនៃសេចកត្តីថ្លៃថ្នូររបស់សម

រង្ស៊ី(។)ដូចយើងដឹងស្រាប់រួចមកហើយថាសមរង្ស៊ីមានធាតុជាមនុស្សបាវបំរើស្តេចសីហនុ,ទោះបីខ្មោចស្តេចសីហនុ

បោះបង់ចោលគាត់យ៉ាងណាក៏ដោយ,ក៏គាត់នៅតែទុកខ្មោចសីហនុជាគារវរូបសំរាប់គាត់ធ្វើការបន់ស្រន់ជារាងរាល់

ថ្ងៃសំរាប់ស្វែងរកលាភរបស់គាត់(។)ធាតុជា”ខ្ញុំគេដាច់ថ្លៃ”នេះវាជាប់ស្អិតក្នុងសតិរបស់សមរង្ស៊ីជានិច្ច,នាំឲគាត់មើល

សេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់គាត់មិនឃើញ,ភាពខ្វាក់នេះនាំឲគាត់ខំបន្ទាបខ្លួនចំពោះមុខហ៊ុនសែន,ព្រោះគាត់យល់ថាជាអំពើ

ធម្មតារបស់គាត់,ពីព្រោះអំពើនេះជាធាតុរបស់គាត់តែម្តង។

 

បើយើងលើកយកទ្រឹស្តីចិត្តវិជ្ជា,មកឆ្លុះមើលចិត្តគំនិតលោកសមរង្ស៊ី,យើងឃើញថាគាត់ជាមនុស្សមួយមាន”ការខក

ចិត្ត”ច្រើនណាស់ក្នុងជីវិតរបស់គាត់(។)ការខកចិត្តនេះកើតមកពីការរស់នៅរបស់គាត់ក្នុងបដិវាទកម្ម

(Contradiction)ជាច្រើន,ដូចមានតទៅ៖

១.អនុស្សាវរីយ៍នៃឧត្តមជីវិតកាលពីកុមារភាពរបស់គាត់,និងគ្រួសាររបស់គាត់នៅស្រុកខ្មែរ,ដែលមានភាពផ្ទុយ

ស្រឡះពីជីវិតនិរទេសដោយបង្ខំ,ដ៏ពិបាកមួយ,នៅប្រទេសបារាំងចាប់តាំងពីកំលុងឆ្នាំ១៩៦៥មក។

២.អនុស្សាវរីយ៍នៃហិង្សារបស់បីតាគាត់(សមសារី)ក្នុងគ្រួសារ,ដែលមានភាពផ្ទុយស្រឡះពីរូបភាពដោយសិប្បនិមិត្ត

(artificiel)ជាឥស្សរជននយោបាយជាន់ខ្ពស់របស់បីតាគាត់។

៣.គាត់ជាអ្នកសីហនុនិយម,ដែលផ្ទុយស្រឡះពីគំនិតប្រឆាំងដាច់ខាតនឹងសីហនុរបស់បីតារបស់គាត់,រហូតដល់ខ្មោច

សម្តេចសីហនុដាក់ទោសបីតាគាត់ជាជនក្បត់ជាតិ។

៤.តាំងខ្លួនជាអ្នកសេរី,ដែលផ្ទុយស្រឡះពីការរកការគាំទ្រពីចិនកុម្មុយនិស្តដែលជាសត្រូវនឹងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យសេរី។

៥.ការស្វែងរកការផ្សះផ្សាជាមួយហ៊ុនសែន,ដែលផ្ទុយស្រឡះពីគោលដៅនយោបាយរបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ,គឺរំលំ

ហ៊ុនសែនពីអំណាចនយោបាយផ្តាច់ការ,និងអាយ៉ងយួន។

(សូមអានសៀវភៅលោកសមរង្ស៊ី,មានចំណងជើងជាភាសារបារាំងថា(Des racines dans la pierre–Mon combat)។

 

បដិវាទកម្មទាំងនេះមានជានិច្ចក្នុងគំនិតលោកសមរង្ស៊ី,ហើយនាំឲគាត់៖

១.ធ្វើអ្វីៗដែលតែងតែផ្ទុយស្រឡះពីគំនិតដែលគាត់បានគិតធ្វើ(។)២.បាត់សេចក្តីទុកចិត្តលើសមត្ថភាពខ្លួនឯង,ហើយ

គិតតែស្វែងរក”ចៅហ្វាយ”(។)ត្រូវការ”ការបញ្ញោរ”ជានិច្ចក្នុងការរស់នៅរបស់គាត់។

រួមសេចក្តីមក,លោកសមរង្ស៊ីមានលក្ខណៈត្រឹមតែជា”ឥស្សរជននយោបាយ”,តែគាត់មិនមែនជា”កម្លាំងនយោបាយ”

ឬជា”មេដឹកនាំនយោបាយ”នោះឡើយ,ហើយគាត់រស់ក្នុងភាពខកចិត្ត(frustration)ជានិច្ច,ដែលកើតមកពីបដិវាទ

កម្មដែលមានក្នុងសតិរបស់គាត់។

 

ឩប-សង្ហា

Partager cet article

Repost0
25 octobre 2012 4 25 /10 /octobre /2012 08:18

 

DSC05407 គួរលើកយកមកពិចារណាដែរ

 

រឿងល្ខោនរបស់ហ៊ុនសែន

 

images (5)

 

លោកហ៊ុនសែនទទួលបញ្ញាពីហាណូយនិងប៉េកាំង,កែនមនុស្ស,និងព្រះសង្ឃមកចូលរួមទុក្ខនៅមុខវាំង,ដែលជាទី

កន្លែងដែលហ៊ុនសែនទុកជាឆាកល្ខោនសំរាប់សំដែងរឿងល្ខោន,មានចំណងជើងថា”ទុក្ខរាស្ត្របាត់បីតាជាតិ”(។)នេះជា

