Suivre ce blog
Administration Créer mon blog
24 janvier 2015 6 24 /01 /janvier /2015 08:25

Partager cet article

Published by ឧម សៅ សង្ហា - dans ពិភាក្សានយោបាយ
commenter cet article
22 janvier 2015 4 22 /01 /janvier /2015 18:14

La victoire et l'épuisement

Partager cet article

16 janvier 2015 5 16 /01 /janvier /2015 10:47

មាតិការឿង

នភាបាទ នយោបាយ

នភាបាទ អប់រំជាតិ

នភាបាទ សីលធម៌

នភាបាទ សេដ្ឋកិច្ច

សេចក្តីសន្និដ្ឋាន

L'horizon du futur khmer

Partager cet article

Published by ឧប សៅ សង្ហា - dans Essai-សាកល្បង
commenter cet article
7 janvier 2015 3 07 /01 /janvier /2015 15:08

ឆ្នាំថ្មី គំនិតខ្មែរថ្មី

Partager cet article

Published by ឧប សៅ សង្ហា - dans ពិភាក្សានយោបាយ
commenter cet article
2 janvier 2015 5 02 /01 /janvier /2015 08:28

សេចក្តីផ្តើម

អត្ថបទខាងក្រោមនេះ យើងដកស្រង់ ពីរឿងនិទាន «ប្រស្តា នៃ ព្រះចៅមីលិនដា ចំពោះ ភិក្ខុបញ្ញា»[1] ជាភាសាបារាំង យកមកសម្រួល ជា ភាសាខ្មែរ ហើយ ដោះជាដំបូន្មាន សំរាប់ជនជាតិខ្មែរសំរាប់ រកចម្លើយនៅ​ចំពោះមុខ មហន្តរាយជាតិ នា បច្ចុប្បន្ន។

សួស្តីឆ្នាំសាកលថ្មី ២០១៥

[1] Milinda-Panha – Les questions de Milinda –Edition Gallimard.

មាតិការឿង

១. សច្ចភាព

២. គារពិចារណា

៣. ថាមពល

សច្ចភាព ការពិចារណា ថាមពល (La foi, Les réflexions et l'énergie)

Partager cet article

Published by ឧប សៅ សង្ហា - dans Essai-សាកល្បង
commenter cet article
26 décembre 2014 5 26 /12 /décembre /2014 16:05
សតវត្សអធម៌ (អត្ថបទទាំងមួល ជាPDF)

Le siècle du Mal

សតវត្សទី២០ នៅស្រុកខ្មែរ ជាងពាក់កណ្តាលសតវត្សអាចចាត់ទុកវា

ជាសតវត្សស្តេចសីហនុ(១៩៤១-១៩៩៣)។

ស្តេចសីហនុឡើងសោយរាជ្យសម្បត្តិលើកទី១ក្នុងឆ្មាំ១៩៤១ ហើយ

ឡើងសោយរាជ្យសម្បត្តិលើកទី២ ក្នុងឆ្នាំ១៩៩៣។

លើកទី១ ដោយសាររបបអាណានិគម បារាំងគេយកធ្វើជាស្តេចអាយ៉ងដើម្បីស្រួលងាយ

នឹងត្រួតត្រា សំរាប់បំរើប្រយោជន៏អាណានិគម។

អ្នកសីហនុនិយម តែងនាំគ្នាយល់ឃើញថា បារាំងទេ ជាអ្នកយល់ច្រឡំ គឺក្រោយពីបានឡើង

គ្រោងរាជ្យមក គឺសម្តេចសីហនុទេ ដែលធ្វើឲបារាំងឈឺក្បាល ពិបាក នឹងដឹកនាំព្រះអង្គ

ព្រោះព្រះអង្គ មានប្រាជ្ញាវៃឆ្លាតណាស់ អាចមានលទ្ធភាព ដឹកនាំបារាំងវិញទេ សួរថាតើនៅ

ត្រង់ណា ដែលពួកអ្នកដែលមានទស្សនៈបែបនេះ យកមកធ្វើជាសំអាង?

