Overblog
Suivre ce blog Administration + Créer mon blog
11 septembre 2020 5 11 /09 /septembre /2020 05:45

ដើម្បី ប្រឈរមុខនឹង ការវាយប្រហារ រន្ថាន់ បែបនេះ កងទ័ពជាតិ ត្រូវការ ធនធាន មនុស្ស បន្ថែម និង គ្រាប់រំសេវ ផង ព្រោះ កងទ័ពជាតិ មិនអាចច្បាំងនឹង កាំភ្លោះ និង ទ័ព បីសាច ដូចជំនាន់ លោកតា ឃ្លាំងមឿង នោះបានឡើយ។ សេចក្តីត្រូវការនោះ វា អាស្រ័យ ទៅលើ ជម្រើស នយោបាយ នៃ រដ្ឋាភិបាលខ្មែរ និង ជំនួយយោធា អាមេរិកាំង។ ដូច្នេះ ដំណោះស្រាយ យោធា របស់ សាធារណរដ្ឋខ្មែរ វា អាចមានកើតបាន គឺ វា អាស្រ័យ ទៅលើ អត្ថសញ្ញា ទាំងពីរនោះឯង។

Partager cet article

Repost0
23 août 2020 7 23 /08 /août /2020 06:31

អត្ថបទនេះ គឺ ខ្ញុំ សរសេរ បន្ត ពី ការសាកល្បង របស់ខ្ញុំ ដែលមាន ប្រធានបទ « អ្នកតាឃ្លាំងមឿង » ជា សេចក្តីបន្ថែម នៃ សង្គ្រោម របស់ ស្តេចកន (១៥១២-១៥២៥) ជាមួយ ព្រះស្រីសុគន្ធបទ (១៥០៤-១៥១២) និង ព្រះចន្ទរាជា (១៥១៦-១៥៦៧) នៅ សតវត្ស ទី១៦។ សំនួរ ផុសនៅក្នុង គំនិតខ្ញុំ គឺ តើ សង្គ្រាម ទាំង ពីរ លើកនោះ មាន ដើមចម បែបណា ? ការជជីកនេះ នាំឱ្យខ្ញុំ ប្រារព្ធ សរសេរ ដើម្បី ជា ប្រីជា អំពី ដើមហេតុនោះ សំរាប់ ខ្លួនឯងផ្ទាល់ និង ចែក ដល់ អស់អ្នកផង។

Partager cet article

Repost0
3 août 2020 1 03 /08 /août /2020 06:24

ប្រវត្តិ នៃ អ្នកតា ឃ្លាំងមឿង មាន ស្នាមនៅក្នុង ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ នៅក្នុងសតវត្ស ទី១៦ កើតមានឡើង នៅក្នុង ប្រវត្តិសាស្រ្ត ព្រះចន្ទរាជា និង ស្តេចកន ដែលជា ព្រឹត្តិការណ៍ ដ៏សំខាន់មួយ។ របបរាជានិយម តែង ទុក ស្តេចកន ជា ជន ក្បត់ រាជបល្ល័ង្ក និង អ្នកតា ឃ្លាំងមឿង ជា វិរបុរស។ អ្នកតា ឃ្លាំងមឿង ជា អ្នកគាំពារ ព្រះចន្ទរាជា ដែល ជា ស្តេច ធ្វើសង្គ្រាម ប្រឆាំងនឹង ស្តេចកន។ តែ ក្នុង អារម្មណ៍ខ្មែរមួយភាគ តែង ទុក ស្តេចកន ជា និមិត្តរូប នៃ ការតស៊ូរ វណ្ណៈ ឬ ការបះបោរ ប្រជាជន ប្រឆាំងនឹង របប រាជានិយមផ្តាច់ការ។

