Overblog
Suivre ce blog Administration + Créer mon blog
28 juillet 2012 6 28 /07 /juillet /2012 09:32

DSC05407គួរលើកមកពិចារណាដែរ

យុទ្ធសាស្រ្តនិងកលយុទ្ធនយោបាយក្រុមអ្នកប្រឆាំងបច្ចុប្បន្ន

 

អ្វីជាយុទ្ធសាស្រ្តនយោបាយ​ ?

យុទ្ធសាស្រ្តជាផែនការដ៏យូរអង្វែង,ជាការប្រយុទ្ធ,គឺការប្រកាន់ទិសដៅរបស់ចលនានយោបាយប្រាកដ,ក្នុងមួយដំណាក់

ការនៃយុទ្ធការនយោបាយ,ការតាក់តែងគម្រោងការត្រឹមត្រូវនៃការរៀបចំកម្លាំងនយោបាយ,ធ្វើការការប្រយុទ្ធដើម្បី

សម្រេចគម្រោង ការនេះក្នុងដំណាក់កំណត់ទុករបស់ចលនាឬគណបក្សនយោបាយមួយ។


អ្វីជាកលយុទ្ធនយោបាយ ?

កលយុទ្ធនយោបាយជាផែនការក្នុងរយៈពេលក្លី,ការតាក់តែងបន្ទាត់សកម្មភាពរបស់ចលនានយោបាយសំរាប់រយៈ

ពេលក្លីនៃការឡើងនឹងចុះរបស់ចលនានយោបាយ,គឺការប្រយុទ្ធដើម្បីសម្រេចបន្ទាត់សកម្មភាពនេះ,ដោយផ្លាស់របៀប

ប្រយុទ្ធចាស់និងរបៀបចំនាស់ជាថ្មី,និងផ្លាស់សព្ទសញ្ញា     (mot d'ordre)ចាស់ជាសព្ទសញ្ញាថ្មី។


ភាពមិនដូចគ្នារវាងកលយុទ្ធនិងយុទ្ធសាស្រ្តៈ

គោលដៅនយោបាយឬការទាក់ទងរវាងចលនានឹងចលនាប្រឆាំង,តែងតែប្រែប្រួលច្រើនណាស់,ប៉ុន្តែយុទ្ធសាស្រ្តឥតប្រែ

ប្រួលទេ,តែដើម្បីរក្សាទិសនយោបាយឲបានគង់វង់និងប្រសិទ្ធិភាព,ចលនាត្រូវធ្វើសកម្មភាពកលយុទ្ធ,ដើម្បីយកការ

ប្រយុទ្ធមកដាក់អនុវត្តន៏និងវាតសកម្មភាពក្នុងរយៈដំណាក់ការខ្លះ,ដោយផ្អែកលើស្ថានភាពពិតនិងកាលៈទេសៈប្រែប្រួល

ដើម្បីសម្រេចគោលដៅយុទ្ធសាស្រ្ត,និងបំរើយុទ្ធសាស្រ្ត។

រួមសេចក្តីមក,កលយុទ្ធជាផ្នែកមួយរបស់យុទ្ធសាស្រ្ត,ហើយអាចប្រែប្រួលទៅតាមពេលវេលា,ដូច្នេះយុទ្ធសាស្រ្តអាចផ្លាស់ប្តូរ

កលយុទ្ធបាន,តែកលយុទ្ធពុះអាចផ្លាស់ប្តូរយុទ្ធសាស្រ្តបាននោះទេ។

យុទ្ធសាស្រ្តជាទីដៅដែលចលនាសំដៅទៅឬជាគោលបំណង,ចំណែកកលយុទ្ធជាផ្លូវសំរាប់ដើរ,ទៅតាមកាលៈទេសៈឬផ្អែក

លើស្ថានភាពពិត,ដូច្នេះគេអាចដូរផ្លូវដើរបាន។


ចលនាប្រជាធិបតេយ្យសង្គ្រោះខ្មែរកំពុងចង់ធ្វើអ្វីនាបច្ចុប្បន្ននេះ ?

ថ្មីៗនេះគណបក្សប្រឆាំងពីរ(សមរង្សីនិងសិទ្ធិមនុស្ស)នាំងគ្នាបង្កើតចលនាប្រជាធិបតេយ្យសង្គ្រោះខ្មែរ,ជាដំណាក់អន្តរការ

មួយដើម្បីនឹងរៀបចំបង្កើតគណបក្សនយោបាយរួមមួយ,ដើម្បីចូលធ្វើការបោះឆ្នោតនិតិបញ្ញាតិសំរាប់អាណត្តិទី៥នាឆ្នាំ

២០១៣ខាងមុខនេះ,គោលបំណងនេះបញ្ចាក់ឲឃើញថាចលនាថ្មីនេះបដិសេធទទួលស្គាល់ស្ថានភាពនយោបាយពិតនៅ

 ស្រុកខ្មែរបច្ចុប្បន្ន,ស្ថានភាពពិតនោះគឺ៖

-របបនយោបាយបច្ចុប្បន្នលែងមានលក្ខណៈជារបបប្រជាធិបតេយ្យសេរី៖ តុលាការគ្មានឯករាជ,នត្ថិភាពនៃអំណាច

និតិបញ្ញាតិនត្ថិភាពនៃសេរីភាពការសំដែងគំនិត។

-គណបក្សកាន់អំណាចបច្ចុប្បន្ន កាន់តែបង្ហាញរូបភាពជាក់ស្តែងរបស់ខ្លួនជាគណបក្សរណបយួន ហើយប្រើកម្លាំង

បាយជាមធ្យោបាយសំរាប់បំរើគោលបំណងយួន  គឺការត្រួតត្រាឥណ្ឌូចិនតាមរបៀបកុម្មុយនិស្ត។

យួនធ្វើតាមអំពើចិត្តនយោបាយវាតទឹកដីខ្មែរតាមការបង្ហូរចូលជនជាតិគេជាច្រើនមកក្នុងស្រុកខ្មែរ តាមការកែបន្លំ

ផែនទីធ្វើអណានិគមសេដ្ឋកិច្ជ, និងវប្បធម៍។

កត្តាទាំងពីរបញ្ចាក់ឲឃើញភាពជាក់ស្តែង ថាស្រុកខ្មែរបច្ចុប្បន្នជានគរមួយ បាត់ឯករាជ្យ,បូរណភាពទកដី,និងកំពុង

ដើរឆ្ពោះទៅរកការបាត់បង់អត្តសញ្ញាណជាតិខ្មែរទៀត។

ស្ថានភាពដ៏ថ្ងន់ធ្ងរនេះនាំឲយើងសួរជាសំនួរថា,តើរបបភ្នំពេញបច្ចុប្បន្ននៅមានភាពជារបបត្រូវច្បាប់ដែរឬទេ?

ពិតប្រាកដណាស់ថានៅលើឆាកអន្តរជាតិ,របបនេះត្រូវគេទទួលស្គាល់ជារបបត្រូវច្បាប់,ព្រោះជារបបកើតចេញពីការ

បោះឆ្នោតជាសេរី,ត្រឹមត្រូវ,និងយុត្តិធម៍(?)។

ដូច្នេះភាពត្រូវច្បាប់នេះកើតេចេញអំពីឆន្ទះពលរដ្ឋខ្មែរសុទ្ធសាធ,ដូច្នេះបើពលរដ្ឋខ្មែរលោកសម្រេចចិត្តលែងទទួល

ស្គាល់ភាពត្រូវច្បាប់នៃរបបភ្នំពេញ,របបនេះនឹងបាត់ភាពត្រូវច្បាប់ជាស្វ័យប្រវត្តិ។

ទង្វើអហឹង្សានៃពលរដ្ឋខ្មែរលែងទទួលស្គាល់ភាពត្រូវច្បាប់របបរណបបរទេសមានច្រើនរបៀប៖

-ធ្វើមហាបាតុកម្មជានិច្ច,ជាប្រយោជន៏រួម,តាមសន្តិវិធីក្នុងគន្លងច្បាប់រដ្ឋ,ច្បាប់អន្តរជាតិ,ក្នុងសិទ្ធសេរីភាពខ្លួនជា

មនុស្សប្រឆាំងគ្រប់សកម្មភាពរដ្ឋាភិបាល,អាជ្ញាធរ,ដែលបំពានលើច្បាប់ដែលបានរៀបរាប់ខាងលើនេះ,

-ប្រកាសតាមនិវេទប័ណ្ណ,សូមឲសហគមន៏អន្តរជាតិ,ឈប់ផ្តល់ជំនួយគ្រប់បែបយ៉ាងដល់របបរណបបរទេស,និងរដ្ឋា

ភិបាលជិះជាន់ប្រជាពលរដ្ឋ,ដែលជារដ្ឋអំណាចបំពានលើសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ,បំពានលើសកម្មភាព

ប្រឆាំងខ្លួនតាមកន្លងច្បាប់ជាធរមាន,-ចលនានយោបាយប្រឆាំង,ប្រកាសឈប់ធ្វើសហការនៅក្នុងស្ថាប័នរបបរណ

បបរទេសដោយមិនស្ដាយបុណ្យសក្តិដែលមានបានពីរបបនេះ។

សកម្មភាពដែលបានរៀបរាប់ខាងលើអាចកើតឡើងបាន,លុះត្រាតែពលរដ្ឋខ្មែរមើលឃើញនូវអំពើអយុត្តិធម៍,នឹង

ប្រយោជន៏ជាតិដែលត្រូវឃើញ,នាំគ្នាភ្ញាក់ឡើងរួមនឹងចលនាប្រឆាំង,នេះជាមនសិកាភាពដ៏ជាកម្លាំងសំរាប់វ៉ៃប្រឆាំង

តាមសន្តិវិធីរបបរណបបរទេសដែលមានអ្នកដឹកនាំមួយក្ដាប់ជាជនសត្រូវនឹងជាតិ។

សកម្មភាពដែលបានរៀបរាប់ខាងលើនេះជាកលយុទ្ធដែលត្រូវតែធ្វើឡើងដើម្បីសម្រេចគោលបំណងរបស់យុទ្ធសាស្រ្ត,

គឺការដូររបបរណបបរទេស,គំនិតនេះគ្មានអ្វីជាថ្មីទេ,អ្នកណាក៏បានគិតឃើញដែរតាំងពីយូរយារមកហើយ,អ្វីដែលធ្វើ

ឲសកម្មភាពនេះកើតមានមិនបានគឺភាពបែកបាក់អ្នកប្រជាធិបតេយ្យ,និងជំនឿអ្នកនយោបាយខ្លះទៅលើអ្វីដែល

មិនមែនមានរូបភាពជាសេចក្តីសង្គឹមពិតសំរាប់ជាតិ,ដូចជាសម្តេចស៊ីហនុជាឩទាហរណ៏,ដែលទ្រង់តែងតែគាំទ្រជានិច្ច

គ្រប់របបផ្តាច់ការក្នុងប្រទេសនិងក៏ដូចក្នុងពិភពលោក។

យើងត្រូវមានសេចក្តីក្លាហានប្រកាសឲច្បាស់ថាបុគ្គលណាខ្លះដែលយើងទុកជាអតិសុខុមប្រាណនៃជាតិ,បើនៅតែធ្វើការ

រួបរួមគ្មានភាពស្អាតក្នុងចលនា,ការរួមរួមនោះគ្រាន់តែជាការរួបរួមបំរើប្រយោជន៏ខ្មាំង,ឬបុគ្គលណាមួយតែប៉ុណ្ណោះ,

ការរួបរួមបែបនេះខ្មែរយើងធ្លាប់ឃើញរួចអស់ហើយ,គឺការក្បត់គ្នាមិនចេះចប់មិនចេះហើយ

យើងគ្មានគំនិតដូចពាក្យកាព្យខ្មែរនិយាយថាៈ”បើមិនជួយចែវចូកកុំតែយកជើងរាទឹក”,តែយើងឈរលើការពិសោធន៍

និងភាពជាក់ស្តែងលើការរួបរួមខ្មែរនេះ,គឺភាគច្រើនគ្រាន់តែបាននាំគ្នាទូងស្គរ,វ៉ៃជួងបង្អើលខ្មាំងតែប៉ុណ្ណោះ,ទីបញ្ចប់

សេចក្តីក្លៀវក្លានេះក៏ក្លាយជាមធ្យោយបាយសំរាប់ចរចារជាមួយគូសត្រូវដើម្បីប្រយោជន៏ផ្ទាល់ខ្លួនតែប៉ុណ្ណោះ,ឩទាហរណ៏

ធ្លាប់មានរួចហើយពីអតិតកាលអំពីដំណោះស្រាយលោកសមរង្ស៊ីនិងលោកហ៊ុនសែន,ពេលនោះលោកសមរង្ស៊ីស្តើទៅលោក

ហ៊ុនសែននូវការដោះស្រាយមួយចំឡែកមួយគឺ,”គ្មានអ្នកច្នេះគ្មានអ្នកចាញ់ លោកភ្លេចគិតថាការដោះស្រាយបែបនេះនាំ

ឲអ្នកគាំទ្រលោកមានការខកចិត្តនៃភាពលុះរបស់គេក្នុងការប្រឆាំងនឹងជនផ្តាច់ការនិយម,បើមេដឹកនាំស្កុយបែបនេះ,

តើមានអ្វីទៀតជាគោលមុតមាំសំរាប់ធ្វើការប្រយុទ្ធនយោបាយ,បច្ចុប្បន្ននេះលោកសមរង្ស៊ីអាចលើកមធ្យោបាយនេះមក

ចរចារម្តងទៀតជាមួយលោកហ៊ិនសែន(?)។

ចរិតលោកសមរង្ស៊ីនិងកឹមសុខាខុសគ្នាឆ្ងាយណាស់,ហើយធាតុនយោបាយគណបក្សសមរង្ស៊ីនិងសិទ្ធិមនុស្សក៏ខុសគ្នា

ខ្លាំងណាស់ដែរ,យើងពុំទាន់ឃើញអ្វីច្បាស់សំរាប់បង្កើតធាតុរួមនោះទេ,ក្រៅពីការចូលរួមការបោះឆ្នោតសំរាប់បានកៅអីបី

បួនច្រើនទៀតតែប៉ុណ្ណោះ,អ្វីដែលជាគោលជំហរច្បាស់លាល់ក្នុងយុទ្ធសាស្រ្តនិងកលយុទ្ធនយោបាយសំរាប់វ៉ៃរបបរណបយួន

ដូចជាមិនទាន់ឃើញនៅឡើយ។

យើងមានការបារម្មណ៏ច្រើនថាក្នុងការទូងស្គរវ៉ៃជួងលើកនេះ,គ្រាន់តែបានបង្អើលចាបតែប៉ុណ្ណោះ,ព្រោះយើងស្គាល់ធាតុ

អ្នកដឹកនាំទាំងនេះរួចមកហើយ។

យើងមានតែការជូនពរឲចលនាប្រជាធិបតេយ្យសង្គ្រោះខ្មែរនេះឲប្រកបដោយសេចក្តីជោគជ័យក្នុងយុទ្ធការស្វែងរកការ

រួបរួមនេះទោះបីយើងគ្មានជំនឿលើមធ្យោបាយគាត់តាមវិធីបោះឆ្នោត,ព្រោះបើគាត់មិនយកល័ក្ខខណ័្ឌដូរការរៀបចំការ

បោះឆ្នោតជាថ្មី។

បើគាត់ប្រមូលគ្នាចូលរួមការបោះឆ្នោតឥតមានការប្រែប្រួលអ្វីជាធំដុំនោះ,យើងអាចទុកការចូលរួមនេះជាសហការជា

មួយរបបរណបយួនហើយ។

ការស្មាននេះអាចនឹងមាន៨០%,តែបើការស្មានរបស់យើងខុសទៅវិញ,យើងមានការរិករាយណាស់,ព្រោះយើងយល់ឃើញ

ថាដំណើរសំរាប់សេចក្តីលូតលាស់នៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យចាំផ្តើមមានចលនាហើយ។

យើងមិនភ្លេចជាដាច់ខាននូវអំពើអយុត្តិធម៍ដែលលោកម៉មសាណង់ដូកំពុងរងគ្រោះ

 

សរសេរដោយៈ ឩប សង្ហា

Partager cet article

Repost0
25 juillet 2012 3 25 /07 /juillet /2012 09:00

Essai sur les communistes indochinois

Drapeau de la République Khmère (1970-1975)

 imagesជាពន្លឺនយោបាយសំរាប់យុវជនខ្មែរដែលកំពុងរស់ក្នុងអន្ធភាពកុម្មុយនិស្តអាស៊ី

សាកល្បងសិក្សាអំពីកុម្មុយនិស្តឥណ្ឌូចិន ​

(បោះពុម្ពផ្សាយពីសាលាសង្គ្រាមនយោបាយនៃសាធារណៈរដ្ឋខ្មែរខែមិថុនាឆ្នំា១៩៧៣)

 

I.សេចក្តីសង្កេត

ទី១:កុម្មុយនិស្តឥណ្ឌូចិននេះ,ខ្លះធ្លាប់ឲឈ្មោះថាកុម្មុយនិស្តយួន,ខ្លះទៀតថាយួនខាងជើង,ខ្លះទៀតថាជាយួនយៀកមិញខ្លះ