ការសំដែងបង្គ្រប់កិច្ចមួយ,សំរាប់ទាញយកប្រយោជន៏ផ្នែកខាងសីលធម៍សំរាប់យកមុខមាត់បក្សពួកខ្លួន,និងចិនយួន

កុម្មុយនិស្តដែលជាចៅហ្វាយខ្លួនតែប៉ុណ្ណោះ(។)តែហ៊ុនសែនព្រមានដល់ប្រជាពលរដ្ឋ,មិនឲយកឪកាសនេះដើម្បីបង្ហាញ

ទុក្ខរាស្ត្រពិតដែលកើតចេញពី ស្នាដៃស្តេចសីហនុ,និងការដឹកនាំរបស់វា។

 

ក្នុងរឿងល្ខោននេះ,ហ៊ុនសែនត្រូវបានវិទ្យុ”អាស៊ីសេរីផ្សាយជាភាសារខ្មែរ,និងសម្លេងអាមេរិក”ជួយផ្សាយេចញមុខក្នុង

នាមខ្លួនជាអាយ៉ងរបបចោរម័ទ(ពូកែខាងលួចជាតិ,និងពុករលួយ),ដែលជារបបអាយ៉ងយួន(។)រួមសេចក្តីមកវិទ្យុអាស៊ី

សេរីផ្សាយជាភាសារខ្មែរ,និងសំឡេងអាមេរិកនេះជាវិទ្យុអាយ៉ងយួន,បំរើផលប្រយោជន៏ចិនយួនកុម្មុយនិស្តនៅលើទឹក

ដីសហរដ្ឋអាមេរិក(។)វិទ្យុអាស៊ីសេរីតែងតែប្រើល្បិចកល,ចៀសវាងផ្សាយមតិខ្មែរណាដែលប្រឆាំងនឹងគំនិតចៅហ្វាយ

ខ្លួន,គឺហ៊ុនសែនដែលជាអាយ៉ងចិន(/)យួនកុម្មុយនិស្ត,ដោយយកលេសថាៈ”ដើម្បីរក្សាសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ,យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយ

តែមតិណាដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ”(។)ផ្ទុយទៅវិញវិទ្យុទាំងពីរនេះឥតខ្លាចផ្សាយគ្រប់មតិ,និងសំដី

ហ៊ុនសែនជេរដៀលអ្នកស្នេហាជាតិ,ដែលជាអំពើមួយបំភាន់ដល់មហាជនថាហ៊ុនសែនជាមនុស្សខ្លាំងនិយាយអ្វី,វិទ្យុ

អាស៊ីសេរីផ្សាយជាភាសារខ្មែរ,គេចាក់ផ្សាយជូនភ្លាម(។)វីទ្យុអាស៊ីសេរីផ្សាយជាភាសារខ្មែរ,និងសំឡេងអាមេរិក,ក្លាយជា

ឆាកល្ខោនចិន(/)យួនកុម្មុនិស្ត,សំរាប់លេងល្ខោនដែលមានហ៊ុនសែនជាសមិទ្ធិករផង,និងជាអ្នករៀបចំលេងល្ខោន

ផង(។)វិទ្យុទាំងពីរនេះប្រមាថប្រជាពលរដ្ឋអាមេរិកាំង,ដែលគេផ្ញើសេចក្តីទុកចិត្តរបស់គេចំពោះខ្លួន,ឲបំរើ”គំនិតសេរី

ភាព”,ដើម្បីរំដោះប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅក្នុងប្រទេសដឹកនាំដោយរបបផ្តាច់ការ(។)យើងជាខ្មែររងគ្រោះពុំអាចនៅ

ស្ងៀមអង្គុយស្តាប់ការភូតកុហកជារាងរាល់ថ្ងៃរបស់វិទ្យុ”ផ្សាយជាភាសារខ្មែរ”អាយ៉ងយួនកុម្មុយនិស្តនេះបានតទៅ

ទៀតនោះឡើយ,ត្រូវនាំគ្នាស្រែកទាមទារ,តាមសម្លេចបងប្អូនខ្មែរដែលមានសញ្ញាតិអាមេរិកាំង,ប្រើអំណាចខ្លួនជា

ប្រជាពលរដ្ឋអាមេរិកាំង,ដល់រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកាំង,សូមឲធ្វើការអង្កេតលើសកម្មភាពវិទ្យុទាំងពីរ,ផ្សាយជាភាសារ

ខ្មែរ,ដែលកំពុងឃ្លាតចេញពីគោលដៅពិតរបស់វិទ្យុ,គឺបំរើសេរីភាពក្នុងគំនិតអព្យាក្រិតចំពោះគ្រប់មិតិដែលជា

មិតិជួយធ្វើអភិវឌ្ឍន៏”លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ”។

 

ដោយមានជំនួយពីវិទ្យុអាស៊ីសេរី,ផ្សាយជាភាសារខ្មែរ,ហ៊ុនសែនអាចបង្ហាញភាពឧឡារិកនៃបុណ្យកាន់មរណៈទុក្ខ,ការ

ស្លាប់របស់ស្តេចសីហនុ,ដោយបង្ហាញតាមការផ្សាយទូរទស្សន៏របស់ខ្លួន(ទ.ទ.ជ),ហើយមានវីទ្យុអាស៊ីសេរីផ្សាយជា

ភាសារខ្មែរ,ជួយបន្ថែម,ថាមានប្រជាពលរដ្ឋចូលរួមទុក្ខច្រើនណាស់(។)តែតាមការពិត,អ្នកទាំងនោះជាមនុស្សហ៊ុនសែន

កែនមកដើរតួរាយរងសំរាប់បំរើនយោបាយហ៊ុនសែនដែលជាអាយ៉ងចិន(/)យួនកុម្មុយនិស្តតែប៉ុណ្ណោះ(។)តួរាយរង

ទាំងនោះត្រូវបានគណបក្សវ្រជាជនគេជ្រើសរើសសំរាប់ឲអ្នកសារព័តិមានវិទ្យុអាស៊ីសេរីផ្សាយជាភាសារខ្មែរ,យកទៅ

ផ្សាយដោយគ្មានការគិតពិចារណាអំពីកលល្បិចកុម្មុយនិស្ត,នាំឲចាកពីការពិត(។)តែយើងជឿច្បាស់ថាពួកអ្នកយកការឲ

វិទ្យុអាស៊ីសេរីផ្សាយជាភាសារខ្មែរ,ដឹងច្បាស់ណាស់ថាអ្វីដែលហ៊ុនសែនកំពុងធ្វើសុទ្ធជាកលល្បិចរកប្រយោជន៏តែប៉ុណ្ណោះ,តែ

ដោយខ្លួនឯងចង់បំរើហ៊ុនសែន,ដើម្បីប្រយោជន៏អ្វីមួយសំរាប់ពួកខ្លួន,ពួកខ្លួនធ្វើមិនដឹងឮ,ពីល្បិចកលហ៊ុនសែន,នាំ

គ្នាផ្សាយតាមសម្លេងទូរទស្សន៏ទ.ទ.ជតែម្តង,ដោយគ្មានការអៀនខ្មាសអ្វីបន្តិចនោះឡើយ(។)នេះហើយពួកខ្មែរបំផ្លាញ

ជាតិខ្លួនឯង!

 

តែយើងត្រូវកត់សំគាល់ចំណុចមួយ,ថាហ៊ុនសែនវាមានមនុស្សវាសំរាប់ប្រើសំរាប់បំរើប្រយោជន៏វា(។)ត្រង់នេះយើងត្រូវ

ទទួលស្គាល់ថាហ៊ុនសែនមានពឹសយួន(/)ចិនកុម្មុយនិស្តសំរាប់បំផ្លាញជាតិខ្មែរ(។)បើខ្មែរយើងនៅតែនាំគ្នាអង្គុយស្តាប់

វិទ្យុអាស៊ីសេរីផ្សាយជាភាសារខ្មែរ,ដែលជាវិទ្យុអាយ៉ងហ៊ុនសែន,គឺច្សាស់ជានាំគ្នាអង្គុយស្តាប់រឿងល្ខោនហ៊ុនសែន,និង

ចិន(/)យួនកុម្មុយនិស្តជាពុំខាន(។)ខ្មែរត្រូវហានងើបប្រឆាំងតាមវិធីអហិង្សានឹងអ្វីដែលយើងទុកជាសត្រូវជាតិខ្មែរ(។)

ចំពោះវិទ្យុអាស៊ីសេរី,និងសម្លេងអាមេរិកាំង,ផ្សាយជាភាសារខ្មែរ,មិនមែនជាសម្លេងបំរើ”សេរីភាព”នោះឡើយ,តែផ្ទុយ

ទៅវិញពួកខ្មែរទាំងនោះកំពុងបំរើហ៊ុនសែនចេញមុខតែម្តង(។)ពួកគាត់អាចបំភាន់ខ្មែរបានតែមួយរយៈពេលប៉ុណ្ណោះ,

ប៉ុន្តែពួកគាត់ពុំអាចពំភាន់ខ្មែរគ្រប់ពេលវេលាតាមរឿងល្ខោនរបស់ហ៊ុនសែនឲពួកគាត់,ជាតួរាយរង,លេងនោះបានឡើយ,

ព្រោះល្បិចរបស់ពួកគាត់ជាល្បិចមួយមានលក្ខណៈជា"ល្បិចក្បត់ជាតិ"ដែលពុំអាចលាក់បាំងខ្មែរបានទៀតនោះឡើយ(។)

ការបោកប្រាសខ្មែរថាពួកខ្លួនត្រូវរដ្ឋអំណាចហៅទៅព្រមាន,ជារឿងល្ខោនរបស់ពួកខ្លួនតែប៉ុណ្ណោះ,ព្រោះការកុហកនេះវា

ជាការកុហកមួយមានភាពធំមហិមាឥតអាចនរណាជឿបាននោះឡើយ។

 

ឩប-សង្ហា

 

Partager cet article

Repost0
23 octobre 2012 2 23 /10 /octobre /2012 16:49

 

images-copie-3

La monarchie qui nous ruine

Par Ta Phoeun

Ancien professeur

 

Publié dans la revue MOULKHMER, n° 136, Avril 1993

  

Il est curieux de voir l’histoire du Cambodge après l’indépendance obtenue le 9 Novembre 1953. Les Khmers, contrairement à ce qu’on pourrait croire, ont essayé de renverser à plusieurs reprises la monarchie.

 

L’histoire de la rébellion anti-sihanoukiste et antimonarchiste remonte à 1941, avec le mouvement des « Khmers Issarak » dirigé par un jeune diplômé de l’université française, M. Son Ngoc Thanh.

 

Lors de la défaite japonaise en 1945, Son Ngoc Thanh fut arrêté le 16 Octobre 1945 sur l’ordre du Général Leclerc, emmené à Paris puis libéré le 29 Octobre 1951. Personnalité très populaire, il inquiéta le Roi Sihanouk qui chercha par tous les moyens à le mettre à genoux. N’ayant pas pu résister à la menace de Sihanouk, Son Ngoc Thanh prit le chemin du maquis le 9 Mars 1952.

 

Peu de temps après, en 1956, M. Sam Sary, ancien président du Conseil des Ministres et Ambassadeur du Cambodge à Londres, partit rejoindre Son Ngoc Thanh en créant un autre mouvement les « Khmers Sérei ». Ces deux mouvements unirent leurs forces pour renverser Sihanouk.

 

Le 31 Août 1959, un attentat à la bombe eut lieu dans la salle du Trône du Palais Royal entraînant la mort du Chef de Protocole (un des parents de Sihanouk). Sihanouk avait échappé de justesse. Après les coups manqués, d’autres mouvements anti-sihanouk se sont succédés les uns après les autres, de droite comme de gauche. Les premiers furent de droite, puis ce fut au tour des intellectuels de gauche qui ont amplifié leur mouvement entraînant la chute de la monarchie en 1970. Parmi ces gauchistes on peut citer les Khieu Samphân, Hou Youn, Hu Nim, etc.

 

Drames cambodgiens

 

Le peuple cambodgien n’a connu que des drames que ce soit sous le règne de Sihanouk ou de ses ancêtres. Ce dernier roi dirigea le pays selon ses rêves et sans principe. Il a attaqué tous les opposants de droite comme de gauche. Pour les premiers, des dizaines ont été fusillées en public près de Phnom-Penh. Beaucoup ont été jetés en prison sans jugement et l’on ne peut pas décrire les tortures dans ces prisons car elles dépassaient l’imagination. Quelques années plus tard ce fut le tour des Khmers Rouges.

 

Khieu Samphân a été humilié sur la voie publique et battu par le policier en chef de Sihanouk. Plus tard il gagna le maquis et dirigea l’insurrection. Durant les années 60, j’ai assisté à des départs par dizaines de mes confrères (professeurs) qui ont abandonné leur poste les uns après les autres pour rejoindre le maquis. Certains n’ont pas pu partir à temps et ont été emmenés dans la nuit vers la prison de Prey Sar. Durant cette période, Sihanouk a augmenté sa répression sur tout territoire.

 

Alors que l’économie était en ruine, Sihanouk faisait des films et un festival de cinéma pour montrer au peuple qu’il est capable d’être acteur, alors qu’il était Chef de l’Etat.

 

La monarchie, responsable de la chute de l’Empire Khmer

 

Au 12 siècle, l’Empire Khmer s’étendait de la mer de Chine à l’océan indien. À cause de la rivalité entre les prétendants du Trône des dynasties khmères, les voisins, Siam et Annam, ont cherché à se partager le royaume.

 

L’arrivée de la France eut lieu en 1863, et un traité de protectorat fut imposé par l’Amiral français Lagrandière au Roi Norodom 1er. Ce traité, signé le 17 Juin 1884, enlevait au roi les pouvoirs judiciaires, financiers, militaires et diplomatiques. Petit à petit le pays s’est rétréci et le dernier abandon du territoire fut celui de la Cochinchine.

 

Sous le règne de Sihanouk, le pays continue à souffrir et a perdu son autonomie. Les Viêt-Cong ont installé leurs troupes sur la frontière du Cambodge. Les manifestations populaires se sont multipliées alors dans toutes les provinces occupées par les Viercong. Le 18 Mars 1970 un grand évènement national eut lieu dans la capitale. Par des tracts distribués, les auteurs ont manifesté leur mécontentement contre Sihanouk d’avoir autorisé l’installation des troupes Viêt-Cong sur le territoire national. Il faut dire qu’à cette époque les Viêt-Cong avaient placé leurs agents dans les hautes sphères de dirigeants. Et le prince Sihanouk fut destitué par le Parlement cambodgien à 13 heures du 18 Mars 1970.

 

Le régime républicain de Lon Nol est né le 9 Octobre 1970. Lon Nol a fait appel à la force des Khmers Krom (Cambodgiens du Sud-Vietnam) dirigée par Son Ngoc Thanh. Nous avons reçu Son Gnoc Thanh pour la 1ère fois à la Faculté de Droit à Phnom-Penh en 1971. Il faut ajouter que dans le régime de Sihanouk, aucun gouvernement n’a montré le coût de la couronne au peuple khmer. Soulignons que dans ce régime tous les membres de la famille royale vivent avec des privilèges financés par l’argent du peuple. Chaque année il y avait un budget spécial appelé la « liste », prélevé sur le budget national pour financer les dépenses de la Couronne.

 

Faut-il laisser revenir le roi déchu ou réhabiliter la monarchie ?

 

A l’occasion des élections organisées par l’O.N.U., les partis politiques se présentent, parmi lesquels ont peut citer le parti de Sihanouk, dirigé par son fils Ranariddh. Nous ne devons pas oublier que nous avons aboli la monarchie en Octobre 1970. En 1993 le problème revient à la surface. Toutes les menaces ne sont pas écartées. Si le vieil homme qui a été condamné déjà pour haute trahison n’a pas été exécuté, au moins il ne faut pas le réhabiliter. Sur ce point, il est curieux de voir les dirigeants occidentaux faire semblant de ne pas connaître le passé de cet homme. On dirait qu’on a jeté de la poudre dans les yeux pour ne pas voir les choses clairement, et ils continuent à le soutenir. Pendant que l’Occident renouvelle ses dirigeants, au Cambodge les anciens qui ont été déjà ruiné leur pays tentent de revenir au pouvoir. Le temps de la « désihanoukisation » est arrivé. Abolissons le langage royal. Cela ne pourra se faire que si tout le monde accepte. Finie alors la nostalgie du Palais et de la Couronne.

Partager cet article

Repost0
23 octobre 2012 2 23 /10 /octobre /2012 06:34

 

images-copie-3Éditorial MOULKHMER

 

Moulkhmer n° 126, juin 1991

  

 Et maintenant ?...

 

On a assisté, pendant la première quinzaine de Juin, à toute une série d’évènement assez surprenant, déconcertant même, en ce qui concerne l’évolution du problème cambodgien. Le point de départ de ces évènements remonte au 2 Juin lorsque le Prince Sihanouk, coutumier des volte-face les plus inattendues, s’est arrangé, d’une manière très personnelle, avec M. Hun Sen à Djakarta le jour même où débutait une nouvelle réunion du « Conseil National Suprême (C.N.S) » dans cette capitale. L’un et l’autre ont trouvé intérêt à conclure un accord au sujet de la présidence de cet organisme, accord qui a pris les représentants des autres factions au dépourvu. Cet accord a d’ailleurs été rejeté le lendemain même (3/6) par les Khmers Rouges. Le 4 Juin la réunion de Djakarta s’achevait donc par un échec, imputé à juste titre aux Khmers Rouges qui annonçaient le 6 Juin qu’ils avaient décidé de reprendre les combats suspendus depuis le 1er Mai grâce à un cessez-le-feu à peu près respecté.

 

C’est également le 6 Juin que le Prince annonçait à Bangkok, à la surprise générale, son intention de se rendre à Phnom-Penh en Novembre prochain – après qu’il aura reçu entretemps une visite de M. Hun Sen, qui doit venir à Pyongyang en Juillet. On apprenait ensuite que, malgré l’échec de Djakarta et la rupture du cessez-le-feu par les Khmers Rouges, les 4 factions cambodgiennes avaient accepté de se retrouver à Pattaya (Thaïlande) le 24 Juin pour tenter, une nouvelle fois, de parvenir à un accord entre elles. Et on apprenait aussi que les « 5 PERM », avec l’Indonésie et un représentant du Secrétaire Général de l’O.N.U, se réuniraient à Paris dans le courant du mois de Juillet. Ainsi tout paraissait bouger soudain, et même s’accélérer.

 

Entretemps avait eu lieu, à Paris également, une visite, théoriquement « privée » de M. Chea Sim, du 10 au 16 Juin, Président de l’assemblée nationale à Phnom-Penh, M. Chea Sim est considéré par les observateurs, depuis un certain temps déjà, comme « l’homme fort » ou le véritable « numéro un » de l’actuel régime cambodgien. En outre il s’agissait de son premier voyage en Occident et dans un pays du monde libre. Sa visite à Paris, marquée par des examens médicaux et surtout par les entretiens avec de hautes personnalités françaises, ne pouvait donc manquer de susciter d’intérêt que de curiosité.

 

Dans toute succession d’évènements, il était évidemment difficile de pouvoir s’y retrouver. Bien des questions restaient sans réponses, tout particulièrement en ce qui concernait la nouvelle volte-face du Prince Sihanouk qui parait, cette fois, vouloir vraiment se détacher de la coalition (l’ex-GCKD) pour passer dans le camp adverse. Avait-il, ou non, l’accord – au moins tacite – des Chinois ? Qu’en était-il de la position acceptaient soudain de venir à Pattaya ? Quel rôle avait pu jouer le Vietnam, et d’autres pays éventuellement, dans le spectaculaire rapprochement Sihanouk – Hun Sen ?

 

Et que devenait, dans tout cela, dans tout cela, le plan de paix de l’ONU, en panne depuis décembre dernier ? Enfin, les chances de voir se tenir un jour au Cambodge des élections réellement libres étaient-elles en train d’augmenter ou bien de diminuer ? Autant de question auxquelles il n’est pas aisé d’apporter des réponses.

 

Il semble néanmoins que l’on s’achemine, par des voix assez tortueuses, vers un règlement du problème cambodgien à plus ou moins brève échéance – éventuellement d’ici la fin de l’année ou au début  de l’an prochain. Il apparait clairement, en effet, que les divers pays concernés, de près ou de loin, par le règlement de ce problème ne sont plus disposés à patienter indéfiniment ni à tolérer longtemps encore les interminables querelles des factions cambodgiennes. Le Prince Sihanouk, de son côté, parait s’être lassé de son exil doré à Pékin et Pyongyang. L’âge venant, il a visiblement envie de retourner à Phnom-Penh – même sans aucun pouvoir réel, mais avec un titre honorifique de « Président » ou de « Chef de l’État » qui satisfait son amour-propre. Enfin les Occidentaux ont reconnu, après de nombreuses visites officieuses à Phnom-Penh ces dernières années, que le Cambodge se trouvait à Phnom-Penh précisément, plutôt qu’à Pékin, à Thmâr Puok ou à Paris. Certaines conditions (mais pas toutes) étaient ainsi réunies pour que se produise une accélération du cours des évènements, marquée par quelques coups de théâtre que ne sont sans doute pas les derniers.

 

Les règlements final, fatalement, plus ou moins bancal. Il parait acquis, en tout cas, que le plan de paix de l’O.N.U ne sera jamais réalisé sous la forme qu’il avait encore en décembre dernier. Il sera modifié ou enterré, et les Khmers Rouges – honnis par la communauté internationale (sauf la Chine) – se retrouveront enfin marginalisés. Des élections auront probablement lieu au Cambodge en 1992, organisées par l’administration actuelle avec un certain degré de supervision  étrangère ou onusienne. Seules les 4 factions existantes pourront y prendre part, sous une forme bipartite : le parti de Phnom-Penh et celui de la coalition adverse sous la bannière du Prince Sihanouk. Ces élections ne seront pas vraiment « démocratiques », faute de pluralisme véritable. L’impuissance des « nationalistes », depuis 12 ans, à s’organiser en une force cohérente et unie trouvera ainsi son inévitable sanction.

 

Rien de tout cela ne sera très réjouissant, mais autant voir la réalité en face telle qu’elle parait se présenter aujourd’hui. Une paix relative pourra d’ailleurs s’établir peut-être au Cambodge, et la reconstruction pourra débuter alors avec des aides étrangères, tandis que les Khmers Rouges isolés resteront dans les forêts comme à leur habitude. La démocratie attendra des jours meilleurs. Cela ne sera pas nouveau, du reste, puisqu’au Cambodge elle attend depuis toujours, sans avoir jamais pu encore réussir à naître.  

                 

MOULKHMER

Partager cet article

Repost0
21 octobre 2012 7 21 /10 /octobre /2012 05:42

 

 

DSC05407 គួរលើកយកមកពិចារណាដែរ

 

វិទ្យុអាស៊ីសេរីជាសម្លេងបំរើរបបភ្នំពេញឬ?

 

យើងតែងតាមស្តាប់”វិទ្យុអាស៊ីសេរី”ផ្សាយជាភាសារខ្មែរ,បើអ្នកណាមួយមិនដឹងថាវិទ្យុនេះជាវិទ្យុរបស់សហរដ្ឋអាមេរីក

នោះគឺច្បាស់ជាយល់ថាវិទ្យុរដ្ឋកម្ពុជាតែម្តង,បំរើនយោបាយហ៊ុនសែន,ដែលជាម្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលអាយ៉ងយួននោះ

ឯង។ យើងសួរជាសំណួរថាៈពួកអ្នកកាសែតខ្មែរធ្វើការក្នុងស្ថានីយវិទ្យុអាស៊ីសេរីជាអ្នកបំរើរដ្ឋផ្តាច់ការកម្ពុជា,ឬក៏ជា

ការណែនាំរបស់នាយកដ្ឋានរបស់វិទ្យុតែម្តង(?)ចំពោះយើង,យើងឥតមានការសង្ស័យចំពោះបេសកកម្មពិតប្រាកដ

របស់នាយកដ្ឋានវិទ្យុអាស៊ីសេរីនោះទេ,ព្រោះយើងឃើញច្បាស់ថារដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិកគេបង្កើតស្ថានីយវិទ្យុនេះ

ដើម្បីផ្សោះផ្សាយ”ពន្លឺសេរីភាព”ដល់ប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅក្នុងប្រទេសណាមួយ,ដែលគេយល់ឃើញថា”សេរីភាព”ក្នុង

ប្រទេសនោះមានទុព្វលភាព(។)ក៏ប៉ុន្តែយើងមានការសង្ស័យចំពោះអ្នកកាសែតខ្មែរធ្វើការក្នុងស្ថានីយវិទ្យុនេះ,មានការ

លំអៀងដោយចេតនា,បំរើប្រយោជន៏នយោបាយរដ្ឋអំណាចផ្តាច់ការនៅភ្នំពេញ,ដែលផ្ទុយពីបេសកកម្មពិតរបស់

ស្ថានីយវិទ្យុ.តើនាយកដ្ឋានវីទ្យុដឹងដែរឬទេអំពីការលំអៀងនេះ?

យើងលើកយកឧទាហរណ៏ជាក់ស្តែងមួយមកបង្ហាញអំពីការងាកផ្ទុយពីសីលធម៍ដើមរបស់ស្ថានីយវិទ្យុក្នុងការផ្សាយ

ព័តិមានជាភាសារខ្មែរស្តីពីមរណៈភាពរបស់សម្តេចស៊ីហនុ,គឺ”អាព្យាក្រឹតភាព”,និង”សេចក្តីពិត”៖

១.ស្ថានីយវិទ្យុប្រកាសចូលរួមមរណៈទុក្ខចំពោះមរណៈភាពរបស់សម្តេចស៊ីហនុ,ហាក់បីដូចខ្លួនជាស្ថានីយវីទ្យុជាតិ

កម្ពុជា(នៅខ្វះតែលើកទង់ជាតិស.រ.អា.ពាក់កណ្តាលតែប៉ុណ្ណោះ,កុំអីគឺច្បាស់ជាសម្លេងទ.ទ.ជ.តែម្តង).ការចូលរួមមរ

ណៈភាពជាផ្លូវការនេះជាភាពបាត់បង់ឯករាជភាពរបស់ស្ថានីយ,ហើយជាការមើលងាយ ដល់បងប្អូនខ្មែរ,រស់នៅក្នុង

ប្រទេសក្តី,ក្រៅប្រទេសក្តី,នៅសហរដ្ឋអាមេរីកក្តី,ដែលជាជនរង្គ្រោះនូវនយោបាយអសីលធម៏របស់ស្តេចស៊ីហនុ(។)យើង

សួរជាសំណួរថា,តើអ្នកការសែតខ្មែរទាំងនោះ,មិនបានរៀនប្រវត្តិសាស្ត្រនយោបាយខ្មែរ,ឬពួកគាត់ចេះស្តាប់តែ

សម្លេងទូរទស្សន៏ទ.ទ.ជ.តែប៉ុណ្ណោះ(។)បើគាត់មិនស្គាល់ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរពិតប្រាកដ,ហោចណាស់ក៏ពួកគាត់ត្រូវប្រកាន់

យកភាពឯករាជរបស់ពួកគាត់ដែរ,មិនត្រូវប្រកាសមើលងាយបងប្អូនខ្មែរជាជនរងគ្រោះនូវនយោបាយប្រល័យពូជ

សាសន៏របស់ស្តេចស៊ីហនុ(។)បើពួកគាត់ចង់ចូលរួមមរណៈទុក្ខនោះ,នេះជាសេរីភាពរបស់បុគ្គលនិមួយៗ,មិនត្រូវយក

ឈ្មោះស្ថានីយវីទ្យុមកចូលរួមមរណៈទុក្ខនោះឡើយ(។)បើពូកគាត់មិននៅខាងខ្មែរអ្នករងរងគ្រោះ,ហោចណាស់ពួកគាត់

ត្រូវរក្សាអព្រាក្រឹតភាពរបស់ពួកគាត់ជាអ្នកសារព័តិមាន។

២.សេចក្តីខាងក្នុងនៃការផ្សាយព័តិមាន,ស្តីអំពីការប្រព្រឹត្តនៃមរណៈភាពនេះ,ស្ថានីយវិទ្យុអាស៊ីផ្សាយជាភាសារខ្មែរ,

យកតែរូបភាពជាផ្លូវការផ្សាយបង្ហាញដោយទូរទស្សន៏ទ.ទ.ជ,ដែលជាទូរទស្សន៏របស់ហ៊ុនសែន,ធ្វើសម្ភាតែជាមួយអ្នក

គាំទ្ររបបហ៊ុនសែន,ឬអ្នកស៊ីហនុនិយមតែប៉ណ្ណោះ,នាំឲមតិមហាជនយល់ភាន់ច្រឡំអំពីព្រឹត្តការណ៏នយោបាយពិត

ដែលមានកើតឡើងក្នុងប្រទេសខ្មែរ។

 

ថ្មីៗនេះទៀត,ស្ថានីយវីទ្យុអាស៊ី,និងសម្លេងសហរដ្ឋអាមេរិក,ត្រូវរដ្ឋអំណាចភ្នំពេញកោះហៅចូកប្រជុំបិទទ្វារធ្វើ”ការ

ព្រមាន”(តាមអ្នកនាំពាក្យរបស់ស្ថានីយទាំងពីរ)សុំឲស្ថានីយទាំងពីរនេះផ្សាយនូវនយោបាយពិតរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលអា

យ៉ងយួននេះ(។)តែចំពោះយើងវិញ,យើងយល់ឃើញផ្ទុយទៅវិញ,ថារាជរដ្ឋាភិបាលអាយ៉ងយួននេះមានការពេញចិត្ត

ណាស់នូវគ្រប់ការផ្សាយរបស់ស្ថាន័យទាំងពីរនេះ,ដូច្នេះត្រូវធ្វើយ៉ាងណាកុំឲមតិមហាជនយល់ឃើញថាវិទ្យុទាំងពីរ

បំរើប្រយោជន៏ខ្លួន,និងបញ្ញោរអ្នកសារព៍តិមានខ្មែរទាំងនោះតាមការព្រមានបំភាន់តែប៉ណ្ណោះ(។)សូមកុំភ្លេចឲសោះ

ថាយួនកុម្មុយនិស្តមានល្បិចច្រើនដើម្បីបំភាន់មហាជនខ្មែរ,ល្បិចខ្លះរហូតយើងឥតបានគិតស្មានដល់ផង។

 

គួរតែខ្មែរដែលមានសញ្ជាតិអាមេរិកាំង,សូមឲសភាអាមេរិកាំងបង្កើតគណៈកម្មាការពិសេសមួយ,ដើម្បីពិនិត្យអំពី

ភាពបាត់អព្រាក្រឹតរបស់វិទ្យុអាស៊ីសេរីផ្សាយជាភាសារខ្មែរ,ដែលកំពុងតែបំរើនយោបាយកុម្មុយនិស្តចិនយួនដោយឥត

បានដឹងខ្លួនក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក,ដែលជាប្រទេសទុកលទ្ធិកុម្មុយនិស្តជាសត្រូវរបស់មនុស្សជាតិ។

 

ឩប-សង្ហា

 

 

 

 

 

Partager cet article

Repost0
19 octobre 2012 5 19 /10 /octobre /2012 16:14

 

DSC05407 ប្រតិកម្មរហ័ស

 

លោកសមរង្សីពូកែខាងសុំ

 

ដើម្បីចង់ចូលទៅរួមទុក្ខមរណៈភាពស្តេចស៊ីហនុ,លោកសមរង្ស៊ីសរសេរសំបុត្រផ្ញើទៅស្តេចស៊ីហមនី,នឹងលោកហ៊ុនសែន

សុំវិលត្រឡប់ចូលស្រុកដើម្បីគោរពសពស្តេចស៊ីហនុ.ទង្វើនេះលោកសមរង្សីភ្លេច,ឬធ្វើភ្លេច,ដូចយើងលើកមករៀបរាប់

ខាងក្រោមនេះ៖

១.កាលស្តេចស៊ីហនុនៅមានជីវិត,រស់នៅស្រុកចិនកុម្មុយនិស្ត,ស្តេចស៊ីហនុមិនដែលអនុញ្ញាតឲលោកសមរង្ស៊ីចូលជួប

នោះឡើយ,ព្រោះស្តេចស៊ីហនុគាត់ខ្លាចតេជោហ៊ុនសែនអត់ចិត្ត។

២.លោកសមរង្សីតែងតែប្រកាសថាក្នុងខែតុលានេះ,លោកនឹងចូលស្រុកខ្មែរវិញ.ចុំហេតុអ្វីមិនចូល,ចាំបាច់សរសេរសុំ

តេជោហ៊ុនសែនធ្វើអ្វី(?),នាំឲថោកកិត្តិយសធ្វើអ្វី,ព្រោះលោកសមរង្សីដឹកច្បាស់ណាស់ថាហ៊ុនសែនមិនអនុញ្ញាត

ឲលោកចូលស្រុកស្រួលៗនោះឡើយ។

៣.លោកសមរង្សីភ្លេចថាខ្លួនឯងកំពុងដើរតួជាអ្នកតស៊ូ,ដើម្បីសង្រ្គោះជាតិ,ចុំហេតុអ្វីធ្វើថោកទៅសុំមនុស្សដែលខ្លួន

ឯងតែងតែជេរមនុស្សនោះថា”អាក្បត់ជាតិ”។

 

ដូចយើងតែងតែនិយាយថា,លោកសមរង្សី,ពេលណាគាត់ធ្វើអ្វីមួយ,យើងមិនដែលឃើញមានកត្តវិជ្ជានោះទេ,គឺចង់ធ្វើ

អ្វីគឺធ្វើភ្លាម,ឥតគិតពីវិបាកដល់ចលនានយោបាយ,និងអ្នកដែលគេគាំទ្រគាត់,ដែលគេមានចិត្តប្រឆាំងដាច់ខាត

នឹងរបបចោរម័ទភ្នំពេញ,ដែលជារបបអាយ៉ងយួន។

អ្នកដឹកនាំបែបសមរង្ស៊ីនេះ,មិនមានអ្វីឲហ៊ុនសែនភ័យខ្លាចនោះឡើយ,ហើយមិនជាសេចក្តីសង្ឃឹមអ្វីនោះទេសំរាប់

ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ.ប៉ុន្តែគាត់ពូកែសុំហ៊ុនសែនណាស់,គ្រប់ព្រឹត្តិការណ៏ដែលមានកើតនៅស្រុកខ្មែរ,សមរង្ស៊ីសរសេរសុំហ៊ុន

សែនជានិច្ច,រហូតដាក់ខ្លួនប្រសិទ្ធពរ,មិនត្រឹមតែហ៊ុនសែនតែប៉ុណ្ណោះទេ,គឺរហូតដល់ចៅហ៊ុនសែនឲបានសុខសប្បាយ

ទៅទៀត។

នេះហើយមេគណបក្ស”សង្គ្រោះជាតិខ្មែរ”.យើងដឹងរួចហើយនៅស្រុកខ្មែរយើង,គឺមាន”អាតួ”,គឺស្តេចស៊ីហនុ,បើមាន

អាតួគឺច្បាស់ជាមាន”ពួកអាទា”ជាមិនខាន។

តើពួកអាទាជានរណា(?).សុំលោកសមរង្ស៊ីយកទៅពិចារណាទៅ.អ្នកដឹកនាំ,គេអត់សុំទេ,គេយកកម្លាំងប្រាជ្ញារបស់គេ

ជាអាវុធ,សំរាប់តស៊ូសង្គ្រោះជាតិ។

កុំធ្វើនយោបាយ"ត្រីងៀតឆ្លៀតពង",មិនថ្លៃថ្នូរនោះទេ"។

 

ឩប-សង្ហា

Partager cet article

Repost0
19 octobre 2012 5 19 /10 /octobre /2012 07:24

 

DSC05407

 

 

images (6)-copie-1

Sihanouk, ou la négation de la culture

  

Un des traits de son caractère qui explique le mieux le comportement de Sihanouk au temps de sa dictature, c'est l'absence totale de culture générale qui faisait de lui l'un des leaders les plus ignares de notre époque. L'ignorance crasse de Sihanouk, cet homme qui dans toute son existence n'a jamais rien lu d'autre que les coupures de presse qui parlaient de lui, échappait cependant à certains visiteurs étrangers qui se laissèrent abuser par sa prolixité. Notre tyran, en effet, est extrêmement bavard comme chacun sait; mais ses propos intarissables étaient surtout destinés à camoufler la vacuité de son esprit. Sa tactique habituelle a toujours consisté à n'a jamais laisser ses interlocuteurs placer une seule parole. Une conversation avec Sihanouk ne pouvait être qu'un monologue, et il n'en a ailleurs jamais été autrement. L'explication à ce sujet est simple : il fallait empêcher à tout prix les interlocuteurs d'orienter la conversation vers des sujets où l'ignorance de Sihanouk serait apparue dans toute son immensité.

 

C'est pourquoi le registre des sujets abordés par Sihanouk dans ses bavardages avec les étrangers, comme dans ses discours à la radio, a toujours été limité, conformément à son indigence intellectuelle. Car de quoi notre homme était-il capable de parler, sinon de cuisine et de cinéma, puisque toute son érudition s'arrêtait là. Nous avons ainsi été régentés pendant quinze ans par un "leader" totalement inculte, ne possédant pas une once de ce qui fait "l'honnête homme", et qui en plus n'admettait pas qu'aucune intelligence puisse s'affirmer dans le pays. On comprend ainsi pourquoi Sihanouk manifestait une hostilité si violence envers nos intellectuels et diplômés, et d'une manière générale envers tous ceux qui possédaient la culture, ou simplement le bon sens dont il a toujours été complètement dépourvu.

 

Le régime qu'il nous avait imposé a donc été, sur le plan de l'esprit, celui de l'ignorance triomphante et de l'abêtissement systématique. En même temps, Sihanouk étalait en toute circonstance la plus affligeante vulgarité, comme on l'a si bien vu ces dernières années (avant 1970) avec ses lamentables productions cinématographiques et avec une certaine revue soi-disant humoristique (intitulée "Phseng-Phseng"), dont il choisissait lui-même toutes les photos selon les critères d'un érotisme de bas étage. Ce régime, appelé « le Sangkum Reasrt Niyum » a ainsi été une perpétuelle offense à notre culture et aux valeurs traditionnelles qui font la richesse de la civilisation khmère.

 

Après sa destitution par le Parlement en 1970, Sihanouk, un « play boy » et un « histrion »,  était devenu un perroquet docile, la voix de ses maîtres vietnamiens et chinois communistes. Loin d’être un effet du hasard, Sihanouk, promoteur et grand complice du génocide du peuple khmer a été d’un long processus historique, dont a été sans conteste, le Maître d’œuvre, le Principal Responsable durant trente-quatre années de son règne dictatorial (1942-1976). Plus Sihanouk tentait de se disculper, plus il s’accusait, s’empêtrant dans le contradictoire, l’infantile, l’absurde et dans cette évidence : Sans lui, tout cela ne serait pas arrivé !

 

L’histoire a sa mémoire et son Tribunal. Elle a déjà inscrit dans leurs mémoires détails, les méfaits de Sihanouk ayant tissé la trame génocidaire. Aujourd’hui, après la mort de Sihanouk, le Peuple Khmer s’est définitivement libéré de l’emprise maléfique de ce despote inculte, marionnette au rabais des Vietnamiens et Chinois communistes.

 

images-copie-1

 Les noms "Sihanouk-Pol Pot" synonymes de génocide.

Partager cet article

Repost0

Présentation

  • : Le blog de Sangha OP
  • : រូបថតកាលជានិសិត្ស នៅសាកលវិទ្យាល័យ ភ្នំពេញ -មហាវិទ្យាល័យ អក្សរសាស្ត្រ និង មនុស្សសាស្ត្រ (ផ្នែកប្រវត្តិសាស្ត្រ) - ទស្សវត្សរ៏ ៧០
  • Contact

Recherche

Liens