Overblog
Suivre ce blog Administration + Créer mon blog
26 septembre 2012 3 26 /09 /septembre /2012 09:45

ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា មានចំនួន ៩៩ភាគរយ ដែលមាន ជំនឿជឿជាក់ ចំពោះព្រះពុទ្ធសាសនា ហើយនាំគ្នាគោរពប្រត្តិបត្តិកាន់តាមឳវាទ ឬ ពាក្យប្រដៅ នៃព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់តាំងពីច្រើនសតវត្សរ៏មកហើយ។ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរដែលមានជំនឿ ចំពោះព្រះពុទ្ធសាសនា តើមានជំនឿយ៉ាងដូចម្តេចទៅ។ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ដែមានជំនឿ ចំពោះព្រះពុទ្ធសាសនានោះ បើពោលដោយសង្ខេប គឺមានជំនឿថា ព្រះពុទ្ធសាសនាជាសាសនាប្រកបដោយហេតុផល ជាសាសនាប្រកាស នូវសេចក្តីពិត ជាសាសនាប្រាប់ឲលះបង់សេចក្តីអាក្រក់ ឲធ្វើសេចក្តីល្អ ជាសាសនាដឹកនាំសត្តនិករ ឲងាកចេញពីផ្លូវខុស ឲដើរទៅរកតាមផ្លូវត្រូវ ជាសាសនាជួយសត្វលោក ឲស្គាល់មធ្យោបាយដោះខ្លួន ឲរួចផុតពីទុក្ខ ឲបានសម្រេច ដល់នូវសេចក្តីសុខក្សេមក្សាន្ត។ នេះជាជំនឿយ៉ាងសង្ខេបនសប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ។

Partager cet article

Repost0
24 septembre 2012 1 24 /09 /septembre /2012 06:08

 

DSC05407 ​គួរលើយកមកពិចារណាដែរ

 

អ្វីដែលគួរធ្វើ

 

បើតាមសំដិលោកសមរង្ស៊ី,គណៈកម្មាធិការសភាអន្តរជាតិដើម្បីបោះឆ្នោតបែបប្រជាធិបតេយ្យ,មានចំនួនប្រមាណ

ជា៨០ប្រទេស,បានបង្កិតឡើងនៅក្រុងម៉ានីល,ប្រទេសហ្វីលីពិន,ដើម្បីចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងការជួយជុំរុញអោយការ

បោះឆ្នោតនៅកម្ពុជា,ប្រព្រឹត្តទៅដោយសេរី,និងយុត្តិធម៍,នាឆ្នាំ២០១៣ខាងមុខនេះ.គណៈកម្មាធិការនេះ,បានត្រូវ

ម្ភោធជាផ្លូវការហើយនៅថ្ងៃទី១០កញ្ញាមុននេះនៅក្រុងម៉ានិល

យើងយល់ឃើញថា,អ្វីដែលបង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណងពង្រឹង,និងពង្រិកលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅស្រុកខ្មែរជាការ

ប្រសើណាស់,ហើយខ្មែរយើងត្រូវតែជួយលើកទឹកចិត្តក្នុងដើមគំនិតនេះ ថែមទៀតផង។

មួយវិញទៀតការបង្កើតនេះ,បើយើងលើកយកទ្រឹស្តីយុទ្ធសាស្រ្តផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម  Marketingមកនិយាយ,ការបង្កើត

នេះជាការបង្កើតចំណង់នៃសេចក្តីសង្ឃឹម”ដល់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ,លើការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិ,សំរាប់ផ្លាស់ផ្តូរអ្នកដឹកនាំ,

នាឆ្នាំ២០១៣នេះឯង។

ទីនេះយើងចង់លើកចំណុចសំខាន់ៗខ្លះនៃឥទ្ធិពលគ្រប់អង្គការអន្តរជាតិមកលើច្បាប់រដ្ឋ,មកពិចារណាដើម្បីតាម

យល់ពីសកម្មភាពរបស់គណៈកម្មាធិការសភាអន្តរជាតិដើម្បីអោយការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជាមានលក្ខណៈប្រជាធិប

តេយ្យ.ជាបឋមយើងលើកសញ្ញាណស្រ័យលើពាក្យពីរដែលយើងធ្លាប់បានឮគេនិយាយលើឆាកអន្តរជាតិ,គឺៈ១.សិទ្ធិចូល

ជ្រៀតជ្រែងអន្តរជាតិក្នុងបញ្ហាជាតិណាមួយ,២.ករណីយកិច្ចចូលជ្រៀតជ្រែងអន្តរជាតិក្នុងបញ្ហាជាតិណាមួយ។

 

១.សិទ្ធិចូលជ្រៀតជ្រែង


សិទ្ធិចូលជ្រៀតជ្រែក,ជាគំនិតសីលធម៏ៈឧទាហរណ៏,ការការពារសិទ្ធិមនុស្ស,ជាគំនិតសីលធម៏,ដែលមានការការគាំទ្រពី

សំណាក់ប្រទេសជាច្រើនក្នុងពិភពលោក,រហូតដល់អង្គការសហប្រជាជាតិ,គេយកមកប្រកាសជាធម្មនុញ្ញសហប្រជា

ជាតិ,សំរាប់ប្រទេសដែលជាសមាជិក,យកជាគំរូសីលធម៍ក្នុងច្បាប់នៃប្រទេសនិមួយៗ.គំនិតសីលធម៍នេះក្លាយជាសិទ្ធិ

ចូលជ្រៀតជ្រែកផ្នកសីលធម៍,តែស្ថិតនៅក្នុងសភាពជាអនុសាសន៏,គ្មានការបង្ខំអ្វីមួយដល់រដ្ឋអំណាចប្រទេសជា

សមាជិកនោះទេ។

ប្រទេសណាមួយដែលមិនគោរពសីលធម៍កម្រិតអន្តរជាតិ,ត្រូវសហគមន៏អន្តរជាតិមើលងាយ,ហើយគេមិនចង់រាប់រក,

នាំអោយខ្លួនរស់ជាប្រទេសឯកា,ឬក្នុងចំណោមប្រទេសដែលគេចាត់ទុកជាក្រុមប្រទេសចង្រៃ,ដែលដឹកនាំដោយ

មនុស្សផ្តាច់ការ,មនុស្សឡប់សតិ,ឬមនុស្សឡាចៅ,រកប្រយោជន៏អោយក្រុមបក្សខ្លួន,ដើម្បីទ្រទ្រង់អំណាចរបស់ខ្លួន,ឬ

ក្រុមគ្រួរសារអស់មួយជីវិត។

ដូចយើងដឹងស្រាប់ហើយ,ក្នុងពេលថ្មីៗនេះ,ទីប្រឹក្សាបេក្ខជនប្រធានាធិបតីនៃគណបក្សសាធារណរដ្ឋអាមេរីកាំង,បាន

ប្រៀបធៀបលោកហ៊ុនសែនស្មើនឹងអ្នកដឹងនាំផ្តាច់ការនៃប្រទេសអាហ្វិចនានា,គឹគេចង់បញ្ចាក់អោយមតិពិភព

លោកដឹងថា,ការដឹកនាំនៅស្រុកខ្មែរបច្ចុប្បន្ននេះ,ដែលមានលោកហ៊ុនសែនជាប្រមុខ,គ្មានលក្ខណៈជាសីលធម៍នោះ

ឡើយ.សេចក្តីថ្លែងការណ៏នេះជាសិទ្ធិចូលជ្រៀតជ្រែងអន្តរជាតិក្នុងនយោបាយប្រទេសខ្មែរ,ដែលគេមើលឃើញថា

កំពុងរសាត់ចេញពីផ្លូវសីលធម៍,ដូចយ៉ាងការរឹបអូសដីរស់នៅឬសំរាប់ចិញ្ជឹមជីវិតរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ,ការបង្រាបសិទ្ធិ

សេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ,និងការពុករលួយ។

ម្យ៉ាងវិញទៀត,ការបង្កើតគណៈកម្មាធិការសភាអន្តរជាតិ,ដើម្បីបោះឆ្នោតបែបប្រជាធិបតេយ្យ,នាឆ្នាំ២០១៣ខាង

មុខនេះ,ដែលមានលោកសមរង្ស៊ីជាប្រធាននោះ,គឺបង្កើតឡើងដោយប្រើសិទ្ធិចូលជ្រៀតជ្រែងអន្តរជាតិក្នុង

នយោបាយផ្ទៃក្នុងខ្មែរ,ពិតជាដើមគំនិតមួយដ៏ប្រសើរ,បើប្រសិនណាលោកសមរង្ស៊ីនិងបក្សពួកលោកមិនយកអង្គ

ការអន្តរជាតិនេះជាមធ្យោបាយសំរាប់រកប្រយោជន៏ឯកជន,គឺយកទៅចរចាជាមួយគណបក្សកាន់អំណាចដើម្បីរកតួ

នាទី,ឬបែងចែកអំណាចក្នុងរបបផ្តាច់ការបច្ចុប្បន្ន។

ចំពោះយើងវិញ,យើងយល់ឃើញថា,អង្គការដែលបង្កើតឡើងនេះ,ត្រូវយកមកប្រើសំរាប់រកគោលដៅតែមួយគត់,គឺ

ការផ្លាស់ផ្តូរក្រុមអ្នកដឹកនាំខ្មែរបច្ចុប្បន្ន.ក្នុងគោលដៅនេះ,គ្រប់ក្រុមអ្នកប្រឆាំងនឹងរាជរដ្ឋភិបាលខ្មែរបច្ចុប្បន្ន,ត្រូវ

ចាំបាច់មានជំនឿមួយអោយច្បាស់ថា,បរាជ័យនៃរបបផ្តាច់ការនៅស្រុកខ្មែរជាការពិតប្រាកដមួយច្បាស់ណាស់,មិន

មែនគ្រាន់តែជាលទ្ធភាពនោះឡើយ,ហេតុដូច្នេះ,ខ្មែរអ្នកប្រជាធិបតេយ្យមិនត្រូវមានការរវើរវាយស្វែងរកការចរចារក

ផ្លូវដើរជាមួយគណបក្សកាន់អំណាចបច្ចុប្បន្ននោះឡើយ,ដែលអាចបង្កើតអោយមានព្យាកុលភាពក្នុងគំនិតខ្មែរអ្នក

ស្រឡាញ់លិទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យសេរី។

អំពើអាក្រក់ដែលរបបភ្នំពេញ,កញ្ជៈយួន,បានប្រតិបត្តមកលើជាតិ,និងប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ,វាមកដល់កំរិតមួយឥត

អាចប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរធ្វើករុណចិត្តបាននោះឡើយ,ព្រោះអំពើទាំងនោះជាអំពើឧក្រិដ្ឋប្រឆាំងនឹងមនុស្សជាតិផង,និង

ជាអំពើក្បត់ជាតិផង,ដូចជាការដកហូតមធ្យោបាយសំរាប់រស់នៅ,សំរាប់ចិញ្ចឹមជីវិត,ដូចជាទីលំនៅ,ទីដីសំរាប់ធ្វើស្រែ

របស់ប្រជាជននិងប្រគល់ទឹកដីប្រទេសអោយបរទេសដើម្បីអំណាចសំរាប់សម្លាប់ប្រជាជនខ្លួនឯង.មកដល់ដំណាក់

ការនេះ,ការបន្តជីវិតអំណាចបំរើប្រយោជន៏បរទេស,ជាគ្រោះថ្នាក់ដល់អាយុជីវិតជាតិ,និងប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរក្នុង

បច្ចុប្បន្នកាលនេះឯង។

ហេតុនេះឯង,ការចូលរួមបោះឆ្នោតជាតិនាឆ្នាំ២០១៣,ជាចម្លើយមិនត្រូវនឹងគ្រោះថ្នាក់ដែលជាតិកំពុងជួបប្រទេះ

នោះឡើយ.ដូច្នេះ,អ្វីដែលយើងមើលឃើញភាពឥតសមហេតុផលនៃការបង្កើតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ,កើតចេញពីការ

ធ្វើសមយោគរវាងគណបក្សសមរង្ស៊ីនឹងសិទ្ធិមនុស្ស,គឺមធ្យោបាយដើម្បីសង្គ្រោះជាតិ,ដោយយកការបោះឆ្នោតដែល

ដឹងច្បាស់ថាខ្លួនច្បាស់ជាចាញ់,ព្រោះលក្ខណការបោះឆ្នោតនៅស្រុកខ្មែរគ្មានធាតុជាប្រជាធិបតេយ្យ,ដោយសារស្រុក

ខ្មែរយើងបាត់ឯករាជជាតិទៅហើយ.បោះឆ្នោតក្នុងស្ថានភាពបែបនេះ,គឺដូចជាពាក្យកំប្លែងគ្រោតគ្រាតខ្មែរថា,គណ

បក្សសង្រ្គោះជាតិច្បាស់ជានាំគ្នាបង្កើតដើម្បីនាំគ្នា”កាន់ក្តយួនអោយវានោម”តែប៉ុណ្ណោះ។

ទស្សនៈនយោបាយលោកសមរង្ស៊ី,ពេលណាគាត់បញ្ចេញម្តងៗ,ធ្វើអោយយើងចង់សើចផង,ហើយព្រើសក្បាលផង,ដូច

គាត់ធ្វើការប្រៀបធៀបការបោះឆ្នោតទៅនឹងការប្រឡង,គាត់និយាយថា,ប្រឡងមិនជាប់,គឺប្រឹងលើកក្រោយៗ

ទាល់តែជាប់,តែលោកសមរង្ស៊ីភ្លេចគិតថាមេប្រយោគនៅស្រុកខ្មែរសុទ្ធតែយួន,ទោះបីលោកខំដល់ណាគឺច្បាស់ជាមិន

ជាប់ជាដាច់ខាត។

ចំណែកទស្សនៈនយោបាយលោកកឹមសុខាវិញ,យើងមើលឃើញមានភាពចំឡែកដូចកូនក្មេងនិយាយលេងសើច,គាត់

និយាយថា,បើយើងមិនចូលបោះឆ្នោត,គណបក្សកាន់អំណាច,គេច្បាស់ជាបង្កើតគណបក្សប្រឆាំងថ្មីទៀតដើម្បីចូល

រួមការបោះឆ្នោតជំនួសយើង។

ក្នុងទស្សនៈនទាំងពីរនេះ,គឺជាការសំដែងភាពល្ងេល្ងើ,ឬភាពខ្លៅ,របស់មេដឹកនាំមហាចលនាសង្គ្រោះជាតិខ្មែរយើង

ហើយ.តើយើងអាចមានសេចក្តីសង្ឃឹមលើឥស្សរជននយោបាយនៃគណបក្សប្រឆាំងលំអរបបទាំងនោះបានដែរ

ឬទេ?

យើងដឹងថា,ហ៊ុនសែនធ្វើអាយ៉ងយួនដើម្បីអំណាចសម្លាប់ខ្មែរ,ឯចំណែកគណបក្សប្រឆាំងលំអរបប,សូមធ្វើអាយ៉ង

ហ៊ុនសែន,តាមការចូលរួមបោះឆ្នោត,ដើម្បីតែកៅអីសំរាប់អង្គុយស្តាប់ហ៊ុនសែនជេរពួកគាត់លេងតែប៉ុណ្ណោះ.តែការ

ដៀលទាំងអម្បាមាន,ពួកគាត់អាចអត់ធនបាន,ព្រោះពួកគាត់ធ្វើការទូទាត់នឹងតួនាទីដែលគាត់មានក្នុងសភា

មនុស្សគ,នាំគ្នាអង្គុយស្តាប់សម្តេច៥ម៉ោង២០នាទីតទៅទៀត,តែលើកក្រោយមិនមែនរឿងអោយកោះត្រល់ទៅយួន

ទេ,ប្រគល់ភ្នំពេញតែម្តង។

 

២.ករណីកិច្ចចូលជ្រៀតជ្រែង


ចំណែកឯ,ករណីយកិច្ចចូលជ្រៀតជ្រែង,ជាគិតយុត្តៈឧទាហរណ៏,ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខនៃអ.ស.ប,អាចសម្រេចចិត្តបង្ខំ

រដ្ឋអំណាចប្រទេសមួយ,តាមមធ្យោបាយយោធាក្តី,សេដ្ឋកិច្ចក្តី,អោយរដ្ឋអំណាចនោះបោះបង់អំពើណាមួយដែលគេ

យល់ឃើញថាផ្ទុយនឹងសីលធម៍,អាចបង្កើតអសន្តិសុខក្នុងដំបន់,ឬអាចនាំផលអាក្រក់ដល់ពិភពលោក.តែការ

សម្រេចនោះត្រូវធ្វើតាមនិតិវិធី,គឺការបោះឆ្នោតជាវិជ្ជមាននូវសំណើពីប្រទេស,ក្រុមប្រទេសណាមួយ,ដែលសូម

អោយមានអន្តរាគមន៏ក្នុងប្រទេសមួយដែលគេចោទប្រកាន់ថារដ្ឋអំណាចប្រព្រឹត្តអំពើអសិសធម៏.ឧទាហរណ៏ដូច

ជាអន្តរាគមន៏កងទ័ពអន្តរជាតិនៅប្រទេសយូង៊ូសស្លាវី,អៀរាក់,វាយកំទិចកងទ័ព,ឬវាយរំលំរបបអសីលធម៍។

ប្រទេសខ្មែរយើងឥតអាចមានសង្ឃឹមនឹងមានអន្តរាគមន៏កងទ័ពអន្តរជាតិដើម្បីសង្គ្រោះប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរជាថ្មីម្តង

ទៀតដូចសម័យអ៊ុនតាក់នោះឡើយ,ព្រោះក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខនៃអ.ស.ប,ដែលមានចិនកុម្មុយនិស្ត,និងរុស្ស៊ី,ដឹកនាំ

ដោយក្រុមអតីតក្របខណ្ឌកុម្មុយនិស្ត,ជាសមាជិក,ច្បាស់ជាធ្វើការប្រឆាំងនឹងអន្តរាគមន៏កងទ័ពអន្តរជាតិនៅស្រុក

ខ្មែរ,ឬធ្វើសប្ចាប័នគ្រប់បែបយ៉ាងដល់រាជរដ្ឋាភិបាលអាយ៉ងយួនបច្ចុប្បន្ន,ព្រោះប្រទេសទាំងពីរនេះតែងតែជួយ

ការពារអ្នកដឹកនាំផ្តាច់ការជានិច្ច,ដូចជាសង្គ្រាមនៅប្រទេសសេរីជាឧទាហរណ៏។

ក្នុងសភាពនេះ,ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរមានសង្ឃឹមតែលើកម្លាំងខ្លួនឯងដើម្បីរំដោះខ្លួនឯង,ដោយឈរលើគោលការណ៏ពីរៈ


១.ច្បាប់ធម្មជាតិ


អំណាចប្រជាពលរដ្ឋ,ដែលជាអំណាចធំបំផុត,អំណាចនេះមានជាស្រេចក្នុងច្បាប់ធម្មជាតិ,ព្រោះមនុស្សនិមួយៗ,

ឬក្រុមមនុស្សមួយក្រុមៗ,ឬប្រជាពលរដ្ឋនិមួយៗ,មានសិទ្ធិការពារខ្លួនឯងចំពោះការកំរាមកំហែងដែលលុះក្នុងសេចក្តី

ស្លាប់,នៅពេលណាដែលខ្លួនឥតមានជំនួយពីអាជ្ញាធរជាផ្លូវការ.សិទ្ធិនេះ,យើងតែងហៅថា”សិទ្ធិស្វ័យត្រាណ”,ព្រោះ

មនុស្សដែលមានកម្លាំងពុំអាចអង្គុយអោយគេវាយនៅមុខប៉ូលីសដែលគាត់ឈរមើលឥតមានប្រតិកម្មនោះឡើយ

ជនរងគ្រោះ,មានសិទ្ធិគ្រប់គ្រាន់នឹងវាយតបវិញដើម្បីការពារខ្លួន.ដូចនេះ,ប្រជាពលរដ្ឋ,លោកក៏មានសិទ្ធិវាយតបទល់

គ្រប់ការរំលោភ,ឬអំពើអយុត្តិធម៍,តាមធ្យោបាយដែលលោកមាន,នៅពេលណាអាជ្ញាធររដ្ឋឈប់រវីរវល់ការពារលោក។


២.ច្បាប់អន្តរជាតិ


ក្នុងសិទ្ធិស្វ័យត្រាណ,ដែលជាសិទ្ធិរបស់មនុស្សមាននៅក្នុងច្បាប់ធម្មជាតិ,ចលនាអំណាចប្រជាពលរដ្ឋ,ដែលមានលោក

សួនសេរីរដ្ឋាជាប្រធាន,លោកប្រមូលខ្មែររងគ្រោះជាច្រើន,ប្តឹងរាជរដ្ឋាភិបាលខ្មែរបច្ចុប្បន្នទៅតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរ

ជាតិពីបទឧក្រិដ្ឋប្រឆាំងនឹងមនុស្សជាតិ។

និតីវិធី,ដោយយកច្បាប់អន្តរជាតិជាគោលនេះ,ជាអំពើអហិស្សា,ដែលលោកសួនសេរីរដ្ឋាជ្រើសរើសយក,ដើម្បីជៀស

វៀងការបង្ហូរឈាមខ្មែរ,ដែលលោកហ៊ុនសែនតែងតែនិយាយក្តែងៗថាលោកមានទ័ពគ្រប់គ្រាន់សំរាប់វាយបង្ក្រាបខ្មែរ

រងគ្រោះងើបឈរប្រឆាំងនឹងលោក.ដោយរាស្ត្រប្រជាគ្មានអាវុធឯណាទៅតទល់នឹងទ័ពចោរលោកហ៊ុនសែន,លោក

មានតែយកសិទ្ធិស្វ័យត្រាណ,និងច្បាប់ធម្មជាតិ,មកប្រើដើម្បីវាយរំលំរបបផ្តាច់ការអាយ៉ងយួនតែប៉ុណ្ណោះ។

ក្នុងសកម្មភាពដែលលោកសួនសេរីរដ្ឋាកំពុងធ្វើនេះហើយ,ដែលយើងគាំទ្រគ្មានលក្ខខ័ណ្ឌ,ព្រោះយើងយល់ឃើញថាជា

យុទ្ធសាស្ត្រប្រកបដោយគតិបណ្ឌិត,តែគួរខ្មែរយល់អោយច្បាស់ថាយុទ្ធសាស្ត្រនេះនឹងអាចមានប្រសិទ្ថិភាពបាន,លោះត្រាតែ

ខ្មែរយើងមានសេចក្តីខ្លាហានក្រោកឈរព្រមគ្នាធ្វើជាម្ចាស់សកម្មភាពដែលចលនាអំណាចពលរដ្ឋកំពុងធ្វើនេះ,ព្រោះជា

សកម្មភាពបង្ហាញធាតុនយោបាយពិតប្រាំ៖


១.ដូររបបអាយ៉ងយួននៅកម្ពុជា,

២.ឈរលើអធិបតេយ្យភាពនៃប្រជាពលរដ្ឋ,ដែលជាម្ចាស់អំណាច,

៣.យកច្បាប់អន្តរជាតិជាមធ្យោបាយ,

៤.យកអំពើអហឹង្សាជាអាវុធ,

៥.ដើម្បីប្រយោជន៏ប្រជាពលរដ្ឋ,និងជាតិខ្មែរ។

 

សរសេរដោយ សង្ហា ឧប

 

 

Partager cet article

Repost0
19 septembre 2012 3 19 /09 /septembre /2012 20:05

 

images-copie-4 Éditorial MOULKHMER

 

Moulkhmer n° 122, octobre 1990

 

Cette republication a un seul but : Rendre hommage à ceux et celles qui se battaient pour la liberté du peuple khmer et pour la démocratie du Cambodge.


 photo-copie-1 

 

Mauvais départ pour le « C.N.S »

 

Après la réunion des quatre factions cambodgienne belligérante à Djakarta, les 9 et10 septembre, on avait pu penser un moment que celles-ci étaient enfin « réconciliées ». Ne venaient-elles pas, en effet, de se mettre d’accord pour accepter le projet-cadre de règlement mis au point par les grandes puissances le 28 août, et – conformément à ce plan de paix – pour former un « Conseil National Suprême » (C.N.S) dont il était question depuis des mois ? Mais l’euphorie qui suivit la réunion de Djakarta fut, malheureusement, de courte durée. Car une semaine plus tard, à Bangkok (17-19/9), il est apparu que le « C.N.S », qui tenait sa première réunion dans la capitale thaïlandaise, avait pris un mauvais départ qui laisse mal augure de la suite des évènements.