ថាយួនយៀកកុង,ការពិតទំាងអស់នេះមានតែមួយគត់គឺកុម្មុយនិស្តដែលយើងឲថា“កុម្មុយនិស្តឥណ្ឌូចិន”នេះឯង។

ដោយហេតុថាកុម្មុយនិស្តឥណ្ឌូចិនមានឬសមានគល់ជា “យួន” យើងតោងសិក្សាអំពីយួននេះ ក្នុងឋានៈជាជាតិសាសន៏

មួយបានស្គាល់បន្តិចសិន។


ក.ដើមកំណើតនៃជនជាតិយួន

ជនជាតិយួនមានដើមកំណើតនៅស្រុកចិន,ម្តុំខាងត្បូងសៀងហៃ,តាមទំនាបនៃដីទន្លេយ៉ង់សេ,ពួកនេះមានឈ្មោះដើម

ហៅថា,ណាំវៀតឬយូវ៉េ ដែលខ្មែរយើងឲឈ្មោះថាយួន,សាសន៏យួននេះក្មានជាប់ពូជអំបូរជាមួយខ្មែរទេ។


ខ.ការរាតត្បាតនៃជាតិយួនមកលើដែនតុងកឹង

ដែនតុងកឹងឬដីទំនាបទន្លេក្រហម,ដែលយួនហៅថា“ប៉ាក់គី”ឬដែលយួនកុម្មុយនិស្តនិយមហៅថា“បាក់បូ”ជាដីរបស់

កុលសម្ពុន្ធ ម់យ,ថៃ,ម៉ន។ល។

លុះដល់ឆ្នាំ១១១ មុន គ.ស.ទើបជនជាតិយួនវាតទីមកលើតំបន់នេះ,គេតំាងធានីមួយឈ្មោះហៅថាក្រុងដុងគិញ,ដែល

ក្រោយមកដូរឈ្មោះថាហាណូយ ចំណែកជនជាតិដើមក៏នាំគ្នាភៀសខ្លួនឡើងទៅលើភ្នំអស់ទៅ។

តុងកឹងឬបាក់គីនេះស្ថិតនៅក្រោមការត្រួតត្រាចិនប្រហែល១០០០ឆ្នំា,គឺពីឆ្នាំ១១១មុនគ.ស.រហូតដល់ឆ្នាំ៩៣៩នៃគ.ស.។


គ.ការវាតនៃជនជាតិយួនមកលើនគរចំប៉ានគរចាមឬចំប៉ានេះ,លាតសន្ធឹងតាមឆ្នេសមុទ្រចិន,ចាប់ពីខែត្រក្វាប៉ីញ

រហូតដល់ខែត្រជាន់ធាត ដែលមានធានីឈ្មោះពិជ័យ។

ជនជាតិយួនបានដណ្តើមយកនគរចំប៉ានេះពីចាមបាន ក្នុងកំឡុងឆ្នាំគ.ស.៦០៥រហូតដល់គ.ស.១៤៧០,គេប្រែឈ្មោះ

ហៅថាអាណ្ណាមឬដែលយួននិយមហៅ“ទ្រុងគី “យួនកុម្មុយនិស្ត និយមហៅថា “ទ្រុងបូ” ដែលមានធានីឈ្មោះក្រុងវ៉េ។

ក្នុងការដណ្តើមយកនគរចាមនេះ យួនគេប្រើមធ្យោបាយពិសេស៣យ៉ាងគឺ៖

-លបជ្រៀតជ្រែកចូលតាំងទីរស់នៅដោយសន្តិវិធី

-ការណាចូលតាំងទីបានហើយគេនាំគ្នាធ្វើឲអំណាចកណ្តាលខ្សោយ

-អន្តាគមយោធា

ក្រៅពីនេះ គេមានប្រើកលឧបាយផ្សេងៗ,ដូចជាសំណូកសូកប៉ាន់ជាស្ត្រីស្អាតឬជាវត្ថុមានដំឡៃ។ល។

ឩទាហរណ៏កាលពីឆ្នាំ១៣០៦,ស្តេចយួនបានលើកកូនក្រមុំឈ្មោះនាង“ត្រាន”ទៅថ្វាយស្តេចចាមឈ្មោះព្រេះបាទឆេម៉ាន់

ដែលនាំឲចាមខាតបង់ខែត្រមួយយ៉ាងធំគឺខែត្រអូលី ឯកសារខ្លះថាអូ,ជាខែត្រមួយ,ឯលី,ក៏ជាខែត្រមួយដែរ,ដែលយួន

ប្រែឈ្មោះជាធុយអានវ៉ា។


ឃ.ការរាតត្បាតនៃជនជាតិយួនមកលើកម្ពុជាក្រោម

ក្នុងការដណ្តើមយកដីខ្មេរនៅកម្ពុជាក្រោមនេះ យួនប្រើមធោប្បាយ ដូចដែលបានប្រើដើម្បីដណ្តើមយកនគរចាមដូច្នេះដែរ

គេបានប្រើពេលពីឆ្នាំ១៦១៨ ដល់ឆ្នាំ១៩៤៩ ទើបយកកម្ពុជាក្រោមបាន, ដីយើងនៅកម្ពុជាក្រោមបើរាប់ទាំងកោះត្រឡាច

និងកោះត្រល់មាន ២១ខែត្រ ដែលមានឈ្មោះនៅខ្មែរ៖


១.ទួលតាម៉ូក =THUDAUMOT

២.ត្រពាំងស្រែកាគ្រី =BIEN HOA

៣.ស្រែអំបិល=BARIA

៤.រោងដំរី=TAYNINH

៥.ព្រៃនគរ=SAIGON (HO CHIN MINH)

៦.ដំបូកកោង=GOCONG

៧.មេសរ=MYTHO

៨.កំពង់ឫស្សី=BENTRE

៩.មាត់ជ្រូក=CHAUDOC

១០.ពាមបារាជ=LONGYUEN

១១.ផ្សារដែក=SADEC

១២.ឡងហោ=VINHLONG

១៣.ព្រះត្រពាំង=TRAVINE

១៤.ពាម=HATIEN

១៥.ក្រមួនសរ=RACHIA

១៦.ព្រែកឬស្សី=CANTHO

១៧.ឃ្លាំង=SOCTRANG

១៨.ពលលាវ=BACLIEU

១៩.ទឹកខ្មៅ=CAMAU

២០.កោះត្រល់=PHU QUOC

២១.កោះត្រឡាច=CONG SONG OU POULO CONDOR

គួរកត់សំគាល់ថា ឈ្មោះខែត្រខ្មែរទំាងនេះត្រូវយួនដូរឈ្មោះជាច្រើនលើកជាច្រើនសារប្រយោជន៏ដើម្បីបំបាត់ឲអស់នូវអនុ

ស្សាវរីយ៍ទំាងឡាយរបស់ម្ចាស់ស្រុក។

មកដល់ត្រង់នេះយើងឃើញថាក្នុងកំឡុងពេលប្រហែល២០០០ឆ្នំាជនជាតិយួនបានដណ្តើមយកដីគេឯងបានជាច្រើនគឺ

ប្រមាន ៣៣៤.០០០គម២. ព្រឹត្តិការណ៏នេះង្នកប្រាជ្ញប្រវត្តិសាស្រ្ត និយមឲឈ្មោះថា“មហាដំណីរនៃជនជាតិយួនឆ្ពោះទៅទិស

ខាងត្បូង”។


ទី២ :តើអ្នកណាខ្លះជាកុម្មុយនិស្តពេញលក្ខណៈ

បណ្តាអ្នកដឹកនំាធំៗ នៃកុម្មុយនិស្តឥណ្ឌូចិន មានតែហូជីមិញមួយគត់ ដែលជាសមាជិកពេញលក្ខណៈនៃអន្តរជាតិទី៣នៅ

ក្រុងមូស្កូ, អ្នកដឹកនំាឯទៀតៗ សុទ្ធតែជាអ្នកជាតិនិយមទាំងអស់, ប៉ុន្តែគេនាំគ្នាជ្រើសរើសយកលទ្ធិកុម្មុយនិស្តនេះគឺ

ដើម្បីជាមធ្យោបាយមួយដើម្បីសម្រេចនូវគោលបំណងគេក្នុងការបំរើភលប្រយោជន៏ប្រទេសជាតិគេតែប៉ុណ្ណោះ។


ទី៣ :គោលលបំណងរបស់កុម្មុយនិស្តឥណ្ឌូចិន

ទី៣ក-ទាមទារយកដីកម្ពុជាក្រោមដោយយកលេសថា “ឯកភាព” នៃជនជាតិយួន,

ទី៣ខ-ទាមទារឯកឬាជប្រទេសយួន,

ទី៣គ-ដេញបារាំងចេញពីឥណ្ឌូចិន,

ទី៣ឃ-ត្រួតត្រាមឥណ្ឌូចិនជំនួសបារាំង។

គួរកត់សំគាល់ថា ហូជីមិញ បានដើតួជាដំណាងប្រជាពលរដ្ឋទំាងឡាយនៅឥណ្ឌូចិន តាំងពីឆ្នាំ១៩១៩, កាលណោះហូជីមិញ

បានធ្វើញត្តិមួយក្នុងនាម “ឥណ្ឌូចិន” សូមចូលជួបលោកប្រធានាធិបតី វិលសុននៅក្រុងបារី។


ទី៤ :បុព្វហេតុធំៗដែលនំាឲយួនជ្រើសរើសលទ្ធិកុម្មុយនិស្តមកធ្វើជាមធ្យោបាយដើម្បីដណ្តើមយកឥណ្ឌូចិន

ទី៤ក-បដិវត្តន៍នៅស្រុកចិនឆ្នាំ១៩១១

ដើម្បីរំលំរបបរាជានិយមនោះ អ្នកដឹកនំាបដិវត្តន៍ចិនបានហៅអ្នកជំនាញការរុស្ស៊ីជាច្រើនឲមកធ្វើការក្នុងប្រទេសលោក

ហូជីមិញក៏ត្រូវបានអង្គការអន្តរជាតិទី៣នៅក្រុងមូស្គូរប្រើមកឲធ្វើការនៅប្រទេសចិនដែរក្នុងឋានៈជាង្នកបកប្រែភាសា

អ្នកជំនាញការរុស្ស៊ី, ង្នកជំនាញការទំាងឡាយនោះបានខិតខំប្រឹងប្រែងធ្វើសកម្មភាពបំរើចលនាកុម្មុយនិស្តអន្តរជាតិ

យ៉ាងខ្លំាង, ដោយមានជំនួយពីហូជីមិញផង ពួកយួនដែលរស់នៅក្នុងប្រទេសចិនក៏បាក់ចិត្តបាក់គំនិតដោយសារការ

ឃោសនានៃរបស់អ្នកជំនាញការទំាងនោះទៅ។

ម្យ៉ាងទៀត, សមាជទី២នៃអន្តរជាតិទី៣នៅឆ្នាំ១៩២០បានសម្រេច៖

-បង្កើតការិយាល័យនយោបាយរបស់កុម្មុយនិស្តនៅក្រុងសៀងហៃនៃប្រទេសចិន ដើម្បីងាយនឹងផ្តល់ជំនួយគ្រប់បែបយ៉ាង

ចំពោះកុម្មុយនិស្តអាស៊ី,

-“ជួយរំដោះ” ប្រទេសទំាងអស់ក្នុងលោកឲផុតពីអាណានិគមនិយមចាស់,

-គាំទ្រចលនាស្នេហាជាតិទំាងអស់ក្នុងលោក។

ទី៤ខ-ព្រឹត្តិការណ៏នៃកុម្មុយនិស្តចិន

គណបក្សកុម្មុយនិស្តចិនបានចាំកំណើតនៅឆ្នាំ១៩២១, ពួកនេះដណ្តើមអំណាចពីលោកចាងកៃឆែកបាននៅឆ្នាំ១៩៤៩

ចាប់ពីពេលនោះមកកុម្មុយនិស្តចិនបានក្លាយទៅជាបង្អែកមួយយ៉ាងមាំបំផុតសំរាប់កុម្មុយនិស្តយួនឬឥណ្ឌូចិន,ជំនួយ

ខាងសម្ភារៈគ្រប់បែបយ៉ាងមកពីរុស្ស៊ីក្តី មកពីប្រទេសកុម្មុយនិស្តឯទៀតៗក្តី ត្រូវដឹកកាត់ប្រទេសចិនទំាងអស់,មិនតែ

ប៉ុណ្ណោះជ័យជំនិះរបស់ម៉ៅសេងទុងបានទៅជាបង្អែកខាងចិត្តសាស្រ្តមួយធំរបស់ហូជីមិញ។

ទី៤គ-រណសិរ្សប្រជាមានិតុនៃប្រទេសបារាំងរបស់លោកឡេអុងព្លុម

នៅឆ្នាំ១៩៣៦ ពួកកុម្មុយនិស្តបារាំងបានឡើងកាន់អំណាចនៅប្រទេសបារាំងក្រោមការដឹកនាំរបស់ឡេអុងព្លុម,ក្នុងឋានៈ

ជាកុម្មុយនិស្តដូចគ្នារណសិរ្សប្រជាមិនិតុរបស់ឡេអុងព្លុមបានជួយជ្រុំជ្រែងកុម្មុយនិស្តឥណ្ឌូចិនរបស់ហូជីមិញយ៉ាងច្រើន។

ទី៤ឃ-កត្តាហូជីមិញ

កត្តាមួយដែលធំជាងគេក្នុងការដែលកុម្មុយនិស្តឥណ្ឌូចិនមានជីវិតរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ គឺការប្រឹងប្រែងរបស់ហូជី

មិញនេះតែម្តង។

តទៅនេះជាជីវប្រវត្តិសង្ខេបរបស់ហូជីមិញៈ ហូជីមិញជាកូនអ្នកចេះដឹងម្នាក់នៅតំបន់តុងកឹង, គាត់មិនបានរៀនសូត្រ

ជ្រៅជ្រះទេ, ចាប់តំាងពីអាយុពេញវ័យមកគាត់ជា “បោយ”នៅក្នុងកាប៉ាល់ជំនួញមួយនៃក្រុមហ៊ុន« Messageries

 maritimes » ដេលរត់ផ្លូវពីចុងបូព៌ាទៅទ្វិបអឺរ៉ុបពីទ្វិបអឺរ៉ុបទៅអាមេរិកឡាទីន, បន្ទាប់មកគាត់ទៅធ្វើបោយនៅភោជ

និដ្ឋានមួយនៅក្រុងឡុងដ៏, ពេលសង្គ្រាមលោកលោកលើកទី១ គាត់រត់ទៅក្រុងបារីស៍, នៅឆ្នាំ១៩២០ គាត់ចូលជាសមាជិក

នៃអន្តរជាតិទី៣នៅក្រុងមុស្គូ, ចាប់តំាងពីពេលនោះមក ហូជីមិញធ្វើនយោបាយដល់ស្លាប់។

 

II.ប្រវត្តិសង្ខេបនៃគណបក្សកុម្មុយនិស្តឥណ្ឌូចិន

ទី១ :សហគមយុវជនបដិវត្តន៍យួនៈ


ហូជីមិញដែលកាលណោះមានឈ្មោះជា ង្វៀងអៃកុកនៅឡើយ បានដឹកនាំអ្នកស្នេហាជាតិយួនដើម្បីបង្កើតនៅសមាគមនេះ

ឡើងនៅក្រុងកង់តុងក្នុងប្រទេសចិនក្នុងគ.ស.១៩២៥, សមាគមនេះបង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណងអប់រំជនជាតិឲមាន

ស្មារតីជាតិនិយម, សមាជិកសំខាន់ៗដែលបង្កើតសមាគមនេះគឺ ហូជីមិញ,ហូទុងម៉ៅ,ឡែហុងជុង,ហុងសុង,ភាំវ៉ាន់ដុង។ល។

អង្គការដែលសំខាន់ជាងគេរបស់សមាគមនេះគឺទស្សនាវដ្តីមួយឈ្មោះ “យុវជន” នៅឆ្នាំដដេលនេះអ្នកស្នេហាជាតិទាំង

ឡាយដែលទើបនឹងចេញពីកោះត្រឡាច បានបង្កើតគណបក្សមួយឈ្មោះគណបក្សបដិវត្តិន៏នៃយួនថ្មី, ក្រោយមកគណបក្ស

នេះដោយមានបំណងដូចហូជីមិញ ក៏ចូលជាសមាជិកនៃសមាគមយុវជនបដិវត្តិន៏យួនទៅ,លុះដល់ឆ្នាំ១៩២៧លោកចាងកៃ

ឆែកបានដេញពួកអ្នកជំនាញការរុស្ស៊ី ហើយនឹងហូជីមិញទៅមុស្គូវីញ,សមាជិកសំខាន់ៗខ្លះទៀតត្រូវចិនចាប់បានហើយ