ពីឆ្នាំ១៩៤៦ មកមកដល់១៩៥៦ សីហនុ បន្តបំរើនយោបាយបារាំង ដើម្បីសម្លាប់របបលទ្ធិ

ប្រជាធិបតេយ្យសេរី នៅស្រុកខ្មែរ បារាំងបន្តដឹកនាំជាតិខ្មែរ តាមរយៈវប្បធម៌ ដូចយ៉ាង​ ការ

ប្រើភាសាបារាំងសំរាប់សិក្សា នាំឲយុវជន រស់ក្នុងឋានៈ ជាជនឧនាភិវឌ្ឍ ចំពោះមុខ ជនជាតិ

បារាំង ទោះបីមានខ្មែរមួយចំនួនតូច អាចទទួលលទ្ធកម្មបាន ចំណេះផ្នែកបច្ចេកទេសពី

បារាំង តែជាង៩០% ឥតមានសម្បទា ព្រោះមានការលំបាកខ្លាំងក្នុងការរៀនភាសាបារាំង

ផង និង ចំណេះបច្ចេកទេសផង។ កំហិតទាំងពីរនេះហើយ ជាហ្វ្រ័ង បង្កើនអ្នកចេះដឹងខ្មែរ

ដែលនាំឲប្រទេសខ្មែរ មានការយឺតយ៉ាវក្រៃពេក ក្នុងវិស័យចំណោះចេះដឹងបែបសម័យដោយ

ប្រៀបធៀបនឹងប្រទេសជិតខាងមាន យួន និង សៀម ជាអាទ៌។ បើយោងតាមស្ថិតិជាផ្លូវ

ការ មកដល់ឆ្នាំ១៩៦៩ និសិត្សខ្មែរគ្រប់មហាវិទ្យាល័យ មានចំនួនត្រឹមពាន់នាក់តែប៉ុណ្ណោះ

បើប្រៀបធៀបនឹង ប្រទេសថៃ និង វៀតណាមទាំងពីរ ប្រទេសនិមួយៗ គេមានចំនួន រាប់

សែននាក់​ ឯណោះ។

ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៥៦ សីហនុ ធ្វើរដ្ឋប្រហារ រំលំ លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យសេរី ហើយបង្កើតរបបផ្តាច់

ការ នាំឲប្រជាជនខ្មែរ​ រស់ក្នុងភាពឥតសេរីភាព បញ្ចញ​មតិយោបល់ ដែលជាសារវន្ត នៃ

មនុស្សលោក ដែលជាសត្វមានប្រាជ្ញា នៃការពិចារណា។​សេរីភាព​​ ដែលអាចនាំឲមនុស្ស

លោក មានសភាពចម្រឿនក្នុងផ្នែកប្រជ្ញា គឺសេរីភាពនយោបាយនោះឯង ព្រោះសេរីភាព

នេះ ហៅរកកត្តាពីរ ដើម្បីបង្កើតគំនិតវិជ្ជមាន គឺសេចក្តីក្លាហាន​ និងប្រាជ្ញា។ តែកត្តាទាំងពីរ

នេះ ជាសត្រូវ នឹងអំណាចផ្តាច់ការ ហេតុនេះឯង បានជាស្តេចសីហនុខំធ្វើយ៉ាងណា ឲប្រជា

ពលរដ្ឋខ្មែរ រស់ក្នុងអន្ធការនិយម[1]ជានិច្ច ដើម្បីងាយស្រួលដឹកនាំ​ដូចឃ្វាលគោ។​ ចលនា

សង្គមរាស្ត្រនិយមនេះឯង​ ដែលសីហនុ យកមកធ្វើជាឧបករណ៏ សំរាប់សមិទ្ធិរបបរាជានិយម

ផ្តាច់ការ ដែលមានព្រះអង្គ ជាស្តេចឥតមកុដ។ ស្តេចបែបនេះ រស់របូត ពីកំហិត នៃទសពិធ

រាជធម៏ រស់ជា សុញ្ញាជន (ជនឥតតម្លែ) ជម្មជន (មនុស្សស្លាប់គំនិត) ចេះតែការកាប់សម្លាប់

មនុស្សលោក​ ដែលជាទុវិជ្ជា។

មកដល់ឆ្នាំ១៩៦៣ សីហនុប្រកាសដូរមិត្ត ប្តូរលោកសេរី មកយក លោកកុម្មុយនិស្ត មាន

ចិន ជាសមមិត្ត។ ឈប់ទទួលជំនួយអាមេរីកាំង តែសូមជំនួយចិនក្រហម​ ដូរនឹងដែនដី

កម្ពុជា ឲយៀកកុង យកទ័ពមកតាំងទី ដើម្បីស្រួលវាយ វៀតណាមខាងត្បូង។ ជម្រើសនេះ

ស្តេចសីហនុ​ យកជំនួយសហរដ្ឋអាមេរីក​ ជាបញ្ហានយោបាយខ្មែរ​ ទ្រង់ បង្កើតបញ្ហាដោយ

មិនរួញរា ដើម្បីប្តូរនយោបាយនគរលើឆាកអន្តរជាតិ ដែលនាំជាតិទៅរកភាពមហន្តរាយ។

ម្យ៉ាងមួយទៀត សីហនុ​បង្កើត អភូតកថា (mythe)​ លើបុគ្គលិកលក្ខណៈព្រះអង្គ ថាព្រះអង្គ ជា