Partager cet article

Repost0
19 juillet 2020 7 19 /07 /juillet /2020 05:58

ជាការពិត កាប្រទាញប្រទង់គ្នា វា មិនមែន ជា អកុសល ដាច់ខាតនោះឡើយ នៅក្នុង គោលការណ៏ នៃ ប្រជាធិបតី, តែ វា កើតឡើង នៅក្នុង បរិបទ មាន សង្គ្រាម។ ក្រុម លោក ហង្ស ធុន ហាក់ និង លន់ ណុន ប្រញាប់ប្រញាល ផ្តើមបង្ករ ជម្លោះ ឥតមានហេតុផល ជាមួយទ្រង់ សិរិមតៈ ព្រោះ ខ្លាចទ្រង់ ឆ្លៀតឱកាស ប្រមូល អំណាច ពី លោក លន់ នល់ ដែល កំពុង មាន ព្យាធិ។ ការសម្រុក ទៅរក អំណាច នៃ ក្រុមនោះ វា មាន រូបភាព ជា ការដណ្តើម អំណាច ពីលោក លន់ នល់ ទៅវិញ ដោយ មិនរវល់គិត ពី កម្មវិបាក នៃ ទង្វើ របស់ខ្លួន គឺ កំទិច សាមគ្គីជាតិ ដែល ប្រជាជាតិ កំពុងត្រូវការ ដាច់ខាត។ មួយវិញទៀត ព្យាធិ របស់លោក លន់ នល់ ជម្រុជគាត់ ទៅក្នុង ពិភព ស្រមើលស្រមៃ នៅក្នុងនោះ វាមិនមានអ្វី ជា ការពិត ដែល វា បំពត់ ចិត្តគំនិត របស់លោក ឱ្យងាកទៅរក ភាពងេងងោង នៃ អំណាច គឺថា ប្រើ អំណាច ដើម្បី ការពារ អំណាចអាត្មា។ អំណាច បែបនោះ នាំឱ្យលោក ស្ថិត នៅ ក្នុង ភាពឯកា ដែល ជា ស្ថានភាព អាចឱ្យ អ្នកអបអម របស់លោក ឆ្លៀត

Partager cet article

Repost0
17 juin 2020 3 17 /06 /juin /2020 03:52

តើ នៅក្នុង ព្រឹត្តការណ៏ ថ្ងៃ ទី១៨ មីនា ឆ្នាំ ១៩៧០ លោក លន់ នល់ និង ទ្រង់ សិរិមតៈ ជា សត្រូវ ឬ ជា មិត្ត នឹងគ្នា។ ដូច អ្នកខ្លះ យល់ឃើញ ថា អ្នកទាំងពីរ ជា សត្រូវ នឹងគ្នា ព្រោះ មានកំណើត វណ្ណៈ ខុសគ្នា, តែ ក៏មាន អ្នកខ្លះទៀត យល់ឃើញ ខុស ថា អ្នកទាំងពីរ ជា មិត្ត នឹងគ្នា ព្រោះ ហ៊ាន ស្លាប់រស់ ជាមួយគ្នា នៅក្នុង ការទំលាក់ សម្តេច សីហនុ ពីមុខដំណែង ដើម្បី ផលប្រយោជន៏ជាតិខ្មែរ តែមួយគត់។ ការណ៏នេះ វា ចារទុក ក្នុង ប្រវត្តិសាស្ត្រ នយោបាយជាតិ ដែល ការវិនិច្ជ័យ វា តែងតែ ប្រែប្រួល ទៅតាម បរិបទ នយោបាយ ក្នុង កាលមួយ និង ស្ថានភាព នយោបាយមួយ។ ម្សិលមិញ ថ្ងៃនេះ និង ថ្ងៃស្អែក វា ច្បាស់ ជា មាន ចំណង តភ្ជាប់គ្នា តែ មិនច្បាស់ ជា មាន គំនិត តែមួយនោះឡើយ ព្រោះ ចិត្តគំនិត របស់ អ្នកចេះដឹង វា មាន ចលនា នៃ សេចក្តីចម្រើនឡើង ដែល ជា ពន្លឺ នៃ បញ្ញា សំរាប់ ស្វែងរក សេចក្តីពិតមួយផ្សេងទៀត

Partager cet article

Repost0
2 juin 2020 2 02 /06 /juin /2020 14:53

ក្រឡេច របស់ បារាំង នៅក្នុង បរិបទ អន្តរជាតិ បន្ទាប់ ពី បញ្ចប់ សង្គ្រាមលោក លើកទី២, បារាំង ធ្វើ គ្រប់បែបយ៉ាង ដើម្បី រក្សា ចក្រភពអាណានិគមនិយម របស់ខ្លួន នៅលើ ពិភពលោក។ នៅ ស្រុកខ្មែរ កិច្ចសន្យាបណ្តោះអាសន្ន បញ្ចប់ សន្ធិសញ្ញា នៃ អាណាព្យាបាល បារាំងសែស បាន ចុះហត្ថលេខា នៅថ្ងៃ ទី៧ មករា ឆ្នាំ ១៩៤៦ រវាង បារាំង នឹង រាជរដ្ឋាភិបាល ដឹងនាំ ដោយ ព្រះអង្គម្ចាស់ ស៊ីសុវត្តិ មុនីរ៉េត។ កិច្ចសន្យាបណ្តោះអាសន្ននោះ គឺ បើកសិទ្ធិ ឱ្យអាជ្ញាធរ បារាំងសែស មាន អំណាចរដ្ឋ នៅ ស្រុកខ្មែរ នៅក្នុង រយៈពេលអន្តរកាល ដែល ជា រយៈពេល រៀបចំ ឱ្យមាន ការបោះឆ្នោត ជ្រើសរើស សមាជិក នៃ សភាធម្មនុញ្ញ ដើម្បី តាក់តែង រដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ គណបក្សនយោបាយ ជាច្រើន បាន ចូលប្រកួត ក្នុង ការបោះឆ្នោត នៅថ្ងៃ ទី១ កញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៤៦។ គណបក្ស ដែល ទទួល បាន ចំនួន អាសនៈ ច្រើនដាច់ខាត គឺ គណបក្ស ប្រជាធិបតេយ្យ, គណបក្ស ជាប់លេងរៀងទី២ គឺ គណបក្ស សេរីភាព។ គណបក្ស ទី១ មាន គោលការណ៏ នយោបាយ ប