ដាក់គុក។

ដល់ឆ្នាំ១៩២៩,ហុងសុង ដែលជាអ្នកទទួលខុសត្រូវចំពោះសមាគមជំនួស,ហូជីមិញ,បានកោះប្រជុំសមាជិកដែលនៅសល់

ទាំងប៉ុន្មាននៅក្រុងហុងកុង,សមាគមនេះក៏ត្រូវរលាយនៅពេលនោះទៅ,សមាជិកទាំងប៉ុន្មានបែកគ្នាជា៣ពួក,ហើយ

បង្កើតគណបក្ស៣។


ទី២ :គណបក្សកុម្មុយនិស្តឥណ្ឌូចិនៈ

គណបក្សនេះកើតឡើងនៅខែមិថុនា១៩២៩,សមាជិកភាគច្រើនមកពីសមាគមយុវជនបដិវត្តិន៍យួន,ខ្លះទៀតគណបក្ស

យួនថ្មី,ខ្លះទៀតមកពីសមាគមឥណ្ដូចិនរបស់ង្វៀងអាននិញ។


ទី៣ :គណបក្សកុម្មុយនិស្តអាណ្ណាមឹកៈ

គណបក្សកុម្មុយនិស្តអាណ្ណាមឹកនេះកើតឡើងកាលពីខែតុលា១៩២៩,អ្នកបង្កើតគ្មានគោលនយោបាយធំឌុំទេ,គឺគ្រាន់តែ

ដេញជើងគណបក្សកុម្មុយនិស្តឥណ្ឌូចិនតែប៉ុណញនោះ។


ទី៤ :សហភាពគណបក្សកុម្មុយនិស្តឥណ្ឌូចិនៈ

គណបក្សនេះកើតនៅខេមករា១៩៣០,អ្នកដែលបង្កើតគឺភាគច្រើនជាសមាជិកឆ្មេងនិយមនៃគណបក្សយួនថ្មី,គោល

បំណងរបស់គេមិនខុសពីគោលបំណងគនបក្សឥណ្ឌូចិនខាងលើនោះប៉ុន្មាននានទេ,សមជិកគណបក្សនេះច្រើនជាបញ្ញវន្ត

ដែលទទួលវប្បធម៌បារាំងសែស,អ្នកដែលខំខ្នះខ្នែងជាងគេគឺ ដាងថៃម៉ៃ,យ៉ង្វៀងយ៉ាប់។ល។


ទី៥ :គណបក្សកុម្មុយនិស្តយួនៈ

ដំណឹងបាក់បែកគ្នានេះបានឮទៅដល់ង្វៀងអៃកុក,ពេលនោះង្វៀងអៃកុក ឬហូជីមិញនេះពួនសម្ងំនៅប្រទេសសៀម,គាត់

ក៏កោះប្រជុំសមាជិកធំៗនៃគណប្សទាំងបីដែលទើបនឹងបង្កើតនោះនៅក្រុងហុងកុងកាលពីខេកុម្ភៈ១៩៣០,ពេលនោះគាត់

បានសម្រុះសម្រួលសមាជិកធំៗនៃគណបក្សទំាងបីនេះ,ឲលប់គណបក្សខ្លួនចោលទាំងអស់,ហើយគាត់បង្កើតគណបក្សថ្មី

មួយជំនួសវិញ,គណបក្សថ្មីនោះមានឈ្មោះថាគណបក្សកុម្មុយនិស្តយួន,ដែលមានទីស្នាក់ការនៅក្រុងហៃហ្វុង។


ទី៦ :គណបក្សកុម្មុយនិស្តឥណ្ឌូចិនៈ

ដើម្បីសម្រេចគោលបំណងរបស់គេដែលចង់ត្រួតត្រាឥណ្ឌូចិនទាំងមូល,ង្វៀងអៃកុក ក៏បានសម្រេចចិត្តនឹងសហការី

ជំនិតៗខ្លះ,ដូចជា ផាំវ៉ាន់ដុង,យ៉ង្វៀងយ៉ាប់,ដាងថៃម៉ៃ ជាដើមប្តូរឈ្មោះគណបក្សកុម្មុយនិស្តយួនមកជាគណបក្សកុម្មុយស្ត

ឥណ្ឌូចិនវិញក្នុងខែមេសា១៩៣០,ការប្រែឈ្មោះនេះមានន័យវែងឆ្ងាយណាស់,គេអាចធ្វើសកម្មភាពពេញប្រទេសទាំងឡាយ

នៃឥណ្ឌូចិននោះឯង។

គណបក្សកុម្មុយស្តឥណ្ឌូចិនក្រោយនេះត្រូវបានអន្តរជាតិទី៣ទទួលស្គាល់ពីឆ្នាំ១៩៣១,ពេលនោះគនបក្សមានសមាជិក

សកម្មជាង១៥០០នាក់។

នៅរវាងឆ្នាំ១៩៣០,នៅក្នុងពិភពលោកទាំងមូលមានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងបំផុត,ឆ្លៀតពេលដែលមានវិបត្តិយ៉ាង

ខ្លាំងនេះ គណបក្សកុម្មុយនិស្តចិនក៏សម្រេចធ្វើសកម្មភាពយ៉ាងខ្លាំងដែលគេឲឈ្មោះថា “ចលនាសូវៀត”នៅខែត្រង៉អាន

ដែលជាខែត្រកំណើតរបស់ហូជីមិញ,ប៉ុន្តេចលនានេះត្រូវបានទ័ពបារាំងបង្រាបវិញយ៉ាងសាហាវ,សមាជិកគណកម្មការ

កណ្តាលនៃគណបក្សនៅព្រៃនគរ,ត្រូវបារាំងរកឃើញ,ហើយក៏ចាប់យកទៅដាក់គុកនៅកោះត្រឡាចឬនៅភ្នំបាមីធួក

ម៉្យាងទៀត,ង្វៀងអៃកុក,ដែលជាបង្គោលយ៉ាងធំរបស់គណបក្សបានលួចរត់ទៅស្រុកចិនដែលអង់គ្លេសចាប់បាននៅ

ក្រុងហុងកុងនៅឆ្នាំ១៩៣១ហើយដាក់គុកនៅទីនោះ។


ទី៧ :គណបក្សជំទាស់ពេញច្បាប់ៈ

ការពិតគនបក្សឥណ្ឌូចិននេះមិនរលាយទេ,ដើម្បីបន្តសកម្មភាពទៅតាមកម្លាំងរបស់ខ្លួន,សមាជិកខ្លះដែលនៅសល់

ពិសេសត្រាន់វ៉ាន់គ្ហោវបានបង្កើតនៅចុងឆ្នាំ១៩៣២,នូវគណបកម្មការពេញច្បាប់ទូចមួយនៅព្រៃនគរ។

គណកម្មការនោះមានអង្គការសាព៌ត២សំរាប់បំរើឧត្តមគតិរបស់គេគឺ៖

-ទង់ក្រហម

-ទស្សវដ្តីកុម្មុយនិស្ត

ដូច្នេះអង្គការកុម្មុយនិស្តឥណ្ឌូចិននេះក្លាយទៅជាគណបក្សប្រឆាំងពេញច្បាប់។

 

III.រណសិរ្សរបស់គណបក្សកុម្មុយនិស្តឥណ្ឌូចិន

ដើម្បីទ្រទ្រង់សកម្មភាពរបស់គណបក្សកុម្មុយនិស្តឥណ្ឌូចិនដែលរលាយរូបទៅហើយនោះ,ពួកកុម្មុយនិស្តយួនបានបង្កើត

រណសិរ្សជាច្រើន៖


ទី១ :រណសិរ្សប្រជាធិបតេយ្យឥណ្ឌូចិនៈ

នៅឆ្នាំ១៩៣៦,នៅប្រទេសបារាំងឯណោះពួកកុម្មុយនិស្តបារាំងបានឡើងកាន់អំណាច,ក្រោមការដឹកនាំរបស់ឡេអុងព្លុម,

ឡេអិងព្លុមក័បានបង្កើតរណសិរ្សមួយឈ្មោះរណសិរ្សប្រជាមានិតុ,ឆ្លៀតឪកាសដែពួកកុម្មុយនិស្តបារាំងឡើងកាន់អំណាច

ពួកកុម្មុយនិស្តក៏បង្កើតជារណសិរ្សមួយដែរ,ដែលមានឈ្មោះថារណសិរ្សប្រជាធិបតេយ្យឥណ្ឌូចិនុំ,រណសិរ្សរបស់យួននេះមាន

បំណងធំបំផុតធ្វើយ៉ាងណាឲពួកកុម្មុយនិស្តបារាំងដោះលែងអ្នកនយោបាយជាតិយួនឌូចជាង្វៀងអៃកុក,ផាំវ៉ាន់ដុងជា

ដើមប៉ុន្តែរណសិរ្សត្រូវរលាយខ្លួនទៅវិញជាមួយនឹងរណសិរ្សប្រជាមានិតុរបស់បារាំង។


ទី២ :រណសិរ្សប្រជាមានិតុរួមៈ

ឆ្នាំ១៩៣៩ជាឆ្នាំបារាំងកំពុងជាប់ដៃទប់ជាមួយនឹងអាឡឺម៉ង់ក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២,ឆ្លៀតពេលដែបារាំងកំពុងមាន

បញ្ហាសង្គ្រាមយ៉ាងធំនេះ,ពួកកុម្មុយនិស្តយួនក៏នាំគ្នាបង្កើតរណសិរ្សប្រជាមានិតុមួយទៀតឈ្មោះរណសិរ្សប្រជាមានិតុរួម

រណសិរ្សមានរៀបចំធ្វើបាតុកម្មកូដកម្ម,និងធ្វើការបំបះបំបារផ្សេងៗជាច្រើន, បារាំងដែលកំពុងជាប់ដៃធ្វើសង្គ្រាមជាមួយ

អាឡឺម៉ង់មិនអាចដោះស្រាយបញ្ហាយួនដែលបង្កើតឡើងដោយរណសិរ្សប្រជាមានិតុរួមនេះបានឡើយ, អាស្រ័យហេតុនេះ

ហើយបានជាជនជាតិយួនជាច្រើន,ជាពិសេសកម្មករនិងកសិករនាំគ្នាចូលជាសមាជិកគណបក្សកុម្មុយនិស្តឥណ្ឌូចិន។


ទី៣ :រណសិរ្សយៀកមិញៈ

ង្វៀងអៃកុក,ដែលគេស្មានថាតែស្លាប់ពីឆ្នាំ១៩៣២នៅក្រុងហុងកុងទៅហើយនោះ,ក៏បានលេចមកក្នុងឆាកនយោបាយ

វិញដោផ្លាស់ឈ្មោះជាហូជីមិញ, នៅឆ្នាំ១៩៤១,ហូជីមិញបានកោះហៅសហការីសំខាន់ៗរបស់គាត់នៅក្នុងគណបក្សកុម្មុយ

និស្តឥណ្ឌូចិន,ទៅប្រជុំជាសមាជនៅក្រុងស៊ីនស៊ីនៃប្រទេសចិន, សមាជនោះក៏បានសម្រេចបង្កើតជារណសិរ្សមួយដៃល

មានឈ្មោះចាអក្សកាត់ជារណសិរ្សយៀកមិញ, គោលបំណងរបស់គេគឺប្រមូលជនជាតិយួនគ្រប់ជាន់ថ្នាក់ដើម្បី៖

-ទី៣.១.រាតត្បាតលុកលុយកម្ពុជាក្រោម,ប្រទេសខ្មេរនិងប្រទេសលាវ,

-ទី៣.២.ច្បាំងកំចាត់បារាំងហើយនិងជប៉ុន។

ដូច្នេះយើងឃើញថាពួកកុម្មុយនិស្តឥណ្ឌូចិនមានអង្គការប្រយុទ្ធខាងនយោបាយផងនិងខាងយោធារផង,ដោយសារណសិរ្ស

យៀកមិញនេះ,ពូកកុម្មុយនិស្តយួនរាតត្បាតពេញប្រទេសទាំងឡាយនៅឥណ្ឌូចិនៈយួន,កម្ពុជាក្រោម,ខ្មេរ,លាវ។

ក្រោយមក,នៅថ្ងៃទី២កញ្ញា១៩៤៥,ក្រោយដែលជប៉ុនបានប្រកាសចុះចាញ់ក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២,ហូជីមិញបានប្រកាស

ឯករាជឲប្រទេសយួន,និងប្រកាសបង្កើតសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យយួន,ចំណែកព្រះចៅបៅដាយសុកចិត្តចេញពីរាជ

សម្បត្តិប្រគល់អំណាចទាំងអស់ទៅឲហូជីមិញ, ហូជីមិញក៏តេងតាំងបៅដាយជាទីប្រឹក្សាជាន់ខ្ពស់នៃសាធារណរដ្ឋ,ពេលនោះ

ដើម្បីឲមានការគាំទ្រពីប្រទេសចិន,អាមេរិកកាំង,អង់គ្លេស...និងពលរដ្ឋយួនមិនស្រឡាញ់លទ្ធិកុម្មុយនិស្តនោះ,ហូជីមិញ

ក៏ប្រកាសលប់គណបក្សកុម្មុយនិស្តឥណ្ឌូចិនចោលកាលពីខែវិច្ចិការ១៩៤៥។

សេចក្តីសង្កេតៈ

ដើម្បីឲរុស្សី,ចិនកុម្មុយនិស្តរបស់ម៉ៅសេងទុង,និង”សមមិត្ត”មានការទុកចិត្ត,ហូជីមិញបានបង្កើតសមាគមមួយជំនួស

គណបក្សកុម្មុយនិស្តឥណ្ឌូចិន,សមាគមនោះឈ្មោះសមាគមឥណ្ឌូចិនខាងការសិក្សាលទ្ធិមាក្ស,ដែលមានសកម្មភាពដូច

គណបក្សកុម្មុយនិស្តឥណ្ឌូចិនដដែល។

ម្យ៉ាងទៀតអ្នកប្រាជ្ញខាងប្រវត្តិសាស្ត្រជាច្រើនគេបានសំគាល់ថាឆ្នាំ១៩៤១,គឺជាឆ្នាំដែលឥណ្ឌូចិនលើកទី១ចាប់ផ្តើមផ្ទុះ

ឡើងជាដំបូង,ដោយហេតុថាពួកយៀកមិញបានធ្វើការលុកលុយប្រទេសទាំងឡាយនៅឥណ្ឌូចិន។

ទី៣.៤ :រណសិរ្សលៀចវៀត១៩៤៦ :

ខែមករា១៩៤៦,ហូជីមិញបានជាប់ឆ្នោតជាប្រធានាធិបតីនែសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតុយួន,ពេលនោះហូជិមិញ,បានរៀបចំ

ធ្វើជារណសិរ្សបង្រួបបង្រួមជាតិមួយឆ្មោះថារណសិរ្សលៀចវៀត,គណបក្សនយោបាយធំៗក៏ចូលទៅក្នុងរណសិក្សលៀចវៀត

នេះដែរចាប់តាំងពីពេលនោះមកហើយគេឃើញរដ្ឋាភិបាលហូជីមិញចាប់ផ្តើមរៀបចំអនិវត្ត៏នូវនយោបាយរបស់ខ្លួនឲស្រប

ទៅតាមកម្មវិធីរបស់គណបក្សកុម្មុយនិស្តឥណ្ឌូចិនគឺ៖

-ទាមទារដីកមញពុជាក្រោម,

-ឯករាជនិងឯកភាពយួន,

-ដេញបារាំងពីឥណ្ឌូចិន,

-ត្រួតត្រាឥណ្ឌូចិនជំនួសបារាំង។

ក្នុងការទាមទារដីកម្ពុជាក្រោមនេះ,ហូជីមិញបានប្រើល្បិចយ៉ាងប៉ិនប្រសប់បំផុត,ខ្មែរយើងមិនទាំងដឹងខ្លួនស្រួលបួល

ផងហូជីមិញបានចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីព្រមព្រៀងជាមួយនឹងបារាំងចំនួនបីលើករួចជាស្រេចទៅហើយគឺ៖

-សេចក្តីព្រមព្រៀងនៅក្រុងហាណូយចុះថ្ងៃទី៦មិនា១៩៤៦, សេចក្តី ព្រមព្រៀងនេះជាលទ្ធផលនសការចរចារយ៉ាងស្វិត

ស្វាញរវាងហូជីមិញនឹងបារាំងអំពីបញ្ហាកមញពុជាក្រោម,ឯករាជភាពយួន។ល។

-សេចក្តីព្រមព្រៀងក្រុងដាឡាត់ចុះថ្ងៃទី២៤មេសា១៩៤៦, សេចក្តីព្រមព្រៀងជាលទ្ធផលនៃសន្និសិទក្រុងដាឡាត់រវាងគណ

ប្រតិភូបារាំងនិងគណប្រតិភូយៀកមិញ,ស្តីអំពីការអនុវត្តន៏សេចក្តីព្រមព្រៀងថៃទី៦មិនា១៩៤៦។

-សទ្ធិសញ្ញាបណ្តោះអាស្នននៅទីក្រុងហ្វុងតេប្លូចុះថៃ្ងទិ១៤កញ្ញា១៩៤៦, សទ្ធិសញ្ញាបណ្តោះអាសន្ននេះ, បានមកពីសន្និសិទ

