Overblog
Suivre ce blog Administration + Créer mon blog
19 septembre 2012 3 19 /09 /septembre /2012 20:05

 

images-copie-4 Éditorial MOULKHMER

 

Moulkhmer n° 122, octobre 1990

 

Cette republication a un seul but : Rendre hommage à ceux et celles qui se battaient pour la liberté du peuple khmer et pour la démocratie du Cambodge.


 photo-copie-1 

 

Mauvais départ pour le « C.N.S »

 

Après la réunion des quatre factions cambodgienne belligérante à Djakarta, les 9 et10 septembre, on avait pu penser un moment que celles-ci étaient enfin « réconciliées ». Ne venaient-elles pas, en effet, de se mettre d’accord pour accepter le projet-cadre de règlement mis au point par les grandes puissances le 28 août, et – conformément à ce plan de paix – pour former un « Conseil National Suprême » (C.N.S) dont il était question depuis des mois ? Mais l’euphorie qui suivit la réunion de Djakarta fut, malheureusement, de courte durée. Car une semaine plus tard, à Bangkok (17-19/9), il est apparu que le « C.N.S », qui tenait sa première réunion dans la capitale thaïlandaise, avait pris un mauvais départ qui laisse mal augure de la suite des évènements.

 

On aurait voulu croire cependant, avec quelque naïveté peut-être, que la plus urgente préoccupation du « C.N.S » était de discuter les modalités d’un cessez-le-feu et de la proclamer la plus tôt possible. Ne convenait-il pas, en effet, de faire cesser au plus vite les affrontements sur le terrain, pour stopper les pertes en vies humaines causées chaque jour par une guerre civile absurde et meurtrière ? Mais telle n’a pas été la préoccupation majeure des douze membres du « C.N.S », puisque leur première réunion a été consacrée uniquement à des questions de personnes : qui serait  le président de ce « Conseil », et qui fera partie de la délégation qu’il verra à l’ONU pour occuper le siège du Cambodge à la place du défunt « GCKD » ? Questions d’intérêt secondaire en vérité, et sur lesquelles un accord aurait dû se faire très rapidement pour passer aussitôt à la seule question qui intéresse réellement le peuple cambodgien : le rétablissement de la paix, dont la première étape ne peut être que la conclusion d’un cessez-le-feu.

 

Mais le « C.N.S » a préféré discuter en priorité sur ces questions de personnes qui sont une des pires plaies du Cambodge, sur le plan politique, depuis des décennies. Discussions en pure perte, d’ailleurs, puisque les participants ont été incapables de s’entendre sur le choix d’un président, et se sont séparés sans même avoir fixé la date d’une nouvelle réunion. Il ne parait donc pas exagéré de dire que le « C.N.S » a pris un mauvais départ, et qu’ainsi la paix souhaitée se trouve une fois encore retardée.

 

On comprend mal, du reste, les chamailleries qui ont opposé entre les représentants des factions au sujet du choix d’un président pour leur « Conseil ». Car il est prévu que celui-ci devra fonctionner sur la base du consensus entre les membres qui le composent. Un président, quel qu’il soit, ne sera donc d’aucune utilité – à moins de lui donner une voix prépondérante -, ce qui rompait l’équilibre laborieusement réalisé pour donner un nombre de voix égal à chacun des deux camps antagonistes (soit 6 pour ex-« GCKD » et 6 pour l’actuel régime de Phnom-Penh).

 

Le mieux serait donc sans doute de ne nommer aucun président, puisque le « C.N.S » sera censé parler toujours d’une seule voix, et de laisser le Prince Sihanouk se soigner à Pékin ses « coliques néphrétiques » (si elles ne sont pas « diplomatiques », comme toutes les maladies qu’il invoque quand cela lui utile). Mais l’ennui, dans cette affaire, est que l’ex-Président de la coalition tripartite(1) (qui est aussi un ex-roi, un ex-chef de l’État, un ex-Leader, etc.) veut la présidence du « C.N.S ». Et il veut en outre que tous les membres de cet organisme le sollicitent de daigner accepter cette présidence. Ce qui est hors de question pour les six représentants de Phnom-Penh, avec Hun Sen à leur tête.

 

Un compromis sera sans doute trouvé néanmoins si les grandes puissances décident d’en imposer un aux quatre factions, qu’elles ont entrepris de mettre au pas depuis le début de l’année. Il n’en restera pas moins vrai que le « C.N.S » se révèle déjà comme une création artificielles, peu viable, et dont il n’y a rien de bon sans doute à attendre pour le peuple cambodgien. Et cela pour plusieurs raisons.

 

Ce « Conseil », en effet, est composé de 4 factions qui se détestent et dont la « réconciliation » n’est qu’un leurre. On l’a vu dès  sa première réunion à Bangkok. D’autre part, sa représentativité est, pour le moins, discutable. Seules y figurent les dites factions, dont aucune ne peut prétendre à une quelconque légitimité faute d’avoir été mandatées démocratiquement par ceux qu’elles disent représenter. À ce sujet on notera, en passant, que la diaspora cambodgienne – pourtant nombreuse aujourd’hui à travers le monde – n’a pas un seul représentant au sein du « C.N.S ». Pas plus ailleurs que les « Cambodgiens déplacés » (quelque 300 000 actuellement), qui végètent depuis des années dans des « Sites » sur la frontières khméro-thaïlandaise. Ceux-là aussi à notre connaissance, n’ont pas été consultés au sujet de la composition du « C.N.S ».

 

Mais il y a plus grave que tout cela, car les Khmers Rouges, dont tout le monde dit vouloir empêcher le retour au pouvoir (pour cause de génocide et de crimes contre l’humanité), sont membres du « Conseil ». Et ils y représentés par deux des pires acolytes de Pol Pot : Khieu Samphân et Son Sen. Sans doute ne sont-ils que deux, mais  - en raison de la règle du consensus obligatoire – cela est suffisant pour leur permettre de bloquer toute décision du « Conseil » qui ne serait pas à leur convenance. En outre tout en leur mettant le pied à l’étrier pour obtenir au moins une portion du pouvoir à Phnom-Penh. D’ores et déjà, en tout cas, ils se trouvent accrédités, en quelque sorte, pour participer à des élections dont ils devraient pourtant être absolument exclus en raison de leurs crimes passés et présents.

 

Finalement on se trouve en présence d’un « C.N.S » dont la moitié des membres est formée par les Khmers Rouges et les alliés de ces mêmes khmers Rouges (les factions de Sihanouk et de Son Sann), face à une autre moitié qui s’oppose à eux résolument (tout en étant formée d’anciens communistes cambodgiens « repentis »). On voit donc mal, dans ces conditions, comment ce « Conseil » pourrait fonctionner harmonieusement et sur quelles questions fondamentales et il pourrait réaliser un véritable consensus. À quoi servira ainsi cet organisme quadripartite, qui rassemble des factions qui n’ont aucun désir de s’entendre ? Il ne peut avoir en fait qu’une seule utilité : occuper temporairement le siège du Cambodge à l’ONU, comme le veulent les grandes puissances et les autres pays concernés par le règlement du problème cambodgien. Ceci pour éviter d’épineuses discussions au sujet de ce siège, lors de la nouvelle session de l’Assemblée générale des Nations-Unies qui s’est ouverte à New-York le 24 septembre.