ព្រះបាទធម្មិក មានឫទ្ធបារមី​​ ស្គាល់ភក្តិមាគ៌ា (salvation)​សំរាប់សង្គ្រោះប្រជារាស្ត្រ ជាវង្សវរ័រ្មន

អាចកសាងមហានគរខ្មែរបានឡើងវិញ។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៦៣ សីហនុ ប្រើ នយោបាយ រក

អ្នកទទួលកំហុស​ដែលខ្លួនបានប្រព្រិត្ត[2]​ និង បង្កើតអភូតកថា ជាសញ្ញាអ្នកធ្វើ នៃសីហនុ

និយម។ អ្វីដែលជាកំហុសរបស់សីហនុ ទ្រង់តែងតែរកអ្នកទទួលខុសត្រូវជានិច្ច​ដើម្បីយករួច

ខ្លួន ហើយអ្វីដែលជា ជោគជ័យគឺ ទ្រង់ជាម្ចាស់វា​ជានិច្ច​ដើម្បីឲប្រជារាស្ត្រទទួលស្គាល់ខ្លួនព្រះ

អង្គ ជា​ព្រះបាទធម្មិក ដែលជាប្រជារាស្ត្រ ធ្លាប់តែមានជំនឿងុបងុល​​ លើអបិយជំនឿ។

ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៦៧ សីហនុ​​ ក្លាយជាពេជ្ឈឃាត ហួងហែងខ្មែរអ្នកជា យកទៅសម្លាប់ដូចសត្វ

ធាតុ ដែលជាអំពើឃ្វាងពីកន្លងធម៌ព្រះពុទ្ធ។ សីហនុ ក្លាយជាភីជន (l’homme arrogant)

ឬ មនុស្សឈ្លើយ មានកំហឹងកម្រោលជានិច្ច តាមរកសម្លាប់មនុស្ស​ ដើម្បីរំសាយចេញ​ ការ

ភិតភ័យក្នុងចិត្ត ខ្លាចគេទម្លាក់ពីដំណែង។ សេចក្តីតានតឹងក្នុងចិត្តនេះ​ ក្លាយជាជម្ងឺសិតិ

ទុកមិត្តជាសត្រូវ ទុកសត្រូវជាមិត្ត ទុកខ្លួន​ ជាសាវ័ក ម៉ៅសេងទុង ហូជីម៉ីញ ស្រមៃថា

ខ្លួន ជាព្រះថ្មី​ បង្កើតបាន​​ នូវលទ្ធិសង្គមរាស្ត្រនិយម ស្មើនឹង​ ពុទ្ធសាសនា បង្ខំរាស្ត្រ ឲធ្វើ

ជា សង្គមរាស្ត្រនិយមជន ដើម្បីឃោសនា លើឆាកអន្តរជាតិ ថាខ្លួនមានប្រជាប្រិយភាព

ក្នុងសង្គមខ្មែរ។ សីហនុ​រហូតដល់ថ្ងៃស្លាប់ ជាអវតា នៃ អធម៌​នោះឯង៕

[1] អន្ធការនិយម=ភាពល្ងង់ខ្លៅ ; obscurantisme។

[2] រកអ្នកទទួលកំហុស​ដែលខ្លួនឯងបានប្រព្រឹត្ត=rechercher le bouc émissaire។

ចុចទីនេះដើម្បីអានអត្ថបទទាំងមូល

Partager cet article

Published by ឧប សង្ហា - dans Essai-សាកល្បង
commenter cet article
25 décembre 2014 4 25 /12 /décembre /2014 06:23

កម្លាំង និង ទុព្វលភាព ខ្មែរ

La force et la faiblesse khmère​

សរសេរ ដោយ ឧប សៅ សង្ហា

២៥ ធ្នូ ឆ្នាំ ២០១៤

មាតិការឿង

សេចក្តីផ្តើម

-​ ការគោរពជំនឿ «មេ-ប៉ា»

១. ការចះដឹង បុរាណខ្មែរ ឬ មូលដ្ឋាន បញ្ញាខ្មែរ

២. ដំណើរ នៃ ការចះដឹងខ្មែរ (មានបន្្ត)