មួយយ៉ាងយូរនិងលំបាករវាងយួននិងបារាំង,ស្តីអំពីកម្ពុជាក្រោមឯករាជឯកភាពយួន,បញ្ហាសហពន្ធឥណ្តូចិន។ល។

គួរកត់សំគាល់ថាសេចក្តីព្រមព្រៀងឬសទ្ធិសញ្ញាបណ្តោះអាសន្នទាំ៣លើកនេះ,សុទ្ធតែជាបញ្ហាដែលទាក់ទងមកនឹងប្រទេស

យើងទាំងអស់,ប៉ុន្តែគេចុះហត្ថលេខាមិនឲខ្មែរយើងចូលរួមជាមួយផងទេគឺគេដើរ”ខ្សែលើ”លោះយើងរហូត,នេះហើយជា

កលល្បិចមួយរបស់កុម្មុយនិស្តឥណ្ឌូចិនក្នុងការរៀបត្រួតត្រាប្រទេសទាំងអស់នៅឥណ្ឌូចិន,មកដល់ត្រង់ណេះយើងឃើញ

ថាយៀកមិញបានប្រើល្បិចខ្លះទៀតក្រៅផ្លូវច្បាប់។

ម្យ៉ាងទៀតដោយហេតុថា,គោលបំណងរបស់គេខាងលើនេះ,មិនបានសម្រេចពួកយួនកុម្មុយនិស្តក៏បានចាប់ផ្តើមវាយ

បារាំងចេញមុខមែនទែនតាំងពីថ្ងៃ១៩ធ្នូ១៩៤៦។

ក្នុងការប្រយុទ្ធជាមួយបារាំងនេះ,រណសិរ្សលៀចវៀត,បានដើតួយ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងប្រទេសយួន,ចំណែកយៀកមិញវិញ

គេខំប្រឹងប្រែងយ៉ាងសម្បើមនៅកម្ពុជាក្រោម,នៅប្រទេសខ្មែរនិងលាវ។

ចម្បាំងរវៀងបារាំងនឹងយួនបានចប់(ក្រោយដៃឮែលបារាំងចាញ់នៅឌៀងបៀងភូកាលពីថ្ងែទី៧ឧសភា១៩៥៤)ដោយ

សន្និសីទក្រុងហ្សឺណេវស្តីអំពីបញ្ហាឥណ្ឌូចិនដែលបានបញ្ចប់កិច្ចការរបស់ខ្លួននៅថ្ងៃទី២០កក្កដា១៩៥៤ដោយចេកប្រទេស

យួនជា២តាមបណ្តោយខ្សែស្របទី១៧។

គួរកត់សំគាល់ថាបារាំងបានប្រគល់ដីកម្ពុជាក្រោមទៅឲយួនជាស្ថាពរនៅឆ្នាំ១៩៤៩។

 

IV.សង្គ្រាមឥណ្ឌូចិនទី១នៅប្រទេសខ្មែរនិងលាវ

ប្រទេសខ្មែរជាគោលដៅមួយធំរបស់ពួកកុម្មុយនិស្តយួនក្នុងការចង់ត្រួតត្រាឥណ្ឌូចិនជំនួសបារាំង,គណបក្សកុម្មុយនិស្ត

បានបញ្ចូនក្របខ័ណ្ឌកុម្មុយនិស្តឲមកក្នុងប្រទេសទាំងពីរនេះតាំងពីឆ្នាំ១៩៤១ម្លេះ(ឆ្នាំដែលហូជីមិញបង្កើតរណសិរ្សយៀក

មិញ)។

ប៉ុន្តែសកម្មភាពយោធាចេញមុខរបស់គេបានចាប់ផ្តើមពីឆ្នាំ១៩៤៧នៅជុះវិញទន្លេសាប,បប៉ៃលិន,កណ្តាល,តាកែវ

កំពត។ល។

ក្នុងការដែលគេធ្វើសកម្មភាពយោធានេះ,គេខំធ្វើការឃោសនាថា,គេបានជួយខ្មែរក្នុងការដេញបារាំងឲទៅស្រុកវិញ,ដោយ

ការប្រសប់ក្នុងការរើសប្រធានឃោសនានេះ,ខ្មែរយើងនៅតាមជនបទនានាខ្លះបានភាន់ច្រឡំជួយពួកយួមកុម្មុយនិស្ត

យ៉ាងពេញដៃពេញជើង។

ឆ្នាំ១៩៤៨,សក្តិ៥យៀកមិញម្នាក់ឈ្មោះងៀងថាន់សឺន,ដែលជាស្នងការនយោបាយរបស់យៀកមិញ,ប្រចាំភូមិភាគណាប៉ូគឺ

កមញបូជាក្រោម,បានប្រកាសច្បាំងជាមួយនឹងប្រទេសខ្មែរយោះងជាផ្ឡូវការ។

គួរយើងចែកសកម្មភាពឃោសនារបស់យៀកមិញនៅក្នុងស្រុកខ្មែរជាពីរដំណាក់,គឺមុនខែវិច្ជិកា១៩៥៣,និងក្រោយខែ

វិច្ជិកា១៩៥៣។

-មុនវិច្ជិកា១៩៥៣ :យៀកមិញបានធ្វើសកម្មភាពយោធាទួទៅពេញទាំងប្រទេស, ជាពិសេសនៅជុះវិញទន្លេសាបនិង

បបៃលិនបានសេចក្តីថាគេមិនទាន់សម្រេចយកគោលដៅណាឲច្បាស់លាស់នៅឡើយ។

-លុះដល់ពេលក្រោយដេលបារាំងប្រគល់មេបញ្ជាការជាន់ខ្ពស់នៃកងទ័ពទាំងមូលឲខ្មែរហើយ (គឺទ័ពបារាំងបានដកទៅ

ស្រុកវិញ),ពួកយៀកមិញដែលបានធ្វើការឃោសនាថាមកជួយដេញបារាំងនោះ,ក៏បានធ្វើសកម្មភាពយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុង

ប្រទេសខ្មែរយើងតំបន់ភាគខាងកើតនៃទន្លេមេកុង។

ភស្តុតាងគឺពីខែមិនាដល់ឧសភា១៩៥៤,គេវាយហើយកាន់កាប់ទីតាំងទ័ពខ្មែរយើងនៅ៖

-វ៉ឺសៃ,សៀមប៉ាង,បកែវ,ជុំវិញទីរួមខែត្រស្ទឹងត្រេង,ឆ្លូងលើ”ស្រែជេស”,ព្រែកទេ។ល។

តែដោសារការឆ្លាតវៃនៃកងទ័ពជាតិយើង,យើងក៏បានវាយរូញច្រានពួកនេះឲត្តឡប់ទៅស្រុកកវិញទៅ,ស្របពេលជាមួយ

គ្នានេះសន្និសិទក្រុងហ្សឺណេវ៥៤ក៏បានដេញយៀកមិញឲចេញពីប្រទេសខ្មែរយើងដែរ។

ចំណែកនៅប្រទេសលាវវិញ,ពូកយៀកមិញបានធ្វើសកម្មភាពមិនខុសពីប្រទេសខ្មែរយើងប៉ុន្មានទេ,ប៉ុន្តែតាំងពីឆ្នាំ១៩៤៦

មករហូតដល់សព្វថ្ងៃពួកយៀកមិញបានកាន់កាប់ខែត្រលាវខ្លះដូចជា់ៈខុងសាលី,សាមនឿ,ខាំម៉ុន,សុវណ្ណខែត្រជាដើម។

សន្និសិទក្រុងហ្សឺណែវឆ្នាំ១៩៥៤,បានបញ្ចប់នូវសកម្មភាពយោធាដ៏ចេញមុខរបស់កុម្មុយនិស្តយួនឬឥណ្ឌូចិន។

 

V.សង្គ្រាមឥណ្ឌូចិនទី២ឬរណសិរ្សសេរីការជាតិ

សង្គ្រាមឥណ្ឌូចិនទី១បានរលត់ទៅវិញដោយធ្វើឲពួកកុម្មុយនិស្តយួនរឥណ្ឌូចិនបាមសម្រេចគោលបំណងខ្លះ,មិនបាន

សម្រេចខ្លះ។

គោលបំណងដែលបានសម្រេចគឺ៖

-បានដីកម្ពុជាក្រោមជាស្ថាពរហើយ,

-ប្រទេសយួនបានឯករាជពេញលេញ,

-បារាំងចាកចេញពីឥណ្ឌូចិន,

ឯគោលបំណងដែរមិនទាន់បាន៖

-ត្រួតត្រាឥណ្ឌូចិនជំនួសបារាំង,

-ឯកភាពនៃជនជាតិយួន។

ដើម្បីសម្រេចនូវគោលបំណងចុងក្រោយនេះពួកកុម្មុយនិស្តនេះ,គេត្រូវបង្ករបង្កើតឲមានសង្គ្រាមឥណ្ឌូចិននេះឡើងវិញ។

សូមបញ្ចាក់ថានៅឆ្នាំ១៩៥៤,ហូជីមិញគាត់បានលប់,សមាគមឥណ្ឌូចិនខាងការសិក្សាមាក្ស”ចោល,ហើយបង្កើតគណបក្ស

មួយឈ្មោះថា,”គណបក្សការងារ”ជំនួសវិញ,គណបក្សការងារនេះហើយដែលជាគណបក្សធំតែមួយរបស់យួនខាងជើងសព្វ

ថ្ងៃនេះ។

លុះដល់ថ្ងៃ២០ធ្នូ១៩៦០,គណបក្សនេះក័សម្រេចបង្កើតរណសិរ្សមួយមានឈ្មោះថា,”រណសិរ្សសេរីការជាតិ”ដែលយើងធ្លាប់ឲ

ឈ្មោះថា”យៀកកុង”។

ហូជីមិញបង្កើតរណសិរ្សនេះឡើងដើម្បីនឹងបង្កាត់សង្គ្រាមឥណ្ឌូចិននេះឲឆេះឡើងវិញ,សង្គ្រាមនេះហើយដែលយើងឲឈ្មោះ

ថាសង្គ្រាមឥណ្ឌូចិនទី២នោះ។

សង្គ្រាមនេះដំបូងឡើង,ហូជីមិញ,ធ្វើឲផ្ទុះនៅក្នុងប្រទេសយួនខាងត្បូងនឹងលាវ,បន្ទាប់មកកុម្មុយនិស្តយួនបាន”បោក”

ស្តេចស៊ីហនុ,ហើយក៏តាំងទ័ពរបស់ខ្លួននៅក្នុងខែត្រខ្មែរទាំងឡាយដែលមានព្រំដែនជាប់នឹងយួនដោយមានការយល់ព្រម

ពីស្តេចស៊ីហនុ,ដែលពេលនោះធ្វើជាប្រមុខរដ្ឋខ្មែរយើងផង,បានសេចក្តីថាបានច្បាំងជាមួយនឹងខ្មែរយើងតាំងពីថ្ងៃ២០ធ្នូ

១៩៦០ម្លេះតែខ្មែរយើងហាក់ដូចជាមិនទាន់ដឹងខ្លួនសោះ។

លុះក្រោយព្រឹត្តិការណ៏ថ្ងៃ១៨មិនា១៩៧០,សង្គ្រាមឥណ្ឌូចិនទី២នេះក៏ផ្ទុះឡើងយ៉ាងខ្លាំងស្របទៅតាមគោលបំណងរបស់កុម្មុយ

និស្តយួននៅក្នុងប្រទេសខ្មែរយើងរហូតដល់សព្វថ្ងៃនេះ។

ទាំងនេះហើយជាកលល្បិចប្លន់ទឹកដីរបស់កុម្មុយនិស្តយួនឥណ្ឌូចិន

Partager cet article

Repost0
21 juillet 2012 6 21 /07 /juillet /2012 06:30

 

DSC05407 គួរលើកមកពិចារណាដែរ

គំនិត១៧កក្តដា២០១២ ​

 

តាមការតាមដានរបស់យើង យើងមើលឃើញគំនិត១៧កក្តដាដូច្នោះ ៖ រួបរួមអ្នកប្រជាធិបតេយ្យ ដើម្បីផ្លាស់ប្តូររដ្ឋាភិបាល

បច្ចុប្បន្ន តាមរបៀបអហិង្សា ដើយយកការបោះឆ្នោតជាសេរី ត្រឹមត្រូវ នឹងយុត្តិធម៏ ជាយុទ្ធវិធី

ក្នុងគំនិតរួបរួមនេះជាឧត្តមគំនិតពិតសំរាប់ជាតិខ្មែរនាបច្ចុប្បន្ននេះ តែជាបញ្ហាដ៏ធំណាស់មួយសំរាប់អ្នកប្រជាធិបតេយ្យ

ព្រោះថា គណៈបក្សប្រឆាំងពីរបច្ចុប្បន្ននេះ(ប្រហែលរួមគ្នាជាមួយ ?)ដាក់កំណត់មុនដំបូងជាស្រេច ក្នុងកម្មវិធីរបស់គេគឺ

ការចូលរូមការបោះឆ្នោតនាខែកក្តដាឆ្នាំ២០១៣ខាងមុខនេះ,ពិតណាស់ហើយថា ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការរួមគាត់កត់បញ្ចាក់

អំពីល័ក្ខខណ្ឌថាការបោះឆ្នោតត្រូវមានលក្ខណៈសេរី ត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិធម៌។

សំនួរទី១:តើវត្តមានលោកសមរង្សីនៅស្រុកខ្មែរជាល័ក្ខខណ្ឌខានមិនបានសំរាប់ចូលរួមការបោះឆ្នោត?

សំនួរទី២:តើគណៈបក្សប្រឆាំងរួមតែមួយ(?) មានមធ្យោបាយបែបណាខ្លះសំរាប់ឲការបោះឆ្នោតខាងមុខនេះមានលក្ខណៈ

ដូចដែលខ្លួនចង់បាន? លក្ខខណ្ឌនេះជាលក្ខខណ្ឌដែលត្រូវមានជាមុន មុនចូលរួមការបោះឆ្នោត?

សំនួរទី៣:គណបក្សប្រឆាំង ដាក់កំរិតលក្ខខណ្ឌត្រឹមណាខ្លះដែលខ្លួនយល់ឃើញថា សមល្មមនឹងអាចចូលរួមបោះឆ្នោតបាន

ក្នុងការជជែកគ្នាជាមួយគណៈបក្សកាន់អំណាចបច្ចុប្បន្ន ធ្វើការទាមទារឲមានកាប្រែច្បាប់និងការរៀបចំការបោះឆ្នោត?

សំនួរទី៤:អាការអ្វីខ្លះ ដែលអាចចាត់ទុកជាអ្នកប្រជាធិបតេយ្យ?

សំនួរទី៥:ក្នុងចំណោមអ្នកដឹងនាំបច្ចុប្បន្ន និងអតីតកាល អ្នកណាខ្លះដែលគណៈបក្សប្រឆាំងចាត់ទុកជាឃាដករសម្លាប់

ជាតិ? សម្លាប់មនុស្ស? ឬជាមេរោគរបស់សង្គមខ្មែរ?

សំនួរទី៦:កត្តាអ្វីខ្លះដែលចំរុញឲគណៈបក្សប្រឆំាងទាំងពីរចូលរួបរួមគ្នាបង្កើតគណៈបក្សថ្មីមួយ?

សំនួរទី៧:តើគណៈបក្សថ្មីនោះមានគោលជំហរបែបណាខ្លះចំពោះមុខរបបនយោបាយបច្ចុប្បន្ននៅស្រុកខ្មែរ?