 

En dehors de cela le « C.N.S » n’aura aucune utilité, avec ou sans président. Tout donne à penser, d’ailleurs, que les « Grands » ont voulu surtout sa création en prévision de cette session onusienne dont la date approchait. Le « Conseil » des factions cambodgiennes ira donc faire de la figuration à l’ONU, si toutefois ses membres se mettent d’accord en temps utile sur la liste, encore à établir, des personnes qui formeront leur délégation commune.

 

Pour tout le reste – cessez-le-feu -, désarmement des factions, vérification du retrait vietnamien, administration transitoire, organisation d’élections libres – il vaudra mieux s’en remettre aux grandes puissances et à l’ONU. Sous réserve que celle-ci puisse trouver les fonds nécessaires pour le déploiement au Cambodge de « casques bleus » et de fonctionnaires civils onusiens en nombre suffisant. Ce qui n’est pas évident, du reste, puisqu’on parle déjà, à ce sujet, de sommes astronomiques (entre 2 et 5 milliards de dollars US, sinon plus).

 

Ce que l’on retiendra, en tout cas, c’est que le « C.N.S » a déjà laissé passer à Djakarta du 17 au 19 septembre, une occasion particulièrement favorable pour montrer qu’il voulait être un organisme sérieux et crédible – préoccupé avant tout d’apporter au plus vite la paix au peuple cambodgien. La stupide et vaine querelle au sujet de la présidence du « Conseil » a déjà tout gâché. Le Cambodge et son peuple ne peuvent donc placer leurs espoirs que dans l’action des grandes puissances et de l’ONU, car impossible de se fier à celle d’un organisme qui devrait symboliser la « réconciliation nationale », mais qui se montre déjà profondément désuni. Ce « C.N.S » dans lequel, il ne faut pas l’oublier, trois factions sur quatre œuvrent, directement ou indirectement pour la pire des solutions : le retour des Khmers Rouges au pouvoir.

 

MOULKHMER

 (1)Le Prince a démissionné, une nouvelle fois, de ses fonctions de Président du « GCKD » le 24 janvier dernier.

Partager cet article

Repost0
11 septembre 2012 2 11 /09 /septembre /2012 13:05

 

images-copie-3.jpg Éditorial MOULKHMER

J’ai décidé de publier les éditoriaux de Moulkhmer, un éditorial par semaine, dans mon blog. Ces éditoriaux ont été écrits en langue française et publiés dans la revue Moulkhmer durant des années 1990 à 2000. Cette publication a un seul but : Rendre hommage à ceux et celles qui se battaient pour la liberté du peuple khmer.

 

MOULKHMER (Mouvement pour le soutien de la liberté khmère) était un mouvement politique créé par M. Sim Var, homme politique khmer. 

 

Moulkhmer n° 121, Mai, Juin 1990

 

 photo.JPG

 

Incorrigibles factions

 

Comme on pouvait s’y attendre, la rencontre Sihanouk-Hun Sen à Tokyo les 4 et 5 Juin, avec Khieu Samphân et Son Sann dans les rôles de simples figurants, n’a produit aucun résultat concret. Il y a bien eu sans doute un communiqué commun signé (le 5 juin) par le Prince et Hun Sen, mais il n’exprime que des vœux pieux et n’engage à rien ses deux signataires. Il les engage d’autant moins, d’ailleurs, que les chefs des deux autres factions ne l’ont pas signé et sont restés à l’écart. Il s’agit donc bien, une fois encore, d’un fiasco complet – le communiqué en question n’étant destiné qu’à sauver les apparences.

 

La rencontre de Tokyo, organisée par le Japon avec une active participation de la Thaïlande, avait pourtant un objectif précis : parvenir à la conclusion d’un cessez-le-feu, qui aurait mis fin aux combats entre les factions cambodgiennes et permis à l’O.N.U. de jouer enfin son rôle sur le terrain pour le rétablissement de la paix. Mais le cessez-le-feu espéré s’est avéré irréalisable, puisque la faction des Khmers Rouges (tacitement appuyée par celle de Son Sann) n’a pas la moindre intention de déposer les armes. Personne n’ignore, en effet, que les Khmers Rouges veulent poursuivre les combats et qu’ils misent sur un pourrissement de la situation pouvant amener, à moyen ou long terme, la chute de l’actuel régime de Phnom-Penh. Les récents entretiens Sihanouk-Hun Sen à Tokyo n’avaient ainsi aucun sens. Du reste le Prince, qu’il l’admette ou non, est toujours l’allié des Khmers Rouges (tout comme Son Sann). À quoi pouvait servir alors sa signature à côté de celle de Hun Sen, au bas d’un communiqué dont personne ne tiendra compte ?

 

Ce que l’on retiendra surtout de cette dérisoire péripétie du début de juin, c’est que les 4 factions cambodgiennes sont toujours aussi incapables de parvenir entre elles à un accord véritable pour ramener la paix au Cambodge. Aucune d’elles ne parait se soucier en priorité du sort du peuple khmer, condamné à subir encore une guerre civile dont la stupidité criminelle – dans un pays ruiné et à bout de souffle – devient chaque jour plus évidente. Mais il est vrai que ces diverses factions ne sont que les instruments d’intérêts étrangers opposés. Et si elles ne l’étaient pas, si elles agissaient réellement par elles-mêmes, cela ne modifierait pas non plus la situation. Elles ont en effet assez montré, les unes et les autres, que leur principal objectif était le contrôle du pouvoir avant tout – ce pouvoir à conquérir, partager ou conserver était leur positions respectives – et qu’ainsi elles se souciaient fort peu de l’intérêt national proprement dit.

 

Dans ces conditions il apparait clairement qu’une juste solution du problème cambodgien, ramenant une paix durable dans le pays et assurant à son peuple la liberté, ne pourra jamais venir de ces factions. Cette solution doit donc être recherchée ailleurs, et même au besoin être imposée de l’extérieur. Et c’est là que l’O.N.U, les grandes puissances et les divers pays qui se disent concernés par le sort du Cambodge ont un rôle important à jouer. Un rôle qui, en fait, pourrait être déterminant – sous réserve d’un consensus auquel, malheureusement, une puissance au moins continue de faire obstacle. Car la Chine communiste, puisque c’est d’elle qu’il s’agit, ce qui concerne le Cambodge. Cette obstination chinoise bloque tout règlement négocié, jusqu’à présent du moins.

 

Mais les 5 grandes puissances, qui ont tenu déjà quatre réunions à huis-clos sur le Cambodge depuis le début de l’année, doivent, en principe, se réunir de nouveau le 9 juillet à Paris. Peut-on espérer qu’elles se mettront enfin d’accorder sur une solution équitable, et pour l’imposer – si nécessaire – aux 4 factions cambodgiennes ? On voudrait l’espérer, mais rien n’est moins sûr actuellement. Ce qui est sûr par contre, si les choses restent dans leur état présent, c’est que la situation sur le terrain va continuer de se pourrir et que le temps travaillera pour les Khmers Rouges. Beau résultat, en vérité, après des années de palabres à tous les niveaux !...