La force et la faiblesse khmère

Partager cet article

21 décembre 2014 7 21 /12 /décembre /2014 06:43

La poésie des idées pour l’année 2015

Le 27 décembre prochain, après avoir fêté le Noël à Paris, Sam Rainsy et Kem Sokha participeront à une réunion d’information sur la situation politique au Cambodge en tant qu’animateurs. Bien sûr, ils sont en France, pays de liberté. Cette liberté provient de la proclamation de l’Assemblée constituante de 1789 : « la liberté de communication des pensées et des opinions est un des droits les plus précieux de l’homme ». Ainsi, on ne fait qu’encourager ces deux poètes d’en exercer davantage non pas seulement en France mais au Cambodge, parce que leurs compatriotes auraient besoin de savoir la vérité sur ce qui s’est passé dans le pays.

Hélas, ces deux poètes toujours plus à l’aise dans la poésie des idées que la prose du quotidien, n’ont pas hésité d’utiliser toujours le mensonge pour servir leur ambition. Ils ne sont jamais à court d’idées : Sauvegarder la nation, préserver la paix, défendre la monarchie etc. Ces deux derniers arguments sont déjà une idée suspecte, car la paix existe déjà et le Cambodge est une monarchie à ce jour. Et, ces deux sujets ne sont pas menacés par qui que ce soit. Cette pensée spéculative est appelée en morale une subtilité complaisante, en philosophie une rationalité de pensée et en politique un mensonge.

Chaque mensonge sera une nouvelle étape. Et à chaque prose quotidien dans les faits correspondra un mensonge proportionné dans les idées, et réciproquement. L’horizon ne pourra donc s’élargir à la démocratie sans s’étendre à la dictature. Le 27 décembre 2014 sera une nouvelle étape dans la logique de la décadence du Cambodge : Un Sihanouk découvrant le procédé d’ensemencement de la dictature, sera suivi d’un Pol Pot découvrant une utopie meurtrière. Il sera suivi d’un Hun Sen découvrant un Cambodge colonisé par le Vietnam communiste. Après Hun Sen sera suivi d’un couple de poète Rainsy/Sokha découvrant une méthode d’étouffement rapide du peuple khmer par des immigrants vietnamiens.

L’année 2015, le triumvirat, Hun Sen, Sam Rainsy et Kem Sokha trouveront ensemble une arme nouvelle pour assassiner le peuple khmer : Ces deux menteurs pensants prêtent main-forte au dictateur armé ; les poètes corroborent l’homme fort du Cambodge. Ils sont donc l’appendice du dictateur. Leur œuvre collectif concorde et coïncide à Sihanouk et Pol Pot. Et l’on savait que cette concordance dépendait d’eux, tous les trois y œuvraient ensemble depuis longtemps déjà, le dictateur, indigné dans son forfait, les deux autres, les associés, humiliés dans leur mensonge ; mais cela est. Quelqu’un qui est très-puissant l’arrange ainsi. Et qui est ce très-puissant ?

Partager cet article

12 décembre 2014 5 12 /12 /décembre /2014 10:00

La force vietnamienne​ au Cambodge

មាតិការឿង

វៀតណាម យល់ឃើញ ជាតិសាសន៌ ខ្មែរ បែបណា ?

ជនយួន យល់ឃើញ ជនខ្មែរ បែបណា ?

សង្ខេប អំពី ធាតុ ឥណ្ឌូចិន

- អារ្យធម៌ចិន

- អារ្យធម៌ ឥណ្ឌា

- វប្បធម៌ អឺរ៉ុប

- ការទង្គិចគ្នា នៃ ភាពទំនើប នៅ ឥណ្ឌូចិន

. នៅស្រុកខ្មែរ

. នៅស្រុកយួន

គណបក្ស ប្រឆាំង

វរជន ថ្មី និង បេសកកម្ម យួនកម្ពុជា

សេចក្តី សន្និដ្ឋាន

La forme vietnamienne au Cambodge

Partager cet article

30 novembre 2014 7 30 /11 /novembre /2014 16:46

La fin de la démocratie au Cambodge

ចុចខាងក្រោម ដើម្បីអានអត្ថបទ ខ្នាត PDF.

La fin de la démocratie au Cambodge (Texte en Khmer)

Partager cet article

Published by សង្ហា ឧប - dans ពិភាក្សានយោបាយ
commenter cet article

Présentation

  • : Le blog de Sangha OP
  • Le blog de  Sangha OP
  • : La grande Voie n'a pas de porte. Des milliers de routes y débouchent. (Proverbe zen)
  • Contact

Recherche

Liens