យើងលើកសំនួរខាងលើនេះឡើង គ្មានគោលបំណងតំាងខ្លួនជាជនអភិមានី ចង់ធ្វើអាចារ្យប្រដៅអ្នកណានោះឡើយ,យើង

គ្រាន់តែមានការប្រុងប្រយ័ត្នសំរាប់ខ្លួនយើងផង សំរាប់ខ្មែរទួទៅផង ថាជាតិខ្មែរយើងបច្ចុប្បន្ននេះអស់មានពេលវេលាធ្វើអ្វី

សាកមើលទៀតហើយ ព្រោះថាទង្វើណាមួយដែលគ្មានខ្មឹមសារ ធ្វើឲតែបានធ្វើ គឺជាថ្នាំពុលសំរាប់ជាតិ។

 

កុំនាំគ្នាស្រែកហៃអើទៀត ប្រយ័ត្នជាតិស្លាប់មិនដឹងខ្លួន,ពិតប្រាកដជាយើងមានការរីករាយឃើញគណៈបក្សប្រឆំាងធ្វើ

ការរួបរួមគ្នា តែគណៈបក្សប្រឆាំងទាំងពីរនេះ គាត់មិនទាន់បានបង្ហាញក្នុងសក្មមភាពនយោបាយគាត់ថាគាត់មាន

អាការគ្រប់លក្ខណ៍ជាអ្នកស្នេហាជាតិពិតប្រាកដនោះទេ,មិនមែនគ្រាន់តែគាត់នាំគ្នាប្រកាសរួបរួមគ្នា,យើងនាំគ្នាមើល

ឃើញគាត់ជាព្រះបាទធម្មឹក,គាត់នៅមានវិញ្ញាសាច្រើនណាស់សំរាប់ឲខ្មែរមានសេចក្តីសង្ឃឹមលើគាត់ថាពិតជាអ្នកដឹងនំា

ខុសពីអ្នកដឹកនំាគណៈបក្សកាន់អំណាច។

មុននឹងបញ្ចប់យើងចូលរួមទុក្ខជាមួយលោកម៉មសាណង់ដូ,គ្រួសារលោក នឹងអ្នកស្នេហាជាតិទាំងឡាយដែលកំពុងរងគ្រោះ

អំពីអំពើប្រកបដោយវិសមធម៌ពីសំណាក់រដ្ឋាភិបាលប្រើកំលាំងបាយ

សរសេរដោយៈ ឩប សង្ហា

Partager cet article

Repost0
20 juillet 2012 5 20 /07 /juillet /2012 11:46

Partager cet article

Repost0
17 juillet 2012 2 17 /07 /juillet /2012 15:30

 

Le Général Saukam Khoy et mon père

Sans-titre-3.png

គួរលើកមកពិចារណាដែរ

ករណីចាប់ខ្លួន លោក​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​ម៉មសាណង់ដូ ​

 

អវីដែលអាចកើតបាននឹងកើតឡើងពិតក្នុងរបបផ្តាច់ការនៅស្រុកខ្មែរ។ករណីចាប់ខ្លួនលោកម៉មសាណង់ដូអាច

ប្រមាណយូរមកហើយ​សំរាប់អ្នកតាមដានស្ថានភាពនយោបាយនៅស្រុកខ្មែរ គេគ្រាន់តែចំាមើលពេលវេលា​​ នៅពេល

ណា អាជ្ញាធរខ្មែរសម្រេចចាប់ខ្លួនលោកម៉មសាណង់ដូ។

ការចាប់នេះមិនមែនជាលើកដំបូងទេ ព្រោះលោកម៉មសាណង់ដូ ធ្លាប់គេចាប់បញ្ចូលក្នុងពន្ធនាគារពីរដងរួចមកហើយ។

គួរយើងចំបាច់លើកមកពិចារណា ករណីនេះ ទោះបីវាអាចប្រមាណបានក៏ដោយ ព្រោះជាអំពើមួយកើតឡើងក្នុងព្រឹត្តិ

ការណ៏ពិសេសបីនៅស្រុកខ្មែរៈ

 

ទី១ ការប្រជុំសមាគមប្រទេសអាស៊ីបែកអគ្នេយ៏នៅស្រុកខ្មែរ

ទី២ មតិជាតិកំពុងមានការភ្ញាក់ផ្អើលអំពីលទ្ធផលនៃការគូសផែនទីព្រំដែនខ្មែរ/វៀតណាម 

ទី៣ ការបោះឆ្នោតនៃនិតិបញ្ញត្តិនាឆ្នំា២០១៣។


សួរជាសំនួរថា ក្នុងព្រឹត្តិការណ៏ដែលបានរៀបរាប់ខាងលើនះ អ្វីខ្លះជាភាពសម្ពន្ធនឹងលោកសាណង់ដូ ?

បើតាមសង្កេតមើលគឺគ្មាន។

ចុះបើគ្មានហេតុអ្វីក៏លើកមកអធិប្បាយ ? យកមកអធិប្បាយ ព្រោះចង់ជូនជាមតិដល់ខ្មែរពី

ភាពមិនទំនង នៃអំណាចនៅស្រុកខ្មែរបច្ចុប្បន្ននេះ ដែលជាអំណាចមួយដែលយើងឲឈ្មោះថាជាអំណាចឥតវិញ្ញាណ

អំណាចនេះរស់ក្នុងកម្មវិធីលទ្ធិកុម្មុយនិស្តចិន/វៀតណាម

ក្នុងកម្មវិធីនេះ ប្រទេសកុម្មុយនិស្តទំាងពីរ គេចែកតួនាទីគ្នាដើរតួក្នុង យុទ្ធភូមិនយោបាយ នៅស្រុកខ្មែរ។

ចិនជាតួ “តំណាងសេចក្តីសង្ឃឹម” ឯចំណែកយួនជាតួ “តំណាងការសង្រ្គោះ”។

 

តំាងពីឆ្នំា១៩៧០មក ចិនដើរតួជា “សេចក្តីសង្ឃឹម” ធ្វើឲខ្មែរភាគច្រើនណាស់យល់ច្រឡំថា ចិនជាសេចក្តីសង្ឃឹមជាតិខ្មែរ

នំាគ្នាគំាទ្រខ្មែរក្រហម និងសម្តចស៊ីហនុ ព្រោះអ្នកទំាងនោះជាមិត្តនឹងចិន។

សហរដ្ឋអាមេរិកទៀតក៏មានសង្ឃឹមលើចិនថាចិននេះអាចរកដំណោះស្រាយឲខ្មែរបានក្នុងសន្ធិសញ្ញសន្តិភាពរវៀងសហរដ្ឋ

អាមេរិក និងវៀតណាម នៅទីក្រុងបារីនាឆ្នំា១៩៧៣។

ក្នុងសេចក្តីសង្ឃឹមនេះ អាមេរិក បានប្រគល់ជោគវាសនាខ្មែរឲទៅចិន​ ហើយ បែរខ្នង ឈប់ជួយរបបសារធារណរដ្ឋ

ខ្មែរ ជាសម្ពមិត្រនឹងខ្លួន ទោះបីដឹងថារបបនេះជារបបកំពុងវាយទប់ទល់កងកម្លំាងកុម្មុយនិស្ត និងរំដោះទឹកដីពីកងទ័ព

ហាណូយក៏ដោយ។

បច្ចុប្បន្ននេះទៀតនៅមានខ្មែរ ដែលតំាងខ្លួនជាអ្នកប្រជាធិបតេយ្យ ចេញមុខប្រឆំាងយួននិងអំណាចឥតវិញ្ញាណនៅ

ភ្នំពេញ នំាគ្នាសង្ឃឹមលើចិនកុម្មុយនិស្ត ព្រោះយល់ឃើញថាចិនជាសត្រូវយួន។

យើងមានវាទប្បដិវាទមួយក្នុងចំណុចនេះថាៈ

ចិននិងយួនមិនត្រូវគ្នាក្នុងរឿងការពារប្រយោជន៏គេរៀងៗខ្លួន តែចិននិងយួនមិនែដែលឈ្លោះគ្នាទេក្នុងរឿងខ្មែរ

 ចិនចេញមុខការពារខ្មែរក្រហម នៅពេលយួនវាយរបបនេះរត់ចេញពីកម្ពុជា គឺគ្រាន់តែមិនចង់ឲលោកសេរីមាន

ឯកាធភាព ជួយខ្មែរមិនមែនជាកុម្មុយនិស្ត ឲវាយយួនកុម្មុយនិស្តនៅស្រុកខ្មែរ ព្រោះចិនមិនចង់ឲខ្មែរមិនមែនជាកុម្មុយ

និស្តឈ្នះកុម្មុយនិស្តនៅស្រុកខ្មែរ  បើខ្មែរមិនមែនជាកុម្មុយនិស្តឈ្នះយួន គឺខ្មែរឈ្នះកុម្មុយនិស្ត ជ័យជំនិះនេះ អាចនឹងនំា

ឲខូចកិត្យានុភាពកុម្មុយនិស្តក្នុងពិភពលោក​ ។ ការមានសង្ឃឹមលើចិន គឺដូចជាកណ្តុរមានសង្ឃឹមលើឆ្មាដូច្នេះឯង។


លើករឿងយួនដើរតួជាអ្នកសង្គ្រោះខ្មែរមកនិយាយវិញម្តង:

តំាងពិឆ្នំា១៩៧០មកដល់បច្ចុប្បន្នកាល យួនដើតួជាអ្នកសង្គ្រោះខ្មែរជានិច្ច ដូចជាថ្ងៃទី២៩មិនា១៩៧០ វាវាយកងទ័ពខ្មែរ

ដោយប្រកាសមកជួយសង្រោះសម្តេចស៊ីហនុ និងថ្ងៃទី៧មករា១៩៧៩វាវាយរបបខ្មែរក្រហម​ដោយប្រកាសមកជួយ

សង្គ្រោះពលរដ្ឋខ្មែរ។

 បច្ចុប្បន្ននេះទៀតក្នុងមិត្តភាព ខ្មែរ-វៀតណាម គឺយួនប្រកាសការពារបូរណភាពទឹកដីខ្មែរ។ យើងមិនចំាបាច់ធ្វើ

វិភាគអ្វីច្រើនទេក្នុងរឿងយួនសង្គ្រោះខ្មែរនេះ យើងមើលតែលទ្ធផលទៅវិញ យើងឃើញរួចស្រេច ថាសង្គ្រោះបែបនេះ  គឺដូច

ខ្លាសង្គ្រោះទន្សាយពីឆ្កែចចកនោះឯង។

តាំងពីឆ្នាំ១៩៧០មក ខ្មែរជឿ ចិនយួនកុម្មុយនិស្ត រស់ដូចកណ្តុរដែលឆ្មាចាប់បានដូច្នេះឯង ឆ្មាយកមកប្រលែងលេង ហើយ

វាចង់សម្លាប់កណ្តុរពេលណាក៏បាន។

យើងគ្រាន់តែសួរជាសំនួរថាៈ បច្ចុប្បន្ននេះ សម្តេចស៊ីហនុ ព្រះអង្គនៅឯណា ? នៅទីក្រុងប៉េកំាង

ចំណែកហាណូយគេទុកព្រះអង្គជាមហាមិត្តភូមិន្ទ របស់គេ។ ក្នុងចំណុចនេះ គួរខ្មែរខ្ចល់ដែរឬទេ ?


ត្រឡប់មករឿងចាប់ខ្លួនលោក ម៉មសាណង់ដូវិញ:

ដូចយើងបានលើកមកបង្ហាញាខាងលើថា របបនយោបាយខ្មែរបច្ចុប្បន្នរស់ក្នុងម្មវិធីកុំព្យូទ័រកុម្មុយនិស្តយួនដែលមានចិន

ជាអ្នកបង្កើតរួម ហើយក្នុងកុំព្យូទ័រ គេមាន កម្មវិធី ប្រឆាំងវិសាណូ សំរាប់ការពារនឹងមេរោគ ដែលគេឲនឈ្មោះថាគំនិត

ស្នេហាជាតិខ្មែររួចស្រេច ឲតែកម្មវិធីរកឃើញគំនិតស្នេហាជាតិខ្មែរ គឺកម្មវិធីនេះវាផ្តើមសង្គ្រាមភ្លាមជាស្វ័យប្រវត្តិនឹងគំនិត

នេះ ឥតចំាបាច់មាននរណាម្នាក់ចុញបញ្ចូលឲដើរនោះឡើយ។

ភាពស្វ័យប្រវត្តិកុម្មុយនិស្តនៅស្រុកខ្មែរ គេបណ្តុះគំនិតឲមានក្នុងគតិបរិវារគេដែលជាខ្មែរ ដែលគេបានលុបរួចស្រេចនូវអ្វី

ដែលហៅថាជាតិខ្មែរក្នុងសម្បជញ្ញខ្លួនស្គាល់ខ្លួនជាមនុស្ស។

ប្រសិទ្ធិភាពកម្មវិធី ប្រឆំាងវិសណូ អាចមានបាន លុះត្រាតែធ្វើដូម្តេចឲខ្មែរជាបរិវារគេ លែងទុកខ្លួនជាមនុស្ស បន្ទាប់មក

ឲរស់ជាសុពចៈបសុសត្វ ឧទាហរណ៏ៈ បើជាសុនខឲខាំខ្មែរ។

យើងឃើញហើយថ្មីៗនេះ ខ្មែរបរិវារគេ(សុនខ?) នាំគ្នាកាត់ដីឲយួនស្រួល ដួចគាត់ផោមឲគេឮ ឥតអៀនខ្មាស់សោះ !

ព្រោះអ្វី ? ព្រោះគាត់លែងជាមនុស្សទៅហើយ។


ពួកគាត់ជាឆ្កែមានម្ចាស់ ខ្លួនវែងលលៃចង្កូមសស្ងាច បើជួបយួនជាម្ចាស់ភ័យខ្លបខ្លាច បើជួបខ្មែរស្លូតបូតខំាគួរខ្លាច

 

សរសេរដោយៈ ឩប.សង្ហា

 

Partager cet article

Repost0
15 juillet 2012 7 15 /07 /juillet /2012 14:34

Le Prince Sirik Matak et mon père (1970)

Sans-titre-2--2-.pngគួរលើកមកពិចារណាដែរ

ពហិការ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​ ​​​ការបោះឆ្នោត នៅស្រុកខ្មែរ

 

អ្នកវិភាគនយោបាយខ្មែរមួយចំនួន ​ យល់ឃើញថា ​​​​ពហិការ ការបោះឆ្នោត នែគណបក្សប្រឆំាង ​គ្មានប្រសិទ្ធិភាពសំរាប់

​ប្រឆំាងនិងគណបក្សកាន់អំណាច​​​​​​​​ ព្រោះគេមានយុទ្ធសាស្រ្តរួចស្រេច សំរាប់ទប់ស្កាត់វិធានការនេះ​។ ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​សេចក្តីអះអាងនេះ មាន

ហេតុផលច្រើនជាសំអាង ដែលធ្លាប់មានកើតឡើង ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នយោបាយក្នុងពិភពលោក។ ដូច្នេះអ្នកទំាងនោះ នំាគ្នា

លើកទឹកចិត្តដល់គណបក្សប្រឆំាង ឲរៀបចំខ្លួនជាថ្មីម្តងទៀត ដើម្បីចូលរួម ការបោះឆ្នោតនៃនិតិបញ្ញតិ សំរាប់អាណត្តិទី៥

នាឆ្នំា២០១៣ខាងមុខនេះ។ ចំពោះអ្នកវិភាគទំាងនោះ គណបក្សប្រឆំាងត្រូវចំាបាច់រស់ក្នុងប្រព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន ល្អប្រសើរជាងរស់

ក្រៅប្រព័ន្ធ ព្រោះអន្តរជាតិគេតែងទុកការបោះឆ្នោតជាមាគិាតែមួយគត់ សំរាប់ការប្រគួត យកអំណាចសំរាប់ដឹកនំាជាតិ។

គេធ្វើវិភាគបន្ថែមទៀតថា គណបក្សប្រឆំាងចាញ់ឆ្នោតមិនមែនចាញ់នយោបាយទេ គឺចាញ់មកពីរបៀបចែកអសនៈផង 

ការលួចឆ្នោតផង និងឥតច្បាប់ចំណាយប្រាក់ក្នុងយុទ្ធការនៃការបោះឆ្នោតរបស់គណបក្សនិមួយៗ។ ប្រសិនជាគណបក្សប្រ

ឆំាងរួបរួមគ្នា ហើយនំាគ្នាធ្វើយ៉ាងណាឲការបោះឆ្នោតខាងមុខនោះមានសភាពត្រឹមត្រូវ មានច្បាប់ចំណាយប្រាក់សំរាប់

យុទ្ធការនៃការបោះឆ្នោត សើរើរបៀបចែកអសនៈ គណបក្សប្រឆំាងរួបរួមគ្នាតែមួយ អាចនិងឈ្នះអសនៈបានច្រឿន ឬអាច

ឈ្នះគណបក្សកាន់អំណាចបច្ចុប្បន្នតែម្តង។ ខ្ញុំក៏យល់ឃើញដែរ ប្រសិនការបោះឆ្នោតមានសភាពដូចខាងលើនេះ ការលើក ​

យកហេតុ ពហិការមកនិយាយគឺពិតជាអាសារឥតការ។​ តែដោយសារនៅស្រុកខ្មែរ នាបច្ចុប្បន្ននេះមានលក្ខណៈពិសេស ទើប

មានខ្មែរមួយចំនួនទៀត លើកហេតុពហិការ មកពិភាក្សា ព្រោះយល់ឃើញថា ការបោះឆ្នោតលែកជាចម្លើយត្រឹមត្រូវសំរាប់

ដោះស្រាយបញ្ហាខ្មែរបច្ចុប្បន្ននេះហើយ។ ហេតុអ្វី ?