 

On aurait voulu croire cependant, avec quelque naïveté peut-être, que la plus urgente préoccupation du « C.N.S » était de discuter les modalités d’un cessez-le-feu et de la proclamer la plus tôt possible. Ne convenait-il pas, en effet, de faire cesser au plus vite les affrontements sur le terrain, pour stopper les pertes en vies humaines causées chaque jour par une guerre civile absurde et meurtrière ? Mais telle n’a pas été la préoccupation majeure des douze membres du « C.N.S », puisque leur première réunion a été consacrée uniquement à des questions de personnes : qui serait  le président de ce « Conseil », et qui fera partie de la délégation qu’il verra à l’ONU pour occuper le siège du Cambodge à la place du défunt « GCKD » ? Questions d’intérêt secondaire en vérité, et sur lesquelles un accord aurait dû se faire très rapidement pour passer aussitôt à la seule question qui intéresse réellement le peuple cambodgien : le rétablissement de la paix, dont la première étape ne peut être que la conclusion d’un cessez-le-feu.

 

Mais le « C.N.S » a préféré discuter en priorité sur ces questions de personnes qui sont une des pires plaies du Cambodge, sur le plan politique, depuis des décennies. Discussions en pure perte, d’ailleurs, puisque les participants ont été incapables de s’entendre sur le choix d’un président, et se sont séparés sans même avoir fixé la date d’une nouvelle réunion. Il ne parait donc pas exagéré de dire que le « C.N.S » a pris un mauvais départ, et qu’ainsi la paix souhaitée se trouve une fois encore retardée.

 

On comprend mal, du reste, les chamailleries qui ont opposé entre les représentants des factions au sujet du choix d’un président pour leur « Conseil ». Car il est prévu que celui-ci devra fonctionner sur la base du consensus entre les membres qui le composent. Un président, quel qu’il soit, ne sera donc d’aucune utilité – à moins de lui donner une voix prépondérante -, ce qui rompait l’équilibre laborieusement réalisé pour donner un nombre de voix égal à chacun des deux camps antagonistes (soit 6 pour ex-« GCKD » et 6 pour l’actuel régime de Phnom-Penh).

 

Le mieux serait donc sans doute de ne nommer aucun président, puisque le « C.N.S » sera censé parler toujours d’une seule voix, et de laisser le Prince Sihanouk se soigner à Pékin ses « coliques néphrétiques » (si elles ne sont pas « diplomatiques », comme toutes les maladies qu’il invoque quand cela lui utile). Mais l’ennui, dans cette affaire, est que l’ex-Président de la coalition tripartite(1) (qui est aussi un ex-roi, un ex-chef de l’État, un ex-Leader, etc.) veut la présidence du « C.N.S ». Et il veut en outre que tous les membres de cet organisme le sollicitent de daigner accepter cette présidence. Ce qui est hors de question pour les six représentants de Phnom-Penh, avec Hun Sen à leur tête.

 

Un compromis sera sans doute trouvé néanmoins si les grandes puissances décident d’en imposer un aux quatre factions, qu’elles ont entrepris de mettre au pas depuis le début de l’année. Il n’en restera pas moins vrai que le « C.N.S » se révèle déjà comme une création artificielles, peu viable, et dont il n’y a rien de bon sans doute à attendre pour le peuple cambodgien. Et cela pour plusieurs raisons.

 

Ce « Conseil », en effet, est composé de 4 factions qui se détestent et dont la « réconciliation » n’est qu’un leurre. On l’a vu dès  sa première réunion à Bangkok. D’autre part, sa représentativité est, pour le moins, discutable. Seules y figurent les dites factions, dont aucune ne peut prétendre à une quelconque légitimité faute d’avoir été mandatées démocratiquement par ceux qu’elles disent représenter. À ce sujet on notera, en passant, que la diaspora cambodgienne – pourtant nombreuse aujourd’hui à travers le monde – n’a pas un seul représentant au sein du « C.N.S ». Pas plus ailleurs que les « Cambodgiens déplacés » (quelque 300 000 actuellement), qui végètent depuis des années dans des « Sites » sur la frontières khméro-thaïlandaise. Ceux-là aussi à notre connaissance, n’ont pas été consultés au sujet de la composition du « C.N.S ».

 

Mais il y a plus grave que tout cela, car les Khmers Rouges, dont tout le monde dit vouloir empêcher le retour au pouvoir (pour cause de génocide et de crimes contre l’humanité), sont membres du « Conseil ». Et ils y représentés par deux des pires acolytes de Pol Pot : Khieu Samphân et Son Sen. Sans doute ne sont-ils que deux, mais  - en raison de la règle du consensus obligatoire – cela est suffisant pour leur permettre de bloquer toute décision du « Conseil » qui ne serait pas à leur convenance. En outre tout en leur mettant le pied à l’étrier pour obtenir au moins une portion du pouvoir à Phnom-Penh. D’ores et déjà, en tout cas, ils se trouvent accrédités, en quelque sorte, pour participer à des élections dont ils devraient pourtant être absolument exclus en raison de leurs crimes passés et présents.

 

Finalement on se trouve en présence d’un « C.N.S » dont la moitié des membres est formée par les Khmers Rouges et les alliés de ces mêmes khmers Rouges (les factions de Sihanouk et de Son Sann), face à une autre moitié qui s’oppose à eux résolument (tout en étant formée d’anciens communistes cambodgiens « repentis »). On voit donc mal, dans ces conditions, comment ce « Conseil » pourrait fonctionner harmonieusement et sur quelles questions fondamentales et il pourrait réaliser un véritable consensus. À quoi servira ainsi cet organisme quadripartite, qui rassemble des factions qui n’ont aucun désir de s’entendre ? Il ne peut avoir en fait qu’une seule utilité : occuper temporairement le siège du Cambodge à l’ONU, comme le veulent les grandes puissances et les autres pays concernés par le règlement du problème cambodgien. Ceci pour éviter d’épineuses discussions au sujet de ce siège, lors de la nouvelle session de l’Assemblée générale des Nations-Unies qui s’est ouverte à New-York le 24 septembre.

 

En dehors de cela le « C.N.S » n’aura aucune utilité, avec ou sans président. Tout donne à penser, d’ailleurs, que les « Grands » ont voulu surtout sa création en prévision de cette session onusienne dont la date approchait. Le « Conseil » des factions cambodgiennes ira donc faire de la figuration à l’ONU, si toutefois ses membres se mettent d’accord en temps utile sur la liste, encore à établir, des personnes qui formeront leur délégation commune.

 

Pour tout le reste – cessez-le-feu -, désarmement des factions, vérification du retrait vietnamien, administration transitoire, organisation d’élections libres – il vaudra mieux s’en remettre aux grandes puissances et à l’ONU. Sous réserve que celle-ci puisse trouver les fonds nécessaires pour le déploiement au Cambodge de « casques bleus » et de fonctionnaires civils onusiens en nombre suffisant. Ce qui n’est pas évident, du reste, puisqu’on parle déjà, à ce sujet, de sommes astronomiques (entre 2 et 5 milliards de dollars US, sinon plus).

 

Ce que l’on retiendra, en tout cas, c’est que le « C.N.S » a déjà laissé passer à Djakarta du 17 au 19 septembre, une occasion particulièrement favorable pour montrer qu’il voulait être un organisme sérieux et crédible – préoccupé avant tout d’apporter au plus vite la paix au peuple cambodgien. La stupide et vaine querelle au sujet de la présidence du « Conseil » a déjà tout gâché. Le Cambodge et son peuple ne peuvent donc placer leurs espoirs que dans l’action des grandes puissances et de l’ONU, car impossible de se fier à celle d’un organisme qui devrait symboliser la « réconciliation nationale », mais qui se montre déjà profondément désuni. Ce « C.N.S » dans lequel, il ne faut pas l’oublier, trois factions sur quatre œuvrent, directement ou indirectement pour la pire des solutions : le retour des Khmers Rouges au pouvoir.

 

MOULKHMER

 (1)Le Prince a démissionné, une nouvelle fois, de ses fonctions de Président du « GCKD » le 24 janvier dernier.

Partager cet article

Repost0
19 septembre 2012 3 19 /09 /septembre /2012 05:36

 

images-copie-3 Les années de combat pour la vérité

 

images (8)


 Préambule

« Les années de combat pour la vérité » est un recueil réunissant mes articles que je les ai publiés dans la revue Moulkhmer pendant les années 1990-1991. Ces textes sont des écrits politiques : écrits marginaux peut-être, circonstanciels par rapport aux évènements majeurs du Cambodge, mais ces écrits sont entièrement motivés par une volonté de briser la « pensée unique » des grandes puissances sur la solution de paix « rouge » au Cambodge, dont le Vietnam et la Chine sont les seuls bénéficiaires. Cette republication a une valeur d’engagement dans la recherche de vérité, parce qu’aujourd’hui, je constate que les partis, soi-disant, de l’opposition continuer de proposer l’unique remède au terrible mal de la société khmère, appelé le péril communiste et vietnamien. Ce remède, est de participer pour la troisième fois aux élections non démocratiques. Je dis, non à cette solution, parce qu’elle serait - l’écrasement de l’espoir du peuple khmer –. Quand on est sûr que le parti au pouvoir gagnera des élections par la ruse, dont on est victime, on ne va pas y participer. Dans cette participation, le choix des partis, soi-disant de l’opposition serait entre la continuation de collaboration avec le parti au pouvoir et la soumission totale au régime totalitaire actuel, dont le perdant serait toujours le peuple khmer. Le Cambodge, pendant vingt ans, a laissé faire l’expérience des élections non démocratiques avec une patience que nous pourrions appeler exemplaire, si jamais il était bon pour un pays de trop pratiquer l’abnégation quand il s’agit de son avenir meilleur. Quels résultats a-t-il amenés ? Je suis trop ambitieux pour m’imaginer qu’un homme ou un parti possède le remède de la maladie de mon pays, mais je crois fermement que la prise de conscience du peuple khmer de cette maladie mortelle le découvrira. Mon devoir de vérité est d’éclairer le patient sur les causes de sa maladie.       

        

 ធម្ម

 Moulkhmer n° 122 (Octobre 1990)

 

La logique de paix

 

À l'heure où les membres du Conseil de sécurité de l'O.N.U. se mettent d'accord pour en finir avec la guerre au Cambodge et les réunions inter-cambodgiennes, limitées aux 4 factions khmères pour discuter sur le problème de partage des sièges au sein du fameux Conseil National Suprême, les Cambodgiens commencent à s'interroger de plus en plus sur leur sort :

 

- les moyens de l'O.N.U.;

- le rôle de 4 factions khmères belligérances;

- la place du peuple dans la future société khmère.

 

Les moyens de l'O.N.U.

 

Nous commençons par nous poser des questions : entre le financement d'une guerre d'usure où il n'y aura ni vainqueur, ni vaincu, et celui d'une solution de paix durable, lequel est plus cher ? Et qui sont les pourvoyeurs des aides militaires aux 4 factions rivales khmères ? La réponse est connue de tout le monde : la Chine et l'U.R.S.S., pays membres permanentes du Conseil de Sécurité, financent actuellement la guerre au Cambodge. Le montant de leurs factures de guerre est impressionnant. Ces deux pays se solidarisent aujourd'hui avec les autres membres permanents du Conseil de Sécurité : la France, la Grande Bretagne et les U.S.A. Pour mettre fin à la guerre au Cambodge par une solution pacifique. Et cette solution coûtera de l'argent. Selon l'O.N.U, le montant du budget s'élève à 3 ou 5 milliards de dollars. La question donc est de savoir qui participera au financement ? La suite logique pour nous, ce sera le transfert des aides militaires de la Chine et de l'U.R.S.S. aux 4 factions rivales khmères en aides pacifiques. Ce transfert sera interprété sans doute par les Cambodgiens comme un geste de bonne volonté de ces deux puissances pour réaliser la paix au Cambodge. Ensuite, il y aura la solidarité internationale qui permettra à l'O.N.U. de collecter les fonds nécessaires pour mettre en œuvre son plan de paix dans un Cambodge très affaibli par le génocide et l'occupation étrangère. Il faut admettre que la décision du Conseil de Sécurité de mettre fin à la guerre au Cambodge constitue déjà un moyen politique et psychologique non négligeable. Il suffit maintenant de laisser la logique de paix suivre son chemin.

 

Le rôle des 4 factions khmères

 

En réalité, la volonté de 4 factions khmères ne dépend que de la volonté de leurs sponsors respectifs. Les Khmers Rouges, le Prince Sihanouk, Son Sann, factions composant la coalition, reçoivent l'aide chinoise, et la faction de Hun Sen reçoit de son côté l'aide l'U.R.S.S. par les Vietnamiens interposés. Si la logique de paix suivait son chemin, les 4 seront condamnés à abandonner leur désir de conquérir le pouvoir par les armes, faute de moyens militaires. Il nous reste donc à souhaiter que la Chine et l'U.R.S.S. respectent leur décision pour une solution pacifique au Cambodge.

La paix fondée sur le droit du peuple à l'autodétermination sera une paix durable et acceptable par tous les Cambodgiens et servira comme une base démocratique solide pour la nouvelle société khmère. La solution idéale, ce serait de voir siéger au sein du Conseil Nationale Suprême des représentants des différents partis politiques khmers les plus représentatifs suivant les critères fixés par l'O.N.U. Cette représentation ouvrirait sans doute, dès le départ, un dialogue élargi entre les Khmers dans une ambiance de réconciliation nationale pour une seule et unique cause : l'avenir prospère du peuple khmer. En effet, le dialogue équilibré entre les Khmers permettra à chacun de participer activement à la recherche d'une solution de paix acceptable. Cette paix constituera sans doute un lien d'amitié fraternelle entre les Cambodgiens après plus de Vingt d'années de guerre dévastatrice et meurtrière. La paix acceptable, ce sera évidemment une paix pour le peuple, mais pas pour les 4 factions belligérantes.

 

ធម្ម

 Moulkhmer n° 123 (décembre 1990)

 

Le prix à payer

 

Aujourd'hui, en face de la coalition contre-nature du Prince Sihanouk, de M. Son Sann et des Khmers Rouges, il y a une faction armée de Hun Sen, reconnue par l'O.N.U. comme une des fractions incontournables, malgré que celle-ci dépende totalement des troupes vietnamiennes qui sont encore présentés au Cambodge.

La reconnaissance de la faction de Hun Sen par l'O.N.U. est la conséquence du premier dialogue direct entre le Prince Sihanouk et Hun Sen à Paris, en 1987, sur l'initiative du Prince. Cette rencontre avait été manipulée et attendue avec joie depuis longtemps par Hanoi.

L'intérêt de Hanoi dans ce dialogue de sourds, c'est de pouvoir placer son protégé, le régime de Phnom-Penh, sur l'orbite de la légalité parisienne  et onusienne dans un cadre vietnamien.

Le résultat a été efficace :

Hanoi a transformé complètement sa guerre d'agression en guerre civile, mentionnée pour la première fois par Hun Sen à Paris à l'issue de son entrevue avec Sihanouk;

De jour en jour, le retrait des troupes vietnamiennes du Cambodge, est devenu une réalité pour l'opinion internationale;

L'existence du régime de Phnom-Penh est devenue une réalité pour le peuple khmère;

La faction de Hun Sen a obtenu 6 sur 12 des sièges au sein du Conseil National Suprême;

L'armée de Hun Sen est considérée par certains grands pays, les États-Unis et la France, comme une force armée capable de barrer la route du pouvoir des Khmers Rouges.

Voilà le prix que tous les Cambodgiens auront eu payé par faute de Sihanouk.

 

 ធម្ម

 Moulkhmer n° 124 (février 1991)

 

Des idées pour le Cambodge : le péril khmer

 

L'esprit obsessionnel de guerre et d'agrandissement de l'espace vital des dirigeants vietnamiens du passé, le système communiste vietnamien et son dérive khmers rouges, l'incapacité des démocrates khmers de résoudre leur problème objectif sont autant de péril pour la nation khmère.

 

Aujourd'hui encore le Cambodge est annexé par le Vietnam, pays gouverne par un gouvernement despotique qui est le Parti Communiste Vietnamien, résultat d'un mélange d'ambition territoriale et d'idéologie communiste. Cela s'inscrit dans la pensée politique du Parti et devient un devoir sacré pour les communistes vietnamiens d'immortaliser le rêve de Ho Chi Minh de bâtir le Grand Vietnam, dont le Cambodge et le Laos font intégralement partie en tant que régions administratives et militaires.

La politique expansionniste vietnamienne fut réécrite et actualisée pour la première fois en 1952 par Ho Chin Minh lui-même. Elle a eu pour objectif d'agrandir l'espace vital de la nation vietnamienne par la conquête, avec tous les moyens et à n'importe quel prix, du Cambodge et de s'y servir comme front militaire et idéologique avance pour la prochaine conquête du communiste dont la Thaïlande t la Malaisie seraient les prochaines victimes. Cette politique a été confirmée par le 4ème Congrès du Parti Communiste Vietnamien en 1976 dans les termes suivants: «lier indéfectiblement le Laos, le Cambodge et le Vietnam, tels les trois affluents d'une même fleuve".

M. André TEULIERES, officier supérieur des troupes de la Marine française, aujourd'hui en retraite, après avoir combattu en France en 1940' à servi 6 ans en Indochine et à écrit un livre (Indochine -Guerre et Paix) sur la technique de l'hégémonisme vietnamien. Elle comporte deux aspects : la satellisation par les partis et la colonisation démographique et culturelle.

Selon TEULIERES, la satellisation politique par l'intermédiaire des P.C. Comporte plusieurs étapes :

 

Création d'une organisation fantoche et manipulée pour la galerie "Populaire" et "révolutionnaire", même si elle n'a personne derrière elle et est inconnue de tous;

Utilisation de cette organisation fantoche pour demander "l'aide fraternelle" du grand frère (U.R.S.S. ou autre);

À l'abri de cette force armée, instauration d'un pouvoir préfabriqué et artificiel baptisé "national" et "populaire";

Signature d'un traité d'alliance entre le "grand frère" et ce pouvoir-fantoche pour officialiser la satellisation sur la base de la "souveraineté limite" des "pays frères".

 

Est-ce que cette technique à été appliquée au Cambodge ?

 

La technique d'hégémonisme vietnamien décrite par M. TEULIERES  a été appliquée scrupuleusement par le Parti Communiste vietnamien. Voici les faits :

 

1ère étape : Création d'une organisation fantoche et manipulée, baptisée pour la galerie "populaire" et "révolutionnaire" :

 

Depuis 1941 jusqu'à 1978, le parti communiste vietnamien a créé au Cambodge, pour servir son propre intérêt, plusieurs organisations fantoches connues sous les noms suivants :

 

- Mouvement "Khmer Issarak" (Khmers libres) qui a été créé au mois de juin 1941 par le 8è plenum du Comité Central du parti communiste indochinois (PCI).

 

- Le "Front Populaire Khmer" a été créé le 25 juin 1951 par la résolution du 2è congrès du PCI.