 

Il faut donc souhaiter que la raison, à défaut de la compassion pour le peuple khmer, finisse enfin par triompher. Dans ce cas l’amorce d’une solution serait facile à trouver : cessation de tout soutien extérieur, militaire et financier, aux diverses factions cambodgiennes qui seraient bien obligées alors de cesser leur guerre civile absurde et suicidaire. Il ne resterait plus ensuite qu’à les tenir à l’écart de toute négociation, jusqu’à ce que l’O.N.U. ait pu mettre en place au Cambodge un dispositif approprié pour administrer elle-même le pays temporairement. Puis viendraient, dans une phase ultérieure, des élections rigoureusement contrôlées pour permettre au peuple khmer de pouvoir enfin s’exprimer librement.

 

En dehors  de cette voie, il existe pour le Cambodge point de salut, et tout autre processus ne pourrait engendrer que de nouvelle tragédie. Surtout si l’actuelle confrontation armée entre les Khmers Rouges (toujours cautionnés par Sihanouk et Son Sann) et le régime de Phnom-Penh devait se poursuivre encore pendant des mois  - comme le Prince l’a lui-même déjà laissé prévoir. Cette confrontation prolongée aboutirait inévitablement à un véritable suicide du Cambodge. Il est donc désormais, plus que jamais, du devoir de l’O.N.U. et de la communauté internationale de s’y opposer fermement. Si tel n’était pas le cas, il faudrait alors abandonner toute espérance. Mais l’Histoire retiendrait la responsabilité accablante de ces factions qui, par leur acharnement à se disputer le pouvoir, auraient amené la ruine définitive de leur pays et sa disparition en tant que nation.

 

Il est évident, en effet, qu’une éventuelle victoire des Khmers Rouges sur le gouvernement Hun Sen – la seule faction qui s’oppose à eux – provoquerait fatalement, tôt ou tard, une nouvelle intervention des forces du Vietnam communistes au Cambodge. Puisse l’avenir nous épargner cela !...

 

MOULKHMER    

 

Partager cet article

Repost0
11 septembre 2012 2 11 /09 /septembre /2012 08:15

 

independence-monument.jpg ទំព័រអនុស្សាវរីយ៍នយោបាយ

 

ប្រទេសកម្ពុជាមកដល់មាត់ទ្វារមរណៈ

 

អត្ថបទនេះសរសេរក្នុងកំឡុងឆ្នាំ១៩៩៣,ដោយអ្នកនិពន្ធដាក់ឈ្មោះ,”វិមានឯករាជ្យ”,ត្រូវបានចុះផ្សាយក្នុងព្រឹត្តប័ត្រ”

មូលខ្មែរ”,លេខ១៣៥,ខែកុម្ភៈឆ្នាំ១៩៩២

យើងខ្ញុំយកមកចុះផ្សាយក្នុងប្លុកនេះ,ដោយយល់ឃើញថាអត្ថបទនេះនៅមានតម្លៃជាបច្ចុប្បន្នកាល។

សូមបញ្ចាក់ថា,យើងខ្ញុំធ្លាប់ចុះអត្ថបទអ្នកនិពន្ធនេះម្តងរួចមកហើយក្នុងប្លុកនេះ,ដែលមានចំណងជើងថា”លិខិត

ចំហរជូនចំពោះយុវជនជំនាន់វិមានឯករាជ្យក្នុងសាធារណរដ្ឋខ្មែរ”,សូមចុចទីនេះបើអស់លោក,លោកស្រីចង់អានអត្ថ

បទនោះ។

ចុចមើល   លិខិតចំហរជូនចំពោះយុវជនជំនាន់វិមានឯករាជ្យក្នុងសាធារណរដ្ឋខ្មែរ

 

 

ធម្ម


គ្រប់ចង្ខុទាំងអស់,ទាំងខ្មែរ,ទាំងបរទេស,ទាំងបញ្ញាវន្ត,ទាំងអ្នកនយោបាយ,នាំគ្នាបាញ់ទៅរកសន្តិភាពដែលនឹងបាន

មកអំពីការចុះសម្រុងគ្នារវាងគូរបដិបក្ខទាំងបួន,មាន,សម្តេសស៊ីហនុ,ខ្មែរក្រហម,លោកស៊ឺនសាន,និងលោកហ៊ុន

សែន.ក៏ប៉ុន្តែគ្មានអ្នកណាម្នាក់សោះ,បែរភ្នែកទៅរកមើល,សុខសន្តិភាព,បានមកអំពី,សុខភាពប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរសោះ

ឡើយ,ទោះជាគេដឹងថា,សុខភាពល្អរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ,ជាកូនសោរសម្រាប់បើកទៅរកសន្តិភាពក៏ដោយ។

នៅស្រុកខ្មែរយើងពេលនេះ,គេមិនមែនមិនដឹងទេថា,ជម្ងឺធ្ងន់កំពុងចងចាប់ក្នុងខ្លួនយើងទៅហើយទេ.កត្តាបីកំពុង

បញ្ញេញសញ្ញាផ្ទុយអំពីបំណងដែលយើងចង់បាន៖

 

១.សេដ្ឋកិច្ចខ្មែរនៅក្នុងកណ្តាប់ដៃបរទេសទាំងអស់

ជំនួញជួញប្រែ,ទំនិញឬបរិក្ខានានា,បានត្រូវនាំបញ្ចូលមកទាំងអស់ពីសៀម,ចិន,ឬជប៉ុន.ហ៊ាងធំៗ(រង្គសាលឬ

ភោជនីយដ្ឋាន),ក៏ជារបស់បរទេស,សណ្ឋាគារក៏ជាបរទេសដែរ,ហើយហាងនិមួយៗគេដាក់មាស៊ីនភ្លើងធំៗរបស់គេ

(ព្រោះរដ្ឋមិនអាចបញ្ចញអគ្គីសនីអោយគ្រប់គ្រាន់បាន).ហាងទាំងនោះចាយជាប្រាក់ដុល្លាសុទ្ធ,ឯចំណែកខ្មេរដែល

គ្មានធន,ហើយចង់ធ្វើជំនួញ,អាចបើកត្រឹមកូនហាងតូចៗ,(ចាយប្រាក់រៀលដែលស្ទើគ្មានតម្លៃ),ដោយគ្មានអនាម័យ

សោះឡើយ.គេអាចសង្កេតឃើញទៀតថា,អ្នកធ្វើជំនួញទាំងនោះ,គ្មានឆន្ទៈ,នឹងបង្កើតរោងចក្រសំរាប់ផលិតបរិក្ខា

ប្រើប្រាស់ជាចំបាច់នៅក្នុងស្រុកទេ.ពេលខ្លះពួកបរទេសទាំងនោះ,ហ៊ានទិញរោងចក្រដែលកំពុងដើរ,ដើម្បិរំលំកុំ

អោយរំខានដល់ទំនិញដែលគេនាំចូលមកទៀតផង.នៅភ្នំពេញ,អគារធំៗល្អៗគឺសុទ្ធសឹងជាធនាគារ(ដែលអោយ

សិទ្ធិដាក់លុយតែគ្មានសិទ្ធិខ្ចី),ជាហាងអហរ័ណនិហរ័ណ,ជាសណ្ឋាគារ,ជាភោជនីយដ្ឋាន,ឬហាងលក់ទំនិញវិចិត្រ,ដែល

អ្នកទិញរបស់គេ,គឺសុទ្ធជាបរទេស,ជាបុគ្គលិកអង្គការសហប្រជាជាតិ(ភាគធំ),ជាអ្នកការសែត,ជាអ្នកការទូត.ប្រាក់

ចំណូលជាដុល្លាទាំងប៉ុន្មានដែលគេប្រមូលបាន,បានត្រូវរត់ចេញពីប្រទេសខ្មែរភ្លាម.ឯចំណែកខ្មែរតូចតាចខំរកលុយ

បានបន្តិចបន្តួច(ចំហាយសំណល់ប្រាក់ដុល្លា)នាគ្នារត់ទៅទិញម៉ូតូជប៉ុន,ទៅទិញរថយន្តទំនើបម៉ាកជប៉ុន,ចង្កូតស្តាំ

(ចូលមកតាមសៀម)ដែលមានចំនួន៩៥%នៃចំនួនរថយន្តទាំងអស់,ដើម្បីបញ្ចូនប្រាក់ដុល្លាដែលសេះសល់ទាំង

អម្បាមានជូនអោយបរទេសថែមទៀត.ដាច់ខែមករា១៩៩៣កន្លងនេះ,ចិននាំគ្នាចូលឆ្នាំ,ឯខ្មែររកម្ហូបអាហារមិន

បានដោយចិនបិទទ្វារ.ដូចនេះអវត្តមាននៃផលិតផលក្នុងស្រុកដែលជា,រនាំងទប់រូបិយប័ណ្ណអោយនៅក្នុងស្រុក,ជា

គ្រោះថ្នាក់ទី១ដល់ប្រទេសខ្មែរនៅអនាគតយ៉ាងខ្លី។

 

២.រចនាសម្ព័ន,ដែលធានានូវការគ្រប់គ្រង,និងរិកចំរើនមិនមានទាល់តែសោះ

ក្នុងពេលនេះខ្មែរគ្មានផលិតអ្វីបានទាំងអស់,ក៏ប៉ុន្តែខ្មែរដែលរស់បានក្នុងពេលនេះ,ពីព្រោះមានប្រាក់ចំនួនជាងបី

កោដិដុល្លា,ដែលអ៊ុនតាក់,កំពុងចាយវាយ,ហើយដេលគេច្រឡំថាខ្មេរសម្បូរ,ហើយកំពុងតែរិកចំរើន,ធ្វើអោយស្រុក

សប្បាយ.គឺជាអវត្តមាននូវផែនការណ៏,សម្រាប់យកប្រាក់ដេលអ៊ុនតាក់ចាយវាយលើទឹកដីខ្មែរអោយទៅជាចំណូល

សម្បត្តិរដ្ឋ.កម្មវិធីដែលរដ្ឋអំណាចកំពុងប្រកាន់សព្វថ្ងៃនេះ,យើងអោយឈ្មោះថា,”អនាធិបតេយ្យបាវូបនីយកម្ម”,ក៏

បាន,”អនាធិបតេយ្យរបស់រដ្ឋភ្នំពេញ”,មានដល់កំពូល,អ្នកណាចេះប្រើអំណាច,រកអ្វីបានក៏យកទៅ,គ្មានទោសពៃរ៏អ្វី

ទេ,ព្រោះគេអាចធ្វើបាន,តាំងតែពីតូចដល់កំពូល.អំណាចសព្វថ្ងៃនេះ,គេប្រើសំរាប់តេពីរយ៉ាងប៉ុណ្ណោះ,ទី១,គឹប្រមូល

ទ្រព្យផ្ទាល់អោយច្រើនបំផុត,ទី២,ធ្វើអោយអំណាចសព្វថ្ងៃឈ្នះក្នុងការបោះឆ្នោតបីខែខាងមុខនេះ,ហេតុដូច្នេះហើយ

បានជាគេសង្កេតឃើញថា,មានការរីកចំរើនក្នូងការលក់សម្បត្តិរដ្ឋ,យកជាសម្បត្តិផ្ទាល់ខ្លួន,មានការកៀបសង្កត់យក

កាតបោះឆ្នោត,ឬបង្ខំអោយចូលជាសមាជិកគណបក្សប្រជាជន។

ការសម្រេចរបស់រដ្ឋសភា,ជាស៊ីម,ពីថ្ងៃទី៣០,មករា១៩៩៣នេះ,ប្រគល់អោយទៅជាសម្បត្តិគណបក្សប្រជាជននូវមន្ទី

ពេទ្យ,នូវសាលារៀន,ឬអគារល្អៗក្នុងក្រុង,និងខេត្តរាប់រយអគារ.ទាំងនេះមិននិយាយអំពីការលបសម្លាប់សត្រូវ

នយោបាយរបស់ខ្លួនដោយកងប៉ូលិសសម្ងាត់”ក៣”,ដែលជាមានមុខងារពិសេសគឺ,វិច្ចេតកម្មនោះផងទេ.ប៉ូលិសអ៊ុន

តាក់,មិនមានការពារខ្មែរស្លូតត្រង់ដែលរស់បានទេ,បើខ្មោចខ្មែរទើបការពារបាន.រចនាសម្ព័ន្ធ,និងផែនការណ៏សំរាប់

រាស្ត្រខ្មែរជាពិសេសចំពោះការចាញ់ឆ្នោតហើយមិនព្រមចុះចាញ់,ឬក៏ឈ្នះហើយនៅតែមិនចេះប្រើជំនួន៨០០លាន

ដុល្លាសម្រាប់ប្រជាជនខ្មែរ។

 

៣.ប្រជាជនខ្មែរងើបមិនរួច

ការកៀបសង្កត់ឥតសិទ្ធិសេរីភាព,និយាយស្តី,ឬផ្សាយ,ជាជិវិតប្រក្រតី,ចាប់ពីជំនាន់,ប៉ុលពត,រហូតដល់សព្វថ្ងៃ(២០ឆ្នាំ)

ជាហេតុធ្វើអោយខ្មែររស់ក្នុងអសីលធម៍.អសីលធម៍នេះជាអវិជ្ជា,ពុះអាចអោយយើងក្រោកចេញពីហាយនភាពបានទេ

ទោះជាមាន៨០០លានដុល្លាជៈមកលើយើងក្តី។

ចង់អោយខ្មែររើបំរះ,លុះតែគ្នាមានសង្ឃឹមនៅទីណាមួយ,ក៏ប៉ុន្តែទួទាំងប្រទេស,ទួទាងពិភពលោក,ចេះតែនាំអោយព្រ

ជារាស្ត្រខ្មែរ,ទៅជឿលើការអស់សង្ឃឹម,ដូចជាខ្មែរក្រហម,ដូចជារដ្ឋភ្នំពេញ,ដូចជាសម្តេចស៊ីហនុ,ដូចជាអ៊ុនតាក់,ដូច

ជាកុម្មុយនិស្ត។ល។

តើពេលណាសេចក្តីសង្ឃឹមខ្មែរក្លាយជាការក្រោកឈរបាន.ថ្ងៃនេះ,បារាំង,និងអាមេរីកាំង,រត់ត្របាញ់ជើងគ្នា,ទៅរក

ស៊ីនៅស្រុកយួន,ហើយរាយមាយនឹងបញ្ហាខ្មេរ,តែយួនពុំដែលរាយមាយនឹងខ្មែរម្តងណាឡើយ,ខែកុម្ភៈកន្លងនេះ,កង

ឯកភាពយួនបានរំសាយខ្លួនក្នុងស្រុកខ្មេរ,ហើយអោយទាហ៊ានខ្លួនដាក់ឈ្មោះជាខ្មែរ,ចូលធ្វើការក្នុងរដ្ឋការខ្មែរហេងសំ

រិនទៀតផង.ចំណែកសៀម,នៅទិសម្ខាងទៀត,ការពារខ្មែរក្រហម,លួចបូមធនធាន,និងកំទេចបញ្ញាស្មារតីយើងទៀត

ផង.ព្រមគ្នានឹងការកៀបសង្កត់របស់,អ.ស.ប.,របស់យួន,របស់សៀម,និងរបស់កុម្មុយនិស្ត,ដែលរស់នៅឡើយនោះ,ខ្មែរ

យើងពុំមានកម្លាំងគ្រប់គ្រាន់នឹងទប់ទល់បានឡើយ។

ទិដ្ឋភាពថ្មីនៃអាស៊ីភាគអាគ្នេយ៏នេះ,កំពុងតែត្រូវគេគូសវាសជាថ្មី,ឯប្រទេសខ្មែរ,ហាក់ស្ថិតនូវក្នុងមណ្ឌលបន្ទាប់បន្សំ

តែប៉ុណ្ណោះ.ទាំងស្តាំ,ក៏ដូចឆ្វេង,ហាក់មានឯកភាពក្នុងគំនិតនេះ.ឯណាទៅច្រកចេញសំរាប់ប្រជាជនខ្មែរ?

ជាងពេលណាទាំងអស់,ដើម្បីកែរគំនូសមហាប្រទេសទាំងនោះបាន,ដើម្បីជាសវៀងគ្រោះកំណាចបាន,ខ្មែរត្រូវការ

ថាមពលថ្មី,គឺការរួបរួម,ជាមួយនឹងសីលធម៍,គឺការចាប់ដៃគ្នារវាងអ្នកហ៊ានឈមមុខជល់នឹងអយុត្តិធម៍,ជល់នឹង

ឧក្រិដ្ឋកម្ម,ជល់នឹងអំពើពុករលួយ,ហ៊ានរំដោះខ្លួនពីភាពខ្ញុំគេ.គឺមានតែការចាប់ដៃគ្នាក្នុងសកម្មភាពទេ,ហើយមាន

លក្ខណៈបន្ទាន់ទៅទៀត,ទើបយើងអាចចេញពីទេសភាពបាន.ការសប្បាយរីករាយសព្វថ្ងៃនៅទីក្រុងភ្នំពេញ,ពុំមែន

ការសប្បាយសំរាប់ស្រុកខ្មែរទេ,ជាពិសេសទៅទៀត,គេកំពុងនាំគ្នាសប្បាយក្រៅសីលធម៍ទៅទៀត.កុំភ្លេចអោយសោះថា

”មហាប្រទេស,ជាប្រទេស,ប្រកបដោយ,បុគ្គលមានសេរី,ហើយនឹងមានសីលធម៍”.គឺជាមួយបុគ្គលទាំងនោះហើយ,ដែល

គេអាចប្រកាន់លទ្ធិប្រចាធិបតេយ្យបាន។

ការរំលឹកនេះ,មានសារៈសំខាន់បំផុត,ក្នុងពេលនេះ,សំរាប់អោយយើងឈប់បែរភ្នែកទៅមើលជម្លោះបក្ខទាំងបួន,ដែល

ជាការបង្ករបង្កើតរបស់បរទេស,ដែលចង់បំផ្លាញយើង.បើយើងរំដោះពុំរួចទេ,មរណភាពនៃជាតិយើងមុខជានឹងមក

ដល់ឆាប់ៗនេះជាមិនខាន។

 

វិមានឯករាជ្យ

 

 

 

 

Partager cet article

Repost0
4 septembre 2012 2 04 /09 /septembre /2012 05:28

 

DSC04190 ទំព័រអនុស្សាវរីយ៍នយោបាយ

 

កំឡុងសង្គ្រាមពីរថ្ងៃក្នុងឆ្នាំ១៩៩៧នៅភ្នំពេញ

 

លោកពិនសំខុន

telechargement-copie-1.jpg


អត្ថបទនេះសរសេរដោយលោក,ពិនសំខុន,ក្នុងឋានៈលោកពេលនោះ,ជាចាងហ្វាងសារព៍តមាន”ខ្មែរឯករាជ”នៅ

កម្ពុជា។

អត្ថបទនេះ,ត្រូវបានចុះផ្សាយក្នុងព្រឹត្តប័ត្រ”មូលែខ្មរ”,លេខ១៥៩,ខែកញ្ញាឆ្នាំ១៩៩៧,ទុកជាឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រ។

 

ថ្ងៃទី៥កក្កដា១៩៩៧

ថ្វីត្បិតតែព្រឹកថ្ងៃសៅរ៏ទី៥កក្កដានេះ,ខ្ញុំចាប់ផ្តើមធ្វើការដូចសព្វដង,ដោយស្ថានភាពប្រទាញប្រទង់រវាងក្រុមអ្នក

នយោបាយ,គណបក្សប្រជាជន,និងគណបក្សហ្វុនស៊ីនប៉ីច,បានឈានមកដល់ការផ្ទុះអាវុទ្ធខ្នាតធំមួយជៀសពុំរួច

ព្រឹកនោះនៅលើទំព័រ,”បរិយាថ្ងៃនេះ”,នៃកាសែតខ្មែរឯករាជ,បានចេញផ្សាយនៅតាមតូប,មានចំណងជើងថា,

សង្គ្រាមនឹងមានផ្ទុះ”,ដោយយោងទៅតាមព្រឹត្តិការណ៏ជាបន្តបន្ទាប់គ្នាបានកើតឡើង.ដូចជាកាលពីថ្ងៃទី១៧មិថុនា

១៩៩៧,ទ័ពមេបូលិស,ឈ្មោះហុកឡងដី,ដែលស្មោះនឹងលោកហ៊ុនសែន,បានលបចូលទៅបាញ់អង្គរក្ស,ទ្រង់រ៉ាណារិទ្ធ,

ស្លាប់ពីរនាក់,ដែរឈរយាមពីមុខដំណាក់,ស្ថិតនៅក្រៅវាំង,វេលាម៉ោង១០កម្លះយប់,ហើយនៅពេលជាមួយគ្នានោះ,គេ

រកសំលាប់,ឧត្តមសេនីយ,ហ្វុនស៊ីនប៊ីច,សេរីកុសលផងដែរ.ការបាញ់គ្នានេះ,បានត្រូវដឹងឮប្រមាណ៥ម៉ោងមុនពេល

កើតហេតុថា,គណបក្សប្រជាជនបំរុងវាយ,គណបក្សហ្វុនស៊ីនប៊ីច,នាអាធ្រាតនេះ។

ប្រជាពលរដ្ឋក្បែរបរិវេណនេះព្រលឹងនៅចុងសក់,តែសំណាងល្អ,ទ្រង់រ៉ាណារិទ្ធដែលទើបតែត្រឡប់ចូលផ្ទះប៉ុន្មាននាទី

មុន,បានបញ្ជាមិនអោយតបតអោយសោះពីការផ្ទុះ,និងបាញ់គ្រាប់នេះ.ព្រឹត្តិការណ៏ទី១,និងទី២កក្កដា,មានការវាយ

ប្រហារគ្នា,រវាងទ័ពហ្វុនស៊ីនប៊ីច,ជាមួយនឹងហ្វុនស៊ីនប៊ីចមួយក្រុមទៀត,ដែលជួយដោយក្រុមអន្តរាគមន៏នៃទ័ពគណ

បក្សប្រជាជននៅព្រៃតាទែន,ប្រមាណ៤០គម,ខាងលិចទីក្រុងភ្នំពេញ.ក្រោមបញ្ជានៃគណកម្មការយោធាប៉ូលិសអព្យា

ក្រិត,ការបាញ់គ្នាបានត្រូវចប់,ហើយក្រុមហ្វុនស៊ីនប៊ីច,ត្រូវគេដកអាវុធប្រមានជា១០០ដើម។

ព្រឹត្តិការណ៏ថ្ងៃទី៣កក្កដា,រិតតែមានសភាពធ្ងន់ធ្ងរ,ដោយក្រុមអង្គរក្សការពារទ្រង់រ៉ាណារិទ្ធ,ដែលចេញទៅហែរ

ហម,នាយករដ្ឋមន្ត្រីទី១,ទៅសម្ភោតសាលានៅកំពង់ចាម,បានត្រូវទ័ពរបស់គណបក្សប្រជាជន,ប្រដាប់ដោយរថក្រោះ

បានវាយអន្ទាក់ចាប់ខ្លួន,ដកអាវុធប្រមាន១០០ដើមថែមទៀត,នៅពេលនោះ,មានឧត្តមសេនីយ,គិមសំណាង,មួយ

ផងដែរ,នៅពេលត្រឡប់ចូលមកភ្នំពេញវិញ,ដោយទ្រង់រ៉ាណារិទ្ធ,ត្រឡប់តាម,ឧទ្ទម្ភាចក្រ.ថ្ងៃទី៤,ទ្រង់រ៉ាណារិទ្ធបាន

ចេញដំណើរពីភ្នំពេញជាបន្ទាន់មកប្រទេសបារាំង,បើតាមទ្រង់,ក្នុងកិច្ចសម្ភាសន៏ជាមួយកាសែតភ្នំពេញបុស្តិម្នាក់,

ប៉ុន្មានថ្ងៃក្រោយព្រឹត្តិការណ៏សង្គ្រាមនោះថាៈ”មេទ័ពទ្រង់បីនាក់,បានរាយការណ៏អំពីចលនាទ័ពដ៏ច្រើន,ដោយមាន

រថក្រោះផងនោះ,មកពីព្រៃវែង,ស្វាយរៀង,កំពុងចាម,និងកំពង់ស្ពឺ,សូមអោយទ្រង់ចេញជាបន្ទាន់,ដើម្បីទុកអោយដៃ

ទំនេរទ័ពហ្វុនស៊ីនប៊ីច,សំរាប់ធ្វើការ.នៅថ្ងៃដដែលនោះ,លោកហ៊ុនសែនក៏ចេញដំណើរទៅកាន់ស្រុកយួនដែរ,ដោយ

លោកនិយាយថាទៅ,”វិស្សមកាល”។

នារាត្រីថ្ងៃសៅរ៍ហ្នឹង,ខ្ញុំបានបញ្ចូនភ្នាក់ងារពីរនាក់ទៅយកព័តមាននៅខុទ្ធការល័យទ្រង់រ៉ាណារិទ្ធ,ដោយដំណឹងធ្លាក់

មានថា,មានសន្និសិទមួយនឹងធ្វើឡើង,ដោយមេទ័ពហ្វុនស៊ីនប៊ីច,សេរីកុសល.តែដោយមិនទុកចិត្ត,ដោយសារតែ

ភ្នាក់ងារពីនាក់នេះធ្លាប់មានរបូសដោយគ្រាប់ផ្ទុះកាលពីថ្ងៃទី៣០មិនានោះ,ហើយពួកគេនិយាយថា,ភ័យខ្លាចការ

បាញ់ផ្តក់,ឬគប់គ្រាប់បែកសារជាថ្មីនោះ,ខ្ញុំក៏ទៅតាមដាននាម៉ោង៨កន្លះ,នៅពេលនោះ,ខ្ញុំសង្កេតឃើញថា,ពុំមាន

អ្នកព័តមានធំៗ,នៃក្រុមអ្នកកាសែតបរទេសទេ,ហើយសន្និសិទនោះទើបនឹងត្រូវគេលុបចោលទៅវិញ,ខ្ញុំបានដឹងនៅ

ពេលបន្តិចក្រោយមកទៀតថា,វេលាម៉ោង៨កន្លះ,កងទ័ពហ្វុនស៊ីនប៉ីចនៅអង្គស្នួលមួយបន្ទាយទៀត,បានត្រូវ

យោធាគណបក្សប្រជាជនហូតអាវុធចេញអស់ប្រហែលជាង១០០ដើមថែមទៀត,ដោយប្រើឈ្មោះថា,គណកម្មការ

យោធាប៉ុលិសអព្យាក្រិតទៅវិញ.ខ្ញុំនឹកថា,បើតាមភូមិសាស្ត្រទីតាំងយោធា,ហ្វុនស៊ីនប៉ីចនោះនៅសល់,”តាំងកសាង”

មួយទៀត,ដែលគេហៅថា,បន្ទាយសុវត្ថិភាពហ្វុនស៊ីនប៉ីចនោះ,ក៏ព្រោះចុងក្រោយនេះ,មានកិច្ចការពារ,មកពីទីក្រុង

ភ្នំពេញ,ពីព្រែកតាទែន,និងអង្គស្នួលនេះឯង.នៅពេលនេះ,”តាំងកសាង”,ត្រូវកំព្រាហើយ.ព្រឹកនេះ,អ្នកនៅភ្នំពេញ,

បានឃើញរថក្រោះធំជាច្រើនគ្រឿងដាក់រាយតាមដងផ្លូវនៃរាជធានី,ជាពិសេសទំល់មុខពេទ្យលោកសង្ឃ,ទៅដល់

ស្ទឹងមានជ័យ,និងនៅផ្លូវធំសំដៅទៅពោធិចិនតុងនោះ.មនុស្សសំខាន់ដែលអវត្តមាននៅក្នុងប្រទេសនាពេលនេះ,

គឺហ៊ុនសែន,និងទ្រង់រ៉ាណារិទ្ធ,សុទ្ធតែជានាយករដ្ឋមន្ត្រី,និងលោកសមរង្ស៊ី.ឯយោធាដែលកំពង់ធ្វើសកម្មភាពចលនា

ពេលនោះ,គឺក្រុមតំរួតយោធារបស់ឧត្តសេនីយគៀងសាវុត,ដែលល្បីខាងលួចផ្លន់,និងស្មោះត្រង់នឹងលោកហ៊ុនសែន,

ក្រុមប៉ូលិសក្រសួងមហាផ្ទៃ,និងក្រុងភ្នំពេញរបស់ឧត្តសេនីយហុកឡងដី,និងឧត្តសេនីយនេត្យសាវឿន,ដែលត្រូវជាក្មួយ

ប្រសារលោកហ៊ុនសែន,ហើយនិងក្រុមយោធាដែលពាក់ផ្លាក”ហស”របស់លោកហ៊ុនសែនផ្ទាល់។

ម៉ោង១០កន្លះព្រឹក,ដំណឹងមួយទៀតធ្លាក់មកទៀតថា,បន្ទាយ”តាំងកសាង”របស់លោកញឹកប៉ុនឆៃ,នាយអគ្គសេនាធិ

ការរង,បានត្រូវឡោមព័ទដោយយោធារបស់លោកហ៊ុនសែនហើយ.គួររំលឹកដែរថា,ប៉ុន្មានថ្ងៃមុននេះ,លោកហ៊ុនសែន,

បានអោយអតីតខ្មែរក្រហមឈ្មោះ,ភុនភាព,ប្រកាសតាមវិទ្យុ,និងទូរទស្សថា,មានទ័ពខ្មែរក្រហមប្រមាណ៥០០នាក់

លាក់ខ្លួននៅបន្ទាយ”តាំងកសាង”នេះ,ពេលនោះក៏គណកម្មការចំរុះយោធាទៅត្រួតពិនិត្យជាបន្ទាន់,តែបែរជា

ប្រកាសថា,ពុំមានខ្មែរក្រហមនៅទីនោះទេ,ជាមួយគ្នានោះ,ចំនួនអាវុធយុទ្ធភ័ណ្ឌ,និងចំនួនទ័ព,និងភូមិសាស្ត្រពិត

ប្រាកដបានត្រូវ,ឧត្តមសេនីយហុកឡងឌីដឹងទាំងអស់,ដោយគាត់ជាសមាជិកនៃគណកម្មាធិការចំរុះយោធានេះដែរ។

ម៉ោង១១ព្រឹក,គ្រាប់កាំភ្លើងធំដំបូងបានផ្ទុះឡើងគគ្រើកក្នុងភ្នំពេញ,មនុស្សម្នាភ័យ,ជ្រួលច្របល់,បិទទ្វារផ្ទះយ៉ាង

ប្រញាប់ប្រញាល.អ្នកដែលនៅដំបន់ដែលមានកងប្រដាប់អាវុធកកុញ,ហើយសង្ស័យថា,ការបាញ់គ្នានឹងផ្ទុះឡើងនៅ

ក្បែរនោះ,ក៏ចាប់ផ្តើមភៀសខ្លួនចេញពីផ្ទះយ៉ាងកកកុញ,ដើម្បីរត់ទៅពួនលាក់ខ្លួននៅផ្ទះបងប្អូនឆ្ងាយជិត.ខ្ញុំបាន

ចេញទៅពិនិត្យស្ថានការណ៏តាមរថយន្តតូចមួយជាមួយសហការីម្នាក់,ខ្ញុំបានដឹងនៅវេលាម៉ោង១៤ថា,ការឡោមព័ទ,

ហើយវាយលុកចូលតាំងកសាងកំពុងបន្ត,,ការឡោមព័ទផ្ទះឧត្តមសេនីយ,ចៅសម្បត្តិ,ដែលត្រៀមការពារខ្លួនដោយ

មានទាហាន១០០នាក់,នៅប្រមាណ៣គម,ពីផ្លូវទៅវាលយន្តហោះ,ការឡោមព័ទផ្ទះឧត្តមសេនីយញឹកប៉ុនឆៃ,ដែល

មានកងការពារខ្លួនដោយទាហាន១៥០នាក់,ឡោមព័ទទីស្នាក់ការក្បាលស្ពានជ្រោយចង្វា,ការឡោមព័ទផ្ទះទ្រង់រ៉ាណា

រិទ្ធ,ឯការឡោមព័ទសណ្ឋាគារ,International,ដោយរថក្រោះ៣គ្រឿង,និងកងអាវុធហត្ថយ៉ាងច្រើនសន្ធឹក,គឺជាកិច្ច

ការពារដល់ទ្រព្យលោកមហាសេដ្ឋីថេងបុនម៉ាទៅវិញទេ,ដែលគេអោយជាមាសទៅលោកហ៊ុនសែនចំនួន១លានដុល្លា

ចរាចរបានត្រូវបិទជិតឈឹង,នៅផ្នែកខាងលិចទាំងអស់នៃផ្លូវម៉ៅសេងទុង,ដោយនៅតំបន់នោះ,មានចំណុចក្តៅ,គឺ

ផ្ទះឧត្តមសេនីយញឹកប៊ុនឆៃ,និងចៅសម្បត្តិ,គឺនៅលើតំបន់ពីខាងក្រោយនោះហើយ,ដែលគ្រាប់កាំភ្លើងតូចធំហោះ

សំដៅចូលទៅ,ពុំដឹងជាបានបំផ្លាញអ្វីខ្លះហើយទេនៅក្នុងនោះ.ក៏ប៉ុន្តែនៅខាងក្រៅវិញ,ផ្ទះអ្នកស្រុកជាច្រើនត្រូវគ្រាប់

ឆេះហុយទ្រលោម,ពេលថ្ងៃមួយរសៀលនោះ.ព័តមានដែលយើងទទួលថា,ពុំមានការតបតធំដុំអ្វីពីខាងក្នុងជំរុំហ្វុនស៊ីន

ប៉ីចនោះទេ,លើកលែងតែករណីចាំបាច់,ដូចជាពេលរថក្រោះចូលជិតពេកជាដើម។

យប់នោះ,លោកអភីបាលរង,គ្រឺប៉េងហុង,បានចេញបំរាមគោចរដាច់ខាត,រហូតដល់ពេលព្រឹក,ហើយពេលមួយយប់,

គ្រាប់កាំភ្លើងហើរគ្រប់ទិសទីលាន់សន្ធឹកពេញមេឃ,ទូរស័ព្ទបានត្រូវគាំងដំណើរ,វិទ្យុ,និងទូទស្សន៏ទើបតែផ្សាយសារ

លោកហ៊ុនសែនវេលាម៉ោង១៧តែប៉ុណ្ណោះ,ឯក្រុមអ្នកការសែតដឹងថាលោកហ៊ុនសែនពុំមែននៅក្នុងប្រទេសខ្មែរនា

រាត្រីទី៥នេះ។


ថ្ងៃទី៦កក្កដា១៩៩៧

ចាប់ពីព្រលឹមអុលដែលគេអនុញ្ញាតិអោយដើរចេញពីផ្ទះសំបែងបាននោះ,ប្រជាពលរដ្ឋដែលនៅតំបន់ទឹកល្អក់,ស្ទឹង

មានជ័យ,ទួលគោក,ភ្នំពេញថ្មី,ក្បែស្ពានចាស់,ក្បែផ្ទះវរជនហ្វុនស៊ីនប៉ីច,បន្តការភៀសខ្លួនចេញសំដៅទៅក្បាលថ្នល់

ច្បារអំពៅ,ឬតាខ្មៅ,ឬគ.ម.លេខ៦។ល។

គេនិយាយថាជាទិដ្ឋភាពមិនខុសគ្នាកាលពីជំនាន់ជន្លៀសប្រជាពលរដ្ឋជំនាន់ខ្មែរក្រហម,នៅឆ្នាំ១៩៧៥នោះទេ.មីង