របបនយោបាយនៅស្រុកខ្មែរបច្ចុប្បន្ន​​ ជារបបមួយធ្លាក់ខ្លួនជារបបរស់ក្រោមឥទ្ធពលវៀកណាមផង ក្លាយជារបបផ្តាច់ការ

ផង​ និងយកវិធិកុម្មុយនិស្តជាវិធីបង្ក្រាបនយោបាយផង។ ការបោះឆ្នោតក្នុងប្រព័ន្ធបែបនេះ គឺប្រទេសគ្មានឯករាជ្យ​ ប្រជា

ពលរដ្ឋគ្មានសេរីភាព អ្នកប្រជាធិបតេយ្យរស់ក្នុងភាពភេវវកម្មនយោបាយ​ តើយើងអាចជឿបានដែរឬទេថា​ ការបោះឆ្នោត

ក្នុងប្រព័ន្ធបែបនេះ អាចមាន​ តម្លាភាព យុត្តិធម៍ និង សេរី ?​

ពហិការ​​ មិនមែនមានន័យថា អ្នកប្រជាធិបតេយ្យជ្រើសរើសមាគិាហិស្សាប្រឆំាងនិង របបផ្តាច់ការ រណបវៀតណាមកុម្មុយ

និស្តនោះទេ ពហិការគឺជាចម្លើយថ្មីមួយ​ ក្រោយពីមានការពិសោធន៏អស់រយៈជាងម្ភៃឆ្នំាមកហើយក្នុងប្រព័ន្ធមួយដែលមាន

វៀតណាមជាសហត្ថាករណ៏​ និង អ្នកដឹកនំាខ្មែរបច្ចុប្បន្នជាប្រតិបត្តិកៈ ក្នុងនយោបាយកាត់បន្ថយពូជសាសន៏ខ្មែរ ដោយ

បន្ថែមបញ្ចូលពូជសាសន៏យួនឲចូលមករស់ក្នុងទឹកដីខ្មែរឥតមានច្បាប់ទម្លាប់។ ពហិការគឺជាការបង្ហាញថាខ្មែរអ្នកស្នេហា

ជាតិបញ្ចប់ធ្វើសហប្រតិបត្តិការជាមួយខ្មែរណាដែលមិនទុកប្រយោជន៏ខ្មែរជាធំ​ និង​បញ្ចាក់ដល់វៀកណាមថាខ្មែរអ្នកស្នេហា

ជាតិឈប់ដើរតាមផ្លូវដែលវៀតណាមធ្វើឲដើរទៀតហើយ។ រឿងចាញ់ឆ្នោត មិនមែនដូចអ្នកខ្លះនិយាយថាចាញ់តាមផ្លូវ

បច្ចេកទេសបោះឆ្នោតនោះឡើយ។ គណបក្សប្រឆំាងចាញ់ឆ្នោតគឺចាញ់នយោបាយវៀតណាមតែម្តង។ ការចាញ់នេះគឺជា

វិបាកនៃកំហុសអ្នកដឹកនំាខ្មែរតំាងពីឆ្នំា១៩៩១មកម្លេះ​ នំាគ្នារស់ឥតដឹងខ្លួនក្នុងយុទ្ធសាស្រ្តវៀតណាម​ គឺទី១ ការបង្កើត

ប្រព័ន្ធនយោបាយជាបង្គោលមួយសំរាប់ការពារកូនរែកគេនៅស្រុកខ្មែរ។ ប្រព័ន្ធនោះគឺការប្រស់ឲ របបរាជានិយម​ និយមស

ម្តេចស៊ីហនុ រស់ឡើងវិញ ដើម្បី ឲរបបនេះធ្វើការតុបតែងឲកូនរែកគេមានជំហរនយោបាយគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីវាយកម្លំាងអ្នក

ស្នេហាជាតិពិតប្រាកដ។ ទី២ នំាបញ្ចូលជនជាតិវៀតណាមយ៉ាងច្រើនបំផុតមកក្នុងស្រុកខ្មែរ ទុកជា កម្លំាងសំរាប់ធានាសន្តិ

សុខ ដល់កូនរែកគេឲមានការកក់ក្តៅសំរាប់ធ្វើការ បំរើនយោបាយគេផង ជា ធនធានមនុស្ស សំរាប់គេជ្រើសរើសមនុស្ស

យកមកធ្វើការក្នុងវិស័យណាមួយ​ ដែលគេទុកជាវិស័យយុទ្ធសាស្រ្តសំរាប់អាយុជីវិតនៃប្រព័ន្ធនយោបាយគេផង ជា ប្រជាពល

រដ្ឋសំរាប់បោះឆ្នោតផង

អ្នកវិភាគនយោបាយខ្មែរមួយចំនួន និងគណៈបក្សប្រឆំាងផង តែងតែចង្អុលបង្ហាញអំពីគ្រោះថ្នាក់ដល់មរណៈនៃជាតិខ្មែរ

គឺនយោបាយវាតទឹកដីរបស់វៀតណាមនៅស្រុកខ្មែរ តែនៅពេលគាត់និយាយអំពីវិធីការពារទប់ទល់វិញ យើងឃើញថា វិធី

ដែលគាត់យកមកប្រើនោះ ដូចការបោះឆ្នោតនៅឆ្នំា២០១៣ ហាក់បីដូចគ្មាន​ សេចក្តីម៉ឺងម៉ាត់អ្វីនោះឡើយ​ ហាក់បីដូចជា

គ្មានបានដកស្រង់ជាមេរៀនអ្វីបន្តិច ពីការពិសោធន៏នយោបាយ ក្នុងរយៈពេលពីរទសវត្សកន្លងមកនេះសោះ ព្រោះយើង

ឃើញថាមាន ចម្ងាយពេក រវៀង ចម្លើយនឹងបញ្ហាគ្រោះថ្នាក់ជាតិ​ ដែលគេលើកមកបង្ហាញឲឃើញ។ យើងគួរដឹងដែរថា​

ប្រព័ននយោបាយផ្តាច់ការនៅស្រុកខ្មែរ មិនមែនជាប្រព័ន្ធជាតិដូចប្រទេសច្រើនក្នុងពិភពលោកនេះ​ ប្រព័ន្ធនេះជាប្រព័ន្ធ

វៀតណាមដែលគេបង្កើតឡើងសំរាប់បំរើមហិច្ជិតាជានិច្ចរបស់គេ គឺការបង្កើតឥណ្ឌូចិនវៀតណាម​ ដែលមានគណៈកុម្មុយ

និស្តវៀតណាមជាអ្នកដឹងនំា។ រស់ក្នុងប្រព័ន្ធបច្ចុប្បន្នគឺរស់ក្នុងចំណងខ្សែទាញញាក់វៀតណាមកុម្មុយនិស្ត ដែលជាអ្នកប្រឆំាង

នឹងនឹងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យសេរីផង និងអ្នកស្នេហាជាតិខ្មែរផង។ ចេញពីប្រព័ន្ធ មិនមានន័យថានំាគ្នាធ្វើបដិវន្តន៏ហឹស្សាឬ

នំាគ្នាបង្កើតទ័ពធ្វើសង្គ្រាមវាយជនអន្តោប្រវេសន៏យួននៅស្រុកខ្មែរនោះទេ​ នៅក្រៅប្រព័ន្ធគឺជាការបង្កើតវេហាមួយសំរាប់

អ្នកប្រជាធិបតេយ្យប្រមូលផ្តុំកម្លំាងធ្វើនយោបាយប្រឆំាងតាមសន្តិវិធីនឹងប្រព័ន្ធបរទេសនៅស្រុកខ្មែរ ដែលមានខ្មែរមួយ

ក្រុមជាបរិវារ។ វេហានោះជា ខ្សែក្រហម មួយសំរាប់ឲខ្មែរស្រួលយល់ថាអ្វីទៅជាប្រយោជន៏រួមខ្មែរ អ្វីទៅជាប្រយោជន៏បរទេស។

គមានវេហានោះ គឺខ្មែរនៅតែរស់ក្នុងព្យាកុលភាពលើគំនិតស្នេហាជាតិពិត ដែលមានខ្មែរមួយចំនួន​​ មើលឃើញហើយយល់

ច្រឡំរូបភាពការអភិវឌ្ឍន៏បច្ចុប្បន្នជាការស្នេហាអ្នកដឹកនំាបច្ចុប្បន្ន។ អ្នកដែលទាញគុណប្រយោជន៏នៃអភិវឌ្ឍន៏ភាគច្រើន

គឺជនអន្តោប្រវេសន៏យួន និងឈ្មួញបរទេសមានជនជាតិចិន/យួន ជាអ្នកឆ្លៀត។​​ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរគ្រាន់តែបានធ្វើជាកម្មករ

ឥតច្បាប់ការពារ ហើយរស់ក្នុងសភាពក្រីក្រតោកយ៉ាកជាទីបំផុត។​​ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែររស់ស៊ីកាកនៃភាពចំរើននៅក្នុងស្រុកខ្លួន

ឯង។​ ហើយភាពចំរើននោះសោតគឺគ្មានអ្វីជារបស់ខ្មែរនោះឡើយ​ដែលនំាធ្វើឲខ្មែរយើងមានការបារម្ភជានិច្ចពីស្ថិរភាពក្នុងភ

ភាពជឿនលឿននេះ។

អ្នកប្រជាធិបតេយ្យត្រូវទុកពហិការការបោះឆ្នោត ជាយុទ្ធសាស្រ្តនយោបាយ បើការបោះឆ្នោតនៅតែគ្មាន តម្លាភាព យុត្តិធម៏

និងសេរី។ ពហិការនេះជាចំណុចចេញដំណើរថ្មីនៃនយោបាយស្រោចស្រង់ជាតិខ្មែរ​ ជាគោលនយោបាយដើម្បីបង្កើតការរួបរួម

កម្លំាងអ្នកប្រជាធិបតេយ្យ ដើម្បីគោលបំណងតែមួយគត់​ គឺការរកឯករាជ្យជាតិពិត​ ដើម្បីប្រតិបត្តិលទ្ធប្រជាធិបតេយ្យពិត

សំរាប់រកប្រយោជន៏ជូនដល់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ។

យើងសង្ឃឹមថា ដំណើថ្មីនេះប្រហែលជាមិនទាន់មានភាពយឺតយូរនៅឡើយក្នុងស្រុកខ្មែរដែលរស់ក្រោមឥទ្ធិពលវៀតណាម

កុម្មុយនិស្ត​ ហើយមានជនជាតិយួនរស់នៅមានចំនួនប្រហែលនឹងប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទៅហើយ។​ គណៈប្រឆំាងបើគេនៅមាន

សេចក្តីសង្ឃឹមលើការបោះឆ្នោតគ្មានការកែប្រែរបៀបប្រតិបត្តិនោះ នេះជាសទ្ធិរបស់គាត់​ ជាការទទួលខុសត្រូវរបស់គាត់នៅ

ក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តជាតិ។​ យើងគ្រាន់តែសង្កតឃើញថាគណៈប្រឆំាងក្រោយពីការបោះឆ្នោតម្តងៗ គាត់ឥតដែលមានឯកសារ

ពិតប្រាកដផ្សាយជូនដល់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរនិងអន្តរជាតិឲគេដឹងឮអំពិលក្ខណៈការលួចឆ្នោតរបស់គណៈបក្សកាន់អំណាច តើ

ការចោទប្រកាន់របស់គាត់មានអ្វីដែលគេអាចជឿបាន។ ក្នុងសភាពនេះ គណៈបក្សប្រឆំាងមានភាពធូរស្រាលណាស់ គ្មាន

អ្វីអាចឲមានការទុកចិត្តបាន ហើយយកជាយោងក្នុងការតស៊ូរប្រឆំាងនឹងគណៈបក្សកាន់អំណាចផ្តាច់ការ។

 

សេចក្តីសនិ្នដ្ឋានរបស់យើងគឺមានតែការផ្ញើសេចក្តីរាប់អានដល់អ្នកប្រជាធិបតេយ្យដែលនៅមានការឈ្លាវៃមើលយល់ឃើញ

គ្រោះថ្នាក់ជាតិខ្មែរពិត ឃើញច្បាស់នូវប្រភពពិតនៃវិនាដកម្មជាតិ  មិនយល់ថា ស្ថានភាពនយោបាយជាតិជាស្ថានភាព

ធម្មតា ស្រួលរកមធ្យោបាយទុបទល់ ដូចជាយកការបោះឆ្នោតជាឪសថបន្សាបជំងឺរុំរៃខ្មែរ។ ស្ថានភាពនយោបាយជាតិខ្មែរ

បច្ចុប្បន្នមានធាតុពិសេសណាស់ លុះត្រាអ្នកស្នេហាជាតិខ្មែរមានភាពមុះមុតណាស់ ទើបខ្មែរយើងអាចរកឃើញផ្លូវដើរត្រូវ។

​នៅស្រុកខ្មែរយើងគ្មានអ្វីជាធម្មតានោះទេ អ្វីៗដែលមានកើតឡើងសុទ្ធតែមានភាពអាថ៌កំបំាងជានិច្ច ដូច្នេះទាល់តែយើង

ចេញឲផុតពីប្រព័ន្ធអាថ៌កំបំាង ហើយមានចក្ខុនិងសម្បជញ្ជៈជាខ្មែរ ទើបអាចមើលឃើញគ្រោះថ្នាក់ខ្មែរពិត។ ខ្មែរអស់ពេល

ធ្វើអ្វីសិនទៅ​ ហើយចំានំាគ្នាកែក្រោយ​ ដូចគណៈបក្សប្រឆំាងនំាគ្នាបោះឆ្នោតឲអន្តរជាតិសរសើរសិន រឿងចាញ់ឈ្នះចំាគិត

ក្រោយ។ ក្រោយៗមក គឺខ្មែរត្រូវតែស្លាប់

សរសេរដោយៈ ឩប.សង្ហា

Partager cet article

Repost0
23 juin 2012 6 23 /06 /juin /2012 05:25

DSC05407គួរលើកមកពិចារណាដែរ

នំាគ្នាដេកចំាភ្លៀង

 

គាត់ចេះតែថា,តែគាត់ឥឥដឹងថា,ធ្វើ,វាពិបាកណាស់,មិនងាយស្រួលដូចអ្នកដែលដេកចំាតែថានោះទេ.វាចាក្រុមអ្នក

ឆំាងនេះ,មិនជាខុសនោះទេ,បើយើងមិនយក”កត្តាពេលវេលា”មកធ្វើជាវត្ថុធាតុមួយ,ក្នុងចំណាមវត្ថុធាតុដ៏ទៃទៀត

សំរាប់វាស់,ប្រសិទ្ធិភាពនៃសកម្មភាពនិមួយៗ.យើងដឹងច្បាស់ដែរថា,ចំពោះមុខរបបមួយដែលយកច្បាប់រដ្ឋមកក្រឡៃ

ជាច្បាប់សំរាប់បំរើអំណាច,ក្រុមអ្នកប្រឆំាងត្រូវចំាបាច់មានអប្បមាទ,ដើម្បីជៀសវៀងកុំឲអ្នកកាន់អំណាច,ចាប់ថ្នាក់

បានថាខ្លួន,ធ្វើសកម្មភាពខុសច្បាប់.បើពេលណាអ្នកកាន់អំណាច,នៅតែយកអំណាច,មកបំពាន,លើសកម្មភាពណា

មួយ,ដែលច្បាប់មិនហាមឲធ្វើ,ឬអនុញ្ញាតឲធ្វើបាន,ដោយប្រើច្បាប់ណាមួយ,ច្បាប់ដែលគេយកមកប្រើនោះពិតជា

ខុសច្បាប់ហើយ.យើងអាចនិយាយទៀតថា,ច្បាប់មិនច្បាប់,អ្នកកាន់អំណាចផ្តាច់ការ,ឥឥឈឺក្បាលនោះទេ,ឲតែបាស់

អំណាចគេ,គេច្បាស់ជាយកច្បាប់ខុសច្បាប់មកបំពានលើច្បាប់ហើយ.ពិតដូច្នោះមែន,តែអ្នកប្រឆំាងត្រូវជៀសវៀង

កុំហែលតាមធ្នស់ដែលអ្នកដឹកនំាបែបនេះធ្វើទុកឲហែល,គឺច្បាស់ជាចូលក្នុងទ្រូគេហើយ។

ឩទាហរណ៏ពីរដែលយើងលើកមកបង្ហាញជូនជាយោបល់ៈ

១.ករណីលោកជំទាវ,មួរ.សុខហួរ.តុលាការបានផ្តន្ទាទោសលោកជំទាវ,ពីបទការបង្ហូចកេរ្ត៏,សម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តីជាការ

បំពានច្បាប់១០០%,ព្រោះលោកជំទាវឥឥបានធ្វើអ្វីដែលច្បាប់គេហាមមិនឲធ្វើនោះទេ,មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះលោក

ជំទាវមានសីទ្ធិសេរីភាព,តាមការអនុញ្ញាតពីច្បាប់,ប្តឹងសម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តីពីបទមើលងាយលោកជំទាវពីបទ

មើលងាយស្រ្តីភេទ.ពាក្យបណ្តឹងលោកជំទាវ,ត្រូវបានគូក្តីប្រឆំាង,ប្តឹងតបវិញថា,ជាការបង្ខូចកេរ៌.តុលាការមិនត្រឹមតែ

មិនរកយុត្តិធម៌ឲលោកជំទាវ,បែជាកាត់ឲគូក្តីប្រឆំាងលោកជំទាវឈ្នះទៅទៀត.ចំណុចនេះជាការបំពានច្បាប់,ពីតុលា

ការ.ហើយគេអាចយល់ឃើញថាតុលាការបែបនេះជាតុលាការ,ដៃគូ,ជាមួយអ្នកកាន់អំណាច,ឬជាតុលាការគ្មានឯក