 

- Le "Front National du Kampuchéa" (F.U.N.K.), puis un gouvernement Royal d'Union Nationale du Kampuchéa (G.R.U.N.K.), avec la participation des Khmers Rouges et Sihanouk, ont été créés par le parti communiste chinois le 24 mars 1970.

 

- Le "Front Uni National de Salut Khmer" (F.U.N.S.K.), puis un parti populaire révolutionnaire du Kampuchéa (P.P.R.K.) ont été créés le 2 décembre 1978.

2ème étape : Utilisation de cette organisation pour demander "l'aide fraternelle" du "grand frère" vietnamien :

 

 - 11 mars 1951 pour le "parti Populaire Khmer.

- 24 mars 1970 pour le Prince Sihanouk du F.U.N.K.et G.R.U.N.K.

- 2 décembre 1978 pour Heng Samrin, Président du F.U.N.S.K.

 

3ème étape : Intervention militaire dudit "grand frère" au nom de la solidarité socialiste :

 

En 1951, la résolution du Congrès des Délégués de l'Alliance comprenant les représentants des trois fronts : Vietminh, Lao Itsala et Khmer Issarak devait souligner que l'alliance "repose sur les principes de l'adhésion volontaire, de l'égalité et de l'entraide" en vue de mener une résistance de longue durée, de tout le peuple sur tous les plans afin d'anéantir les colonialistes français, "de s'opposer à toute manœuvre de division par l'ennemi, d'amener les trois peuples à se comprendre, à s'unir étroitement, à s'entraider de tout cœur, sous tous les rapports".

 

1970 : Une conférence réunie, sous l'égide chinoise, le Nord-Vietnam, le Viêt-Cong, le Pathétique-Lao et Sihanouk, au cours de laquelle le Prince Sihanouk à légalisé et demande l'intervention des troupes nord-vietnamiennes et Viêt-Cong au Cambodge.

L'armée nord-vietnamienne forte de 5 divisions, présentés au Cambodge avec l'autorisation du Prince Sihanouk, attaque l'armée cambodgienne moins nombreuse (30.000 hommes) et mal équipée.

 

1979 (janvier) : L'armée vietnamienne entre au Cambodge et installe le 7 janvier à Phnom-Penh un gouvernement fantoche dirige par Heng Samrin, ancien Khmer rouge et serviteur des vietnamiens.

 

4ème étape : à l'abri de cette force armée, instauration d'un gouvernement préfabriqué et artificiel baptisé "national" et "populaire".

 

- le Gouvernement Royal d'union Nationale Khmère (24 mars 1970).

- le Gouvernement de la République Populaire du Kampuchéa (1979).

 

5eme étape : signature d'un traité d'alliance entre le "Grand frère vietnamien" et le gouvernement préfabriqué pour officialiser la satellisation sur la base de la "souveraineté limitée des pays frères :

Traité du 18 février 1979 : traité d'amitié et de coopération entre la République Populaire du Kampuchéa et la République Socialiste du Vietnam.

 

"Les parties se sont engagées à s'aider et à soutenir mutuellement dans tous les domaines et sous toutes les formes nécessaires pour renforcer leur capacité à défendre l'indépendance, la souveraineté, l'amitié, l'intégrité territoriale et le labeur pacifique du peuple de chacun des deux pays contre les actions subversives des forces impérialistes et de la réaction internationale".

 

Conformément au traité du 18 février, le gouvernement de Heng Samrin a demandé aux troupes vietnamiennes de rester au Kampuchéa ou d'intervenir pour remplir leurs obligations internationales, aider le peuple et les forces armées du Kampuchéa à reconstruire et défendre leur pays, s'opposer aux ingérences des réactionnaires.

 

Aujourd'hui, c'est la réalisation du rêve séculaire :

Au Cambodge et au Laos aujourd'hui le premier objectif, celui de l satellisation par les Otis, est atteint. Deux gouvernements fantoches khmer et lao sont mis en place par Hanoi pour l'aider à préparer sa politique de colonisation démographique et culturelle qui est la suite logique du processus de l'annexion légalisée par les différents traités.

 

Les tâches du Gouvernement fantoche sont simples :

 

- faciliter l'installation de colons vietnamiens;

- travestir l'histoire du pays par l'éloge du rôle héroïque du Parti Communiste Vietnamien dans sa lutte pour libérer les peuples opprimés dans la région;

- considérer la pensée vietnamienne comme une nouvelle culture nationale; les idées les colons vietnamiens à pratiquer la politique de vietnamisation.

 

Il faut bien comprendre que même sans le parti communiste, la pensée et la pratique politique des dirigeants vietnamiens du passé et du présent est expansionniste. Le communisme ne fait que rajouter les moyens militaires appropriés pour accélérer le processus d'hégémonie vietnamienne dans la région.

 

L'annexion réussie du Cambodge par les communistes vietnamiens n'est pas un événement imprévisible pour les Cambodgiens. Il s'inscrit depuis longtemps déjà dans notre mémoire collective laissée en sommeil par notre passivité innée et la naïveté incurable de nos dirigeants du passé et présent. Après l'indépendance du Cambodge, on constate qu'il y a une absence quasi-totale dans le programme de l'éducation nationale sur l'histoire complète de la perte du territoire national dans le passé pour enseigner à la jeunesse khmère. Cette absence voulue est une preuve irréfragable de la stupidité du régime postcolonial. La monarchie absolue à l'époque préférait laisser en parler de bouche à oreille au lieu d'enseigner au peuple la vérité par crainte de sa culpabilité dans cette affaire.

 

Le 7 janvier 1079' le rêve séculaire vietnamien devient réalité pour les Cambodgiens. Le Kampuchéa devient une région militaire pour Hanoi. La réussite vietnamienne est indéniable, elle est le fruit d'un demi-siècle de travail des Communistes vietnamiens avec détermination, acharnement et calcul scientifique. La séduction, le mensonge et les fausses promesses à Sihanouk et à ses acolytes Khmers rouges font parties de leur plan machiavélique bien calculé et adossé en fonction de notre orgueil mal place.

 

 ធម្ម

Moulkhmer n° 125 (avril 1991)

 

Les Khmers rouges et leur mentalité

 

Pour définir l'esprit d'un gouvernement despotique, MONTESQUIEU, écrivait dans "l'esprit des lois" : Quand les sauvages de la Louisiane veulent avoir du fruit, ils coupent l'arbre au pied et cueillent le fruit.

 

Les Khmers rouges ont la même mentalité que les sauvages de la Louisiane. Quand ils ont voulu changer la société cambodgienne, ils ont tué un tiers de la population khmère innocente, transformé le Cambodge en pays de sang, coupé la vie khmère de ses racines bouddhiques et privé les Cambodgiens de leur histoire millénaire. L'esprit révolutionnaire des Khmers rouges est primitif et maladif, il représente un danger mortel pour la nation khmère car il est violent et pour la violence. Le corps politique des Khmers rouges est vide de toute pensée positive. La tuerie et la destruction systématique des biens publics constituent la base même de leur pensée quotidienne. En 3 ans et 8 mois de pouvoir, ils ont changé radicalement le visage du Cambodge de pays bouddhique en un abattoir du peuple khmer. Plus de deux millions de vies khmères massacrées en leur nom et pour leur gloire. En fait le mal et les Khmers rouges constituent un tout indivisible, de telle sorte que le nom de Pol Pot, leur chef sanguinaire, figure actuellement sur la liste des grands criminels contre l'humanité tels que Hitler et Staline. En effet, l'esprit des Khmers rouges n'est qu'un ersatz de l'esprit du communisme vietnamien, il ne représente que malheur et honte pour la nation khmère.

 

L'identité des Khmers rouges

 

Les Khmers rouges sont des Communistes purs et durs de type stalinien, dressés par le parti communiste vietnamien (PCV) pour servir la cause vietnamienne. Plus tard ces mêmes Khmers rouges, fous de rage, se retournèrent contre leur maître. Le résultat est connu de tout le monde, la fraction en rage a été chassée de pouvoir. Les plus fidèles et dociles continuent d'y rester ont un passé "collabo". Durant la guerre 1970-1975, ils ont ravi dans les rangs Viêt-Cong et Nord-vietnamiens comme coolies. Leur soi-disant combat héroïque contre l'Armée républicaine a été limite au rôle de figurants ou porteurs. Leur victoire en 1975 a été obtenue par la ruse et le mensonge. Résultat : le 7 janvier 1979, le clan de Pol Pot a été abattu en l'espace de deux semaines par leur ancien maître communiste vietnamien. Ce clan khmer rouge est connue aujourd'hui sous le nom du "Kampuchéa Démocratique" (KD), serviteur d'hier du PCV, revendique à cor et cri le titre du combattant de la liberté avec le soutien du parti communiste chinois dont la réputation concernant la liberté est connue du grand public par les massacres de la place Tienanmen. Le KD est toujours aussi cruel, et pour reprendre son pouvoir perdu il y a 16 ans, il est prêt à faire n'importe quoi : le mensonge, la séduction et les fausses promesses sont toujours ses méthodes préférées. En effet, après sa défaite en 1979, le KD n'a pas hésité pour tromper l'opinion internationale à renoncer à son idéologie historique "Marxiste-Staliniste" à la chinoise pour sauver la peau. En réalité, c'est toujours le KD de Pol Pot. Le Figaro Magazine révèle que dans les camps contrôles par le KD à la frontière Khméro-Thaïlandaise, la règne de terreur continue de peser sur la vie quotidienne des réfugiés khmers innocents. L'assassinat politique est une pratique courante et le respect des droits de l'homme est quasi inexistant.

 

Le conflit entre les "Khmers rouges polpotiens et les Communistes vietnamiens

 

Dans son livre "Kampuchéa between China ans Vietnam", le docteur Chang Pao Min (professeur en science politique de l'Université Nationale de Singapour), écrit : "le conflit entre les Khmers rouges et Vietnamiens communistes est la conséquence directe d'une part, du conflit entre la Chine et le Vietnam sur la perception du statut du Kampuchéa Démocratique au sein du bloc communiste...". Le docteur Chang à voulu présenter ainsi l'aspect géopolitique et idéologique du conflit Khméro-vietnamien. Mais il y a un autre aspect spécifique du conflit. Cette spécifiée n'est autre qu'une confrontation d'ambition séculaire, à savoir: pour les Khmers rouges KD, leur seul et unique désir de continuer leur politique génocidaire. Quant au parti communiste vietnamien, son seul objectif c'est d'annexer le Cambodge comme le voulait Ho Chi Minh. La confrontation des intérêts opposés KD-PCV se poursuit aux dépens des Cambodgiens innocents. Elle s'ouvre un débat virulent entre les supporters des deux camps. Deux discours s'affrontent : pour les supporters du KD, leur théorie est fondée sur le droit de l'État, donc la guerre des Khmers rouges contre les Vietnamiens est une guerre juste, car c'est une guerre de libération nationale. Pour les supporters du PCV, leur position est argumentée par le droit d'assistance au peuple en danger de mort, qui est d'ailleurs très à la mode aujourd'hui et connu sous le nom de "droit d'ingérence" proposé récemment par le gouvernement français à l communauté internationale. Hélas, le débat continue de diviser les Cambodgiens et la guerre fratricide continue au Cambodge. Tous les prétextes sont bons pour les deux clans pour tuer le plus grand nombre possible de Khmers s'opposant à leur projet.

 

La stratégie du "Kampuchéa Démocratique"

 

Pourquoi le KD soutient-il sans réserve le plan du Conseil de Sécurité de l'O.N.U. ?

 

- Si le plan du Conseil de Sécurité était signé, le KD en tirerait immédiatement un premier avantage politique, celui d'être acquitté légalement par la Communauté Internationale de ses crimes contre l'humanité.

 

- Avec acquittement accordé par l'O.N.U., le KD pourrait présenter ses candidats aux élections et leurs noms sont déjà connus du public : Pol Pot, Ieng Sary, Khieu Samphan, Ta Mok etc. chefs responsables de la mort de 2 millions de Cambodgiens. Et entre temps leur Angkar Leu aurait toute liberté de réorganiser ses réseaux de terroristes pour continuer la guerre civile en cas d'échec électoral.

 

Il faut bien comprendre que le KD, avec ou sans le plan du Conseil de Sécurité et avec où sans élections démocratiques, sa voie est déjà tracée pour ne pas, un jour, se retrouver sur les bancs des criminels devant un tribunal populaire. Son seul espoir, c'est de reconquérir par tous les moyens son pouvoir communiste. Son soutien du plan "Paix" n'est qu'une face cachée de sa tactique connue appelée le mensonge intégral. Arrive là, nous devons nous poser deux questions : comment croire au clan terroriste bien connu qui, après tous ses crimes, à dédaigné même de changer son horrible nom "KD" ? Comment, peut-on faire confiance aux criminels sauvages qui trahirent, le 17 avril 1975, la nation khmère toute entière en transformant la volonté sincère de paix du peuple khmer en leur victoire militaire et en massacrant un tiers de la population cambodgienne ? Pour écarter définitivement le KD de notre vie politique, les Cambodgiens ne doivent pas, sous prétexte qu'il combat les Vietnamiens, lui accorder des circonstances atténuantes. Tôt ou tard, les Khmers rouges devront répondre de leurs crimes.

 

 ធម្ម

Moulkhmer n° 126 (juin 1991)

 

Les États du Cambodge et la Démocratie

 

La démocratie est un principe universel qui vient d'apparaître aux peuples de l'Europe de l'Est comme une évidence absolue, au point qu'en espace de quelques semaines des régimes communistes, considérés comme forts et irréversibles, ont été balayés et renversés par des peuples épris de liberté. Il faut admettre qu'en démocratie, il y a un schéma tout prêt : un État, des développements, des apprentissages de la liberté, et il faut tenir compte aussi des différences de structures, de civilisation, de tradition, de mœurs de chaque peuple. Voilà pourquoi, il est important d'examiner en profondeur entre Cambodgiens les possibilités de la mise en place d'un système démocratique dans la société khmère.

 

Il faut un État : Pourquoi faire ?

 

Parce qu'il est le garant de la stabilité des activités publiques. Son existence est indispensable pour assurer un certain nombre d'actions décisives pour développer :

- Les infrastructures (réseaux routiers, ferroviaires et fournitures d'énergie),

- La politique d'éducation nationale,

- Les programmes de financement, d'aide publique, etc.

 

Existe-il encore un État au Cambodge ?

 

Un rappel succinct sur l'évolution de l'État khmer depuis 1947 jusqu'à ce jour nous permet de fixer le point de commencement du mal qui afflige la nation khmère toute entière et d'avoir un repère historique par rapport aux événements actuels.

 

De la monarchie constitutionnelle à l'État despotique (1947-1970)

 

La France, sortie victorieuse de la 2ème guerre mondiale, retourna au Cambodge avec une nouvelle philosophie politique coloniale. Elle oblige le Roi Norodom Sihanouk à accepter le 6 mai 1947 une Constitution calquée sur celle de la IVe République française. Les premières élections au suffrage universel du 24 juillet 1947 donnèrent la majorité absolue au Parti Démocrate. En conformité avec la nouvelle constitution, le Roi devait transférer la totalité de son pouvoir à l'Assemblée Nationale. Ayant le goût du pouvoir totalitaire et abusé de son autorité morale en tant que monarque khmer, le Roi Norodom Sihanouk chercha par tous les moyens à reconquérir le pouvoir monarchique abandonné par la France. Un plan machiavélique fût mis en place en plusieurs étapes par Sihanouk, en commençant par une déclaration de guerre du 13 janvier 1953 contre ses opposants politiques dans les termes suivants : « Désormais, tout individu ou tout parti politique qui travaillera contre ma politique et contre mon programme national sera déclaré traître à la Nation et comme tel sera poursuivi et puni conformément à la loi du pays ».

 

La croisade pour le pouvoir du Roi Norodom Sihanouk était bel et bien commencée :

- 7 janvier 1953 : il organisait le référendum sur sa mission royale pour l'indépendance;

- 19 février 1953 : il exposait son projet de réforme constitutionnelle : "les ministres sont responsables devant le roi seulement qui peut dissoudre l'Assemblée nationale en cas de de désaccord, ou renvoyer tel ou tel député devant ses électeurs";

- 2 mars 1955 : il abdique en faveur de son père pour pouvoir gérer plus aisément son plan dictatorial;

- Avril 1955 : il créait le "Sangkum Reastr Niyum" (Communauté Socialiste Populaire", présenté ni comme parti, ni comme mouvement politique. En fait le Sangkum était pour lui un miroir qui servait à réfléchir une fausse image de Sihanouk en tant que "Apprenti-Dictateur";

- 11 septembre 1955 : élections générales. Le Sangkum reportait 83% des suffrages. La voie pour le pouvoir totalitaire était ouverte. La suite est connue de tout le monde.

  

Après la victoire du « Sangkum » transformé par et pour Sihanouk en victoire personnelle, Samdech Norodom Sihanouk se nomma lui-même Chef d’État à vie afin de pouvoir gouverner le Cambodge sans partage. Il visita la république Populaire de Chine en 1956 et rentra au pays émerveillé du modèle chinois. Pour qualifier les 15 années de pouvoir féodal arbitraire de Sihanouk, P. Littaye Suon, un intellectuel khmer qui a été exécuté par les Khmers Rouges en 1975, écrivait dans le quotidien « Cambodge » du 30 avril 1970 : « le régime qu’il (Sihanouk) nous avait imposé a donc été, sur le plan de l’esprit, celui de l’ignorance triomphante et de l’abêtissement systématique…Ce régime a ainsi été une perpétuelle offense à notre culture et aux valeurs traditionnelles qui font la richesse de la civilisation khmère… ». En effet, l’État du Cambodge de 1955 à 1970 était un État despotique, il était une sorte de terrain privé de Sihanouk et sa famille. Il pouvait louer des terres du Cambodge aux Vietnamiens communistes sans rien ne demander à personne. Cette location était appelée à l’époque par son entourage la « haute politique de Monseigneur ».

 

La République Khmère (1970-1975)

 

Il faut admettre que la destitution de Norodom Sihanouk était inévitable, compte tenu de l’état lamentable de son régime. La question, à l’époque, était de savoir comment et par quel moyen peut-on destituer Norodom Sihanouk ?

 

Voici les faits historiques : le 18 mars 1970, l’assemblée Nationale et le Conseil du Royaume réunis en Congrès déclarent la patrie en danger et destituent à l’unanimité des 92 parlementaires le Chef d’État, Norodom Sihanouk.

 

La 1er avril 1970, un Comité des intellectuels pour le soutien du gouvernement de sauvetage publiait un manifeste dans l’AKP : « Pour la première fois dans l’histoire du Cambodge, par la volonté du peuple, par le vote unanime des deux Chambres et par la politique de sauvetage nationale du gouvernement, le despotisme, l’arbitraire et la terreur engendrés par le régime du pouvoir personnel ont été abolis le 18 mars 1970, à 13 heures… ! »

 

Le 9 octobre, la République Khmère fut proclamée. Elle devait faire face à deux problèmes nés de l’obstination de Sihanouk à rester au pouvoir avec l’aide des Vietnamiens communistes et de la Chine :

 

- une guerre imposée par Sihanouk pour le compte des communistes vietnamiens qui obligeait injustement le peuple cambodgien à se battre avec l'aide limitée des Etats-Unis, mal aimés à l'époque par le monde entier, contre des ennemis aidés masiivement par la Chine et l'URSS.

- une maladie infantile de la démocratie qui paralysait une grande partie de sa capacité d'agir contre les ennemis, dont le mensonge était l'arme psychologique terrifiante.

  

Malgré ses faiblesses connues, la République Khmère sut se battre dignement contre les ennemis du peuple : les communistes vietnamiens, amis personnel de Sihanouk et maître absolus des Khmers Rouges. Elle représentait un État du Cambodge avec fierté et sans complexe, dont la mission à l’époque était de protéger le peuple contre le péril vietnamien communiste. Pour exécuter sa noble mission, l’Armée Nationale Khmère se battit la tête haute, perdant un grand nombre de ses soldats sur le champ de bataille. Les forces vives du pays se mirent en marche avec l’armée Nationale pour stopper la menace communiste et protéger le Bouddhisme avec détermination jusqu’au jour (17 avril 1975) où le peuple khmer lui avait demandé de déposer les armes pour la paix. Elle le fit avec discipline et dignité en espérant que le Cambodge airait pu retrouver « le sourire khmer millénaire ».

 

Le Kampuchéa Démocratique (1975-1979)

 

La charte de l’ONU du 24 octobre 1970 dit : « Tout État a le devoir de s’abstenir de recourir à toute mesure de coercition qui priverait les peuples de leur droit à disposer d’eux-mêmes, de leur liberté et de leur indépendance ». Les Khmers Rouges firent le contraire. Ils vassalisèrent le peuple cambodgien. Le Kampuchéa Démocratique cherchait à se calfeutrer pour pratiquer une politique génocidaire. La frontière pour le Kampuchéa Démocratique a pour vocation d’enchainer le peuple khmer, en violation de la déclaration du droit international de l’État. Durant 3 ans, 8 mois et 20 jours de pouvoir rouge, le peuple khmer a été soumis à la terreur, à la mémoire arrachée, à l’enfermement dans un système totalitaire, dont l’État du Kampuchéa Démocratique était le seul responsable.

 

L’État du Cambodge de Heng Samrin (1975-1979)

 

L’État du Cambodge de Heng Samrin pratique à la fois une politique de vassalisation du peuple khmer et de soi-même vis-à-vis de son maître vietnamien. Il a le statut de l’État « VASSAL » par sa dépendance totale du gouvernement vietnamien par le traité de 25 ans de février 1979. Son existence est soutenue par l’armée vietnamienne pour servir la cause de Hanoï.