Partager cet article

Repost0
1 mai 2020 5 01 /05 /mai /2020 09:44

អារិយធម៏មួយ ដែល បង្ហាញ ថា ខ្លួន គ្មាន សម្ថភាព ដោះស្រាយ ដោយខ្លួនឯង លើ បញ្ហាទាំងឡាយ ដែល ខ្លួន ជួបប្រទះ គឺ ជា អារិយធម៏ អត្ថង្គត។ អារិយាធម៏មួយ យក ជម្រើស បិទភ្នែក មិនមើល ចំពោះ បញ្ហាសំខាន់ៗទាំងឡាយ របស់ខ្លួន គឺ ជា អារិយធម៏ រងផលប៉ះពាល់ ដល់ ប្រយោជន៏ខ្លួន។ អារិយធម៏មួយ ដែលមាន ល្បិចកល ទៅលើ គោលការណ៏ របស់ខ្លួន គឺ ជា អារិយធម៏ ជិតស្លាប់។ តែ អាណានិគមនិយម នៃ មស្ចឹមប្រទេស ដែលមាន គំនិតវិនិច្ជ័យ ទុកជាមុន ថា ខ្លួន ជា ប្រទេស មាន អារិយធម៏ខ្ពង់ខ្ពស់ អាចនឹង ក្តាប់ និង ត្រួតត្រា លើ ប្រទេស ទន់ខ្សោយទាំងឡាយ នៅលើ ពិភពលោក ក្នុង អំឡុង សតវត្ស ទី ១៩-២០ តើ វាជា ទស្សនៈមាន ប្រយោជន៏ សំរាប់ មនុស្សជាតិ ដែរឬទេ ? តើ ការរីកចំរើន ជាធម្មជាតិ នៃ ចិត្តគំនិត (pensée) នៃ មនុស្សលោក នៅក្នុង ការវិវត្តន៍ នៃ មនុស្សជាតិ អាចនឹង ទាំចិត្តគំនិត ប្រជាជន អាណានិគម ទាំងឡាយ នៅ កំឡុងពេល នៃអាណានិគមនិយម ដែល ផ្ទុយពី ការវិវត្តន៏ នោះ ប៉ុណ្ណាទៅ ? ជាការពិត ប

Partager cet article

Repost0
3 mars 2020 2 03 /03 /mars /2020 06:54

រឿង ដែល ខ្មែរ ត្រូវដឹង ហើយ ចងចាំទុក គឺ : នៅ ក្នុង រជ្ជការ ព្រះចៅយួន ព្រះនាម Thai-tôn នៅ ឆ្នាំ ១៦៨០ មាន នាយឧត្តមសេនីយចិន នៃ ខេត្ត Canton ឈ្មោះ Diuong-ngan-nghich និង ឧត្តមសេនីយ បី រូបទៀត ដែល នៅ ក្រោម បញ្ញារបស់គាត់ មាន ឈ្មោះ Huynh-thanh, Trang-tang-tai និង Tran-an-binh នាំ ទ័ព ចំនួន បី ពាន់ នាក់ ចុះ សំពៅ ចំនួន ៥០ ទៅ ៦០ មក ចត នៅ កំពង់ផែ Tourane ក្នុង ដែនទឹកយួន ដើម្បី សុំ ជ្រោកកោននឹង ព្រះចៅយួន។ ឧត្តមសេនីយ ទាំងនោះ ជា អ្នកបំរើ ស្មោះត្រង់នឹង សន្តតីវង្ស Ming នាំ គ្នា រត់ ចេញ ពី ស្រុកចិន ព្រោះ មិន ព្រម ចំណុះនឹង សន្តតិវង្ស ថ្មី ឈ្មោះ Tsing ដែល ជា ពួក Tartares ។ ព្រះចៅយួន មាន ការបារម្ភ ជា ខ្លាំង ក្នុង ជម្រើស យកខាងណាមួយ ព្រោះ វា ជា បញ្ហា ផ្ទៃក្នុង របស់ចិន, ប៉ុន្តែ ព្រះអង្គ ក៏ មិនហ៊ាន បដិសេធ ដល់ ពាក្យសុំ របស់ ពួក ឧត្តមសេនីយ ចិន ដែល បាន បង្ហាញ ការស្មោះត្រង់ពិត របស់ ពួកគេ ចំពោះ ព្រះចៅចិន ដែល ខ្លួន ធ្លាប