ម្នាក់ពរកូនផង,យួរបង្វិចផង,និយាយថា,គាត់ពុំដឹងដើរទៅណាប្រាកដទេ,តែគាត់មានបងប្អូននៅតាកែវ,មើលចុះ

នេះហើយជម្លោះនៃអ្នកធំ,វាងាប់តែអ្នកតូចតែប៉ុណ្ណោះ។

រាត្រីដែលប្រកបដោយព្រឹត្តិការណ៏ដ៏គ្រោះថ្នាក់នាទីក្រុងភ្នំពេញ,យើងបានស្រាវជ្រាវដឹងថា,ក្រុមយោធារបស់លោកហ៊ុន

សែន,បានវាយសង្ខើញទៅលើចំណុចបីដដែល,តែមានទ័ពបន្ថែមមួយក្រុមទៀត,របស់ឧត្តមសេនីយកែរពង់,ខ្មែរ

ក្រហមចុះចូលលោកហ៊ុនសែន,ដែលមានរថក្រោះការពារផងនោះ,បានចូលមកគាបសង្កត់ជាបន្ថែម,តែមុនមកដល់

បន្តិច,រថក្រោះ៦គ្រឿងរបស់ឧត្តមសេនីយញឹកប៉ុនឆៃបានចេញទៅធ្វើអន្តរាគមជួយឧត្តមសេនីយចៅសម្បត្តិ,និងគេ

ហដ្ឋានលោកឧត្តមសេនីយញឹកប៉ុនឆៃ,នៅទឹកល្អក់រួចទៅហើយ,នៅសល់ទ័ពតិចនៅ”តាងកសាង”,ឧត្តមសេនីយកែវ

ពង់,ខ្មែរក្រហម,បានវាយផ្តាច់ទំនាក់ពីរថក្រោះអន្តរាគមន៏,និងទីបញ្ជាយកតែម្តង.ពេលដែលខ្មែរក្រហមនេះ,យកទី

តាំងនារាត្រីនោះបាន,តែយោធាលោកញឹកប៉ុនឆៃបានលបគេចខ្លួនចេញអស់ទៅហើយ។

រថក្រោះពួកហ្វុងស៊ីនប៉ីច,ដែលចេញផុតពី”តាំងកសាង”បានចែកជាពីរក្រុម,មួយចំហៀងសំដៅទៅស្ពានជ្រោយចង្វារ

មួយក្រុមទៀតសំដៅទៅប្តុំនៅទឹកល្អក់,តែដោយរថក្រោះទាំងនោះចាស់ពេកក៏ខូច,ហើយត្រូវគេបោះបង់ចោលពីរ

គ្រឿងនៅតាមផ្លូវ,ឯទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងមូលដ្ឋានក៏ត្រូវដាច់នៅពេលខ្មែរក្រហមនេះចូលទៅដល់”តាំងកសាង”

ថែមទៀត.រថក្រោះពីរគ្រឿងរបស់ហ្វុនស៊ីនប៉ីច,ដែលគេសង្ស័យថាមានឧត្តមសេនីយញឹកប៉ុនឆៃនៅក្នុងនោះ,បាន

បាញ់វាយទំលាយក្រុមឡោមព័ទ,ហើយចូលទៅយកលោកចៅសម្បត្តិចេញបាន,តែត្រូវទ័ពខ្មែរក្រហមតាមស្អិតដដែល,

រថក្រោះនេះបានត្រូវគេកំទេចចោលបាន,ក្រោយពីសមាជិកហ្វុនស៊ីនប៉ីចបានបោះបង់ចោល,ហើយគិចខ្លួននាពេល

ជិតភ្លឺ។

នាព្រឹកពេលថ្ងៃហ្នឹង,កងទ័ពលោកហ៊ុនសែនបានចូលទៅកាន់កាប់ផ្ទះលោកចៅសម្បត្តិ,និងផ្ទះឧត្តមសេនីយញឹកប៉ុន

ឆៃ,ដោយពុំមានចាប់បានឈ្លើយសង្គ្រាមណាមួយទេ,ដោយពួកនេះគេចខ្លួនបាត់អស់ទៅហើយ។

កងទ័ពលោកហ៊ុនសែន,ក៏ងាកទៅរកបង្កើនការគាបសង្កត់ទៅលើទីស្នាក់ការហ្វុនស៊ីនប៉ីចនៅក្បាលស្ពានជ្រោយ

ចង្វារ,និងទៅលើផ្ទះទ្រង់រ៉ាណារិទ្ធទៀត,ដែលមានកងទ័ពប្រមាន១០០នាក់ក្នុងមួយកន្លែង.ការបញ្ជាអោយវាយលុក

ចូលទីស្នាក់ការហ្វុនស៊ីនប៉ីច,ធ្វើឡើងនៅពេលម៉ោង១៤កន្លះ,តែត្រូវពន្យាពេលប្រមាណមួយម៉ោង,ដោយសារភ្លៀង

ធ្លាក់មួយមេយ៉ាងខ្លាំងនាពេលនោះ,ហើយនៅពេលវាយលុកចូលទៅនោះ,ពុំមានសេសសល់យោធាហ្វុនស៊ីនប៉ីចទេ,

ដោយពួកគេបានចេញរួចទៅហើយ។

ព័តមានធ្លាក់មកទៀតថា,យោធាហ្វុនស៊ីនប៉ីចបីនាក់ដែលនៅសល់នឹងកន្លែងតែរបួស,បានត្រូវអ្នកឈ្នះចូលមក

បង្ហើយជីវិតតែម្តង,ហើយជាពិសេសពុំមានបញ្ជាណាមួយអោយខិតខំ,តដៃរ,ហូតដល់ជីវិតចុងក្រោយនោះទេ។

ម៉ោង១៧កន្លះ,កងទ័ពលោកហ៊ុនសែន,ដែលគេសង្ស័យថាអគ្គបញ្ជាការ,មកដល់ស្រុកខ្មែរវិញនាថ្ងៃត្រង់,បានអោយគេ

ចរចារអោយទំលាក់អាវុធ,ដោយលើកទង់សទាំងសង្ខាង,ឯម្យ៉ាងទៀត,ខាងហ្វុនស៊ីនប៉ីច,ពុំមានបញ្ជាអោយតដៃ,

ហើយក៏ពុំមានអាវុធយុទ្ធភ័ណ្ឌគ្រប់គ្រាន់ទៀតផង,ដោយមួយភាគត្រូវគេដកចេញកាលពីប៉ុន្មានថ្ងៃមុនរួចហើយ។

គឺថ្ងៃទី៦កក្កដា,វេលាម៉ោង១៧កន្លះ,សង្គ្រាមពីរថ្ងៃបានត្រូវបញ្ចប់ដោយជ័យជំនះខាងយោធាទៅលើក្រុមហ្វុនស៊ីនប៉ីច

របស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីទី១,ទ្រង់រ៉ាណារិទ្ធ។

 

 

 

Partager cet article

Repost0

Présentation

  • : Le blog de Sangha OP
  • : រូបថតកាលជានិសិត្ស នៅសាកលវិទ្យាល័យ ភ្នំពេញ -មហាវិទ្យាល័យ អក្សរសាស្ត្រ និង មនុស្សសាស្ត្រ (ផ្នែកប្រវត្តិសាស្ត្រ) - ទស្សវត្សរ៏ ៧០
  • Contact

Recherche

Liens