រាជ្យ។

២.ករណីឯកឩត្តម,សម.រង្ស៊ី,ឯ.ឩ.លោកទៅដកបង្គោលព្រំដែន,អំពើនេះត្រូវច្បាប់ហាមមិនឲធ្វើ(ទោះបីបង្គាលនោះជា

បង្គោលបណ្ណោះអាសន្ន,ហើយឯ.ឩ.សម.រង្ស៊ីមិនទទួលស្គាល់ក៏ដោយ),ព្រោះវាជាសម្បត្តិរដ្ឋផង,នឹងឋិតនៅក្រោមច្បាប់

អន្តរជាតិ(ខ្មែរ,វៀតណាម)ផង.អំពើនេះត្រូវតុលាការផ្តន្ទាទោសឯ.ឩ.សម.រង្ស៊ី.ការវិនិច្ជ័យនេះ,គ្មានអ្វីខុសច្បាប់នោះ

ឡើយ,អ្វីដែលយើងអាចរិះគន់បាន,គឺកំរិតទោស,ជាវិសម្មាមាត្រ,នឹងអំពើដែលបានធ្វើ។

អំពើដែល,ឯ.ឩ.សម.រង្ស៊ី,បានធ្វើនេះ,វាពិតជា,តាមវិធីនយាបាយមួយត្រឹមត្រូវហើយ,តែ,តាមវិធីយុទ្ធសាស្រ្តមួយឥត

ត្រឹមត្រូវ,ព្រោះឯ.ឩ.សម.រង្ស៊ី,ភ្លេចគិតថាខ្លួនជាប្រមុខបក្ស,អ្វីដែលទុកជា,ហានិភ័យជាអសារ,ត្រូវជាសវៀងជាដាច់

ខាត,ព្រោះអាចនំាឲខូចប្រយោជន៏ដល់បក្សតែម្តង.យើងដឹងហើយ,ដូចលោក,កាល.វន់.ក្លូសវ្សិត្យ,បាន​សរសេរថាៈ

អ្នកដឹកនំាទ័ពត្រូវមានភាពបោះមុតដើម្បីបង្ហាញសេក្តីក្លាហានចំពោះកងទ័ពខ្លួន”.តែអំពើដេលឯ.ឩ.សម.រង្ស៊ី,បាន

ធ្វើនោះ,មិនអាចទុកជា,វិសាថរទភាព,ព្រោះជាសេចក្តីក្លាហានជាអសារ,ហើយវាមិនមែនជាមុខនាទី,របស់មគ្គទេសក៏,

នោះផង.ឯ.ឩ.សម.រង្ស៊ី,អាចចង្អុលបង្ហាញបង្គោលដែលលោកយល់ឃើង,ដោយមានភស្តុតាង,ថាជាបង្គោលរុករាន

ទន្រ្ទានព្រំដែនេខ្មែរ,តែលោកឥឥចំបាញ់ទៅដក,ថែមទំាងនំាអ្នកជនបទខ្មែរពីររូបទៀត,ឲចូលរួមដកជាមួយលោកថែម

ទៀត.នេះជាអំពើកញ្ញោតមួយ,ឥឥសមឋានៈខ្លួនជាអ្នកដឹកនំា,មានការទទួលខុសត្រូវផង,និងជាអ្នកចេះដឹងផង។

ពិតណាស់,ឯ.ឩ.សម.រង្ស៊ី,ធ្លាប់បានរួចខ្លួនពី,ឩបឃាតនៃគ្រាប់បែបដៃ,ពីជនអានាមិក,ដែលគេមានការសង័្សយថាជា

មនុស្សបំរើ,របស់ក្រុមអ្នកកាន់អំណាច,តែគ្មានភស្តុតាងសំរាប់បញ្ចាក់.ឩបឃាតនេះជាការចំណេញនយោបាយមួយ

ដល់ឯ.ឩ.សម.រង្ស៊ី,ដែលធ្វើឲលោកក្លាយទៅជាជនរងគ្រោះនៃអំពើព្រៃផ្សៃមួយដែលគេស្អប់ខ្ពើម,តែពេលវេលារំអិលទៅ

មុខកាន់តែយូរៗទៅ,លោកឥឥបានបង្ហាញអ្វីតទៅទៀត,ដែលទុកជាសេក្តីសង្ឃឹមសំរាប់សាធារណៈជន,នំាឲគេមាន

ការសង្ស័យទៅលើសមត្ថភាពរបស់លោកជា,សមិទ្ធិករនៃអ្វីមួយដែលអ្នកនយោបាយចង្អុលថាអាចធ្វើបាន,ឲទៅជា

ការពិតមួយ.យើងដឹងដែរថាឯ.ឩ.សម.រង្ស៊ី,លោកគ្មានមាត់ទិព្វនោះទេ,និយាយអ្វីនឹងអាចកើតបានភ្លាម,តែអស់រយៈ

១៥ឆ្នំាមកហើយ,លោកនិយាយស្រំដែលថាមានតែការចូលរួមបោះឆ្នោតទេជាចម្លើយតែមួយគត់សំរាប់បញ្ហាខ្មែរ.ការ

ចង្អុលបែបនេះ,ដូចជាប្រាប់សាធារណៈជនថា,នំាគ្នាដេកចំាភ្លៀងក្នុងខែចេត្រទៅ

ការនេះមិនមែនជាកំហុសឯ.ឩ.សម.រង្ស៊ី,តែម្នាក់ឯងនោះទេ,បើយើងនំាគ្នាគិតឲច្បាស់,ការដេកចំាភ័ព្វសំណាងនេះជា

ទម្លាប់ខ្មែរយើងតែម្តង,នំាគ្នារងចំាជានិច្ចព្រះបាទធម្មិករហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ។

មានវុឌ្ឍវាទយួនមួយថាៈយួននំាគ្នាធ្វើស្រែ,ខ្មែរនំាគ្នាអង្គុយមើល,លាវនំាគ្នាដេកច្រៀង

 

សរសេរដោយៈ ឩប.សង្ហា

 

 

 

 

 

Partager cet article

Repost0
19 juin 2012 2 19 /06 /juin /2012 08:12

ចាប់ពី សតវត្សទី១៥មក រាជានិយមខ្មែរ ជួបប្រទះ នូវ វិបត្តិ នៃ ឧត្តរាធិការ បង្កើតជា ជម្លោះអាវុធ រវាង អភិមនិក នៃ រាជបល្ល័ង្ក។ ស្តេច យុទ្ធការី ទាំងនោះ សូមជំនួយពីបរទេស ដើម្បី ច្បាំង រក្សា ឬ ទាមទារ រាជបល្ល័ង នាំឲប្រជាជាតិ ខាតបង់ប្រយោជន៏ជាតិជាច្រើន។ សង្គ្រាម ជាមួយ សៀម ច្រើនគ្រា (ឆ្នាំ ១៤៣២, ១៤៧៧, ១៥១៥, ១៥៩៤) រំគាយ កម្លាំងជាតិ និង រាជានិយមខ្មែរ។ បន្ទាប់មក នៅ សតវត្សទី១៧ នៅក្នុង រជ្ជកាល ព្រះបាទ ជ័យជេដ្ឋា ទី២ (ទ្រង់បានលើករាជធានី ពីក្រុងលង្វែក មកតាំងនៅទីក្រុង ឧដុង្គ) យួន ក៏ចាប់ផ្តើម លុកចូលមកក្នុងទឹកដីស្រុកខ្មែរ តាមការអនុញ្ញាតពី ព្រះរាជាខ្មែរ ហើយកាត់កាប់ ខេត្តព្រៃនគរ។ ក្រោយពីព្រះអង្គ សោយព្រះទិវង្គត មានការធ្វើឃាតគ្នា បន្តបន្ទាប់ នៅក្នុងព្រះរាជវង្សានុវង្ស ដើម្បី រាជបល្ល័ង និង ការប្តូរសាសនា របស់ព្រះអង្គចន្ទ ហៅ ព្រះសត្ថា (១៦៥៣-១៦៥៦) យក សាសនាអ៊ីស្លាម ជារាជជំនឿ ព្រោះតែ ទ្រង់ស្រឡាញ់ នាង សាវ៉ះបុប្ផា ជាកូនចាម និង ជឿ សង្គ្រាជចាម ថា សាសនាមហាហ្ម័ត អាចទទួលជួយទាំងអស់ ដល់ជនទាំងឡាយ ដែលបានចូលសាសនាគាប់គុណ ដូចមានសម្តែងក្នុងព្រះគម្ពីថា : បើសិស្សានុសិស្សឯណា ចូលលូក្នុងព្រះវិហារហើយ បានរួមសម្ពន្ធលើមាតា ម្តាយមីង ម្តាយធំនោះ ទោះបីម្តាយមីង ម្តាយធំ ខាងខ្លួនក្តី ខាងភរិយាក្តី លោកសន្មតថា សិស្សានុសិស្សទាំងនោះ នឹងរងដួងកែវកំណើតឃើញវិញជាប្រាកដ។ ថាបើសិស្សានុសិស្សទាំងនោះ ធ្វើបាបសម្លាប់អ្វីៗ មួយរយដងក្តី មួយពាន់ដងក្តី អំពើបាបនោះ នឹងអន្ទោលតាមពំទាន់ ពុំជិតដិតដល់ខ្លួនឡើយ។ ទស្សនៈនេះខុសពី ព្រះ សង្ឃរាជា ពន្យល់ថ្វាយព្រះពរព្រះអង្គថា : បុណ្យនិងបាប មានតែដោយចំណែកប្លែកពីគ្នា។ ថាបើទ្រង់បានធ្វើបុណ្យច្រើនតទៅ នឹងសោយសុខជាមុន បើទ្រង់បានធ្វើបាបច្រើន ទ្រង់ទៅសោយទុក្ខ ជាមុនប៉ុណ្ណោះ គ្មានក្នុងព្រះពុទ្ធប្បញ្ញាតិ ឬ ពុទ្ធានុញ្ញាត ឲកាត់កងសងគ្នានោះឡើយ។

Partager cet article

Repost0
19 juin 2012 2 19 /06 /juin /2012 04:35

DSC05407

បញ្ញាខ្មែរក្នុងគំនិតការពារជាតិ

 

តើបញ្ញាខ្មែរក្នុងគំនិតការពារជាតិអាចគិតនៅត្រឹមបានតែជេរយួនសៀម?,ឬនឹងអាចគិតនៅត្រឹមតែបាននំាគ្នា

គិតប្រយ័ត្នចាញ់បោកគេ?


ច្រើនសតវត្សមកហើយយើងបានឮសូរបុព្វជនខ្មែរនិយាយជានិច្ចថាប្រយ័ត្នចាញ់បោកយួនសៀម។


វេរគំនិតការពារមុនជាចីរកាលនេះ,នឹងអាចបណ្តុះក្នុងសតិខ្មែរនូវវប្បធម៌ក្រញោន នំាខ្មែរឲរស់ក្នុងភាពហឹនមា

នៈឲតម្លៃមកលើខ្លួនឯងទាបពេកដោយប្រៀបធៀបនឹងជនជាតិយួនសៀម,ដូច្នេះអាចនំាឲគេមានសេយ្យមានៈ

 មកលើខ្មែរ។

 

វប្បធម៌ក្រញោននេះ,អាចមានឥទ្ធិពលខ្លំាងក្លាមកលើពញ្ញាខ្មែរក្នុងគំនិតការពារជាតិក្នុងគំនិតធម្មតា,ក៏ដូច

ក្នុងគំនិតគតិលោកដែលមានក្នុងសតិខ្មែរម្នាក់ៗ,នឹងនៅក្នុងសង្គមខ្មែរជាទួទៅ។


ពិតណាស់ហើយថាខ្មែរធ្លាប់មានការពិសោធន៏ច្រើនមិនល្អក្នុងការរស់នៅជាអ្នកជិតខាងជាតិសាសន៏យួន

សៀម,តែខ្មែរមិនត្រូវភ្លេចចំណុចមួយសំខាន់ថា,នៅជំនាន់ខ្មែរជាមហាអំណាចដំបន់សម្ភន្ធភាពខ្មែរយួនក៏ដូច

ជាខ្មែរសៀម​ជាសម្ពន៏ភាពធ្លាប់ឈរដែរលើ,មនោគតិនៃគំនិតអភិភវ័នជាអ្នកខ្លំាងលើអ្នកខ្សោយ,ឬអ្នកស្មើ

គ្នាដើម្បីរក្សាសន្តិសុខជាតិ។


នគរមួយក៏ដូចផ្ទះមួយដែរពុំអាចរស់នៅក្បែរផ្ទះឆេះមួយដោយឥតគិតរកមធ្យោបាយការពារផ្ទះខ្លួននោះឡើយ

ហើយនគរមួយក៏ដូចផ្ទះមួយដែរពុំអាចរស់នៅជាអ្នកជិតខាងអ្នកមានអំណាចដោយឥតបានគិតសោះរក

មធ្យោបាយការពារខ្លួនទុកជាមុន,យើងដឹងទៀតថាមនុស្សឬនគរមានបរិរក្សរមែងបានសេចក្តីចម្រើនដូច្នេះ

ការប្រុងប្រយ័ត្ននេះទុកជាគំនិតធម្មតារបស់មនុស្សម្នាក់ៗឬអ្នកដឹកនំាជាតិនិមួយៗ។

 

ក្នុងយុទ្ធសាស្រ្តការពារយើងធ្លាប់បានឮគេនិយាយថា៖វិធីការពារដ៏ល្អមួយគឺមានតែការវាយរុករានជាមុនតែប៉ុណ្ណោះ”


បើយើងបានអានប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរតំាងពីសម័យដើមមក,យើងឃើញថាវិធីដែលបានរៀបរាប់ខាងលើនេះខ្មែរយើង

មិនសូវដែយកមកអនុវត្តទេ,មិនតែប៉ុណ្ណោះខ្សែត្រៀមទ័ពការពារព្រំដែនអ្នកយុទ្ធសាស្រ្តខ្មែរយើងមិនសូវយកចិត្ត

ទុកដាក់បង្កីតឲមាននោះទេ,បើនិយាយអោយខ្លីតាមកាតសង្កតក្នុងសម័យអង្គរ​ខ្សែត្រៀមការពាររាជធានី

នគរធំគឺអង្គរតែម្តង,សៀមឡោមព័ទ្ធវាយរាជធានីខ្មែរគ្រប់លើកដោយខ្មែរយើងមិនដឹងខ្លួនជានិច្ច។

 

លោកបណ្ឌិតឌុករាស៊ីលោកតែងបានលើកសំនួរមកសួរជាទួទៅថាហេតុអ្វីបានជាខ្មែរយើងគ្មានបន្ទាយទាហានធំ

 តាមព្រំដែនសំរាប់ការពារជាតិដូចនៅបស្ចិមប្រទេសជំនាន់ដើម?

 

បើយើងធ្វើការសង្កតទៀតយើងឃើញថាយួនសៀមក៏គេមិនសូវមានបន្ទាយការពារនោះដែរ។តែគេមានយុទ្ធ

សាស្រ្តពីរច្បាស់ណាស់ក្នុងនយោបាយការពារជាតិគេ៖


១.យុទ្ធសាស្រ្តការពារអកម្ម,

២.យុទ្ធសាស្រ្តការពារសកម្ម។


បើយើងបានអានសៀវភៅលោកកាលវុនក្លូស្សវិត្តមានចំណងជើងថាគោលការណ៌ជាសារវន្តនៃយុទ្ធសាស្រ្ត

យោធា យើងឃើញគាត់បានពន្យល់យ៉ាងច្បាស់អំពីយុទ្ធសាស្រ្តទំាងពីរនោះ។


១.យុទ្ធសាស្រ្តការពារអកម្ម=មិនត្រូវទុកត្រឹមតែជាមធ្យោបាយរៀបចំការពាររង់ចំាតែសត្រូវវាយមុននោះឡើយ

តែជាវិធ្វីអាចវាយខ្មំាងបានភ្លាមៗនៅពេលណាខ្លួនមានទ័ពគ្រប់គ្រាន់សំរាប់វាយប្រហារខ្មំាងនៅក្នុងសមរភូមិ

មួយ ដែលខ្លួនរៀបចំយ៉ាងល្អិតជាទីបំផុតនិងជ្រើសរើយទីកន្លែងទុកជាមុនដោយស្គាល់ភូមិសាស្រ្តសមរភូមិច្បាស់

និងស្គាល់កម្លំាងទ័ពខ្លួនឯងនិងសត្រូវច្បាស់។


២.យុទ្ធសាស្រ្តការពារសកម្ម=វាយតបការវាយសំរុកខ្មំាងឬវាយក្បួនកងពលខ្មំាងដែលបំរុងធ្វើប្រតិបត្តិការ

វាយខ្លួនទៅតាមយុទ្ធសាស្រ្តដែលខ្លួនមានតម្រូវទៅតាមស្ថានការណ៏ជាការចំាបាច់នៃសមរភូមិៈដូចជាការ

វាយរុករាន,វាយទុប​,ឬវាយដកទ័ពតាមយុទ្ធសាស្រ្ត។


ពិតមែនតែយួនសៀមឥតមានបន្ទាយធំៗការពារព្រំដែនដូចខ្មែរដែរ,តែគេរៀបឲប្រជាពលរដ្ឋគេ​ក្លាយជាបន្ទាយ

ការពារតែម្តង​,តាមការអប់រំចិត្តថាទីណាដែលខ្លួនរស់នៅទីនោះជាទឹកដីខ្លួន,ហើយដូច្នះខ្លួនត្រូវចំាបាច់មានករ

ណីយកិច្ចការពារទឹកដីនោះដើម្បីសន្តិសុខរបស់ខ្លួន,ក្នុងចិន្តនាការនេះហើយដែលជាយុទ្ធសាស្រ្តការពារអកម្មប្រ

ជាពលរដ្ឋនៅលើទឹកដីនោះជាប្រជាជនស៊ីវិលផងជាកងពលការពារទឹកដីរស់នៅផង,មានការរៀបចំយ៉ាងម៉ត់

ចត់ឲកម្លំាងរួមគេ​ក្លាយជាអាវុធការពារប្រកបដោយប្រសិទ្ថិភាព។

 

ការរៀបចំនេះត្រូវបានរដ្ឋអំណាចគេជួយឩបត្ថម្ភដោយមិនចំ ដើម្បីឲប្រជាពលរដ្ឋនៅទីនោះមានស្វ័យភាព

តាមផ្លូវចិត្តក៏ដូចផ្លូវកម្លំាងដែរ,ក្នុងទស្សនៈនេះគឺ,រដ្ឋគេចង់បង្កីតអារម្មណ៏ក្នងគំនិតជនជាតិគេដែលរស់នៅ

លើទឹកដីនោះថាខ្លួនជាម្ចាស់ស្រុក”។


ប៉ុន្តែបើមានការវាយពីកម្លំាងពីក្រៅណាមួយមកលើប្រជាជនគេហើយគេយល់ឃើញកម្លំាងនោះលើស

ហួសពីកម្លំាងប្រជាជនគេអាចការពារបានពលនោះ​,រដ្ឋគេចេញមុខធ្វើអន្តរាគមន៏ផ្ទាល់តែម្តងដើម្បីការពារ

សន្តិសុខប្រជាជនអន្តរាគមន៏នេះហើយហៅថាយុទ្ធសាស្រ្តសកម្ម។


សួរថា,តើខ្មែរយើងមានយុទ្ធសាស្រ្តបែបនេះដែរឬទេ?

 

សរសេរដោយ​,ឩបសង្ហា

 

វប្បធម៌ក្រញ្ញោន : culture de peur.

គំនិតគតិលោក : pensée complexe.

Partager cet article

Repost0
14 juin 2012 4 14 /06 /juin /2012 15:26

 

DSC05407

Police caractère : Khmer Unicode

សរសេរជាភាសាជាតិខ្មែរ

 

ខ្ញុំសូមសម្តែងនូវសេចក្តីអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅដល់ពួកអ្នកបចេ្ចកទេសជាន់ខ្ពស់ខ្មែរ ក្នុងផ្នែកកុំព្យូទ័រ.ដែលបាន

ខិតខំធ្វើការស្រាវជ្រាវអស់រយះពេលដ៏ច្រើនដើម្បីឲខ្មែរយើងអាចសរសេរអក្សរខ្មែរក្នុងកុំព្យូទ័របាន.សភាពជឿនលឿន

នេះមានសារះប្រយោជន៏ណាស់ដល់សង្គមនិងប្រជាជាតិខ្មែរ.ព្រោះថាក្នុងសម័យនេះ,គេទុកប្រពន្ធអ៊ីនធ្វើនែតជាឩប

ករណ៏នៃការផ្សាយដំណឹងរហ័សបំផុតជូនដល់សាធារណជន កុំព្យូទ័រនេះសោតជារោងពុម្ភសំរាប់បោះផ្សាយគំនិតនូវ

គ្រប់ការស្រាវជ្រាវ ការសិក្សាប្រធានណាមួយក្នុងប្រព័ន្ធសង្គមបានយ៉ាងងាយហើយរហ័សជាទីបំផុត ម្យាងវិញទៀតជា

ខ្លំាងធំជាអតិបរិមាណ អាចសិន្ធិធិទុកឥតមានកំរិតចំនួននៃសតិនៃមនុស្សជាតិសំរាប់ការេចះដឹងជាសាកល វេទិកា

នេះហើយ ដែលសង្គមខ្មែរយើងត្រូវការចំបាច់ដើម្បីផ្សាយការចេះដឹងទំាងឡាយក្នុងភាសាជាតិជូនចំពោះប្រជាពលរដ្ឋ

ខ្មែរក្នុងទំាងស្រុកនិងនៅគ្រប់ទីកន្លែងដែលមានខ្មែររស់នៅ។

 

យើងដឹងថា​ ជនជាតិខ្មែរចំនួនប្រមាណ៩៥%មិនចេះអានអក្សរបរទេស​​ ហើយសៀវភៅនិងឯកសារទួទៅ​

នៅក្នុងស្រុកមានតិចតួចជាទីបំផុតហើយស្ទើរតែ១០០%ជាភាសាបរទេស។


ក្នុងចំណុចនេះ ខ្ញុំនៅចំសំដីឥស្សរជនខ្មែរពីររូបមានខ្មោចលោកកេងវាន់សាក់ និងលោកសមសុខ លោកមានប្រសា

សន៏ស្រដៀងគ្នាថាៈ

នគរណាឲតម្លៃហូសហេតុពេកឬចំណាយថវិកាជាតិច្រើនហួស សំរាប់បង្កើតអភិជនមួយក្រុមតូច តែភ្លេចគិតធ្វើការ

ឩបត្ថម្ភដល់យុវជនភាគច្រើនបំផុតឲមានចំណេះមធ្យមសំរាប់ការរស់នៅ.ជានគរមាន សង្គមមានវណ្ណះបដិបក្ខ

រវាងអភិជនមួយក្តាប់ប្រឆំាងនឹងប្រជាករមួយនគរ។


ខ្មោចលោកកេងវាន់សាក់ លោកបញ្ចេះបន្ថែមទៀតលើគំនិតនេះថាៈ

 មានតែភាសាជាតិនេះឯងហើយ ដែលអាចធ្វើ សមិទ្ធិការចេះដឹងនៃប្រជាពលរដ្ឋ ឲបានខ្ពង់ខ្ពស់ក្នុងសង្គមខ្មែរ​

ដែលទុកជាសញ្ញានៃការចេះដឹងរបស់ជាតិ និងជាជីសំរាប់ធ្វើការអភិវឌ្ឍសង្គមនិងប្រជាជាតិខ្មែរ”។

 

ទោះបីមានភាពចំរើនច្រើននៃលទ្ធភាពប្រើអក្សរខ្មែរក្នុងកុំព្យូទ័រក៏ដោយ យើងសង្កេតឃើង ការប្រើភាសាខ្មែរក្នង

វេទិកាអ៊ីនធើនែត នៅមិនច្រើនប៉ុន្មានឡើយនៅក្នុងប្រពន្ធសង្គមខ្មែរ​​ ខ្ញុំជឿថាមិនមែនខ្មែរ មិនចេះខ្មែរទេ តែខ្មែរ

មិនខំប្រឹងយកភាសាជាតិខ្លួនឯងមកជាពន្លឺនៃចំណេះ.ឲខ្មែរភាគច្រើនណាស់ ដែលមិនចេះភាសាបរទេស.អាច

ទាញយកគុណប្រយោជន៏ពីវេទិកានោះបាន ហេតុនេះឯងយើងសង្កេតឃើញ.គ្រប់សពន្ធសង្គមខ្មែរ មានលក្ខណះរិត

ត្បិតត្រឹមតែជាវេទិការបស់.គ្រួសារ,មិត្តភ័ក្ត,ខ្មែររស់នៅបរទេស.សំរាប់តែធ្វើការទំនាក់ទំនងក្នុងផ្នែកមនោសញ្ចតនា

ជាងផ្នែកពិភាក្សាគំនិតសង្គមឬនយោបាយជាតិខ្មែរ។


យោបល់ខ្ញុំ គួរខ្មែរអ្នកចេះ នំាគ្នាប្រមូលខ្មែរគ្រប់មជ្ឈដ្ឋាន ឲចូលរួមក្នុងវេទិកាសង្គមមួយ នៅក្នុងទីនោះប្រើភាសា

ជាតិជាភាសាសំរាប់ធើ្វការពិភាក្សារវាងខ្មែរនិងខ្មែរដោយគ្មានរនំាងភាសាបរទេសជាខណ្ឌបែងចែកអ្នកចេះភាសា

និងអ្នកមិនចេះ.ពេលនោះគំនិតខ្ពស់ទាបពិតជាចេញពីវាចាបរិសុទ្ធ ដែលមានពាក្យខ្មែរនិមួយៗជាទម្ងន់នៃគំនិត។


ឩត្តមគតិនេះ.ខ្ញុំគ្មានគោលបំណងចូលជួយគំនិតអ្នកជាតិនិយមដាច់ខាត.ដែលគេតែងតែយកអភូតកថា.នៃ

ឩត្តមភាព ខេមរះភាសា.មកធ្វើជាមធ្យោបាយសារវន្ត នៃសកម្មភាពនយោបាយប្រកាន់ពូជសាសន៏និយមនោះ

ឡើយ.ក៏ប៉ុន្តែក្នុងឩត្តមគតិនេះ.ខ្ញុំទុកជាការសង្គ្រោះភាសាជាតិដែលកំពុងបាត់បង់រស្មីសហស្សវត្ស ដែលជាគ្រិះ

សំខាន់មួយសម្រាប់ជិវិតជាតិខ្មែរ។


ខ្ញុំសង្កេតឃើញប្រទេសជិនខាងយើងគេឲតម្លៃទៅលើភាសាជាតិគេណាស់.អ្នកចេះគេខំព្រឹងសរេសរ ឬបកប្រែ

សៀវភៅពីភាសាបរទេសមកជាភាសាគេ.ដើម្បីឲជនជាតិគេគ្រប់មជ្ឈដ្ឋាន អាចអានយល់បានស្រួល.ព្រោះគេយល់

ឃើញថាគំនិតដែលមានក្នុងសៀវភៅទំាងឡាយនោះមានសហប្រយោជន៏ដល់ប្រជាពលរដ្ឋនិងប្រជាជាតិគេ។


ឯចំណែកនៅស្រុកខ្មែរយើងវិញ យើងឃើញរួចហើយថា​ ក្នុងបច្ចុប្បន្ននេះក៏ដូចអតីតកាលដែរ  សៀវភៅសរសេរ

ជាភាសាជាតិមានតិចតួចណាស់ មូលហេតុនេះមានច្រើនយ៉ាងៈ

១.ខ្មែរយើងគ្មាននយោបាយជាតិដើម្បីលើកទឹកចិត្តឲអ្នកចេះ នំាគ្នាសរសេរសៀភៅដើម្បីផ្សាយគំនិតឬការចេះ

ដឹងរបស់គេ ជូនដល់ប្រជាពលរដ្ឋឲគាត់អាចរួមដឹងនូវចំណេះដែលគេមាននោះ,

២.ខ្មែរភាគច្រឿនណាស់មិនចេះអក្សរដែលនំាឲអ្នកចេះមិនចង់សរសេរ ព្រោះគិតឃើញថាមិនដឹងសរសេរឲ

អ្នកណាមើលទេ,

៣.អ្នកចេះយល់ថារាស្រ្តល្ងង់ បើចេះមើលក៏ពុំអាចយល់បានដែរ។


ក្នុងចំណុចនេះ ខ្ញុំនៅចំាប្រសាសន៏ខ្មោចលោកអ៊ីនតំាថាៈ

អ្នកចេះខ្មែរ នៅពេលគាត់និយាយជាមួយរាស្រ្ត នៅពេលណារាស្រ្តមិនយល់គាត់គាត់រអ៊ូថារាស្រ្តល្ងង់ណាស់ 

ពិបាកនិយាយជាមួយណាស់

 

បុព្វហេតុនៅមានច្រើនទៀត តែចំពោះខ្មោចលោកបណ្ឌិតកេងវាន់សាក់វិញលោកមានយោបល់ថាៈ

សង្គមខ្មែរជាសង្គមនិយម​​វាចាវប្បធម៌ ចូលចិត្តនិយាយរឿងដំណាលជាងរឿងសរសេរ ហេតុនេះឯងបានគេតែង

និយាយថា រៀនសូត្រ អ្នកចេះខ្មែរទាល់តែចេះសូត្រនូវការចេះដឹងរបស់ខ្លួនឲរត់មាត់ ទើបគេទុកជាអ្នកចេះដឹង 

ហេតុនេះឯងបានជារាស្រ្តខ្មែរកោតអ្នកជ្រៀងអាយ៉ៃណាស់ព្រោះគេពូកែបញ្ចេញគំនិតភ្លាមៗតាមវាចា”។


ឯចំណែកខ្មោចលោកបណ្ឌិតផួងតុនវិញលោកមានយោបល់ថាៈ

ខ្មែរមិនហ៊ានសរសេរព្រោះគេខ្លាចមានទោសពៃរ៌ព្រោះការសរសេរអាចទុកស្នាម ឲគេចាប់កំហុសបាន​

ដូច្នេះបើចង់សរសេរក៏មិនហ៊ានដាក់ឈ្មោះខ្លួនឯងដែរ

 

ហេតុនេះឯងបានជាលោកផួងតុនធ្វើការបង្កហេតុមួយ ដោយហ៊ានសរសេរនិក្ខេបបទបណ្ឌិតច្បាប់មួយ ធ្វើការ

រិៈគន់ដល់រាជអំណាចឥតខ្លាចមានទោសពៃរ៌អ្វីនោះឡើយ។


នេះហើយជាសេចក្តីក្លាហានរបស់កូនខ្មែរមួយរូបដែលពួកខ្មែរក្រហមឥតសតិយកទៅសម្លាប់ចោល!

 

ចំពោះខ្ញុំផ្ទាល់ដោយយោងទៅលើភាពជឿនលឿននៃប្រពន្ធអ៊ីនធើនែត អាចមានលទ្ធភាពសរសេរអក្សរខ្មែរបាន

ហើយអាចផ្សាយបានងាយស្រួល​​នាបច្ចុប្បន្ននេះ ហើយយល់ឃើញថាអាយុខ្លួនឯងជ្រាលទៅរកជរាភាពហើយ ហើយ

គ្មានអ្វីសំរាប់សងគុណដល់ជាតិកំណើតខ្លួន សំរេចចិត្តថាចាប់ពីពេលនេះទៅ យកពេលវេលារបស់ខ្ញុំ ខំសរសេរភាសា

ជាតិតាមកម្លំាងបញ្ញាតិចតួចដែលខ្ញុំមាន នូវគំនិតស្តួចស្តើងទំាងឡាយដែលមានក្នុងសតិខ្ញុំផ្សាយជូនដល់កូនខ្មែរ

ដែលគ្នាគ្មានភ័ព្វសំណាងបានរៀនភាសាបរទេសឲបានដឹង ហើយហ៊ានចូលរួមចំណែក ធ្វើការពិចារណារួមគ្រប់គំនិត

សង្គមនិងជាតិខ្មែរ។ មួយវិញទៀតខ្ញុំនៅតែមានប្រាថ្នាឲកូនខ្មែរទំាងឡាយដែលមិនចេះភាសាជាតិហើយគ្មានពេល

វេលាធ្វើការសិក្សាភាសានេះ ខំសរសេរក្នុងភាសាដែលខ្លួនចេះទុកជាឯកសារ ព្រោះខ្ញុំមានជំនឿថានៅពេលឆាប់ៗនេះ

នឹងមានកូនខ្មែដែលមានទេពកោសល្យ​ផ្នែកភាសាកុំព្យូទ័រ អាចនឹងបង្កើតឲមានកម្មវិធិកុំព្យូទ័រ អាចមានលទ្ធភាព

បកយ៉ាងឆាប់រហ័សភាសាអង់គេ្លសឬបារំាងមកជាភាសាជាតិសំរាប់កូនខ្មែរទំាងស្រុក​ នៅស្រុកខ្មែរយើងខ្វះសៀវភៅ

ជាភាសាជាតិច្រើនណាស់សំរាប់យុវជន គួរយើងនំាគ្នាយកប្រពន្ធអ៊ីនធើនែតធ្វើជារោងពុម្ភផ្សាយគមនិតជាតិតាម

ភាសាជាតិឲបានច្រើន ដើម្បីបំពេញកង្វះនេះ ដូចសុភាសិតខ្មែរថ្លែងថាៈ “តក់តក់ពេញបំពង់”៕

សរសេរដោយ ឩប​ សង្ហា

 

Partager cet article

Repost0

Présentation

  • : Le blog de Sangha OP
  • : រូបថតកាលជានិសិត្ស នៅសាកលវិទ្យាល័យ ភ្នំពេញ -មហាវិទ្យាល័យ អក្សរសាស្ត្រ និង មនុស្សសាស្ត្រ (ផ្នែកប្រវត្តិសាស្ត្រ) - ទស្សវត្សរ៏ ៧០
  • Contact

Recherche

Liens