Partager cet article

Repost0
9 janvier 2020 4 09 /01 /janvier /2020 07:08

វប្បធម៏ ខ្មែរ បង្កើត ជា ចំណេះដឹង គ្រប់ វិស័យ របស់ ប្រជាជាតិ ខ្មែរ។ តែ បើ វប្បធម៏ ស្ថិត នៅ ក្នុង រង្វាស់ ដែល គេ យល់ ឃើញ ខុស, វាយ តម្លៃ ស្រាល, បំបែក ចេញ ជា ផ្នែក ជ្រើសរើស ដាច់ៗ គ្នា វា អាច នាំ បង្កើត ជា វិបត្តិ ដល់ ជាតិ ព្រមគ្នា នឹង វិបត្តិយល់ ដឹង របស់ ប្រជាពលរដ្ឋ។ ប្រព័ន្ធ នៃ ចំណេះដឹង បែប នេះ នៅ ក្នុង សង្គម នីមួយៗ ដែល បុព្វបុរស គ្រប់ ជាតិ សាសន៏ បាន បង្រៀន ហើយ ចំណេះដឹង នេះ ត្រូវ បាន ឆ្លាក់ នៅ ក្នុង ស្មារតី សង្គម ដែល វា នាំ ឱ្យ មាន ការយល់ច្រឡំ ដ៏ ច្រើន។ វិធី បែប យល់ស្រាល ឬ ជ្រើសរើស ដាច់ៗ គ្នា នេះ បាន ធ្វើ ឧនាភិវឌ្ឍន៍ នៃ សមត្ថភាព ធ្វើ បរិបទកម្ម (contextualiser) នៃ ការបង្កើត ព័ត៌មាន និង ធ្វើ បូរណកម្ម (intégrer) ដែល មិន អាច នឹង ផ្តល់ នូវ ការយល់ដឹង ទាំងមូល។ ជា ឧទាហរណ៏ បញ្ញាជន ខ្មែរ ច្រើន តែ លើក យកសម័យ រុងរឿង នៅ សម័យ មហា នគរ ខ្មែរ មក ធ្វើ បរិបទកម្ម ក្នុង ស្មារតី ខ្មែរ សព្វ ថ្ងៃ នេះ ថា ខ្មែរ អាច

Partager cet article

Repost0
21 novembre 2019 4 21 /11 /novembre /2019 04:55

សួរថា តើហេតុអ្វីបានជាគ្មានប្រជាកុប្បកម្ម ប្រឆាំងនឹងរបបក្រុងភ្នំពេញ តាមការអំពាវនាវរបស់ សម រង្ស៊ី ? អវត្តមាននេះ នាំអោយពួកជនផ្តាច់ការ និងពួកអ្នកគាំទ្ររបស់គេ យល់ឃើញថា វិធានការគាបសង្កត់ ទុកជាមុនរបស់ ហ៊ុន សែន ទៅលើមន្ត្រី, សកម្មជន និងពួកអ្នកគាំទ្ររបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលគេទុកជាពួកឧទា្ទមរៀបចំធ្វើរដ្ឋប្រហារ ជាវិធានការត្រឹមត្រូវប្រកបដោយប្រសិទ្ធិភាព។ តែយើងក៏សួរដែរថា ការណ៏នេះ វាជាបរាជ័យរបស់ សម រង្ស៊ី ? ត្រូវដឹងថា សម រង្ស៊ី ជា អត្ថគាហ ទទួលផលពីបរិបទនយោបាយអន្តរជាតិ ដែលជា ស្ថានភាពស្របនឹងសកម្មភាពសកម្ម ចេញមុខរបស់គាត់។ សកម្មភាពនោះ គេចង់ឬមិនចង់ វាប្រហែលជាមានប្រភាព តិចឬច្រើនយ៉ាងណាក្តី ទៅលើវិស័យមតិអន្តរជាតិ ទើបត្រូវបាន សារព័ត៌មាន និងទូរទស្សន៏បរទេសសំខាន់ៗ គេយកមកចុះផ្សាយនៅលើពិភពលោក។

Partager cet article

Repost0

Présentation

  • : Le blog de Sangha OP
  • : រូបថតកាលជានិសិត្ស នៅសាកលវិទ្យាល័យ ភ្នំពេញ -មហាវិទ្យាល័យ អក្សរសាស្ត្រ និង មនុស្សសាស្ត្រ (ផ្នែកប្រវត្តិសាស្ត្រ) - ទស្សវត្សរ៏ ៧០
  • Contact

Recherche

Liens