 

L’État Khmer est le peuple khmer lui-même

 

En l’absence d’un État au sens juridico-politique du terme, il est peut-être nécessaire de rendre l’État khmer au peuple khmer. La légitimité repose sur le droit du peuple khmer à disposer de lui-même. Et à partir du moment où le pouvoir de l’État émane du peuple khmer, l’État se donne à ce moment-là le beau rôle fondé sur la déclaration des droits de l’Homme et des droits des Peuples. L’État du peuple favorise le développement de la démocratie tant revendiquée par les Khmers.

 

Il faut le développement

 

Le développement et la démocratie sont liés par une causalité réciproque. Il est inconcevable de pouvoir fonder une démocratie sainte et durable dans un pays où le développement est nul et quand un peuple tout entier traine sa misère. En revanche, le développement sans la démocratie entraine automatiquement le blocage de la liberté qui est la clef de voûte du progrès social.

 

Il faut l’apprentissage des libertés

 

Jean-Jacques Rousseau écrit dans le « contrat social » : « L’homme est né libre ». Cette affirmation devient pour l’humanité un symbole de la liberté de l’Homme. La caractéristique de l’innéité chez l’Homme le rend indissociable avec l’Homme. Il est donc naturel que la liberté doive se soumettre à la loi de la nature : sa maturation doit être le fruit d’une pratique réfléchie individuellement et collectivement. Et comme la liberté n’est que l’Homme lui-même, il est donc nécessaire que son apprentissage se fasse dans un environnement sain et équilibré. Un environnement où le mot de « liberté » est protégé par la loi fondée sur la déclaration des droits de l’Homme. L’État démocratique libéral seul est bien placé pour développer l’apprentissage de la liberté.

 

  ធម្ម     

Moulkhmer n° 127 (Août 1991)

 

 Une évolution dangereuse

 

Nous n’avons pas manqué d’observer récemment le rythme rapide des changements du paysage politique cambodgien : les Khmers rouges ont perdu leur siège de l’ONU, la faction de Phnom-Penh devient une faction étatique au Cambodge, l’annonce inattendue du retour du Prince Sihanouk à Phnom-Penh au mois de novembre et la formation du Conseil National Suprême (C.N.S.). Cela provoque de nombreuses discussions au sein de la diaspora cambodgienne. La communauté khmère en France est par excellence le foyer de la résistance démocratique anti-factions armées qui fait de grands efforts pour faire face à cette situation changeante et trompeuse. Bien qu’ils continuent en soi un phénomène intéressant, l’intérêt des changements est douteux par le manque de synchronisation que nous pouvons observer entre l’objectif recherché par les quatre factions belligérantes et les attentes du peuple khmer.

 

Objectif du Prince Sihanouk

 

A la veille de son 69è anniversaire, la « retraite royale » semblerait la seul objectif recherché par le Prince :

- une résidence confortable au pays,

- un titre honorifique,

- une pension confortable,

- une liberté de voyager,

- un loisir assuré et payé aux frais de l'Etat.

 

sont les conditions que le Prince exige de ceux qui veulent utiliser désormais ses services pour leur propre intérêts. La « vente aux enchères » à nouveau de sa « personne politique » serait le seul moyen pour obtenir sa retraite royale. C’est qu’il a fait en 1987 à l’occasion de sa première rencontre avec Hun Sen en France. La partie de Phnom-Penh et celle des Khmers Rouges se battaient depuis un certain temps déjà pour augmenter la surenchère. Aujourd’hui, le résultat est rendu public par l’annonce du retour du Prince Sihanouk au Cambodge. La partie de Hun Sen gagne sans doute la surenchère, mais le reste à connaître dans cette affaire, c’est le transfert de la « personne politique » de Sihanouk de Pékin à Phnom-Penh. Une question qu’on se pose est : le Prince obtient-il l’aval de Pékin pour aller faire son cinéma au Cambodge ?

 

Objectifs des Khmers Rouges (Kampuchéa démocratique)

 

« Sauver les meubles » est l’objectif recherché par les Khmers Rouges du Kampuchéa démocratique.

 

Il faut constater qu’après 12 années de lutte vaine pour la libération de leur « Kampuchéa démocratique » de l’occupation vietnamienne, les Khmers Rouges n’arrivent ni à se comporter comme vrais soldats d’une armée de libération, ni comme des êtres humains civilisés. Cela a entrainé pour eux :

- la perte de leur siège à l'ONU,

- la décision du Prince Sihanouk de quitter sans préavis le camp des Khmers Rouges du "KD", serviteur de Prékin, pour passer au côté des Khmers Rouges de Hanoi.

  

Dorénavant les Khmers Rouges K.D. doivent raisonner comme des vaincus, coupables du crime de génocide et doivent accepter tout, même la reconnaissance de l’existence du régime de Heng Samrin. Ironie de la situation, la survie des Khmers rouges dépend du bon vouloir de Hanoi. Pol Pot est obligé de se s’agenouiller devant Chea Sim, l’homme fort de Phnom-Penh, en le suppliant de ne plus parler d’un nouveau Nuremberg pour que Khieu Samphân et Son Sen puissent siéger tranquillement au sein du C.N.S. Cette fois-ci, la théorie de Lénine « reculer pour mieux sauter » n’est plus applicable pour les Khmers Rouges K.D., c’est celle de l’acceptation sans condition du diktat de leur ancien maître vietnamien. Pire encore, Hun Sen exige de loger la délégation des Khmers Rouges K.D. à Phnom-Penh dans un zoo réaménagé en une résidence surveillée, pour la sécurité des Phnompennois. Tant pis pour les Khmers Rouges.

 

Objectif de Hanoi

 

L’acceptation du régime de Phnom-Penh comme étatique du Cambodge par la communauté internationale est un objectif recherché depuis toujours par Hanoi.

 

Après l’invasion réussie du Cambodge en janvier 1979, condamnée timidement par l’ONU et après une riposte facile à la « leçon » chinois, Hanoi décide enfin d’embaucher le Prince Sihanouk pour décorer le régime de Phnom-Penh, afin qu’il soit présentable à la prochaine session de l’ONU de cette année. Entrée par la grande porte avec Sihanouk en tête pour siéger à l’assemblée Générale de l’ONU, la faction de Hun Sen représentera aux yeux de la communauté internationale, qu’on le veuille ou non, l’État du Cambodge par rapport aux 3 autres factions ayant les Khmers Rouges comme porte-drapeau. Désespéré de jouer la carte perdante des Khmers Rouges KD, le Prince semble accepter l’offre appétissante de Hanoi. Il faut noter que c’est déjà la troisième fois au cours de sa vie que le Prince accepte de cautionner ouvertement la politique expansionniste de Hanoi au Cambodge. Aujourd’hui les Cambodgiens innocents ne savent plus qui travaille pour ou contre les Vietnamiens.

 

Objectif de M. Son Sann

 

Il faut constater que M. Son Sann ne possède ni force politique, ni force armée nécessaire pour imposer son point de vue dans le règlement des problèmes cambodgiens. Depuis sa séparation forcée avec l’armée du FNLPK, sa présence au sein de la RNC (Résistance Non Communiste ou Résistance Nationale du Cambodge, cette organisation armée), une nouvelle invention chinoise, est à la merci de Pékin. Il travaille donc maintenant pour la Chine pour un salaire confortable. Pour récompenser une décennie de sa fidélité envers la Chine, M. Son Sann vient être promu Chef de la RNC par les Chinois, après la dernière réunion du CNS à Pékin. En réalité, la RNC est un simple bureau de sollicitation des aides internationales pour la faction des Khmers Rouges.

 

Attente du Peuple Khmer

 

L’attente du peuple khmer du règlement des problèmes cambodgiens serait une paix durable au Cambodge. Cette paix serait possible à condition, d’une part qu’elle soit basée sur les principes de droit à l’auto-détermination des peuples et des droits de l’Homme et, d’autre part qu’elle soit l’œuvre collective de tous les Cambodgiens, et non pas celle des 4 factions belligérantes. L’initiative porteuse de bonne espérance de la France et de l’Indonésie d’organiser une conférence internationale sur le Cambodge donne sans doute un nouvel espoir au peuple khmer. Mais au fil du temps, l’illusion heureuse s’efface petit à petit. Les résultats des trois dernières réunions du CNS viennent confirmer au peuple khmer qu’encore une fois la communauté internationale semblerait s’intéresser plutôt au sort des 4 factions  belligérantes, pour être en bon rapport avec Pékin et Hanoi, qu’à celui du peuple khmer. Tout comme en 1938, M. Chamberlain, Premier ministre de la Grande-Bretagne, avait accepté l’annexion d’une grande partie du territoire de la Tchécoslovaquie par les Nazis pour être en bon terme avec Hitler. La suite de cet évènement de 1938 fut dramatique pour l’humanité.

 

 ធម្ម

Moulkhmer n° 128 (Novembre 1991)

  

La réconciliation, oui, mais laquelle ?

 

Nous venons d’assister au Cambodge à la naissance d’une alliance objective entre la Chine et le Vietnam, pays protecteurs des Khmers Rouge du Kampuchéa démocratique et des Khmers Rouges du régime de Phnom-Penh, pour mettre fin à 21 années de conflit sanglant entre les frères communistes. Cette alliance oblige Chea Sim, l’homme fort de Phnom-Penh à se résigner à partager le pouvoir communiste avec Pol Pot sous le signe de réconciliation « Rouge » avec la participation du Prince Sihanouk et de M. Son Sann en tant que figurants. L’ampleur de cette alliance est à la fois fascinante par les ouvertures d’espace d’espoir qu’elle apporte, et terrifiante pour ceux qui se sentent courir après une ombre qui grandit et s’éloigne en même temps. L’incertitude face au « devenir » du peuple khmer conduit légitimement les Cambodgiens à se poser une question : quel est le mal qu’il pourrait y avoir dans la réconciliation rouge ?

 

Cette réconciliation est par nature sanguinaire et mensongère, tout comme la victoire des Khmers Rouges du 17 avril 1975 au Cambodge. Elle a essentiellement pour but de :

- éloigner le vent de la liberté de l'Europe de l'Est hors de la zone rouge asiatique, protégée désormais par le géant chinois avec le Vietnam comme garde rouge en Indochine,

- préserver le pouvoir totalitaire et le dogme staliniste en Asie, en particulier au Cambodge et au Laos, contre toute forme de contestation à caractère libéral et démocratique,

- servir une zone de refuge pour les criminels rouges, afin qu'ils puissent survivre pour se venger,

- servir comme vitrine en Asie et dans le monde pour montrer que le Communisme n'est pas mort.

  

En effet, la réconciliation « rouge » par sa nature despotique étouffe sourdement le processus de démocratisation au Cambodge. Elle sera l’obstacle principal pour les Cambodgiens de bâtir eux-mêmes une paix durable et astreindra le peuple khmer à accepter la paix »rouge » qui sera qu’une paix minée de malédiction pour la Nation khmère dont l’identité est menacée de disparition.

 

La paix « rouge » est obscène par sa nature, sa valeur et son objectif :

 

Sa nature est discriminatoire du fait qu’elle tend à limiter les bénéficiaires de la paix. Seuls les factions armées en conflit pourront en bénéficier. Les victimes qui sont les Cambodgiens innocents seront mises à l’ écart par la communauté internationale, qui semble se hâter de trouver une solution rapide au problème cambodgien.

 

Sa valeur est immorale, parce qu’elle est dominée uniquement par le désir partagé de la Chine et le Vietnam de communiser définitivement la société khmère qui souffre depuis déjà bientôt 17 ans du communisme.

 

Son objectif a pour but de créer le deuxième « Kampuchéa Démocratique » de Pol Pot avec la bénédiction de certaine puissance occidentale, amies intéressées de la Chine et du Vietnam qui sont les propriétaires de la maison du Kampuchéa actuel. Il faut bien comprendre que le Cambodge rouge d’aujourd’hui ne gênerait plus personne. La voie est donc libre pour les Khmers Rouges KD et ceux de Hanoi pour consolider leur pouvoir communiste avec le soutien inconditionnel du Prince Sihanouk.

 

La réconciliation nationale

 

Lamartine a écrit dans son « Histoire des Girondins » des trois souverainetés morales :

- la souveraineté du droit sur la force,

- la souveraineté de l'intelligence sur les préjugés,

- la souveraineté des peuples sur les gouvernements.

  

Pour le cas du Kampuchéa, il est souhaitable que les trois souverainetés de Lamartine servent de base pour la réconciliation nationale pour que la paix soit durable et juste. En effet, le plan-cadre de l’ONU prévoit la création du CNS (Conseil National Suprême) pour représenter la souveraineté khmère. Il est claire que, dans son esprit initial, la souveraineté souhaitée ne serait que celle de la morale. La réconciliation juste pour le peuple khmer consiste à transférer toute forme de pouvoir du CNS à l’ONU, afin qu’elle puisse assurer l’égalité devant la loi de tous les Cambodgiens. Et pour faire leur salut dans des circonstances difficiles, il faudrait que les Khmers eux-mêmes aient le courage de :

- dire les choses telles qu'elles sont,

- s'opposer à ce qu'ils n'approuvent pas.

  

Ce courage serait le seul moyen pour les Cambodgiens d’exprimer leur désir avec le maximum de réalisme et de précision. La réconciliation nationale fondée sur les principes de la souveraineté morale garantirait efficacement la paix au Cambodge.

 

L’éthique et le plan-cadre de l’ONU

 

Chateaubriand écrivait déjà : « il faut substituer la morale des devoirs à la morale des intérêts ». Pour l’ONU, il nous semble que son éthique s’est toujours imposé des contraintes et des limites qui conditionnent son choix. En revanche, sa décision brutale d’aujourd’hui sur le problème cambodgien semblerait prise sous le signe de l’urgence et sans considération éthique. Cette décision hâtive choque sans doute les Cambodgiens victimes du génocide et de l’occupation vietnamienne car, pour eux, le seul souhait serait que la décision qui touche à leur dignité et à leur avenir soit prise en compte dans une dimension éthique. En toute logique, l’ONU n’aurait jamais dû prendre une décision sans consultation préalable du peuple khmer. Il faut bien comprendre que l’enjeu de toute décision aujourd’hui de l’ONU sera pour le Cambodge une question de vie ou de mort. Il faut qu’elle sache que les Khmers ne demandent qu’à être plus libres et responsables de leur existence et de leur avenir.                                            

                

Partager cet article

Repost0
11 septembre 2012 2 11 /09 /septembre /2012 13:05

 

images-copie-3.jpg Éditorial MOULKHMER

J’ai décidé de publier les éditoriaux de Moulkhmer, un éditorial par semaine, dans mon blog. Ces éditoriaux ont été écrits en langue française et publiés dans la revue Moulkhmer durant des années 1990 à 2000. Cette publication a un seul but : Rendre hommage à ceux et celles qui se battaient pour la liberté du peuple khmer.

 

MOULKHMER (Mouvement pour le soutien de la liberté khmère) était un mouvement politique créé par M. Sim Var, homme politique khmer. 

 

Moulkhmer n° 121, Mai, Juin 1990

 

 photo.JPG

 

Incorrigibles factions

 

Comme on pouvait s’y attendre, la rencontre Sihanouk-Hun Sen à Tokyo les 4 et 5 Juin, avec Khieu Samphân et Son Sann dans les rôles de simples figurants, n’a produit aucun résultat concret. Il y a bien eu sans doute un communiqué commun signé (le 5 juin) par le Prince et Hun Sen, mais il n’exprime que des vœux pieux et n’engage à rien ses deux signataires. Il les engage d’autant moins, d’ailleurs, que les chefs des deux autres factions ne l’ont pas signé et sont restés à l’écart. Il s’agit donc bien, une fois encore, d’un fiasco complet – le communiqué en question n’étant destiné qu’à sauver les apparences.

 

La rencontre de Tokyo, organisée par le Japon avec une active participation de la Thaïlande, avait pourtant un objectif précis : parvenir à la conclusion d’un cessez-le-feu, qui aurait mis fin aux combats entre les factions cambodgiennes et permis à l’O.N.U. de jouer enfin son rôle sur le terrain pour le rétablissement de la paix. Mais le cessez-le-feu espéré s’est avéré irréalisable, puisque la faction des Khmers Rouges (tacitement appuyée par celle de Son Sann) n’a pas la moindre intention de déposer les armes. Personne n’ignore, en effet, que les Khmers Rouges veulent poursuivre les combats et qu’ils misent sur un pourrissement de la situation pouvant amener, à moyen ou long terme, la chute de l’actuel régime de Phnom-Penh. Les récents entretiens Sihanouk-Hun Sen à Tokyo n’avaient ainsi aucun sens. Du reste le Prince, qu’il l’admette ou non, est toujours l’allié des Khmers Rouges (tout comme Son Sann). À quoi pouvait servir alors sa signature à côté de celle de Hun Sen, au bas d’un communiqué dont personne ne tiendra compte ?

 

Ce que l’on retiendra surtout de cette dérisoire péripétie du début de juin, c’est que les 4 factions cambodgiennes sont toujours aussi incapables de parvenir entre elles à un accord véritable pour ramener la paix au Cambodge. Aucune d’elles ne parait se soucier en priorité du sort du peuple khmer, condamné à subir encore une guerre civile dont la stupidité criminelle – dans un pays ruiné et à bout de souffle – devient chaque jour plus évidente. Mais il est vrai que ces diverses factions ne sont que les instruments d’intérêts étrangers opposés. Et si elles ne l’étaient pas, si elles agissaient réellement par elles-mêmes, cela ne modifierait pas non plus la situation. Elles ont en effet assez montré, les unes et les autres, que leur principal objectif était le contrôle du pouvoir avant tout – ce pouvoir à conquérir, partager ou conserver était leur positions respectives – et qu’ainsi elles se souciaient fort peu de l’intérêt national proprement dit.

 

Dans ces conditions il apparait clairement qu’une juste solution du problème cambodgien, ramenant une paix durable dans le pays et assurant à son peuple la liberté, ne pourra jamais venir de ces factions. Cette solution doit donc être recherchée ailleurs, et même au besoin être imposée de l’extérieur. Et c’est là que l’O.N.U, les grandes puissances et les divers pays qui se disent concernés par le sort du Cambodge ont un rôle important à jouer. Un rôle qui, en fait, pourrait être déterminant – sous réserve d’un consensus auquel, malheureusement, une puissance au moins continue de faire obstacle. Car la Chine communiste, puisque c’est d’elle qu’il s’agit, ce qui concerne le Cambodge. Cette obstination chinoise bloque tout règlement négocié, jusqu’à présent du moins.

 

Mais les 5 grandes puissances, qui ont tenu déjà quatre réunions à huis-clos sur le Cambodge depuis le début de l’année, doivent, en principe, se réunir de nouveau le 9 juillet à Paris. Peut-on espérer qu’elles se mettront enfin d’accorder sur une solution équitable, et pour l’imposer – si nécessaire – aux 4 factions cambodgiennes ? On voudrait l’espérer, mais rien n’est moins sûr actuellement. Ce qui est sûr par contre, si les choses restent dans leur état présent, c’est que la situation sur le terrain va continuer de se pourrir et que le temps travaillera pour les Khmers Rouges. Beau résultat, en vérité, après des années de palabres à tous les niveaux !...

 

Il faut donc souhaiter que la raison, à défaut de la compassion pour le peuple khmer, finisse enfin par triompher. Dans ce cas l’amorce d’une solution serait facile à trouver : cessation de tout soutien extérieur, militaire et financier, aux diverses factions cambodgiennes qui seraient bien obligées alors de cesser leur guerre civile absurde et suicidaire. Il ne resterait plus ensuite qu’à les tenir à l’écart de toute négociation, jusqu’à ce que l’O.N.U. ait pu mettre en place au Cambodge un dispositif approprié pour administrer elle-même le pays temporairement. Puis viendraient, dans une phase ultérieure, des élections rigoureusement contrôlées pour permettre au peuple khmer de pouvoir enfin s’exprimer librement.

 

En dehors  de cette voie, il existe pour le Cambodge point de salut, et tout autre processus ne pourrait engendrer que de nouvelle tragédie. Surtout si l’actuelle confrontation armée entre les Khmers Rouges (toujours cautionnés par Sihanouk et Son Sann) et le régime de Phnom-Penh devait se poursuivre encore pendant des mois  - comme le Prince l’a lui-même déjà laissé prévoir. Cette confrontation prolongée aboutirait inévitablement à un véritable suicide du Cambodge. Il est donc désormais, plus que jamais, du devoir de l’O.N.U. et de la communauté internationale de s’y opposer fermement. Si tel n’était pas le cas, il faudrait alors abandonner toute espérance. Mais l’Histoire retiendrait la responsabilité accablante de ces factions qui, par leur acharnement à se disputer le pouvoir, auraient amené la ruine définitive de leur pays et sa disparition en tant que nation.

 

Il est évident, en effet, qu’une éventuelle victoire des Khmers Rouges sur le gouvernement Hun Sen – la seule faction qui s’oppose à eux – provoquerait fatalement, tôt ou tard, une nouvelle intervention des forces du Vietnam communistes au Cambodge. Puisse l’avenir nous épargner cela !...

 

MOULKHMER    

 

Partager cet article

Repost0
11 septembre 2012 2 11 /09 /septembre /2012 08:15

 

independence-monument.jpg ទំព័រអនុស្សាវរីយ៍នយោបាយ

 

ប្រទេសកម្ពុជាមកដល់មាត់ទ្វារមរណៈ

 

អត្ថបទនេះសរសេរក្នុងកំឡុងឆ្នាំ១៩៩៣,ដោយអ្នកនិពន្ធដាក់ឈ្មោះ,”វិមានឯករាជ្យ”,ត្រូវបានចុះផ្សាយក្នុងព្រឹត្តប័ត្រ”

មូលខ្មែរ”,លេខ១៣៥,ខែកុម្ភៈឆ្នាំ១៩៩២

យើងខ្ញុំយកមកចុះផ្សាយក្នុងប្លុកនេះ,ដោយយល់ឃើញថាអត្ថបទនេះនៅមានតម្លៃជាបច្ចុប្បន្នកាល។

សូមបញ្ចាក់ថា,យើងខ្ញុំធ្លាប់ចុះអត្ថបទអ្នកនិពន្ធនេះម្តងរួចមកហើយក្នុងប្លុកនេះ,ដែលមានចំណងជើងថា”លិខិត

ចំហរជូនចំពោះយុវជនជំនាន់វិមានឯករាជ្យក្នុងសាធារណរដ្ឋខ្មែរ”,សូមចុចទីនេះបើអស់លោក,លោកស្រីចង់អានអត្ថ

បទនោះ។

ចុចមើល   លិខិតចំហរជូនចំពោះយុវជនជំនាន់វិមានឯករាជ្យក្នុងសាធារណរដ្ឋខ្មែរ

 

 

ធម្ម


គ្រប់ចង្ខុទាំងអស់,ទាំងខ្មែរ,ទាំងបរទេស,ទាំងបញ្ញាវន្ត,ទាំងអ្នកនយោបាយ,នាំគ្នាបាញ់ទៅរកសន្តិភាពដែលនឹងបាន

មកអំពីការចុះសម្រុងគ្នារវាងគូរបដិបក្ខទាំងបួន,មាន,សម្តេសស៊ីហនុ,ខ្មែរក្រហម,លោកស៊ឺនសាន,និងលោកហ៊ុន

សែន.ក៏ប៉ុន្តែគ្មានអ្នកណាម្នាក់សោះ,បែរភ្នែកទៅរកមើល,សុខសន្តិភាព,បានមកអំពី,សុខភាពប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរសោះ

ឡើយ,ទោះជាគេដឹងថា,សុខភាពល្អរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ,ជាកូនសោរសម្រាប់បើកទៅរកសន្តិភាពក៏ដោយ។

នៅស្រុកខ្មែរយើងពេលនេះ,គេមិនមែនមិនដឹងទេថា,ជម្ងឺធ្ងន់កំពុងចងចាប់ក្នុងខ្លួនយើងទៅហើយទេ.កត្តាបីកំពុង

បញ្ញេញសញ្ញាផ្ទុយអំពីបំណងដែលយើងចង់បាន៖

 

១.សេដ្ឋកិច្ចខ្មែរនៅក្នុងកណ្តាប់ដៃបរទេសទាំងអស់

ជំនួញជួញប្រែ,ទំនិញឬបរិក្ខានានា,បានត្រូវនាំបញ្ចូលមកទាំងអស់ពីសៀម,ចិន,ឬជប៉ុន.ហ៊ាងធំៗ(រង្គសាលឬ

ភោជនីយដ្ឋាន),ក៏ជារបស់បរទេស,សណ្ឋាគារក៏ជាបរទេសដែរ,ហើយហាងនិមួយៗគេដាក់មាស៊ីនភ្លើងធំៗរបស់គេ

(ព្រោះរដ្ឋមិនអាចបញ្ចញអគ្គីសនីអោយគ្រប់គ្រាន់បាន).ហាងទាំងនោះចាយជាប្រាក់ដុល្លាសុទ្ធ,ឯចំណែកខ្មេរដែល

គ្មានធន,ហើយចង់ធ្វើជំនួញ,អាចបើកត្រឹមកូនហាងតូចៗ,(ចាយប្រាក់រៀលដែលស្ទើគ្មានតម្លៃ),ដោយគ្មានអនាម័យ

សោះឡើយ.គេអាចសង្កេតឃើញទៀតថា,អ្នកធ្វើជំនួញទាំងនោះ,គ្មានឆន្ទៈ,នឹងបង្កើតរោងចក្រសំរាប់ផលិតបរិក្ខា

ប្រើប្រាស់ជាចំបាច់នៅក្នុងស្រុកទេ.ពេលខ្លះពួកបរទេសទាំងនោះ,ហ៊ានទិញរោងចក្រដែលកំពុងដើរ,ដើម្បិរំលំកុំ

អោយរំខានដល់ទំនិញដែលគេនាំចូលមកទៀតផង.នៅភ្នំពេញ,អគារធំៗល្អៗគឺសុទ្ធសឹងជាធនាគារ(ដែលអោយ

សិទ្ធិដាក់លុយតែគ្មានសិទ្ធិខ្ចី),ជាហាងអហរ័ណនិហរ័ណ,ជាសណ្ឋាគារ,ជាភោជនីយដ្ឋាន,ឬហាងលក់ទំនិញវិចិត្រ,ដែល

អ្នកទិញរបស់គេ,គឺសុទ្ធជាបរទេស,ជាបុគ្គលិកអង្គការសហប្រជាជាតិ(ភាគធំ),ជាអ្នកការសែត,ជាអ្នកការទូត.ប្រាក់

ចំណូលជាដុល្លាទាំងប៉ុន្មានដែលគេប្រមូលបាន,បានត្រូវរត់ចេញពីប្រទេសខ្មែរភ្លាម.ឯចំណែកខ្មែរតូចតាចខំរកលុយ

បានបន្តិចបន្តួច(ចំហាយសំណល់ប្រាក់ដុល្លា)នាគ្នារត់ទៅទិញម៉ូតូជប៉ុន,ទៅទិញរថយន្តទំនើបម៉ាកជប៉ុន,ចង្កូតស្តាំ

(ចូលមកតាមសៀម)ដែលមានចំនួន៩៥%នៃចំនួនរថយន្តទាំងអស់,ដើម្បីបញ្ចូនប្រាក់ដុល្លាដែលសេះសល់ទាំង

អម្បាមានជូនអោយបរទេសថែមទៀត.ដាច់ខែមករា១៩៩៣កន្លងនេះ,ចិននាំគ្នាចូលឆ្នាំ,ឯខ្មែររកម្ហូបអាហារមិន

បានដោយចិនបិទទ្វារ.ដូចនេះអវត្តមាននៃផលិតផលក្នុងស្រុកដែលជា,រនាំងទប់រូបិយប័ណ្ណអោយនៅក្នុងស្រុក,ជា

គ្រោះថ្នាក់ទី១ដល់ប្រទេសខ្មែរនៅអនាគតយ៉ាងខ្លី។

 

២.រចនាសម្ព័ន,ដែលធានានូវការគ្រប់គ្រង,និងរិកចំរើនមិនមានទាល់តែសោះ

ក្នុងពេលនេះខ្មែរគ្មានផលិតអ្វីបានទាំងអស់,ក៏ប៉ុន្តែខ្មែរដែលរស់បានក្នុងពេលនេះ,ពីព្រោះមានប្រាក់ចំនួនជាងបី

កោដិដុល្លា,ដែលអ៊ុនតាក់,កំពុងចាយវាយ,ហើយដេលគេច្រឡំថាខ្មេរសម្បូរ,ហើយកំពុងតែរិកចំរើន,ធ្វើអោយស្រុក

សប្បាយ.គឺជាអវត្តមាននូវផែនការណ៏,សម្រាប់យកប្រាក់ដេលអ៊ុនតាក់ចាយវាយលើទឹកដីខ្មែរអោយទៅជាចំណូល

សម្បត្តិរដ្ឋ.កម្មវិធីដែលរដ្ឋអំណាចកំពុងប្រកាន់សព្វថ្ងៃនេះ,យើងអោយឈ្មោះថា,”អនាធិបតេយ្យបាវូបនីយកម្ម”,ក៏

បាន,”អនាធិបតេយ្យរបស់រដ្ឋភ្នំពេញ”,មានដល់កំពូល,អ្នកណាចេះប្រើអំណាច,រកអ្វីបានក៏យកទៅ,គ្មានទោសពៃរ៏អ្វី

ទេ,ព្រោះគេអាចធ្វើបាន,តាំងតែពីតូចដល់កំពូល.អំណាចសព្វថ្ងៃនេះ,គេប្រើសំរាប់តេពីរយ៉ាងប៉ុណ្ណោះ,ទី១,គឹប្រមូល

ទ្រព្យផ្ទាល់អោយច្រើនបំផុត,ទី២,ធ្វើអោយអំណាចសព្វថ្ងៃឈ្នះក្នុងការបោះឆ្នោតបីខែខាងមុខនេះ,ហេតុដូច្នេះហើយ

បានជាគេសង្កេតឃើញថា,មានការរីកចំរើនក្នូងការលក់សម្បត្តិរដ្ឋ,យកជាសម្បត្តិផ្ទាល់ខ្លួន,មានការកៀបសង្កត់យក

កាតបោះឆ្នោត,ឬបង្ខំអោយចូលជាសមាជិកគណបក្សប្រជាជន។

ការសម្រេចរបស់រដ្ឋសភា,ជាស៊ីម,ពីថ្ងៃទី៣០,មករា១៩៩៣នេះ,ប្រគល់អោយទៅជាសម្បត្តិគណបក្សប្រជាជននូវមន្ទី

ពេទ្យ,នូវសាលារៀន,ឬអគារល្អៗក្នុងក្រុង,និងខេត្តរាប់រយអគារ.ទាំងនេះមិននិយាយអំពីការលបសម្លាប់សត្រូវ

នយោបាយរបស់ខ្លួនដោយកងប៉ូលិសសម្ងាត់”ក៣”,ដែលជាមានមុខងារពិសេសគឺ,វិច្ចេតកម្មនោះផងទេ.ប៉ូលិសអ៊ុន

តាក់,មិនមានការពារខ្មែរស្លូតត្រង់ដែលរស់បានទេ,បើខ្មោចខ្មែរទើបការពារបាន.រចនាសម្ព័ន្ធ,និងផែនការណ៏សំរាប់

រាស្ត្រខ្មែរជាពិសេសចំពោះការចាញ់ឆ្នោតហើយមិនព្រមចុះចាញ់,ឬក៏ឈ្នះហើយនៅតែមិនចេះប្រើជំនួន៨០០លាន

ដុល្លាសម្រាប់ប្រជាជនខ្មែរ។

 

៣.ប្រជាជនខ្មែរងើបមិនរួច

ការកៀបសង្កត់ឥតសិទ្ធិសេរីភាព,និយាយស្តី,ឬផ្សាយ,ជាជិវិតប្រក្រតី,ចាប់ពីជំនាន់,ប៉ុលពត,រហូតដល់សព្វថ្ងៃ(២០ឆ្នាំ)

ជាហេតុធ្វើអោយខ្មែររស់ក្នុងអសីលធម៍.អសីលធម៍នេះជាអវិជ្ជា,ពុះអាចអោយយើងក្រោកចេញពីហាយនភាពបានទេ

ទោះជាមាន៨០០លានដុល្លាជៈមកលើយើងក្តី។

ចង់អោយខ្មែររើបំរះ,លុះតែគ្នាមានសង្ឃឹមនៅទីណាមួយ,ក៏ប៉ុន្តែទួទាំងប្រទេស,ទួទាងពិភពលោក,ចេះតែនាំអោយព្រ

ជារាស្ត្រខ្មែរ,ទៅជឿលើការអស់សង្ឃឹម,ដូចជាខ្មែរក្រហម,ដូចជារដ្ឋភ្នំពេញ,ដូចជាសម្តេចស៊ីហនុ,ដូចជាអ៊ុនតាក់,ដូច

ជាកុម្មុយនិស្ត។ល។

តើពេលណាសេចក្តីសង្ឃឹមខ្មែរក្លាយជាការក្រោកឈរបាន.ថ្ងៃនេះ,បារាំង,និងអាមេរីកាំង,រត់ត្របាញ់ជើងគ្នា,ទៅរក

ស៊ីនៅស្រុកយួន,ហើយរាយមាយនឹងបញ្ហាខ្មេរ,តែយួនពុំដែលរាយមាយនឹងខ្មែរម្តងណាឡើយ,ខែកុម្ភៈកន្លងនេះ,កង

ឯកភាពយួនបានរំសាយខ្លួនក្នុងស្រុកខ្មេរ,ហើយអោយទាហ៊ានខ្លួនដាក់ឈ្មោះជាខ្មែរ,ចូលធ្វើការក្នុងរដ្ឋការខ្មែរហេងសំ

រិនទៀតផង.ចំណែកសៀម,នៅទិសម្ខាងទៀត,ការពារខ្មែរក្រហម,លួចបូមធនធាន,និងកំទេចបញ្ញាស្មារតីយើងទៀត

ផង.ព្រមគ្នានឹងការកៀបសង្កត់របស់,អ.ស.ប.,របស់យួន,របស់សៀម,និងរបស់កុម្មុយនិស្ត,ដែលរស់នៅឡើយនោះ,ខ្មែរ

យើងពុំមានកម្លាំងគ្រប់គ្រាន់នឹងទប់ទល់បានឡើយ។

ទិដ្ឋភាពថ្មីនៃអាស៊ីភាគអាគ្នេយ៏នេះ,កំពុងតែត្រូវគេគូសវាសជាថ្មី,ឯប្រទេសខ្មែរ,ហាក់ស្ថិតនូវក្នុងមណ្ឌលបន្ទាប់បន្សំ

តែប៉ុណ្ណោះ.ទាំងស្តាំ,ក៏ដូចឆ្វេង,ហាក់មានឯកភាពក្នុងគំនិតនេះ.ឯណាទៅច្រកចេញសំរាប់ប្រជាជនខ្មែរ?

ជាងពេលណាទាំងអស់,ដើម្បីកែរគំនូសមហាប្រទេសទាំងនោះបាន,ដើម្បីជាសវៀងគ្រោះកំណាចបាន,ខ្មែរត្រូវការ

ថាមពលថ្មី,គឺការរួបរួម,ជាមួយនឹងសីលធម៍,គឺការចាប់ដៃគ្នារវាងអ្នកហ៊ានឈមមុខជល់នឹងអយុត្តិធម៍,ជល់នឹង

ឧក្រិដ្ឋកម្ម,ជល់នឹងអំពើពុករលួយ,ហ៊ានរំដោះខ្លួនពីភាពខ្ញុំគេ.គឺមានតែការចាប់ដៃគ្នាក្នុងសកម្មភាពទេ,ហើយមាន

លក្ខណៈបន្ទាន់ទៅទៀត,ទើបយើងអាចចេញពីទេសភាពបាន.ការសប្បាយរីករាយសព្វថ្ងៃនៅទីក្រុងភ្នំពេញ,ពុំមែន

ការសប្បាយសំរាប់ស្រុកខ្មែរទេ,ជាពិសេសទៅទៀត,គេកំពុងនាំគ្នាសប្បាយក្រៅសីលធម៍ទៅទៀត.កុំភ្លេចអោយសោះថា

”មហាប្រទេស,ជាប្រទេស,ប្រកបដោយ,បុគ្គលមានសេរី,ហើយនឹងមានសីលធម៍”.គឺជាមួយបុគ្គលទាំងនោះហើយ,ដែល

គេអាចប្រកាន់លទ្ធិប្រចាធិបតេយ្យបាន។

ការរំលឹកនេះ,មានសារៈសំខាន់បំផុត,ក្នុងពេលនេះ,សំរាប់អោយយើងឈប់បែរភ្នែកទៅមើលជម្លោះបក្ខទាំងបួន,ដែល

ជាការបង្ករបង្កើតរបស់បរទេស,ដែលចង់បំផ្លាញយើង.បើយើងរំដោះពុំរួចទេ,មរណភាពនៃជាតិយើងមុខជានឹងមក

ដល់ឆាប់ៗនេះជាមិនខាន។

 

វិមានឯករាជ្យ

 

 

 

 

Partager cet article

Repost0
9 septembre 2012 7 09 /09 /septembre /2012 09:03

 

DSC05407 គួរលើយកមកពិចារណាដែរ

 

គ្រោះថ្នាក់ជាតិខ្មែរ

 

 

ជាបឋម,យើងសួរខ្លួនឯកសិនថា,តើបញ្ហាដែលប្រទេសខ្មែរកំពុងជួបប្រទះក្នុងបច្ចុប្បន្ននេះ,អាចចា់ត់ទុកជាគ្រោះ

ថ្នាក់ជាតិបានដែរឬទេ?

តើអ្វីខ្លះដែលយើងចាត់ទុកជាគ្រោះថ្នាក់ដល់ជាតិខ្មែរ?


១.ការបាត់បង់ឯករាជភាព

ភាពកាន់តែច្បាស់ឡើងៗអំពីឥទ្ធិពលកាន់តែខ្លាំងក្លាប្រទេសវៀតណាមមកលើប្រទេសខ្មែរក្នុងផ្នែកនយោបាយ,ក៏

ដូចក្នុងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច,សង្គមកិច្ច,នឹងវប្បធម៍,នាំអោយប្រទេសខ្មែរបាត់បង់ឯករាជភាពក្នុងការសម្រេចជោគ

វាសនារបស់ខ្លួន.អភិទ្រោះនៃយោបាយវៀណាមមកលើកម្ពុជានេះ,គឺការហូរចូល,ដោយសេរី,នៃជនជាតិយួនមក

ក្នុងស្រុកខ្មែរ.ជនអន្តោប្រវេសន៏យួនដ៏ច្រើននេះ,មានការរៀបចំយ៉ាងច្បាស់លាស់ពីសំណាក់រដ្ឋាភិបាលវៀតណាម,

ដោយមានការចូលរួមយ៉ាងសកម្មអំពីរដ្ឋអំណាចខ្មែរបច្ចុប្បន្ន,ដូចយ៉ាងធ្វើការសំរួលគ្រប់បែបយ៉ាង,តាមផ្លូវច្បាប់ផង

ក៏ដូចជាការធានានូវសុវត្ថភាពដល់ជនជាតិយួនដែលបានមករស់នៅលើទឹកដីខ្មែរ.វិនិយោគវៀតណាមក្នុងប្រទេស

ខ្មែរ,យួនផ្អែកទាំងស្រុងទៅលើពលកម្មនៃជនជាតិគេនៅក្នុងស្រុកខ្មែរ,នាំបង្កើតការងារដល់ជនជាតិយួន,ដែលជា

មូលដ្ឋានសំខាន់បំផុតនៃជីវិត,សំរាប់ការរស់នៅរាល់ថ្ងៃរបស់គេ.បង្កើតសមាគមយួនស្របច្បាប់,ដែលមានមុខនាទី,

ជាមូលនិធិជួយគំទ្រការរកស៊ីផង,ជាកងរក្សាសន្តិសុខផង,និងជាមជ្ឈមណ្ឌលវប្បធម៏ផង។

វត្តមានជនជាតិយួនរាប់លាននាក់នៅក្នុងស្រុកខ្មែរបច្ចុប្បន្ននេះ,នាំបង្កើតរដ្ឋក្នុងរដ្ឋ,ដែលជាកត្តាមួយនាំអោយខ្មែរ

បាត់បង់ឯករាជភាព,ដូចយ៉ាងអ្វីដែលទាក់ទងនឹងប្រយោជន៏ជនជាតិយួនរស់នៅស្រុកខ្មែរ,គឺរដ្ឋាភិបាលវៀតណាម

ជាអ្នកសម្រេច,អាជ្ញាធរខ្មែរគ្រាន់តែមានមុខនាទីជាឧបការី,បំពេញមុខនាទី,ធ្វើអោយបានសម្រេច,នៃការសម្រេច

របស់រដ្ឋាភិបាលវៀតណាមតែប៉ណ្ណោះ។

ក្រសួងរដ្ឋមន្រី្តខ្មែរធំៗឋិតនៅក្នុងអនិស្សរភាពវៀតណាម,គឺក្រសួងការពារជាតិ,ក្រសួងមហាផ្ទៃ,ក្រសួងហេរញ្ញវត្ថុ

ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច,ក្រសួងការបរទេស,ក្រសួងយុត្តិធម៍,និងក្រសួងសិក្សាធិការជាតិ.នាយករដ្ឋមន្រីខ្មែរមានមុខនាទីជា

ឡប់ឡែសំរាប់តែបាំងរូបភាពអាណានិគមរៀតណាមនៅស្រុកខ្មែរ,ឬជាអ្នកដៃដល់ក្នុងការប្រតិបត្តិនយោបាយឃោ

ឃៅវៀតណាមមកលើប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរតែប៉ុណ្ណោះ.សញ្ញាច្រើនណាស់ដែលបញ្ចាក់ពីធាតុខ្ញុំយួនរបស់នាយករដ្ឋមន្រី្តខ្មែរ

បច្ចុប្បន្ន,ខំស្រែកក្អេងក្អាង,ដូចមនុស្សពាលថាខ្លួនជាម្ចាស់ទឹកដីខ្មែរ,មានតែអញអាចឈ្នះអាឯងជាខ្មែរ,ប្រើមុស

វាទជាទុប្បញ្ញដើម្បីក្រឡៃការពិតដែលឥតអាចនរណាមួយលាក់បាន,ប្រើកំលាំងបាយ,ដែលយួនគេអនុញ្ញាតអោយ,

សំរាប់ក្រលុកសង្គមខ្មែរ,តាមអំពើហឹង្សា,អោយក្លាយជាសង្គមឥតអារ្យធម៍.ទង្វើប្រកបដោយទុរចារទាំងនោះហើយ,

ដែលបញ្ចាក់អោយឃើញច្បាស់ថាហ៊ុនសែនជាមនុស្សរស់ក្រោមអំណាចយួន,គឺយួនគេប្រើវិធី,ធ្វើយ៉ាងណាមិនអោយ

អ្នកដឹកនាំខ្មែរដែលជាកញ្ញៈវា,មានប្រជាប្រិយភាពក្នុងសង្គមខ្មែរនោះឡើយ,ព្រោះយួនវាត្រូវការតែកម្លាំងបាយជន

ពាល,ដែលជាអ្នកបំរើវាតែប៉ុណ្ណោះ.ក្រៅពីនេះ,វាឥតត្រូវការអ្វីទៀតនោះឡើយ។

ខ្មែរណាហ៊ានសម្លាប់ខ្មែរ,ឬជាសត្រូវនឹងខ្មែរ,គឺជាលក្ខណតែមួយគត់ដែលយួនវាយកមកប្រើដើម្បីជ្រើសរើសខ្មែរយក

មកបំរើវា

 

២.ការបាត់បង់បូរណភាពទឹកដីខ្មែរ

គ្រាន់តែហ៊ុនសែនលើកបញ្ហានេះមកនិយាយការពារ,គឺប្រាកដជាខ្មែរបាត់បង់ទឹកដីរួចស្រេចទៅហើយ,ព្រោះជននេះ

មិនដែលនិយាយការពិតណាមួយឡើយ.ជាពិសេសទៅទៀត,ព្រំដែនខ្មែរយួនបច្ចុប្បន្ននេះ,គឺយួនគូសខ្សែបញ្ចាក់ប្រាប់

ហ៊ុនសែនថា,យួនដែលមករស់នៅលើទឹកដីខ្មែរ,គឺជាខ្មែរថ្មី,ដែលយួនតម្រូវអោយហ៊ុនសែនជួយគ្រប់មធ្យោបាយអោយ

យួនក្លាយទៅជាជាតិខ្មែរ,តែនៅតែមានសតិជាយួនជានិច្ច,គឺថាមានអត្តសញ្ញាណខ្ពស់ជាងខ្មែរជានិច្ច.ហេតុនេះហើយ

បានជាយើងឃើញហ៊ុនសែនខ្លាចអណិកជនយួនណាស់,រហូតមិនដែលហ៊ានលើកមកបកស្រាយបញ្ហានេះទេ,ព្រោះខ្លាច

យួនគេទុកជាការពុះពារដល់អំណាចយួននៅស្រុកខ្មែរ។

ព្រំដែនខ្មែរយួនមានពីរយ៉ាង,ព្រំដែននីត្យានុកូល,ដែលវៀតណាមគេបង្ខំអោយកម្ពុជាទទួលស្គាល,មានហ៊ុនសែនជា

អ្នកចេញការពារយ៉ាងស្វាហាប់,យករដ្ឋសភាជាទីកន្លែងសំរាប់ជេរគ្រប់អ្នកស្នេហាជាតិ,បង្ខំតាមផ្លូវចិត្តតំណាងរាស្រ្តនៃ

គណប្បក្សប្រឆាំងលំអរបប,អោយអង្គុយស្តាប់ជាង៥ម៉ោង,មិនហ៊ានគ្រោកទៅនោមផង,ព្រោះក្លាចហ៊ុនសែនចោទថា

មើលងាយ”អញហ៊ុនសែន”.ព្រំដែននិត្យានុកូល,គ្រាន់ជាខ្សែសំរាប់យួនយកទៅប្រើក្នុងឆាកអន្តរជាតិថាយួនគោរព

បូរណភាពទឹកដីខ្មែរ,និងអ្វីឯទៀតដែលយើងបានរៀបរាប់ខាងលើរួចមកហើយ។

ព្រំដែនម្យ៉ាងទៀត,គឺហៅថាព្រំដែនដែលចែកទុកជាស្រេចនៅក្នុងស្រុកខ្មែរ,ក្នុងការសានុមត,រវៀងវៀតណាមនិងខ្មែរ

កញ្ញៈយួន,ដែលយួនគេសំរាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងនយោបាយយួនភារូនីយកម្មនៅកម្ពុជាដើម្បីពង្រឹងឥណ្ឌូចិនយួន.ព្រំដែន

នោះមានរូបភាពជាតំបន់សំរាប់អណិកជនយួនរស់នៅ,ជាតំបន់សមាទានសំរាប់ក្រុមហ៊ុនយួនមកធ្វើវិនិយោគនៅ

ស្រុកខ្មែរ,និងតំបន់យោធាពិសេសរដែលជាព្រំដែនយោធាការពារឥណ្ឌូចិនយួនផ្នែកបស្ចិម,គឺតំបន់ព្រំដែនខ្មែរសៀម,

ដែលខ្មែរយើងធ្លាប់ហៅថាខ្សែ”ក៥”,ព្រោះនៅពេលយួនត្រួតខ្មែរក្នុងចន្លោះឆ្នាំ១៩៧៩,ដល់ឆ្នាំ១៩៩០,យួនធ្លាប់

កែនខ្មែរទៅកសាងខ្សែការពារនោះ។

 

៣.និរោធសង្គមខ្មែរ

យួនវាយកកំទេចសង្គមសហស្សវត្សខ្មែរអោយក្លាយជាសង្គម”ពហុជាតិពន្ធ”,មានខ្មែរ,យួន,ចិន,ចាម,និងអ្នកស្រុកភ្នំ.ក្នុង

ចន្លោះឆ្នាំ១៩៧៩,ដល់ឆ្នាំ១៩៩០,យួនអោយឈប់ប្រើពាក្យថាសញ្ញាតិ”ខ្មែរ”,ដក់ពាក្យជំនួសថាសញ្ញាតិ”កម្ពុជា”,ក្នុងសញ្ញាតិ

នោះគឺមានខ្មែរ,យួន,ចិន,ចាម,និងអ្នកស្រុកភ្នំ,នោះឯង។

នយោបាយនិរោធសង្គមខ្មែរនេះ,គឺគ្មានអ្វីក្រៅពីទាញទម្លាក់ជនជាតិខ្មែរអោយធ្លាក់ឋានៈជាជាតិពន្ធស្មើភាពនឹងជាតិពន្ធ

ឯទៀតដែលរស់នៅស្រុកខ្មែរ.យួនអនុញ្ញាតអោយខ្មែរជាអនុចរវា,អោយឈ្មួញចិនមកធ្វើវិនិយោគជាអនេក,និងអណិកជន

ចិនជាច្រើនមករស់នៅក្នុងស្រុកខ្មែរ,ដើម្បីបំរើនយោបាយបែកខ្ញែកសង្គមខ្មែរអោយក្លាយជាសង្គមពហុជាតិពន្ធនោះឯង,

ព្រោះវាដឹងច្បាស់ណាស់ថាជនជាតិចិន,ដែលចេញមករស់នៅប្រទេសក្រៅមិនដែលមានការគោរពប្រពៃណីជនជាតិ,និងមាន

កតញូដល់ប្រទេសដែលខ្លួនមករស់នៅនោះទេ,ហេតុនេះឯង,វត្ថមានចិននៅប្រទេសខ្មែរ,គ្មានមានអ្វីដែលជាឧបសគ្គដល់

នយោបាយយួននោះទេ.ជាពិសេសទៅទៀតប្រទេសចិន,និងវៀតណាម,ជាប្រទេសដឹកនាំដោយគណបក្សកុម្មុយនិស្តដូចគ្នា

ផង,ជាសង្គមពីរមានធាតុវប្បធម៍តែមួយផង,ដែលនាំអោយកើតមានជាចំណងអជដាកាល,រវាងជាតិសាសន៏ទាំងពីរនេះ។

ហ៊ុនសែនបាននិយាយថា,គាត់មិនមែនជាខ្ញុំយួនទេ,មានតែរាស្ត្រខ្មែរទេជាចៅហ្វាយគាត់,តែគាត់ភ្លេចគិតថា,រាស្ត្រខ្មែរ

ក្នុងវស្សកាលនេះយួនជាន់កជាប់ស្រេចទៅហើយ.យួនទុករាស្ត្រខ្មែរជាអនុប្រជាជន,ដែលមានជនជាតិយួនជាចៅហ្វាយដាច់

ថ្លៃ.តើហ៊ុនសែនមិនមែនជាកញ្ញៈយួននោះទេ?

ហ៊ុនសែននេះជាជនមើលងាយខ្មែរ,និយាយប្រឡាំងកាសថា,បើខ្មែរណាចង់ប្រឆាំងយួនត្រូវយកមឈូសមកជាមួយផង,តើ

សំដីបែបនេះមិនមែនជាសំដីកញ្ញៈយួននោះដែរឬទេ?

 

៤.វប្បធម៏រស់មួយគែ

ការវាយបំបាក់ស្មារតីជាតិខ្មែររាល់ថ្ងៃ,ពីសំណាក់យួនកុម្មុយនិស្ត,ដែលមានហ៊ុនសែន,ហោណាំហុង,ហ្វាគឹមហុង,និងជនកញ្ញៈ

យួនឯទៀត,ជាអនុចរ,នាំអោយខ្មែររស់នៅក្នុងវប្បធម៏រស់មួយគែ,គឺរស់គិតបានតែមួយថ្ងៃទេ,ថ្ងៃស្អែកចាំគិតតទៅទៀត.

វប្បធម៍នាំអោយខ្មែរយើងរស់ក្នុងសេចក្តីអស់សង្ឃឹម,ដេងចាំលាភ,ដែលជាអំណោយហ៊ុនសែន,នឹងលោកជំទាវ.ចោរលួចដី,

នាំគ្នាទៅប្តឹងមេចោរអោយជួយរកការខុសត្រូវ,ព្រោះមិនបានគិតថាកូនចោរវាធ្វើតាមតែមេវាបញ្ជានោះទេ.រស់មួយគែគឺ

ចាប់យកអ្វីដែលអ្នកដឹកនាំគេហុចអោយរស់សំរាប់តែមួយថ្ងៃ,ដល់ថ្ងៃស្អែកចាំគេគិតអោយទៀត,ឬយាចកគេម្តងទៀត.រស់

មួយគែគឺរស់ឥតមានអនាគត,ដូចយ៉ាងយុវជនខ្មែរដែលមាតាបីតាអត់មានមធ្យោបាយអោយគ្នារៀនទៅមុខទៀត,នាំគ្នា

យកកំលាំងយុវភាពខ្លួនទៅធ្វើការក្នុងរោងចក្រចិន,ម្ចាស់រោងចក្រ,ភាគច្រើនជា”ថៅកែយូកូម”,សំរាប់តែត្រដររស់មួយថ្ងៃៗ

ម្តង,គ្មានអនាគត,ព្រោះកម្លាំងដែលប្រើឥតសំចៃនឹងចុះខ្សោយឆាប់រហ័សក្នុងរយៈពេលដ៏ខ្លី,នៅពេលដែលកម្លាំងខ្សោះអស់

ពីខ្លួន,គឺអស់អ្វីទៀតសំរាប់បន្តរស់ក្នុងជីវិត,បើជាស្ត្រី,គឺមានតែលក់ខ្លួនសំរាប់រស់មួយគែតទៅទៀត,បើជាបុរសគឺគ្មានអ្វី

ក្រៅពីប្រព្រឹត្តអំពើអបាយមុខសំរាប់រស់តែប៉ុណ្ណោះ។

រស់មួយគែ,គឺធ្វើអោយមនុស្សចេះភរកុហកដើម្បីរស់,ដូចខ្មែរយើងតែងតែនិយាយថា,ក្នុងរបបប៉ុលពត,បើមិនចេះភរ,គឺ

មិនអាចរស់មានជីវិតបាននោះទេ.យើងត្រូវហ៊ាននិយាយថាក្នុងវស្សកាលនេះ,ការនិយាយភរកុហកគ្នានោះ,បានក្លាយជាអនុ

វប្បធម៍មួយទៅហើយក្នុងវប្បធម៍រស់មួយគែ។

អនុវប្បធម៍មួយទៀត,គឺ”ការសូមទាន”ឬ”យាចក”,កង្វះគ្រប់បែបយ៉ាងសំរាប់ការរស់នៅជីវិត,នាំអោយមនុស្សលែងមានការ

អៀនខ្មាស់ក្នុងការសូមទានដើម្បីរស់។

គ្រប់ទីកន្លែង,ទាំងអ្នកធំ,ទាំងអ្នកតូច,ការស្នើសូមកំរៃខ្លះដើម្បីរស់,ក្លាយទៅជាកីឡាជាតិទៅហើយ,អ្នកធំសូមតាមធំ,អ្នកតូច

សូមតាមតូច,ទង្វើនេះជាប្រភពនៃអំពើពុករលួយក្នុងរាជការខ្មែរ។

វប្បធម៍រស់មួយគែនេះជាគ្រោះថ្នាក់ធំជាងគ្រោះថ្នាក់យួនទៅទៀត,ព្រោះជាគ្រោះថ្នាក់កើតមានផ្ទាល់ក្នុងសង្គមខ្មែរតែម្តង,

ដែលជាកត្តាមួយសំរាប់យួនគេយកមកប្រើសំរាប់វាយកំទេចសង្គមខ្មែរយ៉ាងងាយស្រួល។

ស្តេចស៊ីហនុ,និងហ៊ុនសែន,និងអ្នកដឹកនាំគណបក្សប្រឆាំងសំរាប់លំអរបបផ្តាច់ការ,ជានិមិត្តរូបវប្បធម៍រស់មួយគែនេះឯង

ហើយ.ឧទាហរណ៏ដូចលោកសមរង្ស៊ីថ្មីៗនេះគាត់និយាយថា,”គាត់នឹងទៅសូមពឹងយួនអោយជួយគាត់បានចូលស្រុកវិញ”,

នេះហើយសំដី”វិរបុរសខ្មែរប្រឆាំងយួន”។

 

សរសេរដោយ សង្ហា ឧប

 

 

ពន្យល់ពាក្យ

អភិទ្រោះ=ការគំរាមកំហែង

អនិស្សរភាព=នៅក្នុងចំណុះ

មុសវាទ=សំដីកុហក.ទុប្បញ្ញ=ល្ងីល្ងើ

ទុរចារ=ការប្រព្រឹត្តមិនល្អ

និត្យានុកូល=ស្របច្បាប់

នរោធ=កំទេច

អជដាកាល=ដែលឥតមានអ្វីទើសទែង

អនុចរ=អ្នកបំរើ

យាចក=សូមទាន

Partager cet article

Repost0
5 septembre 2012 3 05 /09 /septembre /2012 08:57

 

DSC05407 គួរលើកយកមកពិចារណាដែរ

 

អំណាចចិនត្រឡប់ចូលមកប្រទេសខ្មែរវិញ

 

អត្ថបទនេះសរសេរដោយភិក្ខុ,ចៅយីសុម,ត្រូវបានចុះផ្សាយក្នុងព្រឹត្តប័ត្រ”មូលខ្មែរ”,លេខ១៣២,ខែកក្កដា,ឆ្នាំ១៩៩២

 

 

ចិនដែលជាចៅហ្វាយខ្មែរក្រហម,មេឃាតករសម្លាប់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរចំនួនជាង២លាននាក់,បានផ្តល់ទាហានចំនួន,

៤០០នាក់,អោយមកធ្វើថ្នល់នៅប្រទេសខ្មែរតាមរយៈ”អាប្រួនុចApronuc.ប៉ុន្តែជាមួយពេលនោះ,ចិនបានសុំអោយរដ្ឋាភិ

បាលភ្នំពេញ,បើកអោយអណិកជនចិននៅស្រុកខ្មែរ,ធ្វើសកម្មភាពដូចមុនឆ្នាំ១៩៧០ទៀត។

ដូចយើងដឹងស្រាប់ហើយ,ឥទ្ធិពលចិននៅលើប្រទេសខ្មែរ,គឺគេធ្វើដូចគេជារដ្ឋាភិបាលនៅក្នុងស្រុកខ្មែរដែលគេរស់

នៅ.នៅខាងក្រោមនេះយើងសូមចុះអត្ថបទរបស់រៀមច្បងស្តីអំពីប្រវត្តិចិននៅកំពតៈ

 

ស្តេចនរោត្តម,បានអភិសេគដោយបានមកុដពីបាំងកក,មកដល់បាត់ដំបង,បានទទួលកូនក្រមុំចិនអាយុ១៥ឆ្នាំ

មួយ,ហើយមានកូនចៅបន្តពូជមកដល់ស៊ីហនុ,ដែលមានឈាមជាចិន.ចំណែកស្តេចមនីវង្ស,មានស្ត្រីស្នំជាង១០០នាក់

នៅក្នុងវាំង,ហើយពេលទៅលេងេខកំពតម្តងៗ,គឺដើម្បីទិញចិន,ដែលគេបានដឹកយកមកលក់,ស្តេចមនីវង្ស,បាន

ទទួលទិញចិនជាច្រើនអោយរស់នៅខេត្តកំពត,ហេតុនេះហើយបានជាមានពាក្យថាចិនកំពត,មានច្រើន,ពីព្រោះពួក

ចិនមកតាមទូក,ឬកប៉ាល។

ពេលស្តេចមនីវង្សស្លាប់ទៅ,ស្ត្រីស្នំ១០០នៅក្នុងវាំង,បារាំងបានរើថែរនៅក្នុងវាំង,ទៅសង់ខាងក្រៅវិញ,ដោយដេញស្ត្រីស្នំ

អស់នេះអោយទៅរស់នៅក្រៅវាំងវិញ.ការរស់នៅក្នុងវាំង,បារាំងត្រូវចេញប្រាក់ចិញ្ចិម,ដល់មានសង្គ្រាម,បារាំងរកលុយ

ចិញ្ចិមពុំបាន,មេឃ្លាំងបារាំង,ប្រមូលប្រាក់សុទ្ធដឹកយកទៅប្រទេសបារាំងអស់,មេឃ្លាំងវាំងខឹងណាស់ត្រូវបារាំងវាយ,ក៏

ចូលទៅទូលស្តេច,ដោយប្រើពាក្យថាៈ”បារាំងបរោខោ,ស្លៀកខោជើងវែង,វាយអាល័យហ្លួងលេង,មិនកោតចិត្តព្រះ

ចេស្តា”.ស្តេចខឹងណាស់,ក៏និយាយជេរបារាំង,ថាបើជួយមិនបាន,ហៅជប៉ុនមកជួយជំនួស,ក្រោយមកស្តេចក៏ទៅលេង

បូគរ,ឬកំពត,ក៏ត្រូវបានដឹកខ្មោចមកចូលតាមទ្វាក្រោយចូលនិពាន្ត។

កាលនោះ,ស្តេចមិនគួរចូលព្រះនិពាន្តសោះ,ព្រោះនៅមានសុខាភាពល្អ,ស្ត្រីមាន១២០នាក់,ចុះហេតុអ្វីជាចូលនិពាន្ត,ឬ

និយាយថា,ត្រូវចូលព្រះនិពាន្តដោយចាក់ថ្នាំ,គេខ្លាចអំណាចបារាំងណាស់,ធ្វើអ្វីបារាំងអោយស្តេចមនីរេត,និងមនី

ពង្ស,ពីព្រោះស្តេចទាំងពីរនេះកាចណាស់,ធ្លាប់វាយបារាំង,ដែលមកត្រួតប្រទេសខ្មែរ,ដោយស្តេចទាំងពីរនេះមិនសម្បា

យចិត្ត។

ធ្វើម្តេចវាសនាខ្មែរ,មានកម្មពុំចេះចប់,ខ្មែរក្រោម៣លាននាក់,និងខ្មែរនៅសៀម៦លាននាក់,មួយសងគុណ,មីការជិន,

មួយសងគុណសៀម.ឥឡូវនេះស៊ីហនុត្រូវយកខ្មែរទៅសងចិនពេញដៃហើយ,ពេលនេះ,ខ្មែរកណ្តាលត្រូវមានកម្ម.ស៊ីហនុ

នៅបំរើចិនទៅទៀត,ខៀវសំផន,និងប៉ុលពត,ជាអ្នកដៃដល់,ស៊ីហនុជាអ្នកផ្សំគំនិត,ចង់ត្រឡប់មកធ្វើប្រមុខរដ្ឋវិញ

ជាមួយខ្មែរក្រហម,តាមធម៏,ក៏ដូចតាមច្បាប់ស៊ីវិល,អំពើឧក្រិដ្ឋ,អ្នកដៃដល់,ក៏ដូចជាអ្នកផ្សំគំនិត,ត្រូវទទួលទោស

បាបដូចគ្នា.ខ្មែរករហម,និងស្តេចស៊ីហនុ,ដែលជាអ្នកផ្សំគំនិត,បានសម្លាប់ខ្មែរជាង២លាននាក់,ត្រូវតែទទួលទោស

ឧក្រិដ្ឋប្រឆាំងមនុស្សជាតិ។

 

អត្ថាធិប្បាយរបស់យើង

ថ្មីៗនេះចិនអោយលុយហ៊ុនសែនខ្ចី៥០០លានដុល្លាអាមេរីកាំង,ច្បាស់ជាលុយនេះមានចំណងសំរាប់រាស្ត្រខ្មែរទៀតហើយ

បើយើងយកមកគិតពិចារណាបន្តិច,ចំណងនោះមិនពិបាកយល់ទេ,គឺអោយហ៊ុនសែន,បើកទ្វារស្រុកខ្មែរ,អោយឈ្មួញ

ចិនមកប្រើកម្លាំងខ្មែរជាទាសៈសំរាប់ចិនធ្វើមាន,ហើយដើរអួតអាងក្នុងពិភាពលោកថាស្រុកចិនមានការចំរើនលូត

លាស់ណាស់,នេះហើយជាស្នាដៃមហាអស្ចារ្យគណបក្សកុម្មុយនិស្តចិនក្នុងពិភពលោក,គឺ”មហាលោតផ្លោះ”នៅគ្រប់

ប្រទេសដែលដឹកនាំដោយជនផ្តាច់ការ។

ប្រហែលជាយុទ្ធសាស្ត្រថ្មីរបស់ហ៊ុនសែនអីទៀតហើយ,ដើម្បីការពារឯករាជជាតិខ្មែរ,ដូចយុទ្ធសាស្ត្របើកបនល្បែងតាម

ព្រំដែនដើម្បីការពារបូរណភាពដែនដីកម្ពុជា,តែហ៊ុនសែនភ្លេចគិត,ឬមិនបានគិត,ថារិតចំណងជាមួយចិនកុម្មុយ

និស្ត,គឺចងដៃខ្មែរអោយយួនវៃទៀតហើយ,ដូចយើងឃើញថាប្ចុប្បន្ននេះយួនហូរចូលពេញស្រុកខ្មែរ,ចិនឥតឈឺក្បាលអ្វី

នោះឡើយ,អោយតែយួនមិនបេះប្រយោជន៏ចិនលើទឹកដីខ្មែរ។

ចិនមានស៊ីហនុ,យួនមានហ៊ុនសែន,ឯចំណែងរាស្ត្រខ្មែរ,គាត់ចាំតែយំទៅ.សព្វថ្ងៃនេះ,នៅស្រុកខ្មែរ,យុវជនដែលបាន

រៀនសូត្រថ្នាក់ឧត្តមសិក្សាចំនួន៨០ទៅ៩០%,សុទ្ធជាកូនចិនយួន,ឯចំណែកយុវជនខ្មែរវិញនាំគ្នាចេញទៅស៊ីឈ្នួលដាច់

ថ្លៃនៅបរទេសឯណោះទេ.គ្រប់មហាវិទ្យាល័យខ្មែរបច្ចុប្បន្ន,គឺជាមជ្ឈមណ្ឌលអប់រំ”យុវជនខ្មែរ,ជាកូនចិនយួន

”អោយត្រួតប្រជាពលខ្មែរ,ដែលនឹងក្លាយទៅជា,ជាតិពន្ធ,ភាគតិចមួយនៅក្នុងស្រុកខ្លួនឯង,ដូចជាខ្មែរយើងនៅ

កម្ពុជាក្រោមដូច្នេះឯង។

ថ្មីៗនេះយើងឃើញមានការធ្វើអំពាវនាវរបស់អតីតខ្មែរក្រហម,អ៊ឺមសារឿន,រកគ្រូបង្រៀនសំរាប់សាលាបច្ចេកទេស

ជាន់ខ្ពស់របស់គាត់នៅកម្ពុជា,ដើម្បីលើកកំរិតវិជ្ជាយុវជនខ្មែរក្នុងកម្មវិធីអាស៊ាននៅឆ្នាំ២០១៥.យើងគ្រាន់តែចង់សួរ

លោកអ៊ឺមសារឿនថា,តើយុវជនខ្មែរសព្វថ្ងៃនេះនៅឯណា?

យើងនិយាយនេះគ្មានគំនិតជាអ្នកពូជនិយមនោះទេ,បើសិនជាកូនចិនយួន,កើតនៅស្រុកខ្មែរនោះ,គ្មានទទួលឥទ្ធិ

ពលនយោបាយយួនកុម្មុយនិស្ត,គឺធ្វើអោយជាតិសាសន៏យួនក្លាយជាជាជាតិសាសន៏ប្រសើរជាងជាតិសាសន៏ខ្មែរលាវ

នៅក្នុងឥណ្ឌូចិន្ត,ដែលមានយួនកុម្មុយនិស្តជាអ្នកដឹកនាំ,ឯចំណែកកូនខ្មែរវិញ,ក្នុងបច្ចុប្បន្នកាល,ក៏ដូចក្នុង

អនាគតកាលដែរ,គឺមានជីវិតសំរាប់តែបំរើគេប៉ុណ្ណោះទេ។

ក្នុងនយោបាយនេះ,យើងឃើញស្រាប់ហើយ,យួន,ចៅហ្វាយហ៊ុនសែន,គេអោយអ្នកបំរើគេនោះ,ដើរចែកសញ្ញាប័ត្រ

តាមមហាវិទ្យាល័យនានាក្នុងប្រទេស,ដើម្បីបញ្ចាក់ជាដាច់ខាតអំពីមិត្តភាពឥតរញ្ជួយបានរវាងខ្មែរយួន,ដល់យុវជន

ថ្មីគេ,ដែលយួនគេទុកជាអាវុធរបស់វា,សំរាប់សម្លាប់ប្រលឹងខ្មែរ។

យើងលើកករណីលោកអ៊ិមសារឿនមកនិយាយ,ព្រោះថាគាត់,កាលពីជំនាន់ខ្មែរក្រហម,ជាសមមិត្តអ្នកទ្រឹស្តីជាតិ

និយមមហាលោតផ្លោះណាស់,និយាយ១០មាត់,បញ្ចេញគំនិតស្នេហាជាតិគាត់២០០ដងលើសវាចាគាត់ទៅទៀត,តែពួក

អស់នេះហើយនាំគ្នាទៅបំរើនយោបាយយួនដោយចេតនា,ខ្លះរហូតទៅធ្វើរដ្ឋមន្ត្រី,ឬទីប្រឹក្សាហ៊ុនសែន,ដោយឥតមាន

អៀនខ្មាស់អ្វីឡើយ.ពួកទាំងអស់នេះឯងហើយដែលជាបញ្ញវន្តខ្មែរក្រហមសម័យលោតផ្លោះ,"វាយកំចាត់អាយួនអោយ

ខ្ទិចនៅកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ,ហើយនៅបច្ចុប្បន្ននេះ,មានអ្នកខ្លះដើរទូន្មានគេឯកអំពីទ្រឹស្តីស្នេហាជតិទៅទៀត

នេះហើយជាអកុសលខ្មែរ!

 

 

 

Partager cet article

Repost0
4 septembre 2012 2 04 /09 /septembre /2012 05:28

 

DSC04190 ទំព័រអនុស្សាវរីយ៍នយោបាយ

 

កំឡុងសង្គ្រាមពីរថ្ងៃក្នុងឆ្នាំ១៩៩៧នៅភ្នំពេញ

 

លោកពិនសំខុន

telechargement-copie-1.jpg


អត្ថបទនេះសរសេរដោយលោក,ពិនសំខុន,ក្នុងឋានៈលោកពេលនោះ,ជាចាងហ្វាងសារព៍តមាន”ខ្មែរឯករាជ”នៅ

កម្ពុជា។

អត្ថបទនេះ,ត្រូវបានចុះផ្សាយក្នុងព្រឹត្តប័ត្រ”មូលែខ្មរ”,លេខ១៥៩,ខែកញ្ញាឆ្នាំ១៩៩៧,ទុកជាឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រ។

 

ថ្ងៃទី៥កក្កដា១៩៩៧

ថ្វីត្បិតតែព្រឹកថ្ងៃសៅរ៏ទី៥កក្កដានេះ,ខ្ញុំចាប់ផ្តើមធ្វើការដូចសព្វដង,ដោយស្ថានភាពប្រទាញប្រទង់រវាងក្រុមអ្នក

នយោបាយ,គណបក្សប្រជាជន,និងគណបក្សហ្វុនស៊ីនប៉ីច,បានឈានមកដល់ការផ្ទុះអាវុទ្ធខ្នាតធំមួយជៀសពុំរួច

ព្រឹកនោះនៅលើទំព័រ,”បរិយាថ្ងៃនេះ”,នៃកាសែតខ្មែរឯករាជ,បានចេញផ្សាយនៅតាមតូប,មានចំណងជើងថា,

សង្គ្រាមនឹងមានផ្ទុះ”,ដោយយោងទៅតាមព្រឹត្តិការណ៏ជាបន្តបន្ទាប់គ្នាបានកើតឡើង.ដូចជាកាលពីថ្ងៃទី១៧មិថុនា

១៩៩៧,ទ័ពមេបូលិស,ឈ្មោះហុកឡងដី,ដែលស្មោះនឹងលោកហ៊ុនសែន,បានលបចូលទៅបាញ់អង្គរក្ស,ទ្រង់រ៉ាណារិទ្ធ,

ស្លាប់ពីរនាក់,ដែរឈរយាមពីមុខដំណាក់,ស្ថិតនៅក្រៅវាំង,វេលាម៉ោង១០កម្លះយប់,ហើយនៅពេលជាមួយគ្នានោះ,គេ

រកសំលាប់,ឧត្តមសេនីយ,ហ្វុនស៊ីនប៊ីច,សេរីកុសលផងដែរ.ការបាញ់គ្នានេះ,បានត្រូវដឹងឮប្រមាណ៥ម៉ោងមុនពេល

កើតហេតុថា,គណបក្សប្រជាជនបំរុងវាយ,គណបក្សហ្វុនស៊ីនប៊ីច,នាអាធ្រាតនេះ។

ប្រជាពលរដ្ឋក្បែរបរិវេណនេះព្រលឹងនៅចុងសក់,តែសំណាងល្អ,ទ្រង់រ៉ាណារិទ្ធដែលទើបតែត្រឡប់ចូលផ្ទះប៉ុន្មាននាទី

មុន,បានបញ្ជាមិនអោយតបតអោយសោះពីការផ្ទុះ,និងបាញ់គ្រាប់នេះ.ព្រឹត្តិការណ៏ទី១,និងទី២កក្កដា,មានការវាយ

ប្រហារគ្នា,រវាងទ័ពហ្វុនស៊ីនប៊ីច,ជាមួយនឹងហ្វុនស៊ីនប៊ីចមួយក្រុមទៀត,ដែលជួយដោយក្រុមអន្តរាគមន៏នៃទ័ពគណ

បក្សប្រជាជននៅព្រៃតាទែន,ប្រមាណ៤០គម,ខាងលិចទីក្រុងភ្នំពេញ.ក្រោមបញ្ជានៃគណកម្មការយោធាប៉ូលិសអព្យា

ក្រិត,ការបាញ់គ្នាបានត្រូវចប់,ហើយក្រុមហ្វុនស៊ីនប៊ីច,ត្រូវគេដកអាវុធប្រមានជា១០០ដើម។

ព្រឹត្តិការណ៏ថ្ងៃទី៣កក្កដា,រិតតែមានសភាពធ្ងន់ធ្ងរ,ដោយក្រុមអង្គរក្សការពារទ្រង់រ៉ាណារិទ្ធ,ដែលចេញទៅហែរ

ហម,នាយករដ្ឋមន្ត្រីទី១,ទៅសម្ភោតសាលានៅកំពង់ចាម,បានត្រូវទ័ពរបស់គណបក្សប្រជាជន,ប្រដាប់ដោយរថក្រោះ

បានវាយអន្ទាក់ចាប់ខ្លួន,ដកអាវុធប្រមាន១០០ដើមថែមទៀត,នៅពេលនោះ,មានឧត្តមសេនីយ,គិមសំណាង,មួយ

ផងដែរ,នៅពេលត្រឡប់ចូលមកភ្នំពេញវិញ,ដោយទ្រង់រ៉ាណារិទ្ធ,ត្រឡប់តាម,ឧទ្ទម្ភាចក្រ.ថ្ងៃទី៤,ទ្រង់រ៉ាណារិទ្ធបាន

ចេញដំណើរពីភ្នំពេញជាបន្ទាន់មកប្រទេសបារាំង,បើតាមទ្រង់,ក្នុងកិច្ចសម្ភាសន៏ជាមួយកាសែតភ្នំពេញបុស្តិម្នាក់,

ប៉ុន្មានថ្ងៃក្រោយព្រឹត្តិការណ៏សង្គ្រាមនោះថាៈ”មេទ័ពទ្រង់បីនាក់,បានរាយការណ៏អំពីចលនាទ័ពដ៏ច្រើន,ដោយមាន

រថក្រោះផងនោះ,មកពីព្រៃវែង,ស្វាយរៀង,កំពុងចាម,និងកំពង់ស្ពឺ,សូមអោយទ្រង់ចេញជាបន្ទាន់,ដើម្បីទុកអោយដៃ

ទំនេរទ័ពហ្វុនស៊ីនប៊ីច,សំរាប់ធ្វើការ.នៅថ្ងៃដដែលនោះ,លោកហ៊ុនសែនក៏ចេញដំណើរទៅកាន់ស្រុកយួនដែរ,ដោយ

លោកនិយាយថាទៅ,”វិស្សមកាល”។

នារាត្រីថ្ងៃសៅរ៍ហ្នឹង,ខ្ញុំបានបញ្ចូនភ្នាក់ងារពីរនាក់ទៅយកព័តមាននៅខុទ្ធការល័យទ្រង់រ៉ាណារិទ្ធ,ដោយដំណឹងធ្លាក់

មានថា,មានសន្និសិទមួយនឹងធ្វើឡើង,ដោយមេទ័ពហ្វុនស៊ីនប៊ីច,សេរីកុសល.តែដោយមិនទុកចិត្ត,ដោយសារតែ

ភ្នាក់ងារពីនាក់នេះធ្លាប់មានរបូសដោយគ្រាប់ផ្ទុះកាលពីថ្ងៃទី៣០មិនានោះ,ហើយពួកគេនិយាយថា,ភ័យខ្លាចការ

បាញ់ផ្តក់,ឬគប់គ្រាប់បែកសារជាថ្មីនោះ,ខ្ញុំក៏ទៅតាមដាននាម៉ោង៨កន្លះ,នៅពេលនោះ,ខ្ញុំសង្កេតឃើញថា,ពុំមាន

អ្នកព័តមានធំៗ,នៃក្រុមអ្នកកាសែតបរទេសទេ,ហើយសន្និសិទនោះទើបនឹងត្រូវគេលុបចោលទៅវិញ,ខ្ញុំបានដឹងនៅ

ពេលបន្តិចក្រោយមកទៀតថា,វេលាម៉ោង៨កន្លះ,កងទ័ពហ្វុនស៊ីនប៉ីចនៅអង្គស្នួលមួយបន្ទាយទៀត,បានត្រូវ

យោធាគណបក្សប្រជាជនហូតអាវុធចេញអស់ប្រហែលជាង១០០ដើមថែមទៀត,ដោយប្រើឈ្មោះថា,គណកម្មការ

យោធាប៉ុលិសអព្យាក្រិតទៅវិញ.ខ្ញុំនឹកថា,បើតាមភូមិសាស្ត្រទីតាំងយោធា,ហ្វុនស៊ីនប៉ីចនោះនៅសល់,”តាំងកសាង”

មួយទៀត,ដែលគេហៅថា,បន្ទាយសុវត្ថិភាពហ្វុនស៊ីនប៉ីចនោះ,ក៏ព្រោះចុងក្រោយនេះ,មានកិច្ចការពារ,មកពីទីក្រុង

ភ្នំពេញ,ពីព្រែកតាទែន,និងអង្គស្នួលនេះឯង.នៅពេលនេះ,”តាំងកសាង”,ត្រូវកំព្រាហើយ.ព្រឹកនេះ,អ្នកនៅភ្នំពេញ,

បានឃើញរថក្រោះធំជាច្រើនគ្រឿងដាក់រាយតាមដងផ្លូវនៃរាជធានី,ជាពិសេសទំល់មុខពេទ្យលោកសង្ឃ,ទៅដល់

ស្ទឹងមានជ័យ,និងនៅផ្លូវធំសំដៅទៅពោធិចិនតុងនោះ.មនុស្សសំខាន់ដែលអវត្តមាននៅក្នុងប្រទេសនាពេលនេះ,

គឺហ៊ុនសែន,និងទ្រង់រ៉ាណារិទ្ធ,សុទ្ធតែជានាយករដ្ឋមន្ត្រី,និងលោកសមរង្ស៊ី.ឯយោធាដែលកំពង់ធ្វើសកម្មភាពចលនា

ពេលនោះ,គឺក្រុមតំរួតយោធារបស់ឧត្តសេនីយគៀងសាវុត,ដែលល្បីខាងលួចផ្លន់,និងស្មោះត្រង់នឹងលោកហ៊ុនសែន,

ក្រុមប៉ូលិសក្រសួងមហាផ្ទៃ,និងក្រុងភ្នំពេញរបស់ឧត្តសេនីយហុកឡងដី,និងឧត្តសេនីយនេត្យសាវឿន,ដែលត្រូវជាក្មួយ

ប្រសារលោកហ៊ុនសែន,ហើយនិងក្រុមយោធាដែលពាក់ផ្លាក”ហស”របស់លោកហ៊ុនសែនផ្ទាល់។

ម៉ោង១០កន្លះព្រឹក,ដំណឹងមួយទៀតធ្លាក់មកទៀតថា,បន្ទាយ”តាំងកសាង”របស់លោកញឹកប៉ុនឆៃ,នាយអគ្គសេនាធិ

ការរង,បានត្រូវឡោមព័ទដោយយោធារបស់លោកហ៊ុនសែនហើយ.គួររំលឹកដែរថា,ប៉ុន្មានថ្ងៃមុននេះ,លោកហ៊ុនសែន,

បានអោយអតីតខ្មែរក្រហមឈ្មោះ,ភុនភាព,ប្រកាសតាមវិទ្យុ,និងទូរទស្សថា,មានទ័ពខ្មែរក្រហមប្រមាណ៥០០នាក់

លាក់ខ្លួននៅបន្ទាយ”តាំងកសាង”នេះ,ពេលនោះក៏គណកម្មការចំរុះយោធាទៅត្រួតពិនិត្យជាបន្ទាន់,តែបែរជា

ប្រកាសថា,ពុំមានខ្មែរក្រហមនៅទីនោះទេ,ជាមួយគ្នានោះ,ចំនួនអាវុធយុទ្ធភ័ណ្ឌ,និងចំនួនទ័ព,និងភូមិសាស្ត្រពិត

ប្រាកដបានត្រូវ,ឧត្តមសេនីយហុកឡងឌីដឹងទាំងអស់,ដោយគាត់ជាសមាជិកនៃគណកម្មាធិការចំរុះយោធានេះដែរ។

ម៉ោង១១ព្រឹក,គ្រាប់កាំភ្លើងធំដំបូងបានផ្ទុះឡើងគគ្រើកក្នុងភ្នំពេញ,មនុស្សម្នាភ័យ,ជ្រួលច្របល់,បិទទ្វារផ្ទះយ៉ាង

ប្រញាប់ប្រញាល.អ្នកដែលនៅដំបន់ដែលមានកងប្រដាប់អាវុធកកុញ,ហើយសង្ស័យថា,ការបាញ់គ្នានឹងផ្ទុះឡើងនៅ

ក្បែរនោះ,ក៏ចាប់ផ្តើមភៀសខ្លួនចេញពីផ្ទះយ៉ាងកកកុញ,ដើម្បីរត់ទៅពួនលាក់ខ្លួននៅផ្ទះបងប្អូនឆ្ងាយជិត.ខ្ញុំបាន

ចេញទៅពិនិត្យស្ថានការណ៏តាមរថយន្តតូចមួយជាមួយសហការីម្នាក់,ខ្ញុំបានដឹងនៅវេលាម៉ោង១៤ថា,ការឡោមព័ទ,

ហើយវាយលុកចូលតាំងកសាងកំពុងបន្ត,,ការឡោមព័ទផ្ទះឧត្តមសេនីយ,ចៅសម្បត្តិ,ដែលត្រៀមការពារខ្លួនដោយ

មានទាហាន១០០នាក់,នៅប្រមាណ៣គម,ពីផ្លូវទៅវាលយន្តហោះ,ការឡោមព័ទផ្ទះឧត្តមសេនីយញឹកប៉ុនឆៃ,ដែល

មានកងការពារខ្លួនដោយទាហាន១៥០នាក់,ឡោមព័ទទីស្នាក់ការក្បាលស្ពានជ្រោយចង្វា,ការឡោមព័ទផ្ទះទ្រង់រ៉ាណា

រិទ្ធ,ឯការឡោមព័ទសណ្ឋាគារ,International,ដោយរថក្រោះ៣គ្រឿង,និងកងអាវុធហត្ថយ៉ាងច្រើនសន្ធឹក,គឺជាកិច្ច

ការពារដល់ទ្រព្យលោកមហាសេដ្ឋីថេងបុនម៉ាទៅវិញទេ,ដែលគេអោយជាមាសទៅលោកហ៊ុនសែនចំនួន១លានដុល្លា

ចរាចរបានត្រូវបិទជិតឈឹង,នៅផ្នែកខាងលិចទាំងអស់នៃផ្លូវម៉ៅសេងទុង,ដោយនៅតំបន់នោះ,មានចំណុចក្តៅ,គឺ

ផ្ទះឧត្តមសេនីយញឹកប៊ុនឆៃ,និងចៅសម្បត្តិ,គឺនៅលើតំបន់ពីខាងក្រោយនោះហើយ,ដែលគ្រាប់កាំភ្លើងតូចធំហោះ

សំដៅចូលទៅ,ពុំដឹងជាបានបំផ្លាញអ្វីខ្លះហើយទេនៅក្នុងនោះ.ក៏ប៉ុន្តែនៅខាងក្រៅវិញ,ផ្ទះអ្នកស្រុកជាច្រើនត្រូវគ្រាប់

ឆេះហុយទ្រលោម,ពេលថ្ងៃមួយរសៀលនោះ.ព័តមានដែលយើងទទួលថា,ពុំមានការតបតធំដុំអ្វីពីខាងក្នុងជំរុំហ្វុនស៊ីន

ប៉ីចនោះទេ,លើកលែងតែករណីចាំបាច់,ដូចជាពេលរថក្រោះចូលជិតពេកជាដើម។

យប់នោះ,លោកអភីបាលរង,គ្រឺប៉េងហុង,បានចេញបំរាមគោចរដាច់ខាត,រហូតដល់ពេលព្រឹក,ហើយពេលមួយយប់,

គ្រាប់កាំភ្លើងហើរគ្រប់ទិសទីលាន់សន្ធឹកពេញមេឃ,ទូរស័ព្ទបានត្រូវគាំងដំណើរ,វិទ្យុ,និងទូទស្សន៏ទើបតែផ្សាយសារ

លោកហ៊ុនសែនវេលាម៉ោង១៧តែប៉ុណ្ណោះ,ឯក្រុមអ្នកការសែតដឹងថាលោកហ៊ុនសែនពុំមែននៅក្នុងប្រទេសខ្មែរនា

រាត្រីទី៥នេះ។


ថ្ងៃទី៦កក្កដា១៩៩៧

ចាប់ពីព្រលឹមអុលដែលគេអនុញ្ញាតិអោយដើរចេញពីផ្ទះសំបែងបាននោះ,ប្រជាពលរដ្ឋដែលនៅតំបន់ទឹកល្អក់,ស្ទឹង

មានជ័យ,ទួលគោក,ភ្នំពេញថ្មី,ក្បែស្ពានចាស់,ក្បែផ្ទះវរជនហ្វុនស៊ីនប៉ីច,បន្តការភៀសខ្លួនចេញសំដៅទៅក្បាលថ្នល់

ច្បារអំពៅ,ឬតាខ្មៅ,ឬគ.ម.លេខ៦។ល។

គេនិយាយថាជាទិដ្ឋភាពមិនខុសគ្នាកាលពីជំនាន់ជន្លៀសប្រជាពលរដ្ឋជំនាន់ខ្មែរក្រហម,នៅឆ្នាំ១៩៧៥នោះទេ.មីង

ម្នាក់ពរកូនផង,យួរបង្វិចផង,និយាយថា,គាត់ពុំដឹងដើរទៅណាប្រាកដទេ,តែគាត់មានបងប្អូននៅតាកែវ,មើលចុះ

នេះហើយជម្លោះនៃអ្នកធំ,វាងាប់តែអ្នកតូចតែប៉ុណ្ណោះ។

រាត្រីដែលប្រកបដោយព្រឹត្តិការណ៏ដ៏គ្រោះថ្នាក់នាទីក្រុងភ្នំពេញ,យើងបានស្រាវជ្រាវដឹងថា,ក្រុមយោធារបស់លោកហ៊ុន

សែន,បានវាយសង្ខើញទៅលើចំណុចបីដដែល,តែមានទ័ពបន្ថែមមួយក្រុមទៀត,របស់ឧត្តមសេនីយកែរពង់,ខ្មែរ

ក្រហមចុះចូលលោកហ៊ុនសែន,ដែលមានរថក្រោះការពារផងនោះ,បានចូលមកគាបសង្កត់ជាបន្ថែម,តែមុនមកដល់

បន្តិច,រថក្រោះ៦គ្រឿងរបស់ឧត្តមសេនីយញឹកប៉ុនឆៃបានចេញទៅធ្វើអន្តរាគមជួយឧត្តមសេនីយចៅសម្បត្តិ,និងគេ

ហដ្ឋានលោកឧត្តមសេនីយញឹកប៉ុនឆៃ,នៅទឹកល្អក់រួចទៅហើយ,នៅសល់ទ័ពតិចនៅ”តាងកសាង”,ឧត្តមសេនីយកែវ

ពង់,ខ្មែរក្រហម,បានវាយផ្តាច់ទំនាក់ពីរថក្រោះអន្តរាគមន៏,និងទីបញ្ជាយកតែម្តង.ពេលដែលខ្មែរក្រហមនេះ,យកទី

តាំងនារាត្រីនោះបាន,តែយោធាលោកញឹកប៉ុនឆៃបានលបគេចខ្លួនចេញអស់ទៅហើយ។

រថក្រោះពួកហ្វុងស៊ីនប៉ីច,ដែលចេញផុតពី”តាំងកសាង”បានចែកជាពីរក្រុម,មួយចំហៀងសំដៅទៅស្ពានជ្រោយចង្វារ

មួយក្រុមទៀតសំដៅទៅប្តុំនៅទឹកល្អក់,តែដោយរថក្រោះទាំងនោះចាស់ពេកក៏ខូច,ហើយត្រូវគេបោះបង់ចោលពីរ

គ្រឿងនៅតាមផ្លូវ,ឯទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងមូលដ្ឋានក៏ត្រូវដាច់នៅពេលខ្មែរក្រហមនេះចូលទៅដល់”តាំងកសាង”

ថែមទៀត.រថក្រោះពីរគ្រឿងរបស់ហ្វុនស៊ីនប៉ីច,ដែលគេសង្ស័យថាមានឧត្តមសេនីយញឹកប៉ុនឆៃនៅក្នុងនោះ,បាន

បាញ់វាយទំលាយក្រុមឡោមព័ទ,ហើយចូលទៅយកលោកចៅសម្បត្តិចេញបាន,តែត្រូវទ័ពខ្មែរក្រហមតាមស្អិតដដែល,

រថក្រោះនេះបានត្រូវគេកំទេចចោលបាន,ក្រោយពីសមាជិកហ្វុនស៊ីនប៉ីចបានបោះបង់ចោល,ហើយគិចខ្លួននាពេល

ជិតភ្លឺ។

នាព្រឹកពេលថ្ងៃហ្នឹង,កងទ័ពលោកហ៊ុនសែនបានចូលទៅកាន់កាប់ផ្ទះលោកចៅសម្បត្តិ,និងផ្ទះឧត្តមសេនីយញឹកប៉ុន

ឆៃ,ដោយពុំមានចាប់បានឈ្លើយសង្គ្រាមណាមួយទេ,ដោយពួកនេះគេចខ្លួនបាត់អស់ទៅហើយ។

កងទ័ពលោកហ៊ុនសែន,ក៏ងាកទៅរកបង្កើនការគាបសង្កត់ទៅលើទីស្នាក់ការហ្វុនស៊ីនប៉ីចនៅក្បាលស្ពានជ្រោយ

ចង្វារ,និងទៅលើផ្ទះទ្រង់រ៉ាណារិទ្ធទៀត,ដែលមានកងទ័ពប្រមាន១០០នាក់ក្នុងមួយកន្លែង.ការបញ្ជាអោយវាយលុក

ចូលទីស្នាក់ការហ្វុនស៊ីនប៉ីច,ធ្វើឡើងនៅពេលម៉ោង១៤កន្លះ,តែត្រូវពន្យាពេលប្រមាណមួយម៉ោង,ដោយសារភ្លៀង

ធ្លាក់មួយមេយ៉ាងខ្លាំងនាពេលនោះ,ហើយនៅពេលវាយលុកចូលទៅនោះ,ពុំមានសេសសល់យោធាហ្វុនស៊ីនប៉ីចទេ,

ដោយពួកគេបានចេញរួចទៅហើយ។

ព័តមានធ្លាក់មកទៀតថា,យោធាហ្វុនស៊ីនប៉ីចបីនាក់ដែលនៅសល់នឹងកន្លែងតែរបួស,បានត្រូវអ្នកឈ្នះចូលមក

បង្ហើយជីវិតតែម្តង,ហើយជាពិសេសពុំមានបញ្ជាណាមួយអោយខិតខំ,តដៃរ,ហូតដល់ជីវិតចុងក្រោយនោះទេ។

ម៉ោង១៧កន្លះ,កងទ័ពលោកហ៊ុនសែន,ដែលគេសង្ស័យថាអគ្គបញ្ជាការ,មកដល់ស្រុកខ្មែរវិញនាថ្ងៃត្រង់,បានអោយគេ

ចរចារអោយទំលាក់អាវុធ,ដោយលើកទង់សទាំងសង្ខាង,ឯម្យ៉ាងទៀត,ខាងហ្វុនស៊ីនប៉ីច,ពុំមានបញ្ជាអោយតដៃ,

ហើយក៏ពុំមានអាវុធយុទ្ធភ័ណ្ឌគ្រប់គ្រាន់ទៀតផង,ដោយមួយភាគត្រូវគេដកចេញកាលពីប៉ុន្មានថ្ងៃមុនរួចហើយ។

គឺថ្ងៃទី៦កក្កដា,វេលាម៉ោង១៧កន្លះ,សង្គ្រាមពីរថ្ងៃបានត្រូវបញ្ចប់ដោយជ័យជំនះខាងយោធាទៅលើក្រុមហ្វុនស៊ីនប៉ីច

របស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីទី១,ទ្រង់រ៉ាណារិទ្ធ។

 

 

 

Partager cet article

Repost0
3 septembre 2012 1 03 /09 /septembre /2012 07:54

 

DSC05407គួរលើកយកមកពិចារណាដែរ

 

ជេរលោកសួនសេរីរដ្ឋាដើម្បីទទួលរង្វាន់ពីហ៊ុនសែន

 

លោកសួនសេរីរដ្ឋា

Sourn-Serey-Ratha.jpg 


ច្ចុប្បន្ននេះ,លោកសួនសេរីរដ្ឋា,ជាវង់បាញ់របស់ពួកបរិវារ,ឬពួកដែលធ្លាប់បានទាស់ទែងគំនិតជាមួយ

ហ៊ុនសែន,ពីព្រោះនាំគ្នាជេរបន្ទរពីហ៊ីនសែន,អាចហ៊ុនសែនអោយរង្វាន់,ឬអត់អោនទោសអោយ

ខ្ញុំមិនដែលស្គាល់,មិនដែលបានជួប,លោកសួនសេរីរដ្ឋា,នោះទេ,តែក្នុងបច្ចុប្បន្ននេះ,ខ្ញុំស្តាប់វិទ្យុ,និងតាមដាន

ពិនិត្យសកម្មភាពគាត់,ខ្ញុំឃើញគាត់បើកសមរភូម៏ប្រយុទ្ធនយោបាយថ្មី,សំរាប់វាយប្រហារ,យួន,និងបនកញ្ជៈយួន,

តាមវិធីអហឹង្សា៖

១.ដាក់ពាក្យបណ្តឹងរាជរដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្នខ្មែរ,ដឹកនាំដោយហ៊ុនសែន,ទៅតុលាការព្រហ្មទណ្ទអន្តរជាតិ,ពីបទឧក្រិដ្ឋ

ប្រឆាំងនឹងមនុស្សជាតិ។

២.បើកយុទ្ធការប្រឆាំងតាមសន្តិវិធីនឹងការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិក្នុងឆ្នាំ២០១៣,ដោយជឿច្បាស់ថាការបោះឆ្នោតនោះ,

គ្មានលក្ខណៈសេរី,និងយុត្តិធម៏,ជាពិសេសទៅទៀត,ការបោះឆ្នោតនោះស្ថិតនៅក្នុងកណ្តាប់ដៃជនជាតិយួនរស់នៅ

ស្រុកខ្មែរ,ដែលហ៊ុនសែនអោយសញ្ជាតិជាខ្មែរឥតស្របច្បាប់,ក្លាយជាអ្នកមានសិទ្ធិបោះឆ្នោតរាប់លាននាក់ទៅហើយ.

ដោយហេតុនេះ,ការបោះឆ្នោត២០១៣,មិនមែនជាចម្លើយត្រឹមត្រូវនឹងគ្រោះថ្នាក់ជាតិនោះឡើយ។

៣.បើកយុទ្ធការ,ស្នើជជែកផ្ទាល់,ឬមិនចំ,ដើម្បីរកចម្លើយថ្មីរួម,សំរាប់ដោះស្រាយបញ្ហាជាតិ,ជាមួយអ្នកដឹកនាំគណ

បក្សប្រឆាំង,ដែលនៅមានជំនឿលើការបោះឆ្នោត,”បំពេញកិច្ច”,ឬ”ប្រថាប់ត្រា”,ដែលជាបរាជ័យស្រំដែល,តាំងពីឆ្នាំ

១៩៩៨មកម្លេះ។

៤.បើកយុទ្ធការពន្យល់,និងបង្ហាញផ្លូវ,ដល់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ,ពីយុទ្ធសាស្ត្ររំដោះជាតិពីរបបរាជានិយម,បំរើខ្មែរកញ្ជៈ

យួនកុម្មុយនិស្ត,ឈរលើគោល”អហិង្សា”,និង”ខ្លួនទីពឹងខ្លួន,ក្នុងអំណាចខ្លួនជាពលរដ្ឋ,ដោយមានច្បាប់អន្តរជាតិ,

និងធម្មជាតិជាមូលដ្ឋាន”។

៥.យករបបសាធារណរដ្ឋនិយម,ឈរលើលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យសេរី,ជារបបនយោបាយខ្មែរ,ដើម្បីកាត់បញ្ជប់ជាចាំបាច់

នូវរបបនយោបាយបច្ចុប្បន្ននៅកម្ពុជា,ដែលជារបបនយោបាយបំផ្លាញជាតិខ្មែរ។

ចំណុចដែលបានរៀបរាប់ខាងលើនេះ,និងសកម្មភាពដែល,ចលនាអំណាចពលរដ្ខខ្មែរ,ក៏ដូច,ចលនាបដិវត្តន៏ផ្កា

ឈូកដែរ,ដែលកំពុងធ្វើបច្ចុប្បន្ននេះ,មិនមែនជាសកម្មភាពឯងកោនោះឡើយ,ជាសកម្មភាព,ដែលខ្មែរអ្នកស្នេហា

ជាតិជាច្រើន,មាននៅក្នុងសម្បជញ្ញគ្រប់ៗគ្នា,នៅខ្វះតែសេចក្តីក្លាហានជួបជជែកគ្នា,រកចម្លើយថ្មីតែប៉ុណ្ណោះទេ។

តែចម្លើយថ្មីនោះដែលចលនាពលរដ្ឋខ្មែរ,ចង្អុលបង្ហាញ,ត្រូវយួនកុម្មុនិស្តទុកជាឧបសគ្គរបស់គោលបំណងវា,ដូច្នេះជា

សត្រូវពេញទីនឹងហ៊ុនសែន។

ហេតុនេះហើយ,បានជាខ្មែរដែលគេចង់អែបអបហ៊ុនសែន,ដើម្បីប្រយោជន៏,ឬឥស្សរជននយោបាយជាច្រើនឯទៀត,

ដែលគេត្រូវការរស់ក្នុងរបបកញ្ជៈយួន,ដើម្បីការរស់នៅរបស់គេលើគំនរទុក្ខរាស្ត្រ,គេនាំគ្នាជេរលោកសួនសេរីរដ្ឋា,ដើម្បី

អោយយួនឮ,ព្រោះបើយួនឮ,ច្បាស់ជាហ៊ុនសែននឹងចែករង្វាន់តាម,គុណូបការ,របស់ពួកអ្នកជេរទាំងនោះជាពុំខាន។

នៅសម័យស្តេចស៊ីហនុ,អោយតែស្តេចនេះខឹងអ្នកណាម្នាក់,ក្រោធនោះ,កំហឹងនេះនឹងក្លាយទៅជាមធ្យោបាយសំរាប់

អាមៃអាថោងរកបុណ្យស័ក្តិ,គឺត្រូវនាំគ្នាជេរជនណា,ដែលស៊ីហនុស្អប់.ហើយក្នុងសម័យ,ហ៊ុនសែន,ពាក់ដួន,បើយួនគេ

ទុកខ្មែរណាជាសត្រូវនឹងវា,គឺច្បាស់ជាពួកបរិវារ,ហ៊ុនសែន,នាំគ្នាបំពងសម្លេងជេរជននោះអោយយួននៅហាណូយឮ.

យួនឮខ្មែរកញ្ជៈវា,ជេរខ្មែរប្រឆាំងវា,វានឹងបញ្ចាអោយហ៊ុនសែនអោយលុយបងប្អូន”ក្មេ”នោះចាយសប្បាយក្រៃលែង។

អ្នកខ្លះថាលោកសួនសេរីរដ្ឋាគិតតែពីជេរគេ,បានជាគេជេរគាត់តបវិញ,ក្នុងចំណុចនេះ,គួរបញ្ចាក់ថា,លោកសួនសេរីរ

ដ្ឋា,គាត់អត់ជេរទេ,តែគាត់ធ្វើការរិះគន់,ព្រោះថាជេរ,និងរិះគន់មានសភាពខុសគ្នា,ជេរគឺជាទង្វើក្នុងកំហឹង,គ្មាន

គំនិតអ្វីនោះទេ,មានតែសំឡេងហឹង្សាគ្មានដើមគ្មានចុង,និយាយអោយតែបានឮ,ឬនិយាយតែតាមគេ,ឥតបានគិត

អ្វីនោះឡើយ,ឯចំណែកការរិះគត់,ជា”យោបល់មានផែនការរួចជាស្រេច”,គឺមានចម្លើយច្បាស់លាស់ក្នុងយោបល់,សំរាប់

ជួយកសាង,ឬបញ្ចាក់បង្ហាញពីការភ័ន្តច្រឡំនៃគំនិតដែលលើកមកធ្វើការរិះគន់។

តែនៅក្នុងប្រទេសដែលដឹកនាំដោយអំណាចផ្តាច់ការ,អ្នកកាន់អំណាចតែងតែទុកការរិះគត់ជាការជេរ,ព្រោះអ្នកទាំង

នោះឥតដែរមានឧត្តមគំនិតអ្វីសំរាប់ជាតិនោះឡើយ,អោយតែឮគំនិតអ្វីមួយផ្ទុយនឹងប្រយោជន៏ខ្លួន,គឺទុកគំនិត

នោះថាគេជេរខ្លួន,ចាប់,រកចាប់អ្នករិះគន់យកទៅឃុំឃាំង,វាយដំទាត់ធាក់ថោកជាងឆ្កែ,ត្បូងចបវាយខ្មែរគ្នាឯង

ក្ស័យជីវា,ដូចក្នុងរបបស៊ីហនុ,និងខ្មែរក្រហម។

អ្នកអែបអបហ៊ុនសែន,នាំគ្នាឃោសនាដើម្បីរកប្រយោជន៏ថា,ចលនាអំណាចពលរដ្ឋខ្មែរ,ដឹកនាំដោយលោកសួនសេរីរ

ដ្ឋា,គ្មានអ្នកគាំទ្រច្រើននោះឡើយ,ដូច្នេះកុំនាំគ្នាជឿ,ប្រយ័ត្នចាញ់បោកលោសួនសេរីរដ្ឋា,ក្នុងចំណុចនេះ,បើតាមខ្ញុំ

យល់ឃើញ,លោកសួនសេរីរដ្ឋាអត់បានអំពាវនាវរកការគាំទ្រពីសំរាក់មហាជននោះឡើយ,ព្រោះបញ្ហាជាតិខ្មែរបច្ចុប្បន្ន,

ជាបញ្ហារបស់ខ្មែរទួទៅ,មិនមែនជាបញ្ហារបស់លោកសួនសេរីរដ្ឋាម្នាក់ឯងនោះឡើយ,ដូច្នេះមិនមែនជារឿងរកអ្នកគាំ

ទ្រនោះទេ,គឺលោកគ្រាន់តែចង់អោយខ្មែរជួយខ្លួនឯងតែប៉ុណ្ណោះ,ដោយឈរលើអំណាចខ្លួនជាពលរដ្ឋ,មានច្បាប់អន្តរ

ជាតិជាជំនួយ,និងច្បាប់ធម្មជាតិជាសិទ្ធិពេញលេញជាមនុស្សរស់ក្នុងសង្គមមនុស្សជាតិ។

អ្នកខ្លះនិយាយថា,លោកសួនសេរីរដ្ឋា,និយាយអោយតែបាននិយាយអំពីច្បាប់ធម្មជាតិ,ក្នុងចំណុចនេះ,ក្នុងការចេះ

ដឹងដ៏ស្តួចស្តើងរបស់ខ្ញុំ,ខ្ញុំគ្រាន់តែមានយោបល់ថា,ច្បាប់ធម្មជាតិមានអត្ថភាពពិតសំរាប់មនុស្សលោកយើងនេះ,គឺ

មនុស្សកើតឡើងមានលក្ខណៈខ្លួនជា”តម្លៃកំពូល”,ទ្រឹស្តីនេះជាទ្រឹស្តីកើតចេញពីធម្មជាតិ,ដែលមិនអាចប្រែក្រឡា

បាន,ហើយជាច្បាប់មួយគត់ដែលអាចធានាសុខសន្តិភាពដល់មនុស្សលោក,ហេតុនេះឯងបានគេតាក់តែងបន្ថែម,

លើច្បាប់ធម្មជាតិនេះ,ជាច្បាប់ជាវិជ្ជាមាន,សំរាប់ការពារ”តម្លៃកំពូលនៃមនុស្សលោកយើងនេះ”,គឺ”ច្បាប់ការពារសិទ្ធិ

មនុស្ស”។

ក្នុងតម្លៃកំពូលនៃមនុស្សនេះហើយ,ដែលនាំអោយមនុស្សមានសិទ្ធីដាច់ខាតក្នុងការ”ប្រាថ្នានូវសុវត្ថិភាពរបស់ខ្លួន”,

ដោយពឹកផ្អែកទៅធាតុធំបីដែលជាអំណោយរបស់ធម្មជាតិ,ដែលជាគ្រឹះចៀសមិនបានក្នុងការរស់នៅក្នុងសង្គម

មនុស្ស,គឺ,កម្លាំងកាយ,ចំណង់ចិត្តខ្លាំងក្លា,និងការស្វែងរកប្រយោជន៏

ដើម្បីការពារប្រយោជន៏រួម,គេតែងច្បាប់ជាវិជ្ជាមានច្រើនដើម្បីការពារការបំពានពីមនុស្សខូច,ដែលយកអំណោយ

ធម្មជាតិ,ដែលខ្លួនមានទៅបំពានលើមនុស្សដ៏ទៃទៀត,តែចំណុចដែលយើងត្រូវចាំទុកគឺ,សិទ្ធិរបស់មនុស្សក្នុងការ”

ប្រាថ្នានូវសុវត្ថិភាពរបស់ខ្លួន”,គឺសិទ្ធិមាននិរភ័យ,មានវិបុលភាព,និងមានសេរីភាព

ខ្ញុំនឹងធ្វើអធិប្បាយអោយបានក្បោះក្បាយលើចំណុចដែលបានរៀបរាប់ខាងលើនេះនៅថ្ងៃមុខទៀត។

 

សរសេរដោយ សង្ហា ឧប

 

 

Partager cet article

Repost0

Présentation

  • : Le blog de Sangha OP
  • : រូបថតកាលជានិសិត្ស នៅសាកលវិទ្យាល័យ ភ្នំពេញ -មហាវិទ្យាល័យ អក្សរសាស្ត្រ និង មនុស្សសាស្ត្រ (ផ្នែកប្រវត្តិសាស្ត្រ) - ទស្សវត្សរ៏ ៧០
  • Contact

Recherche